Xəbər lenti
19/12/2018 [17:58]:
ASK-nin V Qurultayı keçirildi
19/12/2018 [17:52]:
Çində şəhərli və kəndliləri bir-birindən ayıran qeydiyyat sistemi- Hukou...
19/12/2018 [17:48]:
Qənirə Paşayeva tovuzlular adından Prezidentə təşəkkür etdi
19/12/2018 [17:44]:
“Can Azerbaycan” qəzetinin son nömrəsi “Star” qəzetinin əlavəsi kimi çap edilib
19/12/2018 [17:01]:
Trampın qalmaqallı fondu bağlandı
19/12/2018 [17:00]:
Kaşıkçının qatillərinin yeni görüntüləri yayıldı - FOTO
19/12/2018 [16:54]:
“Gələn il Qarabağ probleminin həllində ciddi yeniliklər ola bilər” – PROQNOZ
19/12/2018 [16:47]:
Azercell gənclərin işlə təmin olunmasına yardımçı olur
19/12/2018 [16:44]:
“Şair və yazıçı tribunası” layihəsi çərçivəsində İlyas Tapdığın xatirəsinə həsr olunmuş tədbir
19/12/2018 [16:42]:
Novruz Məmmədov Neft Fondunun Müşahidə Şurasının iclasını çağırdı
19/12/2018 [16:40]:
Zakir Həsənov komandir-rəis heyəti qarşısında 2019-cu il üçün tapşırıqlar qoydu
19/12/2018 [16:36]:
Əzizxan Tanrıverdinin 60 illik yubileyinə həsr edilmiş tədbir keçirilib
19/12/2018 [16:31]:
ADPU-da müəllimlərin işə qəbulu prosesi ilə bağlı seminar keçirilib
19/12/2018 [16:30]:
Bakıda konfrans və kitab təqdimatı keçirilib
19/12/2018 [16:26]:
Fransalı alim ADAU-da mühazirə söyləyib
19/12/2018 [16:23]:
Bakıda yeni üslubda ilk Bakcell konsept mağazası açıldı
19/12/2018 [16:18]:
“Yanvardan avtomat ötürücülü “Khazar” avtomobilləri də istehsal ediləcək” - MÜSAHİBƏ
19/12/2018 [16:18]:
"Vəziyyəti yaxşıya doğru dəyişmək istəyiriksə, media siyasətinə yenidən baxılmalıdır"
19/12/2018 [16:15]:
Ombudsman Aparatının əməkdaşları seminarda iştirak ediblər
19/12/2018 [16:13]:
101 yaşlı cərrah: "Şam işığında əməliyyat etmişəm" - MÜSAHİBƏ
19/12/2018 [16:05]:
Qadınları mübahisəyə çəkən gizli səbəblər...
19/12/2018 [15:58]:
Ədliyyə naziri Kürdəmirdə vətəndaşları qəbul edəcək
19/12/2018 [15:56]:
Rusiya Federasiyasının Həştərxan vilayəti ilə əməkdaşlıq haqqında razılaşma əldə olunub
19/12/2018 [15:52]:
Qüdrət Həsənquliyev özünə müşavir təyin etdi - FOTO
19/12/2018 [15:50]:
Yenə Qarabağ olaydı... - Etimad Əsədovun 55 yaşına
19/12/2018 [15:49]:
Sarqsyanın məğlub generalı yeni statusda - Paşinyanın kadr qıtlığı - ŞƏRH
19/12/2018 [15:48]:
Avtomobillər üçün yeni rüsumlar TƏSDİQLƏNDİ
19/12/2018 [15:47]:
Paşinyan-Lukaşenko “müharibə”sində Qırğızstan lideri mövqeyini AÇIQLADI
19/12/2018 [15:44]:
72 mənzil şəhid ailələrinə və Qarabağ müharibəsi əlillərinə təqdim edilib
19/12/2018 [15:33]:
Bu şəxslərin əmək haqlarının subsidiyalaşdırılmasına başlanacaq
19/12/2018 [15:31]:
Bakıda aviasiyanın əməkdaşı faciəli şəkildə öldü – FOTO
19/12/2018 [15:31]:
Sabir və Tənzilə Rüstəmxanlılara Çingiz Mustafayev mükafatı təqdim olunub - FOTO
19/12/2018 [15:27]:
"Bu cür dərəbəylik ancaq bizdə mövcuddur və bunu nizamlayacaq heç bir mexanizm yoxdur"
19/12/2018 [15:25]:
“Onlardan Qarabağ məsələsində hansısa dəstək gözləmək mənasızdır, çünki...”
19/12/2018 [15:08]:
"Elə bil, tinbaşı, restoran uşaqlarıdır, adam onlara qulaq asmağa iyrənir..."
19/12/2018 [15:06]:
Əhməd Cavadın nəvəsi Araz Əlizadəyə həcvlə CAVAB VERDİ
19/12/2018 [14:56]:
İnsan kapitalının inkişafı dayanıqlı iqtisadi artımın əsas şərtlərindən biridi
19/12/2018 [14:52]:
Azərbaycanlı müğənninin MAŞININI PARTLADIBLAR - Özü içində olub (VİDEO)
19/12/2018 [14:44]:
Rusiyada 5 azərbaycanlı mühakimə olunur
19/12/2018 [14:24]:
Məmməd Musayev yenidən ASK-nin prezidenti seçilib
19/12/2018 [14:22]:
Rusiyada azərbaycanlı ailənin 4 üzvü itkin düşüb
19/12/2018 [14:20]:
"Mançester Yunayted"in yeni baş məşqçisi müəyyənləşdi
19/12/2018 [14:12]:
"Azərbaycanda elmi jurnalistika yoxdur"
19/12/2018 [14:08]:
İlham Əliyevə orden təqdim edildi
19/12/2018 [14:01]:
“Audi” ilə “Bravo”ya girən xanım sürücü kimdir?
19/12/2018 [13:56]:
“Dərslik müəllifləri kurikulum sisteminə istinad etməməlidir” - TƏKLİF
19/12/2018 [13:55]:
Nazir: “Son 15 ildə Azərbaycanda 2 mln. yeni iş yeri yaradılıb”
19/12/2018 [13:51]:
Şəhid polkovnikin övladı atasının ad günündə Amerikada çempion oldu
19/12/2018 [13:48]:
Vəkillər Kollegiyası Rəyasət Heyətinin üzvləri Moskvada elmi-praktik konfransda...
19/12/2018 [13:40]:
Azərbaycan və Ermənistan XİN rəhbərləri birgə bəyanat verəcək
19/12/2018 [13:26]:
Facebook istifadəçiləri haqda şəxsi məlumatlar 150 şirkətə sızdırılıb - QALMAQAL
19/12/2018 [13:22]:
Varis "İlin yazıçısı" elan olundu
19/12/2018 [13:15]:
Hava XƏBƏRDARLIĞI – yağış, qar, daşqın
19/12/2018 [13:09]:
Milli Məclis MÜRACİƏT yayacaq
19/12/2018 [13:05]:
Nazir müavini vergidəki güzəştlərdən danışdı - 500 min şəxs vergi ödəməyəcək
19/12/2018 [13:02]:
Təqaüdçü qadının evini dələduzluqla ələ keçirmiş polis əməkdaşı məhkəmə qarşısında
19/12/2018 [12:55]:
Deputatdan qiymətlərlə bağlı Tarif Şurasına ÇAĞIRIŞ: “Kefləri nə istəyir...”
19/12/2018 [12:46]:
“Allah pis adamın evini yıxsın, onu yoldan çıxarmışdılar...”
19/12/2018 [12:34]:
Timiryazev universitetinin professoru ADAU-da mühazirə söyləyib
19/12/2018 [12:32]:
Yol qəzası törədərək hadisə yerindən yayınan sürücü saxlanılıb
19/12/2018 [12:29]:
Hafiz Hacıyev bəzi məmurların sürətlə varlanmasının sirrini açdı
19/12/2018 [12:23]:
ADU-dan universiteti ittiham edən əməkdaş haqda açıqlama...
19/12/2018 [12:20]:
Ötən ay 195-2 Çağrı Mərkəzinə 850-yə yaxın müraciət edilib
19/12/2018 [12:16]:
Sumqayıt şəhərində oğurluq etməkdə şübhəli bilinən şəxs saxlanılıb
19/12/2018 [12:16]:
Məleykə Abbaszadə: "Mən dövlət qulluğunda fəaliyyətə əkiz uşaqlarımın 18 yaşı tamam olandan sonra başlamışam"
19/12/2018 [12:12]:
“Keyfiyyətsiz uşaq bezlərinin satışı “Sədərək” ticarət mərkəzində həyata keçirilir...” - Ekspert...
19/12/2018 [12:06]:
Bu il ölkədə 30-a yaxın dini ədəbiyyatın çapına icazə verilməyib
19/12/2018 [12:05]:
"Argus" gələn il Bakıda beynəlxalq konfrans keçirəcək
19/12/2018 [11:57]:
“Elektrik sayğaclarının kart sisteminə keçirilməsinin bir çox özəllikləri var...”
19/12/2018 [11:56]:
Dünyasını dəyişən musiqiçinin atasından ürək parçalayan sözlər: " Ürəyimə dağ çəkilib" - VİDEO
19/12/2018 [11:51]:
Polis metroda cibgirləri yaxaladı
19/12/2018 [11:47]:
KİVDF qaydaları dəyişdi: qəzetlərə maliyyə yardımı 30 min olacaq
19/12/2018 [11:45]:
“Sədərək” ticarət mərkəzində partlayıcı oyuncaqlar və pirotexniki vasitələr aşkar olunub
19/12/2018 [11:42]:
Ədliyyə orqanlarına işə qəbul müsabiqəsi elan edildi
19/12/2018 [11:39]:
ADPU-da akademik Ramiz Mehdiyevin yeni kitabının təqdimatı keçirilib
19/12/2018 [11:36]:
Eldar Əzizov islahatlara başladı: Bakı İH-də qrum ləğv edildi
19/12/2018 [11:35]:
Rusiya Ermənistana qan verdi… -FOTO
19/12/2018 [11:34]:
Prezident yeni qanun imzaladı
19/12/2018 [11:30]:
Azərbaycan İlahiyyat İnstitutu Türkiyənin Marmara və 29 Mayıs universitetləri ilə əməkdaşlıq protokolları imzalayıb
19/12/2018 [11:16]:
İlham Əliyev Həştərxan vilayətinin nümayəndə heyətini qəbul edib
Bütün arxiv bir sırada
22/02/2018 [19:47] - Cəmiyyət - ( 1198 dəfə baxılıb)

Üç övladı gözünün qarşısında donub, ölən ana: “Soruşurdular ki, bəs atamız hanı?”



Tariximizin ən qanlı səhifələrindən biri olan Xocalı faciəsindən 26 il ötür. Fevralın 26-da erməni cəlladlarının xalqımızın başına açdığı müsibətlər dünya tarixinin ən qəddar və ən amansız cinayətlərini də geridə qoyur. Bu qanlı tarixi yaşatmaq üçün hər il olduğu kimi, bu il də musavat.com Xocalı şahidlərinin dili ilə o günləri yad edir.

Bu dəfə də Xocalıda baş verən dəhşətli cinayətləri öz gözü ilə görmüş birinin – 3 övladını Xocalıda itirən Sədaqət Hüseynovanın ağrılı-acılı xatirələrini təqdim edirik.

Qeyd edək ki, bu xatirələr “Xocalı şahidləri danışır” kitabındandır. Kitab 2015-2017-ci illərdə “Azərbaycan” qəzetində dərc olunan materialların toplusudur.

*****
İsaq Ağayarov və Sədaqət Hüseynovanın yaşadıqları Xocalı müsibətləri həm də sədaqətin, sevginin və mənəvi bütövlüyün sınağı oldu

Onlar 1980-ci ildə evlənmişdilər. Ulduzları barışmışdı, gözəl yuva qurmuş, isti ailə ocağı yandırmışdılar. Bu xoşbəxt cütlüyün üç fidan balası vardı. Nəbi 11, Sevinc 8, Raman 7 yaşında idi. Cavan ailə İsaqın valideynləri ilə birlikdə yaşayırdı.

1988-ci ildən başlayaraq bütün Xocalı sakinləri çox çətinliklər çəkdilər. İstər ərzaq sarıdan, istərsə də daim vahimə, səksəkə içində yaşamaqdan... 

1992-ci ilin fevralında Xocalıda vəziyyət lap kəskinləşəndə qayınanası təkid edir ki, Sədaqət uşaqları da götürüb vertolyot meydançasının yaxınlığında yaşayan bacısıgilə getsin. Çünki fürsət düşən kimi burada vertolyota minib Xocalıdan çıxmaq, uşaqları xilas etmək şansı yarana bilərdi. O zaman İsaq gecə-gündüz postda, ön mövqedə keşik çəkirdi. Beləliklə, bir ailə üç hissəyə parçalanmışdı. 

“Fevralın 25-dən 26-na keçən gecə tankların, pulemyotların təkcə atəşindən yox, səsindən, nəriltisindən də yer-göy titrəyirdi. Ev sanki bu dəqiqə uçub töküləcəkdi. İçəridə işıq yanmırdı, bayırda yer qarla örtülü idi”, - deyə Sədaqət xanım astadan, az qala pıçıltı ilə danışır. 

Elə bil hıçqırığının onu boğacağından qorxur. Bir də ki, İsaq bu söhbətləri eşitməməlidir. Çünki onun əsəbləri çox gərgindir. Bu barədə eşidəndə, yaxud danışanda kişinin halı dəyişir.

Beş gün ac-susuz çöllərdə qalırlar...

Ona görə də Sədaqət xanım göz yaşını silə-silə qalxıb, üstəlik, ev sahibinin oturduğu otağın qapısını da möhkəm bağlayıb, söhbətinə davam edir: “İki bacı bir-birimizin üzünə baxdıq və heç nə demədən elə baxışlarımızla bir-birimizi başa düşdük. Çıxmaq lazım idi.
Beləcə iki qadın yeddi uşaqla yola çıxır. Qarqar çayına üz tuturlar. Uşaqları qucaqlarına alıb çaydan keçirirlər. Bundan sonra əlçatmaz-ünyetməz, səmti-istiqaməti bilinməyən, fəlakət və faciə dolu bir yol başlanır. 

O vaxt Sədaqətin 33 yaşı vardı. Sara ondan iki yaş böyük olan bacısı idi. Xocalıda doğulub böyümüşdülər. Hansı səmtdə hansı bölgənin yerləşdiyini də yaxşı bilirdilər. O müdhiş gecədə Ağdam tərəfə yollanırlar. Lakin qaranlıq və şaxta onları necə karıxdırırsa, hava işıqlaşanda az qala Xankəndiyə çatdıqlarını görürlər. Yolu dəyişəndən sonra böyük bir dəstə ilə rastlaşıb ona qoşulurlar. Abdal Gülablıya çatmağa az qalmış ermənilərin atəşlərinə məruz qalırlar. 

Öndə gedən cavan oğlanlar, kişilər işarə ilə bildirirlər ki, irəliyə gəlməyin. Bununla belə, vəhşiləşmiş erməni dığaları günahsız insanları gülləbaran edir. Bacılar uşaqların və özlərinin salamat qaldığına şükür edib ara sakitləşəndən sonra yenidən yola düzəlirlər. Onlar artıq beş gün beş gecə idi ki, ac-susuz çöllərdə, meşələrdə idilər.

Qan qarın üstü ilə şırım açaraq arx kimi axırdı. İki qadın və yeddi uşaq qanlı izlərin üstü ilə addımlayaraq irəliləyirdilər. Və bundan sonra elə olaylar baş verdi ki, onları sözlə ifadə etmək çətindir. Uşaqlar yemək, su istəyirdilər. Tez-tez soruşurdular ki, bəs atamız hanı? Niyə gəlib bizə kömək etmir?”

Bu zaman Sədaqət xanımın həyat yoldaşı İsaq başqa bir səmtdə faciə yaşayırdı. O, evə dönəndə Sədaqət artıq uşaqları da götürüb Saragilə getmişdi. İsaq atasını qabağa salıb anasını kürəyinə götürərək odun-alovun içindən birtəhər çıxır. Var-gücünü toplayıb irəliyə gedir, anasını belindən düşürüb geriyə qayıdır, qız-gəlinə, uşaqlara irəliləməkdə kömək edir və yenidən irəli qaçıb anasını kürəyinə götürür. 

“Amansız şaxta ömür çiçəyimin üçünü də soldurdu”

25 il ötsə də, Sədaqət o günlərin hər anını ürəyinin daxili fəryadı ilə xatırlayır: “Biz pərən-pərən düşmüşdük. Bilirdim ki, İsaqın macalı olsa, mütləq özünü bizə çatdırar. Amma uşağı necə başa salasan?.. Taqətdən düşmüş bacım birdən-birə qarın üstünə çökdü. Mən ona yalvardım ki, Sara, qalx, uşaqları bu zülmdən qurtaraq. Onu qaldırmağa çalışdım. Amma artıq gec idi... Bundan sonra təbiətin və taleyin amansız şaxtası mənim gözümün qarşısındaca ömür çiçəyimin üçünü də soldurdu. Bacımın üç ciyərparası da kol dibində donub qalmışdı. Son gücümü toplayaraq Saranın salamat qalmış böyük qızının əlindən tutub irəliləməyə çalışdım. Bundan sonra nələr olduğu yadımda deyil. Gözümü açanda özümü Ağdam hospitalında gördüm”.    

Daha sonra Sədaqət xanımı M.Mirqasımov adına Respublika Klinik Xəstəxanasına gətirirlər. Orada ayaqlarını əməliyyat edirlər. Sədaqət bu əməliyyatın nədən ibarət olduğunu bilmir. Lakin əməliyyatdan bir-iki gün sonra xəstəxanada çəkiliş aparan Türkiyə jurnalistləri həkimdən xahiş edirlər ki, Sədaqətin ayaqlarını onlara göstərsin. Həkim mələfəni qaldıranda Sədaqət görür ki, don vurmuş barmaqlarını kəsiblər... 

“Ərim dedi ki, səninlə təzədən evlənmək istəyirəm” Danışdıqca Sədaqət xanım o günləri sanki təzədən yaşayır: “Artıq iki ay idi xəstəxanada müalicə olunurdum. Bir gün tibb bacısı gəlib dedi ki, səni dəhlizdə bir kişi gözləyir. İsaq idi, məni çox çətinliklə axtarıb tapmışdı. Ondan xahiş etdim ki, çıxıb getsin. Üzünə də baxa bilmirdim. Elə bilirdim bundan sonra bizim birgə həyatımız artıq mümkün deyil. Nə gizlədim, mənə elə gəlirdi ki, barı tükənmiş, qol-budağı kəsilmiş bir ağacam, kötüyəcən qurumuşam”. 

Lakin İsaq bu təklifi yaxına belə buraxmaq istəmir. Deyir ki, nə danışırsan, mən səni heç vaxt tək qoymaram! Bu müharibə elliklə hamımız üçün gəlib, tək ikimizin faciəsi deyil. Bundan sonra İsaq hər gün xəstəxanaya gəlir. Sədaqət xanım öz dediyini, İsaq da öz dediyini təkrar edir.

Sədaqət, nəhayət, ömür-gün yoldaşının sədaqəti qarşısında ram olduğunu söyləyir: “Xəstəxanadan təzəcə çıxmışdım. Sağ qalmış qohumlarımla bir yerdə idim. Bir də gördüm ki, qayınanam, qayınatam, bir neçə nəfər ağsaqqal və həyat yoldaşım birlikdə qaldığımız yerə gəliblər. Hamı susurdu. İsaq ağsaqqallardan üzr istəyib üzünü mənə tutdu. Dedi ki, Sədaqət, sonluğu ağlagəlməz faciə ilə bitən 12 illik ailə həyatımızı qorxunc bir yuxu kimi arxada qoyub səninlə təzədən evlənmək istəyirəm”.    

Yeni doğulan körpəyə Ramanın adı verildi…

Beləliklə, ailənin sağ qalan üzvləri yenidən birləşərək Naftalan şəhərində sanatoriyada məskunlaşırlar. 1993-cü ildə onların bir körpəsi dünyaya göz açır. Uşağa Xocalıda itirdikləri 7 yaşlı balaca şəhid Ramanın adını verməklə ailə ruhu mələk kimi göylərə çəkilmiş üç nakam övladının iyini ondan almağa çalışır. Beləliklə, evdə bir oğul böyüməyə başlayır.

Üç il sonra isə Ramanın bacı payı da dünyaya gəlir. İndi Arzu artıq gəlin köçüb. Raman da evlənib.

Hazırda ailə Goranboy rayonunun ərazisində qaçqınlar və məcburi köçkünlər üçün tikilmiş çoxmərtəbəli evlərdən ibarət məhəllədə məskunlaşıb. Sədaqət xanım və İsaq kişi nəvə arzusu ilə yaşayırlar. 
Vaxt gələcək, bu kökdən yeni-yeni pöhrələr qalxacaq, budaqlar şaxələnəcək. Doğma torpağa sevgi, müqəddəs ruhlara ehtiram bu ailənin övladlarını mütləq Xocalıya aparacaq. 

Orada axıdılan günahsız qanlar, törədilən soyqırımı üçün isə erməni faşistləri dünya durduqca tarix və haqq qarşısında cavabdeh olacaqlar. Etdikləri qəddarlıqlar və cinayətlər onları əsrdən-əsrə nəsil-nəsil izləyəcək. Çətin ki, belələrinin ölü doğulmuş vicdanı nə vaxtsa oyana. Amma zaman onlara öz cəzasını verəcək.(musavat,com)

"Vəziyyəti yaxşıya doğru dəyişmək istəyiriksə, media siyasətinə yenidən baxılmalıdır"
"Bu cür dərəbəylik ancaq bizdə mövcuddur və bunu nizamlayacaq heç bir mexanizm yoxdur"
Azərbaycan musiqisinin ABŞ-dakı yorulmaz təmsilçisi... - FOTOLAR
Qadın sürücü elektrik enerjisi ilə işləyən avtomobilinə benzin vurmaq istədi- MARAQLI...
Tanınmış sənətçi qəfil vəfat etdi
Dr. Günel Azayeva - Həkim kosmetoloq
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Maraqlı
Qadınları mübahisəyə çəkən gizli səbəblər...
Cəmiyyət
Qüdrət Həsənquliyev özünə müşavir təyin etdi - FOTO
Siyasət
“Onlardan Qarabağ məsələsində hansısa dəstək gözləmək mənasızdır, çünki...”
Cəmiyyət
ADU-dan universiteti ittiham edən əməkdaş haqda açıqlama...
Ədəbiyyat
“Atamın bağışladığı kitabları toplayıram ki, onları yenidən çap edim” – Söhrab Tahirin qızı
Müasir Ədliyyə
Həftənin ən çox oxunanları
Qüdrətdən səngərli, qalalı dağlarda Vətən keşikçiləri ilə keçirilən 2 qürurlu gün...
Azərindən Mübarizi təhqir edən məxluqa cavab: "Şərəfsizə sənin ən gözəl cavabın..."
Sənin də döşünü kəssəydilər...
Qazax və Ağstafada döyüş postlarının DSX-ya təhvil verilməsi nə ilə bağlıdır?
Gürcüstan prezidenti ultimatum verdi: ”Rusiya Qafqazın qonşusu kimi başa düşməlidir ki..."
“Anamın şəxsi əşyalarını şəhidliyindən 23 il sonra mənə çatdırdılar…”- Ceyhun Əsgərov-VİDEO…
Aparıcının “Bahalaşmaya etiraz edək” şərhi Ərdoğanı qəzəbləndirdi: "Ey əxlaqsız, bura Parisdirmi?"
Prezidentin səhifəsindən Mübarizlə bağlı MÖHTƏŞƏM PAYLAŞIM
"Mübarizlə qeyri-bərabər döyüşdə düşmən 12 itki verir, 17-si ağır yaralanır..."
"Cəmiyyət görün nə gündədir ki, onun qəhrəmanlığını şübhə altına alanlar meydan sulayır"
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə