Xəbər lenti
22/09/2018 [00:46]:
“Ailələrin ən böyük problemi uşaqların saatlarla seriallara baxmasıdır”
22/09/2018 [00:18]:
Moderator.az-ın baş redaktorundan BDYPİ rəisinə "gecə canavarları" ilə bağlı MÜRACİƏT...
21/09/2018 [23:44]:
Tramp Rusiya üzrə mütəxəssisi Ermənistana səfir göndərir
21/09/2018 [23:29]:
Dünya elmini dəyişdirən 3 yuxu - Eynşteyn, Bor əvvəlcə yatıb, sonra isə…
21/09/2018 [23:22]:
Bertelsin Nizami Gəncəvi ilə bağlı hazırladığı nadir arayış - Arxiv sənədi...
21/09/2018 [23:02]:
Jirinovski terrorçuları maliyyələşdirməkdə ittiham olunur
21/09/2018 [23:00]:
Səudiyyə Ərəbistanı televiziyasında inqilab
21/09/2018 [22:53]:
Pentaqon İranın Hörmüz boğazındakı təlimlərinə münasibət bildirdi
21/09/2018 [22:38]:
Ədliyyə naziri Ağstafada vətəndaşların şikayətlərini dinlədi
21/09/2018 [22:35]:
Hindistan İrandan nefti rupi ilə alacaq - ABŞ-a qarşı birlik
21/09/2018 [22:03]:
Türkdilli dövlətlərin siyasətinə dəstək fondu Bakıda silsilə tədbirlər keçirəcək
21/09/2018 [21:54]:
Mircəfər Bağırovun ömrünün sonundakı taleyi, həbs tarixçəsi - GİZLİ TARİX...
21/09/2018 [21:19]:
“ABŞ-Türkiyə ziddiyyətlərini bir görüşlə aradan qaldırmaq mümkün deyil”
21/09/2018 [21:14]:
İlham Əliyev Beynəlxalq Cüdo Federasiyasının prezidenti ilə görüşüb
21/09/2018 [21:12]:
"Rusiyanın Azərbaycana münasibəti I Pyotrdan əvvəl də, sonra da belə olub...”
21/09/2018 [20:22]:
Türkiyə prezidentinin ABŞ-a səfərinin tarixi açıqlandı
21/09/2018 [20:21]:
Qurban Qurbanov FIFA-nın tədbirinə qatılmaqdan imtina edib
21/09/2018 [20:14]:
Şəlalə küləyin təsirindən tərs axdı - VİDEO
21/09/2018 [19:59]:
Uşaqbaza qarşı ilk dəfə axtalama əməliyyatı keçiriləcəyi bəlli oldu - RƏSMİ...
21/09/2018 [19:59]:
Sovet ideologiyası bizim ədəbiyyatı böyüməyə qoymadı... - VII məqalə
21/09/2018 [19:57]:
“Bu qədər yoxsulluğun olduğu ölkədə lüks bir təyyarəyə minməkdən utanıram" - Prezident...
21/09/2018 [19:41]:
”Azərbaycan deputatları haqq-ədaləti bərpa edirlər...” - Prezident
21/09/2018 [19:39]:
“Meydanda çığırıb-bağıranlar bu gün yüksək postlara təyin olunur...” - İlham Əliyev
21/09/2018 [19:35]:
Erməni analar: "Ermənistanda itkin düşmüş sayılan 1000 hərbçi var"
21/09/2018 [19:35]:
Rihanna Barbadosun səfiri oldu
21/09/2018 [19:34]:
Mars ekspedisiyasının bütün üzvləri əzabla öləcəklər - HESABAT
21/09/2018 [19:26]:
Bakıda daha bir ilk: bacı-qardaş dünya çempionu oldu
21/09/2018 [19:26]:
12 yaşında hamilə qalan qız qorxunc ənənədən danışdı - FOTOLAR
21/09/2018 [19:22]:
Rza Zərrabın Nyu-Yorkdakı lüks həyatı - FOTO
21/09/2018 [19:18]:
Çılpaq qadın şəhərin mərkəzində hərəkəti dayandırdı- Foto
21/09/2018 [19:02]:
Rüşvət alan polisə ibrətamiz cəza - VİDEO
21/09/2018 [18:34]:
Dövlət Turizm Agentliyi Aparatının işçilərinin say həddi müəyyənləşdi
21/09/2018 [18:26]:
Batumi 43-cü Ümumdünya Şahmat Olimpiadasına hazırdır
21/09/2018 [18:25]:
Rezidenturaya boş qalan yerlərə qəbulun nəticələri açıqlandı
21/09/2018 [18:23]:
Xarici valyuta ilə götürülən kreditlərlə bağlı - QƏRAR
21/09/2018 [18:20]:
UNEC-in rektoru prezident təqaüdçüləri ilə görüşdü -FOTOLAR
21/09/2018 [18:18]:
Kalaşnikov: "Qarabağ münaqişəsini yalnız Rusiya, Azərbaycan və Ermənistan rəhbərləri həll edə bilər"
21/09/2018 [18:17]:
Ərdoğan Putinlə görüşdə öz istəklərinə nail oldu
21/09/2018 [18:16]:
I sinifdə summativ qiymətləndirmə ləğv olunur
21/09/2018 [18:10]:
"Azərbaycansız bölgədə heç bir layihə həyata keçirilə bilməz" -Prezident
21/09/2018 [18:08]:
Arzu Rəhimov Qaxda vətəndaşları qəbul edib
21/09/2018 [18:05]:
Putin Əsədin telefonlarına cavab vermir - İsraildən iddia
21/09/2018 [18:00]:
İlham Əliyev: "Ermənistan getdikcə daha da zəifləyir"
21/09/2018 [17:55]:
Ali Baş Komandan: "Paradlarda nümayiş etdirilən imkanlarımız çox təsirlidir"
21/09/2018 [17:49]:
Belçikadan Azərbaycana deportu gözlənilən ailə ilə bağlı detallar məlum olub
21/09/2018 [17:36]:
"Nikol Paşinyan kilsənin dəstəyini almağa çalışır..."
21/09/2018 [17:28]:
İstirahət günləri səyahətə çıxanlar üçün hava PROQNOZU
21/09/2018 [17:27]:
Manat və dolların 3 günlük MƏZƏNNƏSİ
21/09/2018 [17:25]:
Kamal Abdulladan I kurs tələbələrinə maraqlı jest
21/09/2018 [17:22]:
İqtisadiyyat naziri Gəncədə vətəndaşları qəbul edib
21/09/2018 [17:20]:
“Bir neçə gün sonra 3-cü süni peykimiz orbitə çıxarılacaq” -İlham Əliyev
21/09/2018 [17:15]:
“İgidim, məni gözlə...” - Sevil Nuriyeva
21/09/2018 [17:14]:
Xaçmazda taxta sexinin icarədarı cərimələndi -FOTOLAR
21/09/2018 [16:48]:
Çinin Xuçjou Universitetinin nümayəndə heyəti ADU-da oldu
21/09/2018 [16:37]:
Azərbaycanınən sürətli mobil şəbəkəsinin adı açıqlandı -FOTOLAR
21/09/2018 [16:35]:
“Nar”-dan tələbələrə ŞAD XƏBƏR
21/09/2018 [16:30]:
ADAU-nun rektoru 1-ci kursa qəbul olan magistr tələbələrlə görüşdü
21/09/2018 [16:25]:
Binəli Yıldırım Bakıda hədik payladı -VİDEO
21/09/2018 [16:23]:
Qətər-Azərbaycan mədəniyyət əlaqələri müzakirə edilib
21/09/2018 [16:23]:
Qanuna əməl etməyən şadlıq saraylarına XƏBƏRDARLIQ
21/09/2018 [16:21]:
“Əgər cinayətkar kitab oxumaqla adam ola bilsəydi...”
21/09/2018 [16:03]:
Neftçilәr Xәstәxanasının baş direktoru İSTEFA VERDİ
21/09/2018 [16:01]:
UNEC-in uğur formulu - Yeni universitet modeli
21/09/2018 [15:58]:
Bakıda 30 qadına qarşı əxlaqsızlıq edən tutuldu
21/09/2018 [15:47]:
Sabiq MTN generalları hakim qarşısına çıxarılır
21/09/2018 [15:46]:
Azərbaycanda 16 tikinti şirkəti məsuliyyətə cəlb edilib
21/09/2018 [15:45]:
Azərbaycana toz-dumanın daxil olduğu ölkələr açıqlanıb
21/09/2018 [15:34]:
İlham Əliyev Milli Məclisin 100 illiyi ilə bağlı təntənəli iclasda - FOTO + YENİLƏNİB
21/09/2018 [15:31]:
Dağıstanda azərbaycanlı saxlanıldı
21/09/2018 [15:27]:
Aleksandr Duqinin neoavrasiyaçılığı və Moskva – Bakı – Ankara oxu...
21/09/2018 [15:24]:
“Milli Məclis ölkənin qanunverici bazasının formalaşmasında mühüm yer tutur"
21/09/2018 [15:18]:
Dilənçinin üstündən çıxan pul hamını şoka saldı...
21/09/2018 [15:08]:
Lenin və Hitler Peruda rəqib oldu
21/09/2018 [15:06]:
Gürcüstan paytaxtındakı teleqüllə Ermənistan bayrağı rənglərinə boyandı...- FOTO
21/09/2018 [15:04]:
“Rayonlarda işsizlik probleminin həlli Bakıdakı tıxac müşkülünün həllinə təsir göstərən amillərdəndir…”- Ekspert
21/09/2018 [15:02]:
Azərbaycanın invaziv florasına dair ilk məlumatlar dərc olunub
21/09/2018 [14:57]:
Prezident cüdo üzrə dünya çempionatının açılışında
21/09/2018 [14:55]:
Evdən çıxmadan çıxarış: Daha bir bina sakinləri bu fürsətdən yararlandı
21/09/2018 [14:51]:
Sahil Babayev Göygöl rayonunda 4 rayon və şəhərin sakinləri ilə görüşüb
21/09/2018 [14:49]:
ADPU-ya yüksək bal toplayaraq qəbul olunan tələbələrlə görüşlər davam edir
Bütün arxiv bir sırada
22/02/2018 [19:47] - Cəmiyyət - ( 1174 dəfə baxılıb)

Üç övladı gözünün qarşısında donub, ölən ana: “Soruşurdular ki, bəs atamız hanı?”



Tariximizin ən qanlı səhifələrindən biri olan Xocalı faciəsindən 26 il ötür. Fevralın 26-da erməni cəlladlarının xalqımızın başına açdığı müsibətlər dünya tarixinin ən qəddar və ən amansız cinayətlərini də geridə qoyur. Bu qanlı tarixi yaşatmaq üçün hər il olduğu kimi, bu il də musavat.com Xocalı şahidlərinin dili ilə o günləri yad edir.

Bu dəfə də Xocalıda baş verən dəhşətli cinayətləri öz gözü ilə görmüş birinin – 3 övladını Xocalıda itirən Sədaqət Hüseynovanın ağrılı-acılı xatirələrini təqdim edirik.

Qeyd edək ki, bu xatirələr “Xocalı şahidləri danışır” kitabındandır. Kitab 2015-2017-ci illərdə “Azərbaycan” qəzetində dərc olunan materialların toplusudur.

*****
İsaq Ağayarov və Sədaqət Hüseynovanın yaşadıqları Xocalı müsibətləri həm də sədaqətin, sevginin və mənəvi bütövlüyün sınağı oldu

Onlar 1980-ci ildə evlənmişdilər. Ulduzları barışmışdı, gözəl yuva qurmuş, isti ailə ocağı yandırmışdılar. Bu xoşbəxt cütlüyün üç fidan balası vardı. Nəbi 11, Sevinc 8, Raman 7 yaşında idi. Cavan ailə İsaqın valideynləri ilə birlikdə yaşayırdı.

1988-ci ildən başlayaraq bütün Xocalı sakinləri çox çətinliklər çəkdilər. İstər ərzaq sarıdan, istərsə də daim vahimə, səksəkə içində yaşamaqdan... 

1992-ci ilin fevralında Xocalıda vəziyyət lap kəskinləşəndə qayınanası təkid edir ki, Sədaqət uşaqları da götürüb vertolyot meydançasının yaxınlığında yaşayan bacısıgilə getsin. Çünki fürsət düşən kimi burada vertolyota minib Xocalıdan çıxmaq, uşaqları xilas etmək şansı yarana bilərdi. O zaman İsaq gecə-gündüz postda, ön mövqedə keşik çəkirdi. Beləliklə, bir ailə üç hissəyə parçalanmışdı. 

“Fevralın 25-dən 26-na keçən gecə tankların, pulemyotların təkcə atəşindən yox, səsindən, nəriltisindən də yer-göy titrəyirdi. Ev sanki bu dəqiqə uçub töküləcəkdi. İçəridə işıq yanmırdı, bayırda yer qarla örtülü idi”, - deyə Sədaqət xanım astadan, az qala pıçıltı ilə danışır. 

Elə bil hıçqırığının onu boğacağından qorxur. Bir də ki, İsaq bu söhbətləri eşitməməlidir. Çünki onun əsəbləri çox gərgindir. Bu barədə eşidəndə, yaxud danışanda kişinin halı dəyişir.

Beş gün ac-susuz çöllərdə qalırlar...

Ona görə də Sədaqət xanım göz yaşını silə-silə qalxıb, üstəlik, ev sahibinin oturduğu otağın qapısını da möhkəm bağlayıb, söhbətinə davam edir: “İki bacı bir-birimizin üzünə baxdıq və heç nə demədən elə baxışlarımızla bir-birimizi başa düşdük. Çıxmaq lazım idi.
Beləcə iki qadın yeddi uşaqla yola çıxır. Qarqar çayına üz tuturlar. Uşaqları qucaqlarına alıb çaydan keçirirlər. Bundan sonra əlçatmaz-ünyetməz, səmti-istiqaməti bilinməyən, fəlakət və faciə dolu bir yol başlanır. 

O vaxt Sədaqətin 33 yaşı vardı. Sara ondan iki yaş böyük olan bacısı idi. Xocalıda doğulub böyümüşdülər. Hansı səmtdə hansı bölgənin yerləşdiyini də yaxşı bilirdilər. O müdhiş gecədə Ağdam tərəfə yollanırlar. Lakin qaranlıq və şaxta onları necə karıxdırırsa, hava işıqlaşanda az qala Xankəndiyə çatdıqlarını görürlər. Yolu dəyişəndən sonra böyük bir dəstə ilə rastlaşıb ona qoşulurlar. Abdal Gülablıya çatmağa az qalmış ermənilərin atəşlərinə məruz qalırlar. 

Öndə gedən cavan oğlanlar, kişilər işarə ilə bildirirlər ki, irəliyə gəlməyin. Bununla belə, vəhşiləşmiş erməni dığaları günahsız insanları gülləbaran edir. Bacılar uşaqların və özlərinin salamat qaldığına şükür edib ara sakitləşəndən sonra yenidən yola düzəlirlər. Onlar artıq beş gün beş gecə idi ki, ac-susuz çöllərdə, meşələrdə idilər.

Qan qarın üstü ilə şırım açaraq arx kimi axırdı. İki qadın və yeddi uşaq qanlı izlərin üstü ilə addımlayaraq irəliləyirdilər. Və bundan sonra elə olaylar baş verdi ki, onları sözlə ifadə etmək çətindir. Uşaqlar yemək, su istəyirdilər. Tez-tez soruşurdular ki, bəs atamız hanı? Niyə gəlib bizə kömək etmir?”

Bu zaman Sədaqət xanımın həyat yoldaşı İsaq başqa bir səmtdə faciə yaşayırdı. O, evə dönəndə Sədaqət artıq uşaqları da götürüb Saragilə getmişdi. İsaq atasını qabağa salıb anasını kürəyinə götürərək odun-alovun içindən birtəhər çıxır. Var-gücünü toplayıb irəliyə gedir, anasını belindən düşürüb geriyə qayıdır, qız-gəlinə, uşaqlara irəliləməkdə kömək edir və yenidən irəli qaçıb anasını kürəyinə götürür. 

“Amansız şaxta ömür çiçəyimin üçünü də soldurdu”

25 il ötsə də, Sədaqət o günlərin hər anını ürəyinin daxili fəryadı ilə xatırlayır: “Biz pərən-pərən düşmüşdük. Bilirdim ki, İsaqın macalı olsa, mütləq özünü bizə çatdırar. Amma uşağı necə başa salasan?.. Taqətdən düşmüş bacım birdən-birə qarın üstünə çökdü. Mən ona yalvardım ki, Sara, qalx, uşaqları bu zülmdən qurtaraq. Onu qaldırmağa çalışdım. Amma artıq gec idi... Bundan sonra təbiətin və taleyin amansız şaxtası mənim gözümün qarşısındaca ömür çiçəyimin üçünü də soldurdu. Bacımın üç ciyərparası da kol dibində donub qalmışdı. Son gücümü toplayaraq Saranın salamat qalmış böyük qızının əlindən tutub irəliləməyə çalışdım. Bundan sonra nələr olduğu yadımda deyil. Gözümü açanda özümü Ağdam hospitalında gördüm”.    

Daha sonra Sədaqət xanımı M.Mirqasımov adına Respublika Klinik Xəstəxanasına gətirirlər. Orada ayaqlarını əməliyyat edirlər. Sədaqət bu əməliyyatın nədən ibarət olduğunu bilmir. Lakin əməliyyatdan bir-iki gün sonra xəstəxanada çəkiliş aparan Türkiyə jurnalistləri həkimdən xahiş edirlər ki, Sədaqətin ayaqlarını onlara göstərsin. Həkim mələfəni qaldıranda Sədaqət görür ki, don vurmuş barmaqlarını kəsiblər... 

“Ərim dedi ki, səninlə təzədən evlənmək istəyirəm” Danışdıqca Sədaqət xanım o günləri sanki təzədən yaşayır: “Artıq iki ay idi xəstəxanada müalicə olunurdum. Bir gün tibb bacısı gəlib dedi ki, səni dəhlizdə bir kişi gözləyir. İsaq idi, məni çox çətinliklə axtarıb tapmışdı. Ondan xahiş etdim ki, çıxıb getsin. Üzünə də baxa bilmirdim. Elə bilirdim bundan sonra bizim birgə həyatımız artıq mümkün deyil. Nə gizlədim, mənə elə gəlirdi ki, barı tükənmiş, qol-budağı kəsilmiş bir ağacam, kötüyəcən qurumuşam”. 

Lakin İsaq bu təklifi yaxına belə buraxmaq istəmir. Deyir ki, nə danışırsan, mən səni heç vaxt tək qoymaram! Bu müharibə elliklə hamımız üçün gəlib, tək ikimizin faciəsi deyil. Bundan sonra İsaq hər gün xəstəxanaya gəlir. Sədaqət xanım öz dediyini, İsaq da öz dediyini təkrar edir.

Sədaqət, nəhayət, ömür-gün yoldaşının sədaqəti qarşısında ram olduğunu söyləyir: “Xəstəxanadan təzəcə çıxmışdım. Sağ qalmış qohumlarımla bir yerdə idim. Bir də gördüm ki, qayınanam, qayınatam, bir neçə nəfər ağsaqqal və həyat yoldaşım birlikdə qaldığımız yerə gəliblər. Hamı susurdu. İsaq ağsaqqallardan üzr istəyib üzünü mənə tutdu. Dedi ki, Sədaqət, sonluğu ağlagəlməz faciə ilə bitən 12 illik ailə həyatımızı qorxunc bir yuxu kimi arxada qoyub səninlə təzədən evlənmək istəyirəm”.    

Yeni doğulan körpəyə Ramanın adı verildi…

Beləliklə, ailənin sağ qalan üzvləri yenidən birləşərək Naftalan şəhərində sanatoriyada məskunlaşırlar. 1993-cü ildə onların bir körpəsi dünyaya göz açır. Uşağa Xocalıda itirdikləri 7 yaşlı balaca şəhid Ramanın adını verməklə ailə ruhu mələk kimi göylərə çəkilmiş üç nakam övladının iyini ondan almağa çalışır. Beləliklə, evdə bir oğul böyüməyə başlayır.

Üç il sonra isə Ramanın bacı payı da dünyaya gəlir. İndi Arzu artıq gəlin köçüb. Raman da evlənib.

Hazırda ailə Goranboy rayonunun ərazisində qaçqınlar və məcburi köçkünlər üçün tikilmiş çoxmərtəbəli evlərdən ibarət məhəllədə məskunlaşıb. Sədaqət xanım və İsaq kişi nəvə arzusu ilə yaşayırlar. 
Vaxt gələcək, bu kökdən yeni-yeni pöhrələr qalxacaq, budaqlar şaxələnəcək. Doğma torpağa sevgi, müqəddəs ruhlara ehtiram bu ailənin övladlarını mütləq Xocalıya aparacaq. 

Orada axıdılan günahsız qanlar, törədilən soyqırımı üçün isə erməni faşistləri dünya durduqca tarix və haqq qarşısında cavabdeh olacaqlar. Etdikləri qəddarlıqlar və cinayətlər onları əsrdən-əsrə nəsil-nəsil izləyəcək. Çətin ki, belələrinin ölü doğulmuş vicdanı nə vaxtsa oyana. Amma zaman onlara öz cəzasını verəcək.(musavat,com)

Şəlalə küləyin təsirindən tərs axdı - VİDEO
Dilənçinin üstündən çıxan pul hamını şoka saldı...
Mehriban Əliyevaya səslənən ana: "Ürəyimin yarısı qızımla birlikdə dəfn edilib"
Azərbaycanda xüsusi təyinatlıları belə hazırlayırlar - İLK DƏFƏ
“Bu yolun açılışı Azərbaycanın iqtisadiyyatına da öz müsbət təsirini göstərəcək”
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Araşdırma
Bertelsin Nizami Gəncəvi ilə bağlı hazırladığı nadir arayış - Arxiv sənədi...
Dünya
Rüşvət alan polisə ibrətamiz cəza - VİDEO
Cəmiyyət
“Rayonlarda işsizlik probleminin həlli Bakıdakı tıxac müşkülünün həllinə təsir göstərən amillərdəndir…”- Ekspert
Cəmiyyət
“Mənə deyirlər ki, falçı Bayramın arxasında xüsusi adamlar durub...”- Tanınmış astroloq...
Siyasət
“Rusiya Qafqazda yeni siyasətə başlayacaq” – PROQNOZ
Həftənin ən çox oxunanları
Şəxsi silahlı mühafizəsi olan baş həkim Məcid Əliyev həbs edildi... - FOTO+VİDEO
Ata İmam Hüseyn üçün oğlunun başını kəsdi - ŞOK VİDEO (+18)
Puldan “divar” yaradan məmur həm də 256 məşuqə saxlayırmış - HEYRƏTAMİZ+VİDEO
Bakıda satılan 5 otaqlı evin qiymətinə Braziliyada ada almaq olar - Fantastik qiymət (FOTOLAR)
Düşmən baş nazir Azərbaycanın uca dağlarından birinə belə qalxdı... - VİDEO
Bakıda dəhşətli qəza: Ölənlərdən 3-nün kimliyi bilindi - VİDEO (+18)
"Sabah Qarabağda savaş başlasa bizim Bakıda Nuru Paşalara ehtiyacımız olmayacaq, çünki..."
Paşinyanın arvadı Qarabağda ölən erməni əsgərlərinin analarını topladı - azərbaycanlı analara müraciət olundu
Türkiyə və İsrail barışır, səfirlər geri qayıdır - Bakının da bu barışıqda rolu var...
Fəhlələr namaz qıldıqlarına görə onları işdən çıxaran direktoru “şalvarsız" qoydular...
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə