Xəbər lenti
20/09/2018 [16:20]:
İrandan gətirilən kartofda güvə aşkarlandı - VİDEO
20/09/2018 [16:14]:
Azərbaycan XİN ATƏT-ə çağırış etdi
20/09/2018 [16:12]:
Ronaldunun bacısı: " Qardaşımı məhv etmək istəyirlər"
20/09/2018 [15:50]:
ADPU-nun Filologiya fakültəsinə yüksək bal toplayaraq qəbul olunan tələbələrlə görüş keçirildi
20/09/2018 [15:45]:
Güləşçimiz erməni üzərində qələbə qazanıb çempion oldu
20/09/2018 [15:42]:
Qanunsuz ov edən şəxs cərimələndi
20/09/2018 [15:28]:
Azərbaycanda mobil telefonların qeydiyyat qaydaları dəyişdi – YENİLİK
20/09/2018 [15:24]:
NATO Qarabağda müharibəyə qarşıdır
20/09/2018 [15:06]:
50 tona yaxın kartofda zərərli orqanizmlər aşkarlandı
20/09/2018 [14:53]:
Polşalı mütəxəssis tələbələrimizə seminar keçdi
20/09/2018 [14:51]:
Prezident Ramil Usubovu mükafatlandırdı - FOTO
20/09/2018 [14:50]:
MMP İdarə Heyəti toplandı
20/09/2018 [14:49]:
“Ailəmdən vacib heç nə yoxdur...” - Safura
20/09/2018 [14:47]:
“Təyyarənin Soçi razılaşmasından sonra vurulması təxribat versiyasını ağıllara gətirir”
20/09/2018 [14:44]:
Ermənistanın baş naziri ölkəni xaosa sürükləyir...
20/09/2018 [14:37]:
Rusiya “İl-20” təyyarəsini vurmuş suriyalıları həbs etdi
20/09/2018 [14:34]:
Fuad Ələsgərov: “18 mindən çox partlamamış hərbi sursat zərərsizləşdirilib”
20/09/2018 [14:29]:
Arıçılara hər pətəyə görə subsidiya veriləcək
20/09/2018 [14:28]:
Azərbaycanlı Rusiyada deputat oldu -FOTOLAR
20/09/2018 [14:26]:
DTX ermənilərlə bağlı arxivləri açdı - MÜHÜM SƏNƏDLƏR
20/09/2018 [14:20]:
Səngəçal və Goran stansiyalarında 17 ədəd yoldəyişən qurğu dəyişdirilir
20/09/2018 [14:19]:
Putinin hərbi blokundan Ermənistan rəhbərliyinə cavab verdi
20/09/2018 [14:17]:
Etimad İsmayılovu öldürən Dəmirovun Sabirabadda qohumu qalmayıb
20/09/2018 [14:00]:
Ebru Amerikaya 2-ci dəfə ana olmaq üçün gedib
20/09/2018 [13:58]:
Etimad İsmayılovun cənazəsi bu axşam Bakıya gətirilir
20/09/2018 [13:54]:
Şeyx: " Zəncir vurmağa İmam Hüseyn də razı olmazdı"
20/09/2018 [13:50]:
Ermənistanın sərhəd rayonunun sakinləri ayağa qalxdı... - Paşinyanla görüş tələb edilir...
20/09/2018 [13:47]:
ABŞ Gülənlə bağlı hesabat dərc edib
20/09/2018 [13:34]:
Sabahın havası – Bakıda 27 dərəcə isti olacaq
20/09/2018 [13:32]:
“Vikipediya”da Milli qəhrəmanlarımız haqqında ingilis dilində məqalələr yaradılıb
20/09/2018 [13:32]:
Eldar Əzizov Rasim Quliyevi Bakı Meriyasının Aparat rəhbəri vəzifəsindən azad etdi
20/09/2018 [13:31]:
“Bu yolun açılışı Azərbaycanın iqtisadiyyatına da öz müsbət təsirini göstərəcək”
20/09/2018 [13:30]:
“Qaçqınkom”un sədr müavini ATƏT-in illik görüşündə iştirak etdi
20/09/2018 [13:29]:
UNEC yeni tədris ilinə yüksək göstəricilərlə start verib -FOTOLAR
20/09/2018 [13:26]:
İlham Əliyev “Fatimeyi Zəhra” məscidini öz hesabına tikdirəcək
20/09/2018 [13:24]:
DİN ƏMƏLİYYAT keçirdi: Qətl törədən şəxs meşədə tutuldu
20/09/2018 [13:20]:
"Telekanallarımız abırsız - həyasız "müğənni"lərin, "qaloşlu" adamların əlində olduğundan Azərbaycan ziyalısı görünmür!
20/09/2018 [13:14]:
İrəvan xanlığı ilə bağlı əsərlər erməni və fars dillərində çap olunub
20/09/2018 [13:06]:
"Cavid Qurbanov harda işə başlayırsa, orda yüksəliş və uğur var" - Yubiley təbriki...
20/09/2018 [12:57]:
Prezidentin xüsusi iclasda iştirakı gözlənilir
20/09/2018 [12:43]:
İlyas İsmayılovun oğlunu güllələyən Dəmirov haqda maraqlı FAKTLAR açıqlandı - Qarabağda döyüşüb
20/09/2018 [12:39]:
Allahşükür Paşazadə qanvermə aksiyasında iştirak edib -FOTO
20/09/2018 [12:33]:
Valideynlərini öldürən şəxs qocalar evinə hücum etdi - 2 ölü
20/09/2018 [12:32]:
Sevillə Etimadın böyük sevgi hekayəsi... - “Sonsuza qədər...”
20/09/2018 [12:31]:
Timatinin model sevgilisi hamilədir -FOTOLAR
20/09/2018 [11:56]:
“Boynuna qoyuluncaya qədər döyün!” - VI məqalə
20/09/2018 [11:51]:
“Ağılları yox imiş, Yezidə baş əyib vəzifədən-zaddan alıb yaşamayıblar...”
20/09/2018 [11:46]:
Moskvanın ən bahalı mənzilinin astronomik qiyməti açıqlandı - 7 milyard rubl...
20/09/2018 [11:42]:
SOCAR prezidenti: "“STAR” zavodunun inşası yekunlaşmaq üzrədir"
20/09/2018 [11:40]:
Daşkəsəndə həmkəndlisini qətlə yetirən şəxs meşədə tutuldu
20/09/2018 [11:29]:
Qəlbində peşmançılıq hissini öldürmüş adam...
20/09/2018 [11:28]:
“Vergilər Nazirliyinin elektron xidmətlərlə bağlı addımları təqdirəlayiqdir”
20/09/2018 [11:16]:
“Bu cür treninqlərdə təbii ki, daha irəli getmiş ekspertlərin fikirlərini dinləyə, onlardan yeni şeylər öyrənə bilirik”
20/09/2018 [10:56]:
Əfqanıstan hökuməti “Taliban”la dialoqa hazırdır
20/09/2018 [10:54]:
Etimad İsmayılovun cənazəsi Türkiyədə morqdadır
20/09/2018 [10:40]:
Türkiyə mediası iş adamını öldürən qatilin fotosunu yaydı- FOTO
20/09/2018 [10:34]:
Filippində torpaq sürüşməsi - 100 nəfər dağıntılar altında qalıb
20/09/2018 [10:30]:
Tramp ABŞ tarixinin ən pis səhvini açıqladı
20/09/2018 [10:23]:
Ukrayna və Gürcüstan arasında “vizasız rejim” sazişi
20/09/2018 [10:21]:
“Kiralık aşk”ın aktyoru vəfat etdi - FOTO
20/09/2018 [10:18]:
Mobil telefonlar üçün rüsum qüvvəyə mindi
20/09/2018 [10:17]:
Pambığın alış qiyməti 50 manat ARTIRILDI
20/09/2018 [10:15]:
Cəbhədə şiddətli atışma oldu
20/09/2018 [10:14]:
“Elə bil dünya yıxılıb, altında qalmışam” - Sevil Nuriyeva
20/09/2018 [10:10]:
29 uşaq, 98 qadın, 112 qoca girovluqdadı – Komitə sədri
20/09/2018 [10:06]:
“Qatilin oğluma borcu olub” - İlyas İsmayılov
20/09/2018 [10:05]:
Yeni yolda sürət həddi 120 oldu
20/09/2018 [10:04]:
Asqırdıqdan sonra infarkt keçirən qadın dünyasını dəyişdi
20/09/2018 [10:01]:
Ronaldu qırmızı vərəqə aldı və ağladı - FOTO
20/09/2018 [09:46]:
Rövnəq Abdullayev: "TAP layihəsinin 75 faizdən çoxu icra edilib"
20/09/2018 [09:41]:
Binəli Yıldırım Bakıya gəlir
20/09/2018 [09:40]:
Etimad İsmayılovun qətl səbəbi üzə çıxdı: Keçmiş rəis ona 3 öldürücü güllə vurub...
20/09/2018 [09:36]:
Bu gün Azərbaycanda Neftçilər günüdür
20/09/2018 [09:35]:
ATƏT Parlament Assambleyasının sədri Bakıdadır
20/09/2018 [09:34]:
Pəhriz saxlayanlar buna diqqət etməlidir: Bu, ömrünüzü azalda bilər...
20/09/2018 [09:29]:
Məktəbə hicabla gələn qızların ataları həbs edildi - RƏZALƏT...
20/09/2018 [09:22]:
“İstanbuldan telefon açıb Moderator.az-dakı yazıma görə təşəkkür etmişdi...”
20/09/2018 [00:20]:
Aşura gününün sirləri - ELMİ-LƏDUN
19/09/2018 [23:55]:
Dələduzluqla məşğul olan şəbəkə ilə üzləşən vətəndaşdan baş prokurora ŞİKAYƏT...
19/09/2018 [23:38]:
Qurban Qurbanov: Üstünlük “Sportinq”dədir
Bütün arxiv bir sırada
23/02/2018 [23:25] - Köşə - ( 4246 dəfə baxılıb)

Əgər millətin ziyalı bildiyi adamlar bu kədərli mənzərəni görüb susursa...

İlham İsmayıl

Qışdan, soyuqdan, qardan, yağışdan deyil. Heç pulsuzluqdan da deyil. Amma, çox kədərlidir. Siz ölkədəki siyasi-mənəvi durumun kədərli mənzərəsini görürsünüzmü?  Burda “siyasi” sözü ona görə mütləqdir ki, məhz siyasətdən doğan, daha doğrusu, siyasətin yekunu olaraq boz boşluğa bənzəyən ölkədə mənəviyyatsızlığın kuliminasiyaya çatdığını görməmək mümkün deyil. Əlbəttə, bu indi yaranmayıb, xeyli müddətdir ki, yol gəlir və təəssüf ki, bu qəbildən  yeni “zirvələr” fəth etmək axtarışı davam edir və  dayanacağı da  hələ görünmür. Amma, mənəviyyatın aşınma stadiyası artıq bitib və sonra hansı mərhələnin gəldiyini demək, onun adının  nə olduğunu tapmaq qədər çətindir. 
 
Bu, pəncərə arxasından sakit seyr ediləcək bir mənzərə deyil. Adətən kədərli mənzərə deyimində bir məhzunluq, bir sakit qəmlilik, uzaqlara baxıb dalmaq çalarları var, amma bu mənzərə  çox cansıxıcı, boğucu, qüruru düşürən, can yandıran, bir sözlə adamın  başını aşağı salandır. Söhbətin nədən getdiyini yəqin təxmin edirsiz. İstənilən mübarizədə nifrət ola bilər, amma istər fərdlər arasında məişət, mövqe, var-dövlət uğrunda aparılan mübarizə, istər bəşər tarixinin hakimiyyət uğrunda ən gərgin mübarizələri, hətta müharibələri də istisnalar olsa da bir qanun, bir ləyaqət çərçivəsində aparılıb. 
Ölkənin indiki siyasi-mənəvi durumundakı böhran o qədər aydın görünür ki, onu dərindən təhlil edib, səbəb və nəticələri sadalamağa ehtiyac qalmır. Sanki  Mefistofel  Allahla mübahisə edəndə yaratdığı insanın heç nəyə qadir olmadığını, ona şüuru bəxş etməklə yalnışlığa yol verdiyini sübut etmək üçün kabus kimi bu ölkənin başı üzərində dayanıb.., bizləri Allaha göstərir. Çünki, baş verənlər Allahın insana lütf etdiyi dəyərlərin tam əksi, Mefistofelin-iblisin istəklərinin təntənəsidir.

Baxın, canı boğazına yığılmış, vətəndən müxtəlif səbəblərlə, təbii ki, xoş olmayan, hətta təhlükə yaradan səbəblər üzündən ölkəni tərk edib demokratik ölkələrə sığınan və doğmalarından, doğma yurddan ayrı düşməyin ağırlığını hər gün çiynində daşıyan, dərdini danışmağa adam tapmayan biri hirsindən-hikkəsindən onu bu günə salanlarla mübarizə aparmağa qərar verir. Və...Və başlayır bütün etik, milli, əxlaqi dəyərlərə zidd olan yollarla, vasitələrlə işlər görməyə. Münasibətin nifrətdən də artıq səviyyədə olmasından asılı olmayaraq öncə milli-mənəvi, sonra bəşəri dəyərləri məhv edən vasitələrlə mübarizə aparmaq qəbulolunmazdır. Təkrar edirəm, səbəblərin nədən yaranmasından asılı olmayaraq.
 
Qarşı tərəfin əks reaksiyası isə iki dəfə ondan pisdir. Tabeliyində nəhəng inzibati resursları, təbliğat vasitələri ola-ola  bütün milli, bəşəri, əxlaqi dəyərləri məhv edən, üstündən xətt çəkən, sağalması onilliklərə qalan yollarla, iyrənc vasitələrlə, ən düşük əməllərlə mübarizə aparmaq yolunu seçməyin zərbəsi birinci millətə dəyir. Uşaqlıqdan aldığımız tərbiyə, oxuduğumuz dastanlar, nağıllar, kitablar, cəmiyyətin formalaşdırdığı əxlaq normaları bizə düşmənçiliyin də mərdcəsinə, ləyaqətlə aparılmasını təlqin edib.  Əsrlərdən gələn və formalaşan şərəf və ləyaqət prinsipləri gözümüzün qabağında darmadağın olur. Bu mənzərəyə baxmaq olmur, bunu sakit qarşılamaq mümkün deyil. Bu kədərli mənzərəni hər gün yaşayan bir Azərbaycan vətəndaşı tapın ki, desin bu işdən, bu mübarizə yolundan razıdır.     

Açıq deyək, əgər uzaqdakına əlin yetə bilmirsə, onun doğmalarından “imtina etmək”(daha doğrusu, “etdirmək”) ərizələrini almaq, sonra da bu imtinanı  bəyan edib təbliğ etmək profilkaktika hesab olunurmu, başqalarının da gözünü qorxutmaq  məqsədinə çatmaqdırmı? Nəyi təbliğ edirik? Satqınlığımı? Təsəvvür edin Qarabağ müharibəsi gedir, əsir düşənə deyirlər dövlətinin, millətinin, ölkənin əleyhinə filan işi gör səni öldürməyək, incitməyək. Bu günkü mənzərə sabaha potensial satqınlar ordusu yetişdirməyi əks etdirmirmi? Bunu görən gənc, bu təbliğatın qarşısında hansı mərdlikləri özündə tərbiyə edəcək? Hətta imtina edən, qadınlar olsa belə... Ana, bacı, həyat yoldaşı, və zərif cinsdən olan digər qohum-əqrabalar olsa belə.  Biz bir millət olaraq sabah hansı mərd xüsusiyyətimizlə övladlarımızı tərbiyə edəcəyik? Hakimiyyətin təzyiqi ilə oğlundan, qardaşından, ərindən, dayısından, əmisindən imtina edənlərləmi? Tarixən o qədər real həyatdan, bədii əsərdən sitat gətirə bilərik ki, necə qorxmaz, əyilməz xanımlar olub. Dekabristlərin özü qədər xanımlarının etdikləri hərəkət onları əbədiləşdirib. Sabah nə ilə qürur duyacaq bu millət? Kimi nümunəvi ata, ana, bacı, qardaş hesab edəcəyik? İmtina ərizəsi yazanlarımı? Harda qaldı “itə ataram, yada satmaram” qüruru?

Qınamıram, bu hər birimizin doğması ilə baş verə bilər və “boğulanda meymun da balasını ayağının altına alır” kimi mahiyyətcə qısır olan  misalla  özlərinə təskinlik verə bilərlər. Təəssüf ki, bizə aid olan belə qısır deyimlərimiz az deyil və bir təhlükə hiss edəndə “qarın qardaşdan irəlidir” kimi daha bir mənasız , amma reallığı əks etdirən misallarımız və ona uyğun saysız-hesabsız hərəkətlərimiz var. Yeri gəlmişkən, bu tendensiya çox təhlükəlidir: hüququ, şərəfi, ləyaqəti, vətəni uğruna deyil, qarnına görə qardaşını bada verən nəhəng potensial kütlənin varlığı daha təhlükəli, daha iyrəncdir.
  
“Bu tablo karşısında kendini değersiz, yalnız, korumasız, sahipsiz, itibarsız hissetmeyen bu ülkenin tek bir evladı, vatandaşı var mı gerçekten?”. Bu sözlər Türkiyənin çox istedadlı köşə yazarlarından olan Levent Gültəkinə aiddir və qardaş ölkədə də buna bənzər hadisələrə etirazını bildirən müəllif  bu sualı həm də bizim üçün verib. Doğrudan da özünüzü statusunuzdan asılı olmayaraq bu durumda güvəndə hiss edirsinizmi, cənab nazirlər, “cənab dilənçilər”? (son kəlmə Bulqakova məxsusdur)
Belə vəziyyətlərdə kim qabağa düşüb müdriklik edə bilər? Tərəfləri çəkindirər, qınayar, doğru məsləhət verməyə kimin statusu imkan verər? Ziyalı çox yüksək statusdur və şəxsən mən o statusa hələ iddia etmirəm. Əgər millətin ziyalı bildiyi adamlar bu kədərli mənzərəni görüb susursa, deməli cəmi Azərbaycanda bu status –vakantdır.  Din xadimi necə? Barışdırıcı və çəkindirici, tövsiyyə və məsləhət vermək missiyasını yerinə yetirməlidirmi? Bəlkə də kritik anlarda ən çəkindirici faktor- “Allahdan qorxun” kəlamı ilə ortaya düşən din xadiminin nüfuzu olardı. Amma, bizdə bu nüfuza sahib bir din xadimi belə yoxdur, bu missiyanı  yerinə yetirəcək ruhani yeri də..,  vakantdır.
  
Önündə Qarabağ matəmagahı dayanan bir millətin, bir dövlətin qarşısında asılan kədərli mənzərəni görürsünüzmü? 

İlham İsmayıl

“Bu yolun açılışı Azərbaycanın iqtisadiyyatına da öz müsbət təsirini göstərəcək”
Pəhriz saxlayanlar buna diqqət etməlidir: Bu, ömrünüzü azalda bilər...
Aşura gününün sirləri - ELMİ-LƏDUN
Qadın müxbir canlı yayım zamanı hücuma məruz qaldı - VİDEO
Rus modeldən qalmaqallı açıqlama: “Putin məni öldürmək istədi”
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Siyasət
Ermənistanın sərhəd rayonunun sakinləri ayağa qalxdı... - Paşinyanla görüş tələb edilir...
Cəmiyyət
“Elə bil dünya yıxılıb, altında qalmışam” - Sevil Nuriyeva
Cəmiyyət
“Qatilin oğluma borcu olub” - İlyas İsmayılov
Cəmiyyət
“Bu yol həm İranla iqtisadi əlaqələrimizin genişlənməsi üçün faydalıdır, həm də..."
Cəmiyyət
“Ansambılım arxamda ola-ola fanaqrama oxusam, onda məni güllələmək də halaldı”
Həftənin ən çox oxunanları
Şəxsi silahlı mühafizəsi olan baş həkim Məcid Əliyev həbs edildi... - FOTO+VİDEO
Puldan “divar” yaradan məmur həm də 256 məşuqə saxlayırmış - HEYRƏTAMİZ+VİDEO
Bakıda satılan 5 otaqlı evin qiymətinə Braziliyada ada almaq olar - Fantastik qiymət (FOTOLAR)
"Cənab Prezident, çox hörmətli Mehriban xanım, bu sətirləri Sizə utanaraq yazırıq..."
"Sabah Qarabağda savaş başlasa bizim Bakıda Nuru Paşalara ehtiyacımız olmayacaq, çünki..."
Paşinyanın arvadı Qarabağda ölən erməni əsgərlərinin analarını topladı - azərbaycanlı analara müraciət olundu
Türkiyə və İsrail barışır, səfirlər geri qayıdır - Bakının da bu barışıqda rolu var...
Fəhlələr namaz qıldıqlarına görə onları işdən çıxaran direktoru “şalvarsız" qoydular...
“5 ildən çoxdur ki, şəhid övladlarına ödənişsiz hazırlıq keçirəm...” - Tanınmış tarix müəllimi
Cinsi münasibətdə olmaqdan imtina edən qadının üzünü doğradılar -FOTOLAR
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə