Xəbər lenti
11/12/2018 [19:53]:
UNEC-də Heydər Əliyevin anım gününü qeyd olundu -FOTOLAR
11/12/2018 [19:44]:
Qrantlara nəzarəti bu iki qurum həyata keçirəcək – MÜHÜM DƏYİŞİKLİK
11/12/2018 [19:41]:
Kremlin Silah palatasında erməni fahişəliyin sübutu olan maraqlı eksponat - FOTO
11/12/2018 [19:37]:
Düşmən parlamentinin “tolerantlıq siması”: kürd, yezidi, rus və suriyalı…
11/12/2018 [19:31]:
ADAU-da Ulu öndər Heydər Əliyevin anım günü keçirilib - FOTOLAR
11/12/2018 [19:14]:
“Bu parklarda muzeylər açılmalıdır, ictimai iaşə obyektləri yox”
11/12/2018 [19:12]:
Rövşən Rzayev köçkünləri qəbul etdi
11/12/2018 [19:10]:
“Nar” Azərbaycanda yaşıl enerjinin tətbiqini dəstəkləyir
11/12/2018 [19:00]:
Avtomobildə 75 ədəd güllə aşkarlandı -FOTOLAR
11/12/2018 [18:58]:
İnsan alverinə qarşı mübarizəyə dair məsələlər müzakirə edildi
11/12/2018 [18:57]:
23 ədəd mobil telefonu xüsusi “ssenari” ilə keçirməyə cəhd etdilər
11/12/2018 [18:53]:
TIR-EPD sisteminin tətbiqinə dair növbəti seminar keçirildi
11/12/2018 [18:48]:
Əqli mülkiyyətin qorunması mövzusunda seminar keçirildi -FOTO
11/12/2018 [18:36]:
Bakı aeroportunda ər və arvadın ağlasığmaz macəraları - VİDEO
11/12/2018 [18:33]:
Britaniya parlamenti yanvarda "Brexit" sazişi üzrə səsvermə keçirəcək
11/12/2018 [18:31]:
Ləki-Qəbələ dəmir yolu xəttinin tikintisinə 30 milyon manat ayrıldı
11/12/2018 [18:21]:
Bu da Fatimənin hər kəsdən gizlətdiyi əri - FOTOLAR
11/12/2018 [18:15]:
Ərdoğan Türkiyə və Azərbaycan arasında ali təhsil sahəsində əməkdaşlığa dair sənədi təsdiqlədi
11/12/2018 [18:12]:
“Time” ilin adamını elan etdi
11/12/2018 [18:04]:
"Heydər Əliyev hər kəsi səbirlə dinləyirdi..." - Eks-nazir
11/12/2018 [18:01]:
Jurnalistin atasını öldürən sürücünün məhkəməsi davam etdi - Şahidlər DANIŞDI
11/12/2018 [17:58]:
Fransada minimal əməkhaqqı hər ay 100 avro artacaq
11/12/2018 [17:55]:
Hərbi jurnalistlər harada hazırlanmalıdır: Hərbi məktəbdə, yoxsa jurnalistika fakültəsində?
11/12/2018 [17:50]:
Siqaretin qiyməti bahalaşır
11/12/2018 [17:48]:
SON DƏQİQƏ: polis rəisi iş otağında öldürüldü - FOTO
11/12/2018 [17:30]:
Bayraq və Gerbi təhqir edənlərə bu CƏZALAR kəsiləcək
11/12/2018 [17:29]:
Gömrük Komitəsinin Akademiyasında Heydər Əliyevə həsr olunmuş tədbir keçirildi
11/12/2018 [17:21]:
Dekabrın 12-nə MANATIN MƏZƏNNƏSİ
11/12/2018 [17:16]:
"Heydər Əliyev tribunaya çıxdı, hamı heyrət içində idi və..." - Pastuxov TARİXİ FAKTLARI AÇDI
11/12/2018 [17:12]:
"Hansı kanalı açırsan, ya ərini yuxuya verərək sevgilisinə qoşulub qaçan 10-15 günün gəlinindən, ya da ki..."
11/12/2018 [17:11]:
Fransada etiraz aksiyaları səngimir
11/12/2018 [17:00]:
Akif Nağı: “Qarabağ mitinqinin məqsədini başa düşmək istəmirlər”
11/12/2018 [16:59]:
“Mikayıl Gözəlov Milli Qəhrəman adına layiqdir… -Separatçılar onu 1988-ci ildən hədəfə almışdı...”
11/12/2018 [16:52]:
Ermənistanda süpürgəçi qadını öldürmüş rusiyalı hərbçi tutuldu
11/12/2018 [16:48]:
İlhamə Quliyevanın oğlu azadlığa buraxıldı
11/12/2018 [16:34]:
“Azərbaycanda bir dənə at üstündə normal heykəl yoxdur”
11/12/2018 [16:25]:
Sədərəkdə telefon oğurlayan şəxs kameralara düşdü - VİDEO
11/12/2018 [16:19]:
Daha bir bağça ilə bağlı qalmaqallı video yayılıb - Müəllimə söyüş söyür - VİDEO
11/12/2018 [16:09]:
Həbib Azərbaycana gələ bilər
11/12/2018 [16:05]:
Dünyanın ən zəngin azərbaycanlısı varisi barədə DANIŞDI
11/12/2018 [15:58]:
“Özümü dənizə atıb öldürmək istəmişəm” - Nazpəri Dostəliyeva
11/12/2018 [15:51]:
Sənubər İsgəndərlinin məşhur dayısı - FOTO
11/12/2018 [15:50]:
Fransada azərbaycanlı, gürcü və ermənilər saxlanıldı - 300 nəfərlik əməliyyat
11/12/2018 [15:49]:
Milli Məclis 18 dekabrda bu məsələlərə görə iclas çağırıb - SİYAHI
11/12/2018 [15:47]:
“Nar” yaşıl enerji və aqrar texnologiyaların tətbiqini dəstəkləyir
11/12/2018 [15:44]:
"Çünki həmin beynəlxalq təşkilatlar bəlli güc mərkəzlərinin nəzarətindədir"
11/12/2018 [15:41]:
Əsgər Heydər Əliyev Mədət Quliyevlə birgə Fəxri Xiyabanda - VİDEO
11/12/2018 [15:32]:
“Fənərbaxça”da qalmaqal - Futbolçular prezidentə etiraz etdi
11/12/2018 [15:31]:
İran yeni ballistik raket sınaqlarını TƏSDİQLƏDİ
11/12/2018 [15:25]:
Azərbaycanda maaşlar artıb
11/12/2018 [15:20]:
Əhali bu il ərzağa, siqaretə, içkiyə nə qədər pul xərcləyib?
11/12/2018 [15:13]:
Daş bazarında ciddi bahalaşma olub - SƏBƏBLƏR
11/12/2018 [15:05]:
Dövlət himninin ifası zamanı vətəndaşdan tələb olunan ŞƏRTLƏR
11/12/2018 [14:54]:
"Şaxta baba həqiqət deyil" dedi, həbs edildi - MARAQLI
11/12/2018 [14:46]:
Azərbaycanda övladlığagötürmə sistemi təkmilləşdirilir
11/12/2018 [14:39]:
Şikayət üçün polis idarəsinə getdi, ilanın hücumuna məruz qaldı - VİDEO
11/12/2018 [14:28]:
Dövlət xəstəxanalarında pullu xidmət rəsmiləşəcək? - Deputat AYDINLIQ GƏTİRDİ
11/12/2018 [14:27]:
"Universitetlərdə hərbi jurnalist fakültələrinin açılmasını təklif etmişəm, amma..."
11/12/2018 [14:26]:
Bu firma işçilərinə maaş əvəzi təkər verəcək - MARAQLI
11/12/2018 [14:15]:
Rahibələr oğurladıqları yarım milyon dolları qumarda xərclədilər - İNANILMAZ...
11/12/2018 [14:14]:
Sabahdan hava SOYUYUR, yağış, QAR GƏLİR - XƏBƏRDARLIQ
11/12/2018 [14:07]:
Heydər Əliyev səhnə arxasına xəbər göndərdi ki... - Xalq artisti O ANLARDAN DANIŞDI
11/12/2018 [14:06]:
"Qaçqınkom"un sədr müavinindən köçkünlərə çağırış: "Vaxtında ödəyin ki..."
11/12/2018 [13:53]:
Rusiya prezidentinin "Ştazi" vəsiqəsi tapılıb: “Verilir mayor Vladimir Putinə..."
11/12/2018 [13:53]:
Arvadını 5-ci mərtəbədən atan şəxs məşhur müğənninin nəvəsi imiş - FOTO
11/12/2018 [13:50]:
“Bizim məmurları “Qurani-Kərim”ə də and içdirsən, yenə rüşvət alacaqlar”
11/12/2018 [13:44]:
Rusiyadan gələn maşında xeyli güllə tapıldı
11/12/2018 [13:34]:
Nigar Camal evlənir? - FOTO
11/12/2018 [13:21]:
"Heydər Əliyev sakitliyi və rahatlığı deyil, Vətəninin taleyini düşünürdü..."
11/12/2018 [13:15]:
Vanqanın 2019-cu il PROQNOZLARI - Putinə sui-qəsd, Trampın xəstələnməsi, dəhşətli sunami...
11/12/2018 [13:11]:
"Paşinyanın Türkiyəyə yönəlik təxribatçı çağırışı növbəti erməni həyasızlığıdır..."
11/12/2018 [13:10]:
Medvedyev: "İlk dəfə bunu Qorbaçov yox, Əliyev etdi" - VİDEO
11/12/2018 [13:00]:
Yeni NATO: ABŞ ərəblərin üzərindən KİMLƏRİ HƏDƏF ALIR?
11/12/2018 [12:42]:
Bakıda ağır qəza – QADIN ÖLDÜ
11/12/2018 [12:38]:
Türkiyə Qara dənizdə yeni hərbi baza yaradacaq
11/12/2018 [12:28]:
Direktor əri tərəfindən öldürülən Adelyanın TƏSİRLİ EŞQ ETİRAFI: "Mən səni..." - YENİ FAKTLAR/FOTO
11/12/2018 [12:21]:
"Pentaqon quzğunları"nın səhvi Səudiyyə Ərəbistanını on milyonlarla dollar “qabağa saldı”
11/12/2018 [12:17]:
Daşqın Gülməmmədov: "Ukrayna üçün artıq Rusiya rəsmi düşməndir..."
11/12/2018 [12:13]:
Cəsarətsiz Makron və Türkiyə təcrübəsi - MÜQAYİSƏ...
11/12/2018 [12:12]:
“Özünüz şahidi olacaqsınız...” - Əli Mirəliyev yeni veriliş açır...
Bütün arxiv bir sırada
23/02/2018 [23:25] - Köşə - ( 4302 dəfə baxılıb)

Əgər millətin ziyalı bildiyi adamlar bu kədərli mənzərəni görüb susursa...

İlham İsmayıl

Qışdan, soyuqdan, qardan, yağışdan deyil. Heç pulsuzluqdan da deyil. Amma, çox kədərlidir. Siz ölkədəki siyasi-mənəvi durumun kədərli mənzərəsini görürsünüzmü?  Burda “siyasi” sözü ona görə mütləqdir ki, məhz siyasətdən doğan, daha doğrusu, siyasətin yekunu olaraq boz boşluğa bənzəyən ölkədə mənəviyyatsızlığın kuliminasiyaya çatdığını görməmək mümkün deyil. Əlbəttə, bu indi yaranmayıb, xeyli müddətdir ki, yol gəlir və təəssüf ki, bu qəbildən  yeni “zirvələr” fəth etmək axtarışı davam edir və  dayanacağı da  hələ görünmür. Amma, mənəviyyatın aşınma stadiyası artıq bitib və sonra hansı mərhələnin gəldiyini demək, onun adının  nə olduğunu tapmaq qədər çətindir. 
 
Bu, pəncərə arxasından sakit seyr ediləcək bir mənzərə deyil. Adətən kədərli mənzərə deyimində bir məhzunluq, bir sakit qəmlilik, uzaqlara baxıb dalmaq çalarları var, amma bu mənzərə  çox cansıxıcı, boğucu, qüruru düşürən, can yandıran, bir sözlə adamın  başını aşağı salandır. Söhbətin nədən getdiyini yəqin təxmin edirsiz. İstənilən mübarizədə nifrət ola bilər, amma istər fərdlər arasında məişət, mövqe, var-dövlət uğrunda aparılan mübarizə, istər bəşər tarixinin hakimiyyət uğrunda ən gərgin mübarizələri, hətta müharibələri də istisnalar olsa da bir qanun, bir ləyaqət çərçivəsində aparılıb. 
Ölkənin indiki siyasi-mənəvi durumundakı böhran o qədər aydın görünür ki, onu dərindən təhlil edib, səbəb və nəticələri sadalamağa ehtiyac qalmır. Sanki  Mefistofel  Allahla mübahisə edəndə yaratdığı insanın heç nəyə qadir olmadığını, ona şüuru bəxş etməklə yalnışlığa yol verdiyini sübut etmək üçün kabus kimi bu ölkənin başı üzərində dayanıb.., bizləri Allaha göstərir. Çünki, baş verənlər Allahın insana lütf etdiyi dəyərlərin tam əksi, Mefistofelin-iblisin istəklərinin təntənəsidir.

Baxın, canı boğazına yığılmış, vətəndən müxtəlif səbəblərlə, təbii ki, xoş olmayan, hətta təhlükə yaradan səbəblər üzündən ölkəni tərk edib demokratik ölkələrə sığınan və doğmalarından, doğma yurddan ayrı düşməyin ağırlığını hər gün çiynində daşıyan, dərdini danışmağa adam tapmayan biri hirsindən-hikkəsindən onu bu günə salanlarla mübarizə aparmağa qərar verir. Və...Və başlayır bütün etik, milli, əxlaqi dəyərlərə zidd olan yollarla, vasitələrlə işlər görməyə. Münasibətin nifrətdən də artıq səviyyədə olmasından asılı olmayaraq öncə milli-mənəvi, sonra bəşəri dəyərləri məhv edən vasitələrlə mübarizə aparmaq qəbulolunmazdır. Təkrar edirəm, səbəblərin nədən yaranmasından asılı olmayaraq.
 
Qarşı tərəfin əks reaksiyası isə iki dəfə ondan pisdir. Tabeliyində nəhəng inzibati resursları, təbliğat vasitələri ola-ola  bütün milli, bəşəri, əxlaqi dəyərləri məhv edən, üstündən xətt çəkən, sağalması onilliklərə qalan yollarla, iyrənc vasitələrlə, ən düşük əməllərlə mübarizə aparmaq yolunu seçməyin zərbəsi birinci millətə dəyir. Uşaqlıqdan aldığımız tərbiyə, oxuduğumuz dastanlar, nağıllar, kitablar, cəmiyyətin formalaşdırdığı əxlaq normaları bizə düşmənçiliyin də mərdcəsinə, ləyaqətlə aparılmasını təlqin edib.  Əsrlərdən gələn və formalaşan şərəf və ləyaqət prinsipləri gözümüzün qabağında darmadağın olur. Bu mənzərəyə baxmaq olmur, bunu sakit qarşılamaq mümkün deyil. Bu kədərli mənzərəni hər gün yaşayan bir Azərbaycan vətəndaşı tapın ki, desin bu işdən, bu mübarizə yolundan razıdır.     

Açıq deyək, əgər uzaqdakına əlin yetə bilmirsə, onun doğmalarından “imtina etmək”(daha doğrusu, “etdirmək”) ərizələrini almaq, sonra da bu imtinanı  bəyan edib təbliğ etmək profilkaktika hesab olunurmu, başqalarının da gözünü qorxutmaq  məqsədinə çatmaqdırmı? Nəyi təbliğ edirik? Satqınlığımı? Təsəvvür edin Qarabağ müharibəsi gedir, əsir düşənə deyirlər dövlətinin, millətinin, ölkənin əleyhinə filan işi gör səni öldürməyək, incitməyək. Bu günkü mənzərə sabaha potensial satqınlar ordusu yetişdirməyi əks etdirmirmi? Bunu görən gənc, bu təbliğatın qarşısında hansı mərdlikləri özündə tərbiyə edəcək? Hətta imtina edən, qadınlar olsa belə... Ana, bacı, həyat yoldaşı, və zərif cinsdən olan digər qohum-əqrabalar olsa belə.  Biz bir millət olaraq sabah hansı mərd xüsusiyyətimizlə övladlarımızı tərbiyə edəcəyik? Hakimiyyətin təzyiqi ilə oğlundan, qardaşından, ərindən, dayısından, əmisindən imtina edənlərləmi? Tarixən o qədər real həyatdan, bədii əsərdən sitat gətirə bilərik ki, necə qorxmaz, əyilməz xanımlar olub. Dekabristlərin özü qədər xanımlarının etdikləri hərəkət onları əbədiləşdirib. Sabah nə ilə qürur duyacaq bu millət? Kimi nümunəvi ata, ana, bacı, qardaş hesab edəcəyik? İmtina ərizəsi yazanlarımı? Harda qaldı “itə ataram, yada satmaram” qüruru?

Qınamıram, bu hər birimizin doğması ilə baş verə bilər və “boğulanda meymun da balasını ayağının altına alır” kimi mahiyyətcə qısır olan  misalla  özlərinə təskinlik verə bilərlər. Təəssüf ki, bizə aid olan belə qısır deyimlərimiz az deyil və bir təhlükə hiss edəndə “qarın qardaşdan irəlidir” kimi daha bir mənasız , amma reallığı əks etdirən misallarımız və ona uyğun saysız-hesabsız hərəkətlərimiz var. Yeri gəlmişkən, bu tendensiya çox təhlükəlidir: hüququ, şərəfi, ləyaqəti, vətəni uğruna deyil, qarnına görə qardaşını bada verən nəhəng potensial kütlənin varlığı daha təhlükəli, daha iyrəncdir.
  
“Bu tablo karşısında kendini değersiz, yalnız, korumasız, sahipsiz, itibarsız hissetmeyen bu ülkenin tek bir evladı, vatandaşı var mı gerçekten?”. Bu sözlər Türkiyənin çox istedadlı köşə yazarlarından olan Levent Gültəkinə aiddir və qardaş ölkədə də buna bənzər hadisələrə etirazını bildirən müəllif  bu sualı həm də bizim üçün verib. Doğrudan da özünüzü statusunuzdan asılı olmayaraq bu durumda güvəndə hiss edirsinizmi, cənab nazirlər, “cənab dilənçilər”? (son kəlmə Bulqakova məxsusdur)
Belə vəziyyətlərdə kim qabağa düşüb müdriklik edə bilər? Tərəfləri çəkindirər, qınayar, doğru məsləhət verməyə kimin statusu imkan verər? Ziyalı çox yüksək statusdur və şəxsən mən o statusa hələ iddia etmirəm. Əgər millətin ziyalı bildiyi adamlar bu kədərli mənzərəni görüb susursa, deməli cəmi Azərbaycanda bu status –vakantdır.  Din xadimi necə? Barışdırıcı və çəkindirici, tövsiyyə və məsləhət vermək missiyasını yerinə yetirməlidirmi? Bəlkə də kritik anlarda ən çəkindirici faktor- “Allahdan qorxun” kəlamı ilə ortaya düşən din xadiminin nüfuzu olardı. Amma, bizdə bu nüfuza sahib bir din xadimi belə yoxdur, bu missiyanı  yerinə yetirəcək ruhani yeri də..,  vakantdır.
  
Önündə Qarabağ matəmagahı dayanan bir millətin, bir dövlətin qarşısında asılan kədərli mənzərəni görürsünüzmü? 

İlham İsmayıl

Düşmən parlamentinin “tolerantlıq siması”: kürd, yezidi, rus və suriyalı…
"Hansı kanalı açırsan, ya ərini yuxuya verərək sevgilisinə qoşulub qaçan 10-15 günün gəlinindən, ya da ki..."
“Özümü dənizə atıb öldürmək istəmişəm” - Nazpəri Dostəliyeva
"Şaxta baba həqiqət deyil" dedi, həbs edildi - MARAQLI
Şikayət üçün polis idarəsinə getdi, ilanın hücumuna məruz qaldı - VİDEO
Ədliyyə: 1918-2018
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Cəmiyyət
“Bu parklarda muzeylər açılmalıdır, ictimai iaşə obyektləri yox”
Cəmiyyət
“Bizim məmurları “Qurani-Kərim”ə də and içdirsən, yenə rüşvət alacaqlar”
Siyasət
“Ermənistandakı proseslər İrəvan-Bakı münasibətinə təsir göstərə bilər” - PROQNOZ
Cəmiyyət
"Hər bir işçini işə götürdüyümüz zaman psixoloji durumları və gərginlikləri ölçülür"
Dünya
Ermənistan prezidentinin ailəsi də “soyqırım qurbanı” çıxdı - Növbəti erməni həyasızlığı...
Həftənin ən çox oxunanları
“Təki, erməni ordusu güclü olsun -  pensiyamızın qalxması vacib deyil...”-Xankəndindəki erməni qarı-
Fitnəkar ruslar ermənilərə Naxçıvanı da vəd etdilər: Bəs bizimkilər niyə susur...?
Putin Paşinyanın xeyir-duasını çoxdan verib – Biz Qarabağın gününə ağlayaq...
Paşinyan sərhədlərin açılması ilə bağlı Türkiyəyə yalvardı: "Bir şərtlə ki..."
Putin Paşinyandan niyə çəkinir?
"Ermənilərin yaşadığı ərazi Hüseynqulu xanın torpaqlarıdır, oranı da geri almalıyıq...”
Gələcək intim necə olacaq? - Alimlərdən maraqlı açıqlama...
Tramp ata Buşun dəfnində yarıməsrlik ənənəni pozdu - FOTO+VİDEO
Arif Əsgərov hardan biləydi ki, baldızı oğlu təhlükəli sularda üzür: Bir həbsin izi ilə...
"Bacı bacının balasını bu günə qoyarmı?" deyən baldızının Arif Əsgərova deyəcəkləri var...
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə