Xəbər lenti
21/09/2018 [11:52]:
“İşsizəm”- deyib, özünü yandırdı…- Foto/Video
21/09/2018 [11:49]:
“607 min avro alıblar, əvəzində 57 minlik yerli mal gətiriblər...” - Milyarderin Bilgəh iqamətgahındakı qalmaqal...
21/09/2018 [11:41]:
“Rusiya Qafqazda yeni siyasətə başlayacaq” – PROQNOZ
21/09/2018 [11:34]:
Sabirabadda 64 yaşlı kişi özünü asdı
21/09/2018 [11:30]:
Bakı Metropoliteni 6 milyon avroluq generator alır
21/09/2018 [11:27]:
“Səməd Səmədov nə oxuyur ki, onun adını “hay-küy”qoymuşam...”
21/09/2018 [11:22]:
“Televiziyaların şou dalınca qaçması təsadüfi deyil”
21/09/2018 [11:15]:
Gözəl Dəmirov Etimad İsmayılovu öldürdükdən sonra belə qaçdı - VİDEO
21/09/2018 [11:15]:
Mehriban Əliyevaya səslənən ana: "Ürəyimin yarısı qızımla birlikdə dəfn edilib"
21/09/2018 [11:12]:
Ordumuz gecə qaranlığında düşmənə mərmi yağdırdı, bütün hədəflər vuruldu - VİDEO
21/09/2018 [11:09]:
İcazəsiz ova cəhdin qarşısı alınıb
21/09/2018 [11:05]:
Oyun zallarından oğurluq etməkdə şübhəli bilinənlər saxlanılıblar
21/09/2018 [11:04]:
Gözəllik salonundan oğurluq etməkdə şübhəli bilinən şəxs saxlanılıb
21/09/2018 [11:03]:
Azərbaycan çarter reyslərin sayını artırır
21/09/2018 [11:00]:
“Köməkçiləri yollar axtarırlar ki, Tramp Paşinyanla görüşə yarımca saat vaxt ayırsın”
21/09/2018 [11:00]:
Bakıda dünya rekordu qıran ukraynalı gözəl – FOTO
21/09/2018 [10:57]:
ADU-nun rektoru Sudan Milli Assambleyasının sədri ilə görüşüb
21/09/2018 [10:54]:
Ermənistan nazirləri Pənahəli xanın qalasına YEYİB-İÇMƏYƏ GƏLİR...
21/09/2018 [10:52]:
İsmayıllı və Göyçayın diri heyvan satışı bazarlarında dezinfeksiya tədbirləri aparılıb
21/09/2018 [10:51]:
Bakıda dörd nəfərin öldüyü dəhşətli qəzanın təfərrüatı - VİDEO
21/09/2018 [10:50]:
“Gecə klublarında intim təmaslar qanunla qadağandır” - HƏKİM MƏSLƏHƏTİ...
21/09/2018 [10:25]:
"Nazirlər hesab edirlər ki, parlamentə deputatların suallarına cavab vermək nüfuzlarını aşağı salır"
21/09/2018 [10:19]:
İlham Əliyev dünyaya mesajlar verir: Parlamentin təntənəli iclasından...
21/09/2018 [10:12]:
Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 18 nəfər saxlanılıb
21/09/2018 [10:10]:
Stavropol şirkətləri məhsullarını Azərbaycana ixrac etmək üçün tərəfdaş axtarır
21/09/2018 [10:08]:
Qənirə Paşayeva Dünya Müsəlman-Türk və Suriya Türkmənləri qurultayında çıxış edib
21/09/2018 [09:59]:
Sevil Nuriyeva həyat yoldaşının vida mərasimində - FOTO
21/09/2018 [09:53]:
“Azərbaycan” sözünə görə 10 övlad dünyaya gətirdilər - VİDEO
21/09/2018 [09:49]:
Tatar çölü Rusiya: Kazandan tarixi-infantil foto-reportaj
21/09/2018 [09:46]:
Uşaq verilişində qalmaqal: Obrazlar homoseksual imiş - FOTO
21/09/2018 [09:39]:
Ruhaninin Trampla görüş istədiyi məlum olub
21/09/2018 [09:32]:
“Qu quşu ömrü yaşayırdı...” - QIZI NURƏNGİZ GÜNDƏN DANIŞDI
21/09/2018 [09:28]:
Ermənilər cəbhənin bütün istiqamətində təxribat törətdi
21/09/2018 [09:27]:
Vyetnam prezidenti vəfat etdi
21/09/2018 [09:22]:
“Bu körpələrin aclıqdan ağlamağa da taqəti qalmayıb” - Günümüzün “Aşura”sı…
21/09/2018 [09:19]:
Qoruqda ov etmək istədi
21/09/2018 [09:18]:
Eks prezidentliyə namizəd psixi ekspertiazaya göndərildi - İNANILMAZ...
21/09/2018 [09:18]:
“Facebook”un işində problem yarandı
21/09/2018 [09:17]:
Hüsnü Mübarəkin oğulları azadlığa buraxıldı
21/09/2018 [08:52]:
Bakıda dünya çempionu olan 17 yaşlı gözəl... - Fotolar
21/09/2018 [08:50]:
Etimad İsmayılovun nəşi Bakıya gətirildi -FOTOLAR
21/09/2018 [08:46]:
42 yaşlı milyarder Aya uçan ilk turist olacaq
21/09/2018 [08:44]:
Telman İsmayılovun qardaşı oğluna 2 aylıq həbs verildi
20/09/2018 [23:55]:
Start “11-lik”: Rəşad Sadıqov heyətə salınmadı
20/09/2018 [23:35]:
“Vaxtilə ermənilərlə əməkdaşlıq etmiş adamların da adları açıqlanmalıdır”
20/09/2018 [23:31]:
Məmurdan 1-ci qrup əlilə heyrətamiz məsləhət: "Premium" benzini götürməyi unutmayın..."
20/09/2018 [22:56]:
Binəli Yıldırım Bakıya gəlib
20/09/2018 [22:49]:
Tağıyevin Balkan müharibəsindəki gözəl jesti – Növbəti Azərbaycan-Türkiyə qardaşlığı...
20/09/2018 [22:30]:
UNEC Bakı Fond Birjası ilə memorandum imzalayacaq
20/09/2018 [22:13]:
Beriyanın edamından bəhs edən “canlı” sənədlər, heyrətamiz faktlar - GİZLİ TARİX
20/09/2018 [22:12]:
Ata İmam Hüseyn üçün oğlunun başını kəsdi - ŞOK VİDEO (+18)
20/09/2018 [21:56]:
Gürcüstanda 19 nəfərin prezidentliyə namizədliyi qeydə alınıb
20/09/2018 [21:44]:
Orxan Gəncəbay yenə xəstəxanaya yerləşdirildi
20/09/2018 [21:41]:
Bakıda dəhşətli qəza: Ölənlərdən 3-nün kimliyi bilindi - VİDEO (+18)
20/09/2018 [21:09]:
Deputatdan Meriyaya ciddi İTTİHAM - Yığılan pullar kimlərin cibinə AXIR?..
20/09/2018 [21:08]:
İlyas İsmayılovun qətlə yetirilən oğlu ilə vida mərasimi keçirildi
20/09/2018 [20:47]:
Avropa Birliyi “Facebook”a ultimatum irəli sürdü
20/09/2018 [20:16]:
“Google” Türkiyəyə 15 milyon dollar ödəyəcək
20/09/2018 [20:03]:
Qarabağ azad edilsə, rayonlarda iş olsa... - Bakı da tıxaclardan azad olacaq...
20/09/2018 [19:54]:
Etimad İsmayılovu qətlə yetirən danışdı - Təfərrüat
20/09/2018 [19:40]:
Azərbaycanda xüsusi təyinatlıları belə hazırlayırlar - İLK DƏFƏ
20/09/2018 [19:37]:
Bakıda dəhşətli yol qəzası - 4 nəfər öldü
20/09/2018 [19:06]:
Sabah bu qəsəbələrdə su olmayacaq
20/09/2018 [19:04]:
Birinci vitse-prezident NATO baş katibinin müavinini qəbul etdi - FOTOLAR
20/09/2018 [19:00]:
Elnur Məmmədlinin qohumu medalın bir addımlığında uduzdu
20/09/2018 [18:59]:
Şəhriyar Məmmədyarov ata oldu – FOTO
20/09/2018 [18:35]:
“Mən rüşvətxor məmurlara qarşı mübarizə aparanda ağız-burun əyirlər...”
20/09/2018 [18:34]:
İstanbulda Azərbaycan məktəbi dərslərə belə başladı- VİDEO
20/09/2018 [18:13]:
Arvadını boğan ər hakim qarşısında - Başqa kişi ilə mesajlaşırmış...
20/09/2018 [18:09]:
Prezident NATO baş katibinin müavinini qəbul edib
20/09/2018 [17:52]:
“DTX-nın bu addımı erməni terrorizminin ifşası baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir”
20/09/2018 [17:48]:
Yeni açılan məktəbdə sıxlıq yarandı - Şagirdlər dərsə gedə bilmir
20/09/2018 [17:43]:
Medvedev çətin illərlə bağlı xəbərdarlıq etdi
20/09/2018 [17:02]:
Etimad İsmayılov sabah Nardaranda dəfn olunacaq
20/09/2018 [17:00]:
Heç vaxt xərçəng olmayan türk tayfasının sirri - FOTOLAR
20/09/2018 [16:58]:
Məşhur ürək cərrahı Rəşad Mahmudova yeni vəzifə verildi
20/09/2018 [16:48]:
Tramp Paşinyanla görüşməyəcək
20/09/2018 [16:45]:
Merkel və Putin Suriyanı müzakirə edib
20/09/2018 [16:45]:
“Cəhalətin qarşısını yalnız elmlə, savadla almaq olar”
20/09/2018 [16:14]:
Azərbaycan XİN ATƏT-ə çağırış etdi
Bütün arxiv bir sırada
09/03/2018 [17:35] - Müsahibə - ( 2894 dəfə baxılıb)

“Elə ağsaqqallar-ağbirçəklər var ki, cavanlar özlərini onlardan səviyyəli aparır”

Elnur Rüstəmov: “Hazırda cəmiyyətimizdə yalnız özü üçün yaşamaq prinsipi önə çəkilib”
“Ötən dövrlə müqayisədə insanlar arasında aqressiyanın artdığı acı həqiqətdir”


“Günümüzün insanı artıq informasiyadan əziyyət çəkir”

 

Son vaxtlar cəmiyyətdə artan intiharlar, habelə intihar edənlərin əksəriyyətinin əsəb pozuntusundan əziyyət çəkməsi ilə bağlı yayılan məlumatlar müəyyən suallar doğurmaqdadır. Doğrudanmı bu gün cəmiyyətdə əsəb pozuntusu, psixoloji gərginlik kütləviləşməkdə, gündəlik həyat tərzinə çevrilməkdədir? Həqiqətənmi müasir həyatımızın bir parçasına çevrilən əsəb sarsıntılarından yaxa qurtarmaq, sığortalanmaq mümkün deyil?

Moderator.az bu və bu kimi suallara cavab tapmaq üçün məşhur psixoloq Elnur Rüstəmova müraciət edib.

 

-Elnur bəy, son aylar intihar edən şəxslərin əksəriyyəti ilə bağlı yayılan informasiyada onların əsəb pozuntusundan əziyyət çəkdiyi ilə bağlı qeydlər yer alır. Maraqlıdır, doğrudanmı intihar edənlərin hamısı əsəb pozuntusundan əziyyət çəkən şəxslərdir?

 

-Öncə şəxsin həqiqətən də əsəb xəstəsi olub-olmadığı müəyyən edilməlidir. Kimə gəldi əsəb xəstəsi demək doğru deyil. Əgər şəxs həqiqətən də əsəb xəstəsidirsə, o zaman onun qeydiyyatda dayanıb-dayanmadığı müəyyənləşdirilməlidir. Müəyyənləşdirmək lazımdır ki, o, hansısa xəstəxanada müalicə alıb, yoxsa yox. Bizdə birisi səsini bir balaca qaldıran kimi digəri deyir ki, “fikir vermə, əsəb xəstəsidir”. Bəlkə o, heç əsəb xəstəsi deyil, sadəcə manipulyasiya edir? Bəlkə onun heç bir problemi yoxdur?

 

-Demək belə çıxır ki, intihar edən hər kəsə psixoloji pozuntuya malik şəxs damğasını vurmaq doğru deyil.

 

-Təbii. Kimsə intihar edirsə, bu, o demək deyil ki, onun hökmən psixoloji problemi var. Başqa səbəblər də ola bilər. Zərərli vərdişlər ola bilər. Genetik faktor ola bilər. Ailədaxili konfilikt və s. də ola bilər. Bütün bunların hamısı intihara təsir göstərə bilər. Ancaq intihar edən insana ad qoymağa tələsmək laızm deyil. Istintaqın nəticəsini gözləmək, səhih məlumata istinad etmək laızmdır. Ümumiyyətlə, öncə müəyyən etmək lazımdır ki, bu, intihardır, yoxsa intihar deyil. Son zamanlar elə vəziyyət yaranıb ki, az qala küçədə biri yıxılıb öləndə, onu da intihar kimi təqdim edirlər. Bu kimi məsələlərdə diqqətli olmaq laızmdır.

 

-Ötən dövrlərlə müqayisədə bu gün cəmiyyətdə aqressiya və şiddətin artdığını söyləmək mümkündürmü?

 

-Bütövlükdə təbii ki, insanların həssaslığı əvvəlki illərlə müqayisədə çox artıb. Bu, danılmaz bir faktdır. Bu gün insanlarda aqressiya da, müxtəlif psixoloji problemlər də çoxdur. Bu istiqamətdə bir artım müşahidə olunur.

 

-Sizcə cəmiyyətin daha əsəbi, daha aqressiv olmasını şərtləndirən hansısa amillər varmı? Niyə dünənin insanı ilə müqayisədə bu günün insanı daha sərt və qəzəblidir?

 

-Buna təsir göstərən bir sıra faktor var. Ən əsas faktorlardan biri isə informasiyadır. Bu gün insanlar artıq informasiyadan əziyyət çəkirlər. Virtuallaşma bizim həyatımızın çox mühüm bir tərəfinə çevrilib. Real ünsiyyət itib. Insanlar arasında özgələşmə artıb. Biganəlik çoxalıb. Yalnız özü üçün yaşamaq prinsipi önə çəkilib. Bütün bunlar isə əlbəttə ki, insanların sinir sisteminə, onların psixoloji durumuna mənfi təsir göstərir.

 

-Bəs Qərb ölkələrində, Avropa və ABŞ-da vəziyyət necədir? Azərbaycan və Qərb dünyası arasında bu məsələdə fərqli nüanslar mövcuddurmu?

 

-Qeyd olunan məqamlar bizim üçün yenidir. Avropa, ABŞ isə bunu keçib. Biz isə bu prosesi sadəcə indi keçirik. Onlar isə 30-40 il bundan öncə bu mərhələni keçiblər.

Ölkəmizdə boşanma faktlarının artdığı hər kəsə məlumdur. Lakin ötən əsrin ortalarında bu problem Avropa və Amerika üçün daha xarekterik idi. Statistikaya nəzər salsanız orada dəqiq faktları görərsiniz. Statistikaya baxsaq görərik ki, ötən əsrin ortalarında Qərbdə nə qədər boşanma, ailədaxili münaqişə zəminində nə qədər cinayət hadisəsi olub. Biz isə bu mərhələni keçdiyimiz üçün bizdə müxtəlif problemlər meydana çıxır. Ona görə deyirik ki, Qəbin təcrübəsinə nəzər salmaq, insanlar arasında maarifləndirmə işi aparmaq lazımdır. Insanları maarifləndirmək lazımdır ki, konfilikt olanda hara, kimə müraciət etmək lazımdır.

 

-Ancaq özünüz də etiraf edirsiniz ki, dünənə qədər bu cür problemlər yox idi. Baxmayaraq ki, əvvəlki dönəmlərdə maarifləndirmə işi demək olar ki, yox səviyyəsində idi. Bu təzadı necə izah edərdiniz?

 

-Dünənə qədər ağsaqqal, ağbirçək vardı. Indi isə elə ağsaqqallar, elə ağbirçəklər var ki, cavan oğlanlar, qızlar özlərini onlardan daha yaxşı, daha səviyyəli aparır. Bizim cavanlarımız bu qəbildən olan ağsaqqallara, ağbirçəklərə yol göstərə bilər. Dönəm dəyişir.

XXI əsrin ən mühüm sahələrindən biri də məhz məsləhətçilikdir. Səhhətində problem varsa həkimə gedərsən, psixoloji durumunda problem varsa psixoloqun yanına gedərsən. Hüquqi sahədə çətinliyin varsa, hüquqşünasın yanına gedərsən və s. Bu, yeni dövrün reallığıdır. Dünən bu problem yox idi. Çünki dünən ağsaqqallar, ağbirçəklər bu problemlərin genişlənməsinə imkan vermir, onu yoluna qoyurdular. Bu gün isə bu yoxdur. İctimai qınaq mövcud deyil. Yaranmış mövcud durumun səbəbi də məhz budur.

 

Seymur Əliyev

 

Azərbaycanda xüsusi təyinatlıları belə hazırlayırlar - İLK DƏFƏ
“Bu yolun açılışı Azərbaycanın iqtisadiyyatına da öz müsbət təsirini göstərəcək”
Pəhriz saxlayanlar buna diqqət etməlidir: Bu, ömrünüzü azalda bilər...
Aşura gününün sirləri - ELMİ-LƏDUN
Qadın müxbir canlı yayım zamanı hücuma məruz qaldı - VİDEO
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Siyasət
“Rusiya Qafqazda yeni siyasətə başlayacaq” – PROQNOZ
Cəmiyyət
“Televiziyaların şou dalınca qaçması təsadüfi deyil”
Hadisə
Eks prezidentliyə namizəd psixi ekspertiazaya göndərildi - İNANILMAZ...
Cəmiyyət
Məmurdan 1-ci qrup əlilə heyrətamiz məsləhət: "Premium" benzini götürməyi unutmayın..."
Araşdırma
Beriyanın edamından bəhs edən “canlı” sənədlər, heyrətamiz faktlar - GİZLİ TARİX
Həftənin ən çox oxunanları
Şəxsi silahlı mühafizəsi olan baş həkim Məcid Əliyev həbs edildi... - FOTO+VİDEO
Puldan “divar” yaradan məmur həm də 256 məşuqə saxlayırmış - HEYRƏTAMİZ+VİDEO
Bakıda satılan 5 otaqlı evin qiymətinə Braziliyada ada almaq olar - Fantastik qiymət (FOTOLAR)
Ata İmam Hüseyn üçün oğlunun başını kəsdi - ŞOK VİDEO (+18)
Düşmən baş nazir Azərbaycanın uca dağlarından birinə belə qalxdı... - VİDEO
"Sabah Qarabağda savaş başlasa bizim Bakıda Nuru Paşalara ehtiyacımız olmayacaq, çünki..."
Paşinyanın arvadı Qarabağda ölən erməni əsgərlərinin analarını topladı - azərbaycanlı analara müraciət olundu
Türkiyə və İsrail barışır, səfirlər geri qayıdır - Bakının da bu barışıqda rolu var...
Fəhlələr namaz qıldıqlarına görə onları işdən çıxaran direktoru “şalvarsız" qoydular...
“5 ildən çoxdur ki, şəhid övladlarına ödənişsiz hazırlıq keçirəm...” - Tanınmış tarix müəllimi
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə