Xəbər lenti
23/04/2018 [13:48]:
Sinoptiklər küləkli hava vəd edirlər
23/04/2018 [13:39]:
Ermənistanda fövqəladə vəziyyət elan oluna bilər
23/04/2018 [13:26]:
Samarada Heydər Əliyevə həsr olunmuş beynəlxalq konfransın bölmə iclası keçirildi
23/04/2018 [13:16]:
“İlham Əliyevi niyə xaricdən idarə edə bilmirlər?” -Əli Həsənov
23/04/2018 [13:14]:
Kraliçanın ad günündə daha bir nəticəsi dünyaya gəldi
23/04/2018 [13:10]:
Hüseyn Bağırov hazırda nazir vəzifəsini icra edir - AÇIQLAMA
23/04/2018 [13:09]:
“Bir əlim qabağımda, bir əlim dalımda...” -Elza Seyidcahan yeni şeir
23/04/2018 [13:07]:
“Qəzaların baş verməməsi üçün son üç ildə ciddi tədbirlər görülür...”
23/04/2018 [12:59]:
Tarix təkrar olunur - Bu dəfə absurd və fars şəklində...
23/04/2018 [12:55]:
“Danışmağı sevən adam”ın yeni missiyası...
23/04/2018 [12:54]:
Azər Həsrət CASCFEN sədrliyindən istefa verdi - BƏYANAT...
23/04/2018 [12:53]:
“Düşmən Gürcüstandan muzdlu həkimlər axtarırdı” -Aprel döyüşlərinin qəhrəman həkimi
23/04/2018 [12:51]:
Alimlər kişilər üçün təhlükəsiz qoruyucu (kontraseptiv) yaratdılar - Kod adı EP055...
23/04/2018 [12:46]:
Qadınlarda yumor hissi kişilərə nisbətdə daha dərinmiş... - FAKT
23/04/2018 [12:45]:
“ASAN Xidmət”ə yeni rəhbər təyin olundu
23/04/2018 [12:45]:
İrəvanda Aprel döyüşçülərinin iştirakçıları da ETİRAZA QALXDI
23/04/2018 [12:42]:
Yardıma göndərilən Türkiyə məhsulları yandırıldı -Hələbli ermənilərdən vəhşilik
23/04/2018 [12:39]:
Prezident Rusiyanın iqtisadi inkişaf nazirini qəbul etdi
23/04/2018 [12:36]:
Netanyahu İlham Əliyevi İsrailə dəvət edib
23/04/2018 [12:14]:
İndoneziyanın Gənclər və İdman naziri ADU-da oldu
23/04/2018 [12:10]:
Bu universitetdə DİM-in "Abituriyent Məsləhət Mərkəzi” yaradıldı
23/04/2018 [11:56]:
“Bu baş versə, biz sürətli hücumla bir neçə rayonu azad edə bilərik”
23/04/2018 [11:52]:
Azyaşlıların dini ayinlərə cəlb olunduğu ibadətgah aşkarlandı
23/04/2018 [11:46]:
MN-dən ordunun cəbhədə cəmləşməsi ilə bağlı məlumatlara - MÜNASİBƏT
23/04/2018 [11:36]:
"Hansı ölkədə dövlət məmuru 23 il işləyir?" -Abid Şərifovdan inanılmaz ETİRAF
23/04/2018 [11:29]:
“Autizm problemləri və erkən müdaxilə tədbirlərinin əhəmiyyəti” mövzusunda tədbir keçirildi
23/04/2018 [11:21]:
Deputatdan "Quska"nın həbs edilməsinə reaksiya -“Digərləri də Azərbaycana gətiriləcək”
23/04/2018 [11:10]:
Hüseyn Abdullayevin Bakıya gətirilmə anı - VİDEO
23/04/2018 [11:06]:
Azərbaycanın ilk xanım generalına hökm oxunacaq -Azadlıqda son görüntüsü
23/04/2018 [10:55]:
ADU-da “Azərbaycan şifahi xalq ədəbiyyatı və dil” mövzusunda dəyirmi masa keçirildi
23/04/2018 [10:54]:
Hüseyn Abdullayevin tutulması xəbəri rəsmən təsdiqləndi - FOTO
23/04/2018 [10:51]:
“Qarabağdakı erməni hərbi hissələrinin İrəvana gətirilmə ehtimalı var”
23/04/2018 [10:51]:
Rövşən Rzayevin deputat mandatına xitam veriləcək
23/04/2018 [10:47]:
Kərəm Həsənov nazir oldu, yoxsa... – Rəsmi
23/04/2018 [10:45]:
İrəvanda yeni aksiya başladı: Tələbələr küçələrə axışdı
23/04/2018 [10:41]:
“Ermənilər Qarabağın əsirinə çevrilib...”
23/04/2018 [10:37]:
102 konqresmen “soyqırımı”nı tanımaq üçün Trampa müraciət etdi - Azərbaycandan reaksiyalar
23/04/2018 [10:36]:
İbad Hüseynliyə “Dünya Avşarları Altun Üstün Cesaret Madalyası” təqdim edildi - FOTOLAR
23/04/2018 [10:35]:
Səhiyyə naziri vəzifəsini kim icra edir? - Rəsmi cavab
23/04/2018 [10:33]:
Putinin andiçməsi niyə yubanır? –Ekspertlər danışdı
23/04/2018 [10:31]:
Saakaşvilidən İrəvan aksiyasına reaksiya: Qarabağın həlli...
23/04/2018 [10:28]:
“Onlarla dünyanın o biri başına adlamaq olar...”
23/04/2018 [10:28]:
Diasporla iş üzrə dövlət komitəsinin fiaskosu - İbrahimovun günahı
23/04/2018 [10:25]:
Ermənistanda ikinci “24 aprel” kabusu –Vətəndaş müharibəsi başlayırmı...
23/04/2018 [10:12]:
Yeniyetmələrə aşılanan vətən sevgisi və mübarizə əzmi: Sərhədçi" hərbi idman oyunları...
23/04/2018 [10:12]:
Qadınların sevgidə etməməli olduğu 6 SƏHV
23/04/2018 [10:09]:
Qarabağdakı erməni müxalifəti də Sərkisyan rejiminə qarşı fəallaşdı -Bəyanat
23/04/2018 [10:08]:
"Hökumətdə yer almamağımla bağlı nə üzüntüm, nə də təəccübüm var...”
23/04/2018 [10:01]:
"Vaxtilə qurulan əməliyyatlar və saray inqtriqaları Ramil müəllimə olan inamı sarsıda bilmədi"
23/04/2018 [09:44]:
BMT baş katibi: "“Soyuq müharibə” qayıtdı"
23/04/2018 [09:38]:
Xərçəngin səkkiz növünü müəyyən edən üsul tapıldı...
23/04/2018 [09:36]:
Manatın bugünkü MƏZƏNNƏSİ
23/04/2018 [09:34]:
Hazırlıq qruplarının oğlanlarına möhlət hüququ veriləcək
23/04/2018 [09:24]:
Orta məktəblərlə bağlı qanun hazırlanır
23/04/2018 [09:20]:
“Putin zəifliyi qiymətləndirmir” - Almaniya Müdafiə Naziri
23/04/2018 [09:17]:
Bu gün generallara hökm oxunacaq...
23/04/2018 [09:15]:
Bakının mərkəzinə giriş bağlandı - Diqqət
23/04/2018 [08:56]:
Yuxusuzluq piylənməyə səbəb olur - ARAŞDIRMA
23/04/2018 [08:37]:
23 dəfə ərə gedən qadın danışdı: "Heç vaxt həyat yoldaşımı aldatmazdım..." - FOTO
23/04/2018 [08:19]:
Rusiya şəhərində “Mən hicabı sevirəm” aksiyası keçirildi - Gözlənilməz + FOTO
23/04/2018 [01:09]:
Azərbaycan Cümhuriyyətinin büdcə xərcləri– Ən çox bu sahələrə pul ayrılırdı
23/04/2018 [00:00]:
Gənc Cümhuriyyət nazirlərinin yaşları – Onlar necə təyin olunurdular?
22/04/2018 [23:06]:
Almaniyadan sığınacaq alan “Quska” ləqəbli sabiq deputat - Azərbaycana gətirildi...
22/04/2018 [22:40]:
Abid Şərifovun vəziyyəti pisləşdi – SON DƏQİQƏ
22/04/2018 [22:26]:
Aİ Ermənistanda kütləvi etirazlardan narahatdır
22/04/2018 [22:22]:
““Neftçi”nin futbolçuları öz anası, bacısı üçün oynamır” -Bəhram Bağırzadə
22/04/2018 [21:46]:
İraq vətəndaşını qarət edən “bar qızları” məhkəmə qarşısında...
22/04/2018 [21:21]:
“Qarabağ” çempion oldu – Ardıcıl beşinci dəfə
22/04/2018 [21:15]:
Yaponiyada inanılmaz kəşf - 500 milyard qiyməti var
22/04/2018 [21:09]:
"Raufla partiyadan sonra media qarşısına çıxmaq istəmirdim"
22/04/2018 [20:43]:
Burulğanlıq zonasına düşən təyyarənin illüminatoru çıxdı - VİDEO
22/04/2018 [20:34]:
Avropa İttifaqı Ermənistanda saxlanılan müxalifətçilərin azad olunmasını tələb edir
22/04/2018 [20:27]:
Baş nazirlərin ixtisasları -Onlardan biri hələ də təhsilini davam etdirir
22/04/2018 [20:25]:
Finlandiya təhsilinin 9 sirri – Qeyri-adi üsullar, mükəmməl müəllimlər...
22/04/2018 [20:16]:
Bu ölkədə hər iki müəllimdən biri istefa verir
22/04/2018 [20:15]:
Müharibə dəhşəti: Bu ölkədə 2 milyon uşaq məktəbə getmir
22/04/2018 [20:13]:
Ermənistanın paytaxtında görünməmiş vətəndaş itaətsizliyi - FOTO+VİDEO
22/04/2018 [20:05]:
“Beynəlxalq Yer Günü”nə həsr olunmuş tədbir keçirilib - FOTOLAR
22/04/2018 [20:03]:
Ermənistan prezidenti etirazçılara səsləndi -"Baş verən proseslər təhlükəli həddə çatıb"
22/04/2018 [19:57]:
Dövlət qulluğuna qəbul üçün keçirilən imtahanın nəticələri bəlli oldu
Bütün arxiv bir sırada
16/03/2018 [19:25] - Köşə - ( 3000 dəfə baxılıb)

Şüurlu cəhalət yolu...

Qulu Məhərrəmli

Rusların məşhur “Arqumentı i faktı” qəzetində Çin əhalisinin kökəlməyə meyillənməsi və bunun mümkün fəsadları ilə bağlı bu yaxınlarda oxuduğum məqalə məni bir az təəccübləndirdi. Düşünə bilərsiz ki, əvvəla, Çin kimi inkişaf etmiş bir ölkənin hər şeydə, o cümlədən qidalanmaqda (bizlərdən fərqli olaraq) ölçü gözləyən ağıllı, bacarıqlı və daim hərəkətdə olan insanlarını heç cür kök təsəvvür etmək olmur. İkincisi isə tutaq ki, yemək-içməyinə yaxşı baxan imkanlı cinlilərin bir qisminin artıq çəki qazanmasında pis nə var ki? Kökəlmiş cinli qardaşlar uzaqbaşı öz sağlamlıqları üçün problem yarada bilərlər, elə deyilmi? Yox, sən demə, belə deyilmiş və məsələ biz düşündüyümüzdən xeyli fərqliymiş.

Mötəbər Çin statistikasına əsaslanan mütəxəssislər araşdırıblar ki, son 15-20 ildə ölkə əhalisinin işləyən qismində kökəlmənin əsas səbəbi bu adamların Amerikanın “Mac Donalds” kimi fəst-fud restoranlarına ayaq açmalarıdır. Belə yerlərdə davamlı qidalanan çinlilər il ərzində təxminən 12-17 kiloqram çəki artırırlar. Çəkinin artması isə təkcə sağlamlıq yox, həm də sosial-iqtisadi problemlər yaradır. Öyrənilib ki, istehsalatda çalışanların çəkisi artdıqca onların dəzgah arxasındakı məhsuldarlığı azalır, diqqətləri zəifləyir, vaxtından əvvəl yorgunluq yaranır, təşəbbüskarlıq olmur, tez-tez də işə gecikirlər. Bütün bunlar isə müəssisələrin ümumi göstəricilərinə mənfi təsir edir. Ona görə də Çin mütəxəssisləri həyəcan təbili çalırlar ki, kökəlmə tendensiyası bu sürətlə davam etsə, 2030-cu illərdə ölkənin işləyən əhalisinin təxminən yarısı piylənməyə məruz qalacaq. Bu şəkildə köklüyü isə, artıq Çində milli mentalitet üçün ciddi təhlükə sayırlar.

Bəli, sağlamlıq mənasında çoxları üçün qəm sarayı olan mədənin qəbul etdiyi qidanın belə-belə fəsadları varmış. Çünki bu qida təkcə sağlamlığa yox, həm də düşüncəyə, psixologiyaya, davranışa da ciddi təsir edib həyat tərzi və mentaliteti də dəyişə bilirmiş…
* * *

Bəs insan beyninin qəbul etdiyi qidalar necə? Onlar insanın həyatına, düşüncəsinə necə təsir göstərir, onun ağlını, şüurunu, ruhunu necə əsir edir? Məsələn, bizim cəmiyyətdə son 15-20 ildə beyinlərə yeridilən qidalar insanlarda hansı təfəkkürü, hansı düşüncə və dünyagörüşü formalaşdırır, onları nələrə sövq edir? Məktəbdən və müəllimdən, təhsildən və kitabdan, mətbuatdan, seriallardan, daha çox əcaib televerilişlərdən, ədəbiyyatdan, ətrafımızdakı olaylardan aldığımız və beynimizi qidalandıran məlumatlar bizi hara aparır? Hər gün ekranlardan başımıza yağan daşlar ruhumuzu, düşüncəmizi, həyata baxışımızı necə zədələyir?

Bəzən ekrandakı, məktəbdəki, qonşudakı, hakimiyyətdəki, müxalifətdəki, sosial şəbəkələrdəki əcaib davranışlara təəccüblənirik, insanların bu dərəcədə həyatın dibinə enmələrinə, ibtidai instinktlərə təslim olmalarına, hər addımda dəyərləri tapdalayıb bu qədər yaramazlıqlar törətmələrinə heyrətlənirik. Belə təsəvvür yaranır ki, sanki dünyanın sonudur və kütləvi isteriyalar başlanıb, gözümüzün qabağındaca insanın mahiyyəti dəyişir, ondakı əxlaq və mərhəmət hissləri məhv olur, mənəvi çürümə labüd prosesə çevrilir.

Qərb cəmiyyətlərində hüququnu və özünü tanıyan insanlar kosmosda yeni-yeni obyektlər fəth edir, Marsa uçur, ilahi əsərlər yaradır, bəşəriyyəti irəli aparan texnologiyalar tapır. Bizdə isə olanları dağıtmaqda üzə çıxan şüurlu cahillik, savadsızlıq, tənbəllik, ruh düşkünlüyü, qlobal acizlik və sərsəmlik hökm sürür. Bizim kosmosla işimiz yoxdur, biz yerdə yeni-yeni ticarət obyektləri fəth edirik, qazanc üçün millətin övladlarını zəhərləyir, sərvətimizi artırmaq yarışında öndə olmağa çalışırıq. Keçmişimizə güllə atır, gələcəyimizi topa tuturuq. Kədərlisi budur ki, çoxluq düşünmək qabiliyyətini itirir, prinsiplə yaşayanlar geri çəkilib, fərasətli işbazlar və gerizəkalılar önə çıxıb, yaltaq və simasızlar hörmətə minib, adamların çoxunun içində həyat və ləyaqət uğrunda mübarizədən əsər-əlamət belə qalmayıb. Bu səbəbdən də biz taleyimizin əsgəri olmaq yox, “əsgər” sözündə hərfi necə dəyişmək haqqında düşünürük, vaxtımızı və enerjimizi bu kimi səy işlərə sərf edirik.

Düzdür, belə tragikomediyaların yaranmasına cəmiyyətdə ədalət prinsiplərinin pozulması da öz təsirini göstəririr, amma proseslərin əcaib məcraya yönəlməsinin əsas səbəbi beyinlərə yeridilən zəhərli qidalardır. Məhz belə qidaların təsiri ilə biz ruhumuza dayaq olan dirəkləri yıxıb şüurlu şəkildə cəhalət yolunu seçmişik. Bu cığıra düşən cəmiyyətlər isə nə yolun sonundakı işığı görür, nə də millətə batmanla gələn təhlükələri bildirən itlərin hürməyini eşidir. Belə yerdə Martin L. Kinqlə razılaşmaq lazım gəlir ki, dünyada şüurlu cəhalətdən təhlükəli heç nə yoxdur.

* * *

Gənclərlə tez-tez ünsiyyətdə oluram, müxtəlif toplantılarda görüşür, müzakirələr aparırıq. Belə görüşlərdə olmasa da, davamlı treninqlər və auditoriyadakı dərslərdə gənclərin intellekti, dünyagörüşü, həyat duyumu, bilik səviyyəsi haqqında müəyyən təsəvvür almaq olur.

Dərs dediyim universitetdə televiziyanın ifadə vasitələri, onun dilinin təbiəti barədə mövzunu anlatdıqdan sonra, demək olar ki, hər dəfə ikidəqiqəlik eyni filmi göstərib, onun hansı məna ifadə etdiyini auditoriyadan soruşuram. Təxminən 6-7 il əvvəl tələbələr çox ağıllı mülahizələr söyləyir, səs və görüntü sintezinin verdiyi məna parametrlərini dəqiq söyləyə bilirdilər. Amma 2-3 ildir ki, beyinlərin daraldığını, düşüncələrin dayazlaşdığını hiss edirəm. Bu il isə fəlakətin qapını necə bərkdən döydüyünü hiss etdim. Tələbələr o qədər bəsit, mənasız və gülünc fikirlər səsləndirirdilər ki, bu dayazlıq və duyumsuzluqdan heyrətlənir və artıq 19-20 yaşlı bu gənclərin qavrayış, düşüncə və dünyagörüşlərindəki çatların dərinliyini aşkarca duyurdum. Bu çatlar mənə təkcə biliksizlik, həyata və seçdikləri peşəyə laqeydliyin əlaməti kimi yox, həm də beyinlərə yeridilmiş keyləşdirici qidaların gələcəyə ümidsizlik nəğməsi oxuyan solğun şölələri kimi görünürdü…(Ayna.az)

"Hansı ölkədə dövlət məmuru 23 il işləyir?" -Abid Şərifovdan inanılmaz ETİRAF
Diasporla iş üzrə dövlət komitəsinin fiaskosu - İbrahimovun günahı
23 dəfə ərə gedən qadın danışdı: "Heç vaxt həyat yoldaşımı aldatmazdım..." - FOTO
Kişilərlə salamlaşmağı rədd edən qadına vətəndaşlıq verilmədi
Tanınmış film ulduzu dünyasını dəyişdi-FOTO
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Maraqlı
Kraliçanın ad günündə daha bir nəticəsi dünyaya gəldi
Maraqlı
Qadınlarda yumor hissi kişilərə nisbətdə daha dərinmiş... - FAKT
Hadisə
İbad Hüseynliyə “Dünya Avşarları Altun Üstün Cesaret Madalyası” təqdim edildi - FOTOLAR
Maraqlı
Yuxusuzluq piylənməyə səbəb olur - ARAŞDIRMA
Araşdırma
Azərbaycan Cümhuriyyətinin büdcə xərcləri– Ən çox bu sahələrə pul ayrılırdı
Həftənin ən çox oxunanları
Səhiyyə naziri postuna real namizədlər: Ehtimallar özünü doğruldacaqmı?
Nazirlər Kabinetinin yeni tərkibi təsdiqləndi - SİYAHI
Həkimlər infarktdan ölməkdən qaçmağın yolunu açıqladılar: Ən azı həftədə 2 dəfə...
Daha 20 yüksək post prezident sərəncamını gözləyir - SİYAHI...
“Yaşlı adamlar, hamilə qadınlar və uşaqlar evdən bayıra çıxmasınlar” - XƏBƏRDARLIQ...
Abid Şərifovun vəziyyəti pisləşdi – SON DƏQİQƏ
Həbsxanadan qaçdı və baş nazirlə eyni təyyarədə uçub ölkəni tərk etdi...
9 övladının DNT-ni yoxlatdı və şoka düşdü - Arvadı xəyanət edirmiş...
Həbsxanadan qaçıb yarım əsr sonra məktub yazdı: “Bilsəm ki, məni bir il həbs edəcəksiniz...”
Atasız-anasız şəhidin xalasından Birinci Vitse-Prezidentə ürəkdağlayan MÜRACİƏT...
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin