Xəbər lenti
20/03/2019 [15:20]:
"Prezident gülərək "Karqo Şamil bura gəl!" deyə yanına çağırdı..."
20/03/2019 [15:17]:
Unudulmuş Novruz inancları və falları – Siz də sınayın
20/03/2019 [15:11]:
Astananın adının dəyişdirilməsi haqqında qanun layihəsini qəbul edildi
20/03/2019 [15:07]:
Ötən cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 25 nəfər saxlanılıb
20/03/2019 [14:59]:
Bakıda üzərində tapança gəzdirən şəxslər saxlanıldı
20/03/2019 [14:55]:
Mingəçevirdə ictimai asayişi pozan 2 nəfər saxlanıldı
20/03/2019 [14:45]:
Bakıda ana və qızını maşın vurdu - sürücü saxlanıldı
20/03/2019 [14:41]:
Xızıda qida üçün yararlığı şübhə doğuran çoxlu sayda toyuq aşkar edilib
20/03/2019 [14:34]:
Evində narkotik bitki yetişdirən şəxs saxlandı
20/03/2019 [14:27]:
Nazarbayevin qızı ölkəsində yüksək vəzifəyə seçildi
20/03/2019 [14:07]:
"Azərbaycan Dəmir Yolları" QSC sərnişinləri Novruz bayramı münasibətilə təbrik edib
20/03/2019 [14:02]:
İlham Əliyev Novruz bayramı münasibətilə Azərbaycan xalqını təbrik etdi
20/03/2019 [13:58]:
Azərbaycan prezidenti: "İslahatlar dərinləşəcək"
20/03/2019 [13:55]:
Polis olmaq istəyənlərin nəzərinə
20/03/2019 [13:49]:
Sabaha olan hava proqnozu açıqlandı
20/03/2019 [13:47]:
Zakir Həsənov Pakistanda paradda iştirak edəcək
20/03/2019 [13:46]:
Yeni prezident Astananı Nursultan adlandırmağı təklif etdi
20/03/2019 [13:45]:
İlham Əliyev: "Bu, Ermənistana birmənalı ciddi siqnaldır"
20/03/2019 [13:43]:
Bakı-Şamaxı yolunda DYP maşını aşıb, xəsarət alan var - VİDEO
20/03/2019 [13:41]:
Türkiyədə güclü zəlzələ oldu
20/03/2019 [12:38]:
Bayramlar üzərində Allahın kodlaşdırılmış möhürü var - ELMİ-LƏDUN
20/03/2019 [12:31]:
Dünyanın ən bahalı şəhərlərinin adları oldu - Siyahı...
20/03/2019 [12:28]:
“Çanaqqala bütün türk dünyasının qürur tarixdir”
20/03/2019 [12:24]:
Əli İnsanovun azadlığa çıxması və Qərbi azərbaycanlılar məsələsi - Adıgözəl Məmmədov ŞƏRH EDİR
20/03/2019 [12:20]:
19 yaşlı gənc 130 ölkədə 14 milyard ağacın əkilməsini təmin etdi- İBRƏTAMİZ...
20/03/2019 [11:55]:
LDU-da türk tələbələrlə birgə möhtəşəm “Novruz yallısı”...
20/03/2019 [11:49]:
Cərrah 3 min kilometr məsafədən telefonla beyində əməliyyat apardı...
20/03/2019 [11:33]:
"Elmin ağırlıq mərkəzinin universitetlərə keçməsi çox sevindiricidir"
20/03/2019 [11:27]:
“Günah etmədiyimiz gün -bayramdır...”  Novruzumuzu da halallıqla qeyd edək...
20/03/2019 [10:44]:
Şıxəli Qurbanovun müəmmalı ölümü: Onu Novruz bayramına görə izləyirdilər
20/03/2019 [10:23]:
Azərbaycanın ən yaxşı gənc natiqi müəyyən olundu!
20/03/2019 [10:12]:
Partiya sədri Azərbaycan xalqını təbrik edib
20/03/2019 [10:10]:
Ağciyər Xəstəlikləri İnstitutundan səhiyyə nazirinə nəfəskəsən MÜRACİƏT...
20/03/2019 [09:35]:
Orenburqun azərbaycanlı idmançısı...
20/03/2019 [09:34]:
İmam Əlinin (ə) kəramətinin nümayişinə 70 nəfərdən yalnız biri dözdü...
20/03/2019 [09:28]:
Bakıda yaşayış binasında yanğın olub, 12 nəfər təxliyyə olunub
20/03/2019 [08:46]:
Maksim Musayev: “Allah eləməsin, mən də onun yerində olsaydım...”
20/03/2019 [08:38]:
Bu il şəkər xəstələri üçün 44 milyon manatlıq dərman alınacaq
20/03/2019 [08:28]:
Ferqüssonun saqqızı hərracda 517 min dollara satıldı
20/03/2019 [08:26]:
UNESCO-nun mənzil-qərargahında Novruz bayramı qeyd olundu
20/03/2019 [08:25]:
Dövlət büdcəsinin tərtibi qaydası dəyişdi
20/03/2019 [08:23]:
Rezidenturada ixtisasların sayı artırıldı
20/03/2019 [00:12]:
Bu gün Azərbaycanda Novruz bayramıdır
19/03/2019 [23:19]:
Nazarbayev Putinlə istefasını müzakirə etdi
19/03/2019 [23:13]:
İranda göyərtəsində 50 nəfərin olduğu təyyarə yandı
19/03/2019 [22:14]:
Novruz bayramı münasibəti ilə təntənəli bayram tədbiri keçirildi
19/03/2019 [21:57]:
Paşinyanın arvadı Azərbaycan şəhərində  əri ilə sərbəst çəkdirdiyi fotoları paylaşdı…
19/03/2019 [21:56]:
Dövlət Gömrük Komitəsinin Akademiyasında bayram şənliyi keçirildi
19/03/2019 [21:38]:
İlham Əliyev: “Bizim tariximiz qorunur, tarixi abidələr bərpa olunur”
19/03/2019 [21:31]:
Məcburi köçkün qəsəbələrində Novruz şənlikləri keçirildi -FOTOLAR
19/03/2019 [21:30]:
1928 şəhid vərəsəsinə bayrama qədər birdəfəlik ödəmə verilib
19/03/2019 [21:28]:
Ölkəyə qanunsuz yolla spirtli içki gətirilməsi cəhdinin qarşısı alınıb
19/03/2019 [21:21]:
Livan şirkəti separatçı rejimlə Kəlbəcərdə  “Sidney” şəhərciyi tikmək üçün müqavilə bağladı- FOTOLAR
19/03/2019 [21:02]:
Məşhur müğənnini öldürmək istəyən azərbaycanlı kimdir?
19/03/2019 [20:54]:
Paşinyan: "Ermənistan Azərbaycanla azaraq sərhədi keçmiş vətəndaşların mübadiləsinə hazırdır"
19/03/2019 [20:44]:
Qıpçaq bəyinin sultan nəvəsinin gedişi – Nazarbayev hər kəsi mat qoydu
19/03/2019 [20:25]:
Nazir bayramı sığınacaqdakı uşaqlarla qeyd etdi - FOTO
19/03/2019 [19:25]:
Prezident və xanımı bayram şənliyində - Fotolar
19/03/2019 [19:18]:
Mərkəzi Gömrük Hospitalının əməkdaşı məhkəmə zalından azadlığa buraxılıb
19/03/2019 [19:11]:
Qazaxıstanda prezident səlahiyyətlərini icra edəcək şəxs martın 20-də and içəcək
19/03/2019 [19:10]:
Azərbaycanda mart ayı üzrə bütün sosial müavinət və təqaüdlər ödənilib
19/03/2019 [18:55]:
“Azərxalça”nın filiallarında Novruz bayramı qeyd olundu -FOTOLAR
19/03/2019 [18:52]:
"Atası yaşda kişiylə eşq yaşamamalıdır" - Aysel Xoşqədəmi məhkəməyə verib
19/03/2019 [18:49]:
“ASAN Xidmət”ə yeni sədr müavini təyin edildi - DOSYE
19/03/2019 [18:42]:
Əli Əhmədov nazir və deputatları qocalar evinə apardı
19/03/2019 [18:29]:
110 kiloqramdan artıq heroin keçirmək istəyənlərin qarşısı alındı - FOTOLAR
19/03/2019 [18:28]:
Haqqı danmaq olmaz... -Buxarestdə bəyannamə qəbul edildi
19/03/2019 [18:23]:
Avropa Parlamentində ermənilərin daha bir cəhdi boşa çıxdı
19/03/2019 [18:11]:
Saday Şəkərlinin beş cildliyi işıq üzü gördü...
19/03/2019 [18:02]:
“Qadından və şəkərli qidalardan uzaq dur...” -Tolstoyun özünə qoyduğu on qadağa...
19/03/2019 [17:47]:
Nursultan Nazarbayev istefa verdi
19/03/2019 [17:46]:
Ermənistana keçən Azərbaycan vətəndaşı ilə bağlı daha bir rəsmi məlumat
19/03/2019 [17:45]:
ABŞ Prezident İlham Əliyevin imzaladığı əfv sərəncamını alqışladı
19/03/2019 [17:39]:
ADU-da təntənəli “Multikultural Novruz bayramı” tədbiri keçirildi -FOTOLAR
19/03/2019 [17:38]:
Türkiyədə əmlaka sahib olan Azərbaycan vətəndaşlarının sayı 56% artdı
19/03/2019 [17:05]:
Prezident Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsinin fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi ilə bağlı fərman imzaladı
19/03/2019 [17:01]:
Saakaşvilinin lideri olduğu partiyaya yeni sədr seçiləcək - Qarşıdakı qurultayda
19/03/2019 [16:57]:
Naxçıvanda 7 məhkum əfv edildi - FOTO
19/03/2019 [16:41]:
Rəcəb Tayyib Ərdoğan: "Edam cəzasının ləğvi səhv qərar olub"
19/03/2019 [16:24]:
Putinə "ilişən" 35 yaşlı generalın məhvi – Rütbələrini soyub, 22 il həbs verdilər...
Bütün arxiv bir sırada
16/03/2018 [19:25] - Köşə - ( 3371 dəfə baxılıb)

Şüurlu cəhalət yolu...

Qulu Məhərrəmli

Rusların məşhur “Arqumentı i faktı” qəzetində Çin əhalisinin kökəlməyə meyillənməsi və bunun mümkün fəsadları ilə bağlı bu yaxınlarda oxuduğum məqalə məni bir az təəccübləndirdi. Düşünə bilərsiz ki, əvvəla, Çin kimi inkişaf etmiş bir ölkənin hər şeydə, o cümlədən qidalanmaqda (bizlərdən fərqli olaraq) ölçü gözləyən ağıllı, bacarıqlı və daim hərəkətdə olan insanlarını heç cür kök təsəvvür etmək olmur. İkincisi isə tutaq ki, yemək-içməyinə yaxşı baxan imkanlı cinlilərin bir qisminin artıq çəki qazanmasında pis nə var ki? Kökəlmiş cinli qardaşlar uzaqbaşı öz sağlamlıqları üçün problem yarada bilərlər, elə deyilmi? Yox, sən demə, belə deyilmiş və məsələ biz düşündüyümüzdən xeyli fərqliymiş.

Mötəbər Çin statistikasına əsaslanan mütəxəssislər araşdırıblar ki, son 15-20 ildə ölkə əhalisinin işləyən qismində kökəlmənin əsas səbəbi bu adamların Amerikanın “Mac Donalds” kimi fəst-fud restoranlarına ayaq açmalarıdır. Belə yerlərdə davamlı qidalanan çinlilər il ərzində təxminən 12-17 kiloqram çəki artırırlar. Çəkinin artması isə təkcə sağlamlıq yox, həm də sosial-iqtisadi problemlər yaradır. Öyrənilib ki, istehsalatda çalışanların çəkisi artdıqca onların dəzgah arxasındakı məhsuldarlığı azalır, diqqətləri zəifləyir, vaxtından əvvəl yorgunluq yaranır, təşəbbüskarlıq olmur, tez-tez də işə gecikirlər. Bütün bunlar isə müəssisələrin ümumi göstəricilərinə mənfi təsir edir. Ona görə də Çin mütəxəssisləri həyəcan təbili çalırlar ki, kökəlmə tendensiyası bu sürətlə davam etsə, 2030-cu illərdə ölkənin işləyən əhalisinin təxminən yarısı piylənməyə məruz qalacaq. Bu şəkildə köklüyü isə, artıq Çində milli mentalitet üçün ciddi təhlükə sayırlar.

Bəli, sağlamlıq mənasında çoxları üçün qəm sarayı olan mədənin qəbul etdiyi qidanın belə-belə fəsadları varmış. Çünki bu qida təkcə sağlamlığa yox, həm də düşüncəyə, psixologiyaya, davranışa da ciddi təsir edib həyat tərzi və mentaliteti də dəyişə bilirmiş…
* * *

Bəs insan beyninin qəbul etdiyi qidalar necə? Onlar insanın həyatına, düşüncəsinə necə təsir göstərir, onun ağlını, şüurunu, ruhunu necə əsir edir? Məsələn, bizim cəmiyyətdə son 15-20 ildə beyinlərə yeridilən qidalar insanlarda hansı təfəkkürü, hansı düşüncə və dünyagörüşü formalaşdırır, onları nələrə sövq edir? Məktəbdən və müəllimdən, təhsildən və kitabdan, mətbuatdan, seriallardan, daha çox əcaib televerilişlərdən, ədəbiyyatdan, ətrafımızdakı olaylardan aldığımız və beynimizi qidalandıran məlumatlar bizi hara aparır? Hər gün ekranlardan başımıza yağan daşlar ruhumuzu, düşüncəmizi, həyata baxışımızı necə zədələyir?

Bəzən ekrandakı, məktəbdəki, qonşudakı, hakimiyyətdəki, müxalifətdəki, sosial şəbəkələrdəki əcaib davranışlara təəccüblənirik, insanların bu dərəcədə həyatın dibinə enmələrinə, ibtidai instinktlərə təslim olmalarına, hər addımda dəyərləri tapdalayıb bu qədər yaramazlıqlar törətmələrinə heyrətlənirik. Belə təsəvvür yaranır ki, sanki dünyanın sonudur və kütləvi isteriyalar başlanıb, gözümüzün qabağındaca insanın mahiyyəti dəyişir, ondakı əxlaq və mərhəmət hissləri məhv olur, mənəvi çürümə labüd prosesə çevrilir.

Qərb cəmiyyətlərində hüququnu və özünü tanıyan insanlar kosmosda yeni-yeni obyektlər fəth edir, Marsa uçur, ilahi əsərlər yaradır, bəşəriyyəti irəli aparan texnologiyalar tapır. Bizdə isə olanları dağıtmaqda üzə çıxan şüurlu cahillik, savadsızlıq, tənbəllik, ruh düşkünlüyü, qlobal acizlik və sərsəmlik hökm sürür. Bizim kosmosla işimiz yoxdur, biz yerdə yeni-yeni ticarət obyektləri fəth edirik, qazanc üçün millətin övladlarını zəhərləyir, sərvətimizi artırmaq yarışında öndə olmağa çalışırıq. Keçmişimizə güllə atır, gələcəyimizi topa tuturuq. Kədərlisi budur ki, çoxluq düşünmək qabiliyyətini itirir, prinsiplə yaşayanlar geri çəkilib, fərasətli işbazlar və gerizəkalılar önə çıxıb, yaltaq və simasızlar hörmətə minib, adamların çoxunun içində həyat və ləyaqət uğrunda mübarizədən əsər-əlamət belə qalmayıb. Bu səbəbdən də biz taleyimizin əsgəri olmaq yox, “əsgər” sözündə hərfi necə dəyişmək haqqında düşünürük, vaxtımızı və enerjimizi bu kimi səy işlərə sərf edirik.

Düzdür, belə tragikomediyaların yaranmasına cəmiyyətdə ədalət prinsiplərinin pozulması da öz təsirini göstəririr, amma proseslərin əcaib məcraya yönəlməsinin əsas səbəbi beyinlərə yeridilən zəhərli qidalardır. Məhz belə qidaların təsiri ilə biz ruhumuza dayaq olan dirəkləri yıxıb şüurlu şəkildə cəhalət yolunu seçmişik. Bu cığıra düşən cəmiyyətlər isə nə yolun sonundakı işığı görür, nə də millətə batmanla gələn təhlükələri bildirən itlərin hürməyini eşidir. Belə yerdə Martin L. Kinqlə razılaşmaq lazım gəlir ki, dünyada şüurlu cəhalətdən təhlükəli heç nə yoxdur.

* * *

Gənclərlə tez-tez ünsiyyətdə oluram, müxtəlif toplantılarda görüşür, müzakirələr aparırıq. Belə görüşlərdə olmasa da, davamlı treninqlər və auditoriyadakı dərslərdə gənclərin intellekti, dünyagörüşü, həyat duyumu, bilik səviyyəsi haqqında müəyyən təsəvvür almaq olur.

Dərs dediyim universitetdə televiziyanın ifadə vasitələri, onun dilinin təbiəti barədə mövzunu anlatdıqdan sonra, demək olar ki, hər dəfə ikidəqiqəlik eyni filmi göstərib, onun hansı məna ifadə etdiyini auditoriyadan soruşuram. Təxminən 6-7 il əvvəl tələbələr çox ağıllı mülahizələr söyləyir, səs və görüntü sintezinin verdiyi məna parametrlərini dəqiq söyləyə bilirdilər. Amma 2-3 ildir ki, beyinlərin daraldığını, düşüncələrin dayazlaşdığını hiss edirəm. Bu il isə fəlakətin qapını necə bərkdən döydüyünü hiss etdim. Tələbələr o qədər bəsit, mənasız və gülünc fikirlər səsləndirirdilər ki, bu dayazlıq və duyumsuzluqdan heyrətlənir və artıq 19-20 yaşlı bu gənclərin qavrayış, düşüncə və dünyagörüşlərindəki çatların dərinliyini aşkarca duyurdum. Bu çatlar mənə təkcə biliksizlik, həyata və seçdikləri peşəyə laqeydliyin əlaməti kimi yox, həm də beyinlərə yeridilmiş keyləşdirici qidaların gələcəyə ümidsizlik nəğməsi oxuyan solğun şölələri kimi görünürdü…(Ayna.az)

Bayramlar üzərində Allahın kodlaşdırılmış möhürü var - ELMİ-LƏDUN
Saday Şəkərlinin beş cildliyi işıq üzü gördü...
74 güllə yarası aldı, amma sağ qaldı - İnanılmaz
Dünyanın ilk uzaqdan beyin əməliyyatı həyata keçirildi - MARAQLI
“Dünyanı bu həqiqətə inandırmaq üçün xarici ekspertlərlə birgə iş aparmalıyıq”
"AQRO" İnvest & İstehsalat
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Mədəniyyət
Unudulmuş Novruz inancları və falları – Siz də sınayın
Cəmiyyət
"Azərbaycan Dəmir Yolları" QSC sərnişinləri Novruz bayramı münasibətilə təbrik edib
Dünya
Dünyanın ən bahalı şəhərlərinin adları oldu - Siyahı...
Dünya
“Qadından və şəkərli qidalardan uzaq dur...” -Tolstoyun özünə qoyduğu on qadağa...
Dünya
Putinə "ilişən" 35 yaşlı generalın məhvi – Rütbələrini soyub, 22 il həbs verdilər...
Həftənin ən çox oxunanları
Baş məhbus azad olunmadı, O əfv gözləmir və heç kimi əfv etmir...
Putinə "ilişən" 35 yaşlı generalın məhvi – Rütbələrini soyub, 22 il həbs verdilər...
Deputatlar “eşşək” ləqəbli sədrlərini hər dəfə belə qarşılayır...-FOTO+VİDEO
“Azərbaycan nəinki hücuma, ildırımsürətli əməliyyata hazırlaşır” + İşğalçı səksəkədə...
"Təkcə bizə məxsus ticarət obyektlərində qışda 47, yayda 60 min azərbaycanlı çalışır"
Mürəkkəbi qurumamış əfv sərəncamına görə Prezidentə məhbus atasından minnətdarlıq məktubu
“Gözləyirdim ki, həmin raketləri atacaqlar...” – Zakir Həsənov erməniləri təəccübləndirdi
"Ermənilərin torpaq qaytaracağına ümid edənlər bunları görsün və dərk etsinlər ki..."
Cavid Qurbanova qarşı növbəti təxribat: Onlar qanun, yoxsa Allah qarşısında cavab verəcək?
“Aprel döyüşlərini Rusiya Qarabağda qoşunlarını yerləşdirmək məqsədi ilə başladıb…”
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə