Xəbər lenti
15/12/2018 [15:39]:
Sabunçuda ev yanıb
15/12/2018 [15:35]:
Bakıda II Avrasiya Hüquq Qurultayı keçiriləcək
15/12/2018 [15:14]:
Türkmənistanda ilk Xəzər iqtisadi forumu keçiriləcək
15/12/2018 [15:12]:
Erməni gənclər əsgər getməmək üçün aksiya keçirdilər - VİDEO
15/12/2018 [15:09]:
Fransada etirazlar yenə başladı, polis gözyaşardıcı qaza əl atdı
15/12/2018 [15:06]:
“Qarabağ” altı milyon manatdan çox qazandı
15/12/2018 [15:04]:
Faiq Ələkbərlinin yeni kitabı işıq üzü gördü - FOTO
15/12/2018 [14:58]:
Qazaxıstan prezidenti Nursultan Nazarbayev 6 azərbaycanlını mükafatlandırdı
15/12/2018 [14:56]:
2018-in səs-küylü hadisələri: Hökumətdə yenilik, enerji qəzası, Gəncə hadisələri, hərbi parad...
15/12/2018 [14:48]:
Arılar da izlənəcək - VİDEO
15/12/2018 [14:42]:
"Azərbaycanlıların etnik təmizləməyə məruz qalması terrorun necə təhlükəli olmasının bariz nümunəsidir"
15/12/2018 [14:32]:
180 ədəd “Metadon” qanunsuz dövriyyədən çıxarıldı
15/12/2018 [14:27]:
Sabahdan güclü külək əsəscək
15/12/2018 [14:21]:
"Bizimlə rəqabət aparan əvvəlcədən fəaliyyətdə olan dəhlizlər var, amma..." - VİDEO
15/12/2018 [14:08]:
Çindən Azərbaycana karqo ilə mal gətirilməsi qaydaları dəyişib
15/12/2018 [14:06]:
Azərbaycana casusluq edən 20 erməni mühakimə olunub - Ermənistan MTX-sı
15/12/2018 [14:04]:
“Arsenal”dan “Qarabağ”la oyundakı insidentlə bağlı açıqlama...
15/12/2018 [14:02]:
Zakir Qaralov Xızıda görüş keçirib
15/12/2018 [14:01]:
Bomba xəbərindən sonra təyyarə təcili eniş etdi
15/12/2018 [13:59]:
Ölkəyə qanunsuz pirotexnika və siqaret keçirməyə çalışdı
15/12/2018 [13:59]:
Ermənilər Qarabağ təbiətinin səfasını çəkir – 26 çeşid bitkidən ibarət 3 metrlik qutab...
15/12/2018 [13:56]:
Fransada fövqəladə vəziyyət - 70 min polis səfərbər oldu
15/12/2018 [13:55]:
Azərbaycanda 126 cinayət törədilib, 45 nəfər saxlanılıb
15/12/2018 [13:54]:
44 ölkədən 250 nümayəndə Bakıda qlobal konfrans üçün toplaşdı
15/12/2018 [13:53]:
Tramp Ağ Evin aparatına yeni rəhbər təyin edib
15/12/2018 [13:50]:
Bu yolda rənglənmə işləri aparılacaq
15/12/2018 [13:46]:
Avtomobildən pirotexniki vasitələr və siqaret aşkarlanıb - FOTO
15/12/2018 [13:45]:
“Bu küçələr Tailandın, Avropanın “qırmızı fənərli” küçələrinə bənzəyir”
15/12/2018 [13:45]:
Vəlihəd Netanyahu ilə barışmağa hazırlaşır
15/12/2018 [13:43]:
Azərbaycan dövlətinə qarşı təxribat törətmiş  erməni Spartak cəza almayacaq?-YENİ VİDEO...
15/12/2018 [13:43]:
Azercell “Soyuq Əllər, İsti Ürək” xeyriyyə yarmarkasına dəstək verir -FOTOLAR
15/12/2018 [13:40]:
Astarada qonşusunun evindən pul, qızıl oğurlayan şəxs ələ keçdi
15/12/2018 [13:36]:
ETSN-nin mətbuat katibi ilin ən yaxşı mətbuat katibi seçildi
15/12/2018 [13:19]:
Deputat sərxoş halda dava salması ilə bağlı yayılan xəbərlərə münasibət bildirdi
15/12/2018 [13:14]:
Qoyuna görə arvadını amansızcasına öldürdü - TƏFƏRRÜAT + VİDEO
15/12/2018 [13:09]:
Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi Prezidentin ötən gün imzaladığı fərmana münasibət bildirdi
15/12/2018 [13:03]:
Çindən gətirilən malların üzərinə brend vurulmasın - TAPŞIRIQ
15/12/2018 [13:00]:
“Mübarizin şəhid olacağını bir il öncədən bilirdim...”- Milli Qəhrəmanın qardaşı...
15/12/2018 [12:44]:
DSX düşmənlə üz-üzə postları təhvil aldı – MN-dən açıqlama
15/12/2018 [12:30]:
Fransada fövqəladə vəziyyət – 70 min polis səfərbər oldu
15/12/2018 [12:27]:
Azərbaycanda 126 cinayət törədilib, 45 nəfər saxlanıldı
15/12/2018 [12:08]:
Natiq Əliyevin qız nəvəsindən ermənilər üzərində MÖHTƏŞƏM QƏLƏBƏ: BİRİNCİ OLDU - FOTO/VİDEO
15/12/2018 [12:05]:
“Bir təsəllim var ki...”- Şəhid gizirimizin atası...
15/12/2018 [11:48]:
Araz Məmmədzadəyə YÜKSƏK VƏZİFƏ VERİLDİ
15/12/2018 [11:27]:
Robert Köçəryan hərbi tribunala verilə bilər - Xocalıya görə...
15/12/2018 [11:20]:
Noyabrda ermənilər Azərbaycana  25 milyon dollarlıq qaçaqmal gətiriblər...
15/12/2018 [11:10]:
“Doğum günümün məndən çox dostlarım üçün fərqi var...”
15/12/2018 [10:57]:
SON DƏQİQƏ: Ermənistana keçən AZƏRBAYCANLI SAXLANILDI
15/12/2018 [10:47]:
Səudiyyə Ərəbistanı ABŞ-ı cəzalandırmaq istəyir
15/12/2018 [10:31]:
Azərbaycanda onkologiya sahəsində YENİLİK
15/12/2018 [10:25]:
Ramiz Rövşən Allahın Yer üzünə sevgi məktubudur...
15/12/2018 [10:14]:
Daha bir deputat sərxoş halda Bakının mərkəzində dava saldı
15/12/2018 [10:12]:
"Türk kimi doğulsalar da amerikalı kimi böyüdülər, elə düşünməyin ki, günahkar mənəm..."
15/12/2018 [10:01]:
"Paxıllığın elə dərəcəsi var ki, insanda ağır psixotip xəstəliklər meydana gətirir"
15/12/2018 [10:00]:
Düşmən atəşkəs rejimini 21 dəfə pozub
15/12/2018 [09:39]:
Avstraliya Qərbi Qüdsü İsrailin paytaxtı kimi tanıyıb
15/12/2018 [09:31]:
AMEA-nın işçilərinə torpaq veriləcək
15/12/2018 [09:30]:
ABŞ-da sərnişini doğma dilində danışdığına görə  avtobusdan bayıra atdılar!.. – Rəzalət...
15/12/2018 [09:27]:
AMEA-da İKİ TƏYİNAT
15/12/2018 [09:20]:
Tramp və Ərdoğan arasında telefon danışığı olub
15/12/2018 [09:11]:
İş adı ilə evdən çıxan 22 yaşlı gənc YOXA ÇIXDI
15/12/2018 [09:07]:
Erməni mediasında Rusiya əleyhinə güclü təbliğat - VİDEO
15/12/2018 [08:06]:
Ən böyük cihad hansıdır?.. - Bilməyənlər düşünəcək ki, görəsən, hansı müharibədən söhbət gedir...
14/12/2018 [23:36]:
Rusiyada insanlara hücum edən çılpaq qadın tutuldu
14/12/2018 [23:32]:
Çində yağan qarın rəngi dəyişdi - MARAQLI
14/12/2018 [23:31]:
Paşinyandan Qarabağla bağlı bəyanat...
14/12/2018 [23:30]:
İnsanda paralel aləmə çıxış nöqtələri var – ELMİ-LƏDUN
14/12/2018 [23:30]:
Britaniya ordusunda əsgər çatışmır
14/12/2018 [23:26]:
Emin Ağalarov "Maşın Şou"da - FOTOLAR
14/12/2018 [23:21]:
İlə donuz desək bizə heç nə verməz - PSİXOLOQ MƏSLƏHƏTİ
14/12/2018 [23:17]:
UEFA erməni azarkeşlərin Çipolinoya qəzəbini bağışlamadı
14/12/2018 [23:06]:
Universitet tələbələri yardım kampaniyası üçün çılpaq soyundular - MARAQLI
14/12/2018 [22:49]:
Türkiyədə erməni rejissorun sərgisi açıldı
14/12/2018 [22:34]:
Gözləri görməyən yaşlı fillərə piano çalır - İBRƏTAMİZ...+VİDEO
14/12/2018 [22:13]:
5-ci mərtəbədən yıxılan uşağı havada tutdular - VİDEO
14/12/2018 [21:54]:
Peşəsini icra edərkən həyatı kabusa döndü - VİDEO
14/12/2018 [21:46]:
Tramp Ərdoğanla anlaşdı
14/12/2018 [21:45]:
Əcnəbi deputat Bakıda çağırış etdi
14/12/2018 [21:45]:
Bir əsrə sığmayan ömrün 72-ci baharındakı Ramiz Rövşənin "Sevgi açarı"...
14/12/2018 [21:30]:
Bəzi yaşayış evləri vulkanlara yaxınlaşır XƏBƏRDARLIQ
Bütün arxiv bir sırada
21/03/2018 [20:42] - Araşdırma - ( 4606 dəfə baxılıb)

Şıxəli Qurbanovun müəmmalı ölümü - "Onu Novruz bayramına görə izləyirdilər"






Moderator.az tarix elmləri dotoru Nəsiman Yaqublunun yeni nəşrə hazırladığı "Azərbaycan milli azadlıq ensiklopediyası"ndan  Novruz bayramının xilaskarı olan Şıxəli Qurbanov haqqında maraqlı yazını oxuculara təqdim edir:


Azərbaycanın görkəmli yazıçısı, dramaturqu, şairi, filosof  alimi, dövlət və ictimai xadimi Şıxəli Qurbanov (1925-1967) Bakıda doğulub. Orta məktəbi bitirdikdən sonra Böyük Vətən müharibəsində iştirak edib. 1950-ci ildə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunu bitirib. “A.S.Puşkin və Azərbaycan poeziyası” mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə edib. 1958-1963-cü illərdə “Rəis məşğuldur”, “Birdən belə olmaz” adlı satirik əsərləri Musiqili Komediya Teatrında səhnəyə qoyulub. “Sənsiz” tamaşası isə ölümündən az sonra – 1967-ci ilin iyunun 2-də tamaşaya qoyulub. Bu əsər Stalinizmin qurbanlarına həsr edilmişdi.

Ş. Qurbanov 1954-1955-ci illərdə Azərbaycan KP Bakı Şəhər Komitəsinin təbliğat və təşviqat şöbəsinin müdiri, 1955-1957-ci illərdə 26 Bakı Komissarları rayonunun və Voroşilov rayon Partiya Komitəsinin Birinci katibi vəzifəsində işləyib. 26 mart 1957 - 24 may 1967-ci illərdə Azərbaycan KP MK-nın təbliğat və təşviqat şöbəsinin müdiri olub. Eyni zamanda o, 1966-1967-ci illərdə Azərbaycan KP MK-nın katibi və Büro üzvü olub.

Ş.Qurbanov bu vəzifələrdə işlədiyi dövrdə özünü millətini, vətənini, onun tarixini sevib dəyərləndirən şəxs kimi təsdiq edib. Onun ciddi səyi ilə 1950-ci illərdə Azərbaycan Mətbuatının banisi Həsən bəy Zərdabinin unudulmuş məzarı axtarılıb tapılıb və Fəxri Xiyabanda yenidən dəfn edilib.

Ş.Qurbanov MK katibi vəzifəsində olarkən 1967-ci ildə yaradıcı gənclər üçün “Ulduz”  jurnalı çap edildi, bundan əvvəl 1966-cı ildə isə İranda yaşayan böyük şair  Şəhriyarın “Heydərbabaya salam”  poeması Bakıda çap olundu. 

Ş.Qurbanov 1960-cı illərdə Azərbaycanın milli ruhlu ziyalıları ilə sıx əlaqə saxlayır, onlara dəstək olmağa çalışırdı.

Siyasi fəaliyyətinə görə 1960-cı illərin sonlarında həbs edilmiş Rafiq Turabxanoğlu xatirələrində yazır ki, biz bir neçə Azərbaycan millətçi və ziyalıları ilə birlikdə tez-tez onunla görüşür, Azərbaycandakı vəziyyətlə bağlı fikir mübadiləsi edirdik. (O, bu ziyalılardan Nigar Rəfibəylinin və Əzizə Cəfərzadənin adını qeyd edir).


1967-ci ilin martından isə Ş.Qurbanovun xüsusi fəallığı ilə Azərbaycanda bolşeviklərin 1920-ci illərdə rəsmi olaraq qadağan etdiyi Novruz bayramı keçirildi. 1967-ci ilin 20 martında Bakıdakı Qız Qalası ətrafında keçirilən bu möhtəşəm Novruz bayramı Moskvadakı Sovet rəhbərliyini narahat etdi. Ş. Qurbanovu Moskvaya dəvət edib, izahat verməsini tələb etdilər. O, yazdığı 22 səhifəlik izahatda Novruz  bayramının dinlə heç bir əlaqəsi olmadığını sübut etdi.

Bu hadisədən sonra Ş.Qurbanova qarşı üç dəfə qəsd edilsə də, o, sağ qaldı. 1967-ci ilin mayın 24-də sui-qəsd olaraq, dişini müalicə edən həkim tərəfindən vurulan iynə (bu iynə öldürücü sianid turşusu imiş) onun həyatına son qoydu.

Ş.Qurbanovun həyat yoldaşı Xavər xanım qeyd edir ki, o, Azərbaycan KP MK-nın 1967-ci ilin iyununda keçiriləcək növbədənkənar plenumunda Birinci katib seçilməli idi. Lakin buna imkan verilmədi. Ş.Qurbanov Fəxri Xiyabanda dəfn edildi.
Ş. Qurbanovun  ölümündən sonra xanımı Xavər Qurbanova Moskvaya gedib şikayət edir. SSRİ  Prokurorluğundan gələnlər isə həqiqəti üzə çıxarmırlar. Qəzetdə isə Ş.Qurbanovun “anafilaktik şok”dan ölməsi ilə bağlı dörd nəfər  mütəxəssisin imzası ilə məlumat dərc edilmişdi.
Ş.Qurbanovun dəfnində çoxlu sayda insan iştirak edirdi.

Bu hadisədən bir il sonra – 1968-ci ildə Bakıda Azərbaycan Dövlət Universiteti tələbələrinin keçirmək istədikləri kütləvi Novruz  bayramını dövlətin göstərişi ilə milislər dağıdır, yandırılmış tonqalı isə yanğınsöndürənlər söndürürlər. Tələbələrlə qarşıdurmada milislər də yaralanır. Həbs edilən tələbələri isə Vəli Axundovun göstərişi ilə azad edirlər.
Qeyd edək ki, sonrakı illərdə də tələbələr, ziyalılar hər Novruz bayramında Şıxəli Qurbanovun məzarını ziyarətə gəlirdilər. Xalq şairi B.Vahabzadə, alim X.Məmmədov da bura gələnlər arasında olardı. 

Şıxəli Qurbanov bütün varlığı ilə milli ruha, milli tarixə bağlı bir şəxsiyyət idi. Ana xətti ilə Bakının Novxanı torpağına bağlı olan Ş.Qurbanovun yazdığı bir şeirin misraları buradakı məzarlıqda uyuyan, 1918-ci ildə Nuru Paşanın başçılığı ilə Qafqaz İslam Ordusunun sıralarında Bakının və Azərbaycanın çoxlu sayda bölgələrini düşmənlərdən azad edən qəhrəman Türk əsgərinin məzar daşına həkk edilib:

Eşidib fəryadın Azərbaycanın,
Tərəddüd etmədən dada yetişdim.
Xalqımın yolunda keçib canımdan,
Əbədi şöhrətə-şana yetişdim.


Azərbaycan KP MK-nın Katibi və Azərbaycan SSR Ali Sovetinin 
deputatı Şıxəli Qurbanovun vəfatı ilə bağlı Azərbaycan KP MK və 
Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin tədbirləri haqqında qərarı
(24 may, 1967-ci il, Protokol №45)


1. Azərbaycan KP MK-nın katibi, Azərbaycan SSR Ali Sovetinin sədri Ş.Q.Qurbanovun dəfninin təşkil edilməsi üçün hökumət komissiyası yaradılsın: Əmirov Ə.D. (sədr), İbrahimov  M.İ., Qədirov  Ə.M., Tahirova T.Ə., Qaşqay M.Ə., Ələsgərov S.E.
2. Ş.Q.Qurbanov Fəxri Xiyabanda dəfn edilsin.
3. Dəfn xərcləri dövlətin hesabına ödənilsin.
Azərbaycan KP MK-nın Birinci katibi: V. Axundov
Azərbaycan Nazirlər Sovetinin sədri: E. Əlixanov

1967-ci ilin iyunun 2-də Azərbaycan KP MK-nın Bürosu Azərbaycan KP MK katibi Ş. Qurbanovun ölüm səbəbinin öyrənilməsi ilə bağlı qərar qəbul edir və bu işin 1967-ci ilin 17 iyununa qədər yerinə yetirilməsi Ə. D. Əmirova tapşırılır.
1967-ci ilin iyunun 2-də Azərbaycan KP MK-nın və Azərbaycan Nazirlər Sovetinin verdiyi qərarda  Ş. Qurbanovun adının əbədiləşdirilməsi qeyd olunurdu: 

1) Azərbaycan Dövlət Musiqili Komediya Teatrına və Zaqataladakı yeni orta məktəbə onun adı verilsin; 
2) Bakı Şəhər Sovetinə Bakının küçələrindən birisinə Ş.Qurbanovun adının verilməsi tapşırılır;
3) Respublika  Elmlər Akademiyasının Ədəbiyyat və Dil İnstitutuna Ş.Qurbanovun əsərlərini çapa hazırlamaq, Azərbaycan SSR Nazirlər Soveti yanında Mətbuat Komitəsinə 1968-ci ildə onun elmi, dram və bədii əsərlərindən ibarət olan, 50 çap vərəqi həcmində 2 cildliyi nəşr etmək tapşırılır;
4) Bakı Şəhər İcraiyyə Komitəsinə və Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının Bədii Fonduna 1967-ci ilin sonuna qədər Ş.Qurbanovun məzarı olan ərazini qaydaya salmaq və qəbirüstünü hazırlamaq tapşırılır.

Bu, dövlətin rəsmi qərarı idi və tez bir zamanda  yerinə yetirildi. 
Belə “aldadıcı” hallar isə Sovet rejimində əvvəldən mövcud idi. Yəni, tanınmış bir şəxs lazım gələndə aradan götürülür, onun adı isə “əbədiləşdirilir”. Əslində bu işin əsası 1934-cü ildə qoyulmuşdu. Sovet dövlətinin tanınmış xadimi S. M. Kirov aradan götürüldü (çünki o, son partiya qurultayında Baş katibliyə seçkidə Stalindən çox səs toplamışdı və bu da Stalini narahat etmişdi) və tezliklə həqiqətin unutdurulması üçün “həkim komissiyası” yaradıldı, adı “əbədiləşdirildi”.

Moderator.az 


"Türk kimi doğulsalar da amerikalı kimi böyüdülər, elə düşünməyin ki, günahkar mənəm..."
İnsanda paralel aləmə çıxış nöqtələri var – ELMİ-LƏDUN
Emin Ağalarov "Maşın Şou"da - FOTOLAR
Universitet tələbələri yardım kampaniyası üçün çılpaq soyundular - MARAQLI
Gözləri görməyən yaşlı fillərə piano çalır - İBRƏTAMİZ...+VİDEO
Dr. Günel Azayeva - Həkim kosmetoloq
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Gündəm
Ermənilər Qarabağ təbiətinin səfasını çəkir – 26 çeşid bitkidən ibarət 3 metrlik qutab...
Hadisə
"Paxıllığın elə dərəcəsi var ki, insanda ağır psixotip xəstəliklər meydana gətirir"
Dünya
Çində yağan qarın rəngi dəyişdi - MARAQLI
Dünya
5-ci mərtəbədən yıxılan uşağı havada tutdular - VİDEO
Gündəm
Ermənilər Şuşada günəş enerjisindən elektrik alır –Daşaltıdakı evlər də həmçinin...
Müasir Ədliyyə
Həftənin ən çox oxunanları
Paşinyan sərhədlərin açılması ilə bağlı Türkiyəyə yalvardı: "Bir şərtlə ki..."
"Həyat yoldaşım əşyadır ki, onu gizlədəm?" - "O, elə bir yerdə işləyir ki..."
“Təki, erməni ordusu güclü olsun -  pensiyamızın qalxması vacib deyil...”-Xankəndindəki erməni qarı-
Putin Paşinyanın xeyir-duasını çoxdan verib – Biz Qarabağın gününə ağlayaq...
Putin Paşinyandan niyə çəkinir?
Qazax və Ağstafada döyüş postlarının DSX-ya təhvil verilməsi nə ilə bağlıdır?
"Bacı bacının balasını bu günə qoyarmı?" deyən baldızının Arif Əsgərova deyəcəkləri var...
İranda Ayaz Mütəllibovun ata Buşa tarixi etirazından bəhs edildi - Qarabağa görə...
"Lotu Quli"nin azadlığa çıxdığı anın görüntüləri yayıldı - VİDEO
Kremlin Silah palatasında erməni fahişəliyin sübutu olan unikal eksponat... - FOTO
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə