Xəbər lenti
19/04/2018 [13:27]:
Prezident anons etdi: hansı radikal islahatlar olacaq?
19/04/2018 [13:22]:
Cins şalvarlardakı bu kiçik ciblərin nə işə yaradığını bilirsinizmi?
19/04/2018 [13:18]:
Gerasimov Bakıya gəldi – Təcili
19/04/2018 [13:08]:
Ermənistanda aksiya zamanı jurnalist mülki geyimli şəxslər tərəfindən döyülüb
19/04/2018 [12:52]:
Milli Məclis toplanır - Gündəlikdə 19 məsələ var
19/04/2018 [12:48]:
Qırğızıstanlı diplomat UNEC-də -FOTOLAR
19/04/2018 [12:44]:
“Etirazlar erməni ordusunun döyüş qabiliyyətinə zərbə vuracaq” - EKSPERT...
19/04/2018 [12:42]:
“Ermənilər xəstə millətdi, onların təfəkkürü zəhərlənib”
19/04/2018 [12:38]:
Gül yenidən hakimiyyətə gəlmək istəyir?
19/04/2018 [12:36]:
Amaliya Pənahova görüntüsü ilə təəccübləndirdi – FOTO
19/04/2018 [12:35]:
Azərbaycanlı biznesmenlər “Forbes”in siyahısında
19/04/2018 [12:34]:
“Rahat” marketlər şəbəkəsi oğurluq edən şəxsin döyülməsi ilə bağlı iddialara münasibət bildirib
19/04/2018 [12:33]:
İranda güclü zəlzələ oldu
19/04/2018 [12:32]:
Hava kəskin pisləşir - XƏBƏRDARLIQ
19/04/2018 [12:30]:
"Sərkisyan "məxməri inqilab"ın qarşısını almaq üçün Qarabağda müharibəyə başlaya bilər"
19/04/2018 [12:30]:
DİM-dən müsahibəyə gəlməyənlərə - XƏBƏRDARLIQ
19/04/2018 [12:23]:
Bu, cəmiyyətdə rast gəlinən anormallıqdır və insanın öz tərbiyəsindən asılıdır”
19/04/2018 [12:13]:
Muğan stansiyasında yeni yoldəyişənlər quraşdırılır
19/04/2018 [12:11]:
Azərbaycanlı kəşfiyyatçı nüvə savaşını necə durdurdu? - Merlin Monro ilə birgə...
19/04/2018 [12:08]:
İran və Ermənistan Araz çayı üzərində SES tikir
19/04/2018 [12:06]:
Dünyanın ən gözəl qadını kimdir? - "People" jurnalı siyahını sıraladı..
19/04/2018 [12:03]:
Yaşlı namizədlər dövlət qulluğu imtahanında uğur qazanmayıb
19/04/2018 [12:01]:
“Seçki kampaniyası zamanı qaldırdığım iki məsələ artıq icraya yönəlib”
19/04/2018 [12:00]:
Türk universitetinin azərbaycanlı professoru: “24 aprel - “erməni soyqırımı” günü deyil”
19/04/2018 [11:57]:
Bu vitaminin çatışmazlığı depressiyaya səbəb olur - ARAŞDIRMA
19/04/2018 [11:50]:
ADU-da ilk Latın Amerikası Film Festivalı çərçivəsində növbəti film nümayiş olundu
19/04/2018 [11:46]:
MMP-dən Prezidentə təşəkkür: "Bu qiyməti öz ünvanımıza qəbul edirik..."
19/04/2018 [11:43]:
Təcrübə ana bətnində qazanılırsa, bəs onda həyat təcrübəsi nə olan şeydir...?
19/04/2018 [11:41]:
"İllərdi Şəhid və itkin ailələri öz halal haqlarını tələb edirdilər..."
19/04/2018 [11:31]:
“Təyin olunacaq təhsil naziri çox çevik bir şəxs olmalıdır”
19/04/2018 [11:30]:
Mirşahinin qardaşının azadlıq istəyi reallaşmadı
19/04/2018 [11:14]:
Prezidentdən şəhid və itkin ailələrinin illərlə gözlədiyi fərman - 11 min manat ödəniş olacaq
19/04/2018 [11:02]:
ADU-da bədii yaradıcılıq festivalının baxış müsabiqəsi keçirildi
19/04/2018 [10:58]:
Tramp: “Ruslarla qarşıdurmada çox insan həlak oldu”
19/04/2018 [10:57]:
Makiyajla canlı sənət əsərləri yaratdı ... - FOTOLAR
19/04/2018 [10:50]:
Ermənistanda etirazçıların kütləvi həbsləri başlayıb
19/04/2018 [10:48]:
Ermənilər Sarkisyanın şəklini oğurladı və yandırdı - VİDEO
19/04/2018 [10:32]:
"Erkən seçim qərarı dünyada gedən proseslərdən geri qalmamaq qərarıdır"
19/04/2018 [10:25]:
Ermənistanda polis daha 17 aksiya fəalini həbs etdi - FOTO+VİDEO
19/04/2018 [10:22]:
ADPU-da bilik yarışının ikinci mərhələsi və final mərhələsi keçirildi
19/04/2018 [10:21]:
Baş Dövlət Yol Polisi İdarəsindən sürücülərə xəbərdarlıq: Məhdudiyyət tətbiq ediləcək"
19/04/2018 [10:15]:
Yol polisindən toy karvanları ilə bağlı XƏBƏRDARLIQ
19/04/2018 [10:13]:
Sumqayıtda 1300 şagird idrakını "Riyaziyyat və məntiq" olimpiadasında sınadı - FOTO/VIDEO
19/04/2018 [10:12]:
Nüvə silahları - Yeri məhv olmaqdan qoruyan son ümid...
19/04/2018 [10:03]:
PETRA layihəsi çərçivəsində öyrənilmiş Avropa təcrübəsi ilə bağlı təqdimat keçirildi
19/04/2018 [10:01]:
Avtomobil sürdüyünə görə qadını şoka saldılar - Ərindən iltizam aldılar ki...
19/04/2018 [10:00]:
Ermənistan atəşkəsi 102 dəfə pozdu
19/04/2018 [09:56]:
“Xalq görür ki, həqiqətən də iqtidarı əvəz edən güc yoxdur” - Sərdar Cəlaloğludan etiraf
19/04/2018 [09:51]:
"Erkən seçki daxili faktorların ölçü-biçisindən sonra qəbul olunan praqmatik bir qərardır"
19/04/2018 [09:49]:
"Bakıda tozun miqdarı sanitar normadan 30 faiz yuxarıdır" -Nazirlik
19/04/2018 [09:35]:
Tramp və Kim Çen In İsveçrədə görüşə bilər
19/04/2018 [09:31]:
Borca görə axtarılan 34 nəfər saxlanıldı
19/04/2018 [09:21]:
Minsk qrupunun sabiq fransalı həmsədri öldü
19/04/2018 [09:15]:
Nazir məscidlərdən azanı “vatsap”la yaymağı təklif etdi... -RƏZALƏT
19/04/2018 [09:12]:
Manatın bugünkü MƏZƏNNƏSİ
19/04/2018 [09:11]:
Azərbaycan neftinin son qiyməti - Bir barel 73 dollar
19/04/2018 [09:05]:
Səudiyyə Ərəbistanında ilk kinoteatr açıldı
19/04/2018 [01:06]:
İsveç kralı Nobel mükafatını verən akademiyanın nizamnaməsini dəyişəcək...
19/04/2018 [01:03]:
Əvvəl döydülər, daha sonra timsaha yem etdilər - FOTOLAR
19/04/2018 [00:48]:
"Qalatasaray" Avropa Kubokunun qalibi oldu
19/04/2018 [00:26]:
Türkiyədə prezidentliyə ilk namizəd bəlli oldu: "Əl versəniz, çiyin-çiyinə verərək, qazanırıq"
19/04/2018 [00:25]:
Cümhuriyyət parlamentinin iclasında qəribə hadisə – Katib qəfil istefa verdi...
19/04/2018 [00:12]:
Yox olmuş bir planetə aid almaz tapıldı
19/04/2018 [00:06]:
MHP növbədənkənar seçkilərdə Ərdoğanı dəstəkləyəcək
18/04/2018 [23:42]:
Əvvəl soyundurdu, daha sonra saçlarını kəsdi - VİDEO
18/04/2018 [23:36]:
Onlar insanı necə kökəldir və necə xəstələndirir? - Sosial şəbəkələrdəki gizli təhlükə
18/04/2018 [23:29]:
Naxçıvan əhalisinin sayı açıqlandı
18/04/2018 [23:25]:
Xamneyi: "Qərb İranla müharibə aparır"
18/04/2018 [23:20]:
İlham Əliyev: "Xalqa ləyaqətlə xidmət edəcəyimə and içirəm" – VİDEO
18/04/2018 [23:19]:
İran dollardan imtina etdi
18/04/2018 [23:04]:
Türkiyə ordusu Gülənçilərdən təmizlənir
18/04/2018 [23:03]:
Maqnus Karlsen: "Ən çətin oyun Şəhriyara qarşı olacaq"
18/04/2018 [22:51]:
Qətər Əmiri Azərbaycan prezidentini təbrik edib
18/04/2018 [22:37]:
"Qərb hər an "rəngli inqilab" ssenarisini gündəmə gətirə bilərdi, ona görə də..."
18/04/2018 [22:24]:
Məşhur müğənninin şalvarı birbaşa efirdə partladı - FOTO+VİDEO
18/04/2018 [22:05]:
Şamaxıda torpaq sürüşməsi -Əsas yollardan biri dağıldı
18/04/2018 [21:52]:
Füzuli rayonunun kəndlərinin xarabalıqları görüntüləndi - FOTO+VİDEO
18/04/2018 [21:49]:
“İstədiyim kişi ilə cinsi əlaqədə olaram” sözü həyatının sonu oldu...
18/04/2018 [21:46]:
Azərbaycanda daha bir rəzalət: 7-ci sinif şagirdi qardaşından hamilə qaldı
18/04/2018 [21:43]:
Dalana dirənən Sarkisyana Putin ZƏNG ETDİ - İkinci müharibə başlayır
Bütün arxiv bir sırada
21/03/2018 [20:42] - Araşdırma - ( 4175 dəfə baxılıb)

Şıxəli Qurbanovun müəmmalı ölümü - "Onu Novruz bayramına görə izləyirdilər"






Moderator.az tarix elmləri dotoru Nəsiman Yaqublunun yeni nəşrə hazırladığı "Azərbaycan milli azadlıq ensiklopediyası"ndan  Novruz bayramının xilaskarı olan Şıxəli Qurbanov haqqında maraqlı yazını oxuculara təqdim edir:


Azərbaycanın görkəmli yazıçısı, dramaturqu, şairi, filosof  alimi, dövlət və ictimai xadimi Şıxəli Qurbanov (1925-1967) Bakıda doğulub. Orta məktəbi bitirdikdən sonra Böyük Vətən müharibəsində iştirak edib. 1950-ci ildə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunu bitirib. “A.S.Puşkin və Azərbaycan poeziyası” mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə edib. 1958-1963-cü illərdə “Rəis məşğuldur”, “Birdən belə olmaz” adlı satirik əsərləri Musiqili Komediya Teatrında səhnəyə qoyulub. “Sənsiz” tamaşası isə ölümündən az sonra – 1967-ci ilin iyunun 2-də tamaşaya qoyulub. Bu əsər Stalinizmin qurbanlarına həsr edilmişdi.

Ş. Qurbanov 1954-1955-ci illərdə Azərbaycan KP Bakı Şəhər Komitəsinin təbliğat və təşviqat şöbəsinin müdiri, 1955-1957-ci illərdə 26 Bakı Komissarları rayonunun və Voroşilov rayon Partiya Komitəsinin Birinci katibi vəzifəsində işləyib. 26 mart 1957 - 24 may 1967-ci illərdə Azərbaycan KP MK-nın təbliğat və təşviqat şöbəsinin müdiri olub. Eyni zamanda o, 1966-1967-ci illərdə Azərbaycan KP MK-nın katibi və Büro üzvü olub.

Ş.Qurbanov bu vəzifələrdə işlədiyi dövrdə özünü millətini, vətənini, onun tarixini sevib dəyərləndirən şəxs kimi təsdiq edib. Onun ciddi səyi ilə 1950-ci illərdə Azərbaycan Mətbuatının banisi Həsən bəy Zərdabinin unudulmuş məzarı axtarılıb tapılıb və Fəxri Xiyabanda yenidən dəfn edilib.

Ş.Qurbanov MK katibi vəzifəsində olarkən 1967-ci ildə yaradıcı gənclər üçün “Ulduz”  jurnalı çap edildi, bundan əvvəl 1966-cı ildə isə İranda yaşayan böyük şair  Şəhriyarın “Heydərbabaya salam”  poeması Bakıda çap olundu. 

Ş.Qurbanov 1960-cı illərdə Azərbaycanın milli ruhlu ziyalıları ilə sıx əlaqə saxlayır, onlara dəstək olmağa çalışırdı.

Siyasi fəaliyyətinə görə 1960-cı illərin sonlarında həbs edilmiş Rafiq Turabxanoğlu xatirələrində yazır ki, biz bir neçə Azərbaycan millətçi və ziyalıları ilə birlikdə tez-tez onunla görüşür, Azərbaycandakı vəziyyətlə bağlı fikir mübadiləsi edirdik. (O, bu ziyalılardan Nigar Rəfibəylinin və Əzizə Cəfərzadənin adını qeyd edir).


1967-ci ilin martından isə Ş.Qurbanovun xüsusi fəallığı ilə Azərbaycanda bolşeviklərin 1920-ci illərdə rəsmi olaraq qadağan etdiyi Novruz bayramı keçirildi. 1967-ci ilin 20 martında Bakıdakı Qız Qalası ətrafında keçirilən bu möhtəşəm Novruz bayramı Moskvadakı Sovet rəhbərliyini narahat etdi. Ş. Qurbanovu Moskvaya dəvət edib, izahat verməsini tələb etdilər. O, yazdığı 22 səhifəlik izahatda Novruz  bayramının dinlə heç bir əlaqəsi olmadığını sübut etdi.

Bu hadisədən sonra Ş.Qurbanova qarşı üç dəfə qəsd edilsə də, o, sağ qaldı. 1967-ci ilin mayın 24-də sui-qəsd olaraq, dişini müalicə edən həkim tərəfindən vurulan iynə (bu iynə öldürücü sianid turşusu imiş) onun həyatına son qoydu.

Ş.Qurbanovun həyat yoldaşı Xavər xanım qeyd edir ki, o, Azərbaycan KP MK-nın 1967-ci ilin iyununda keçiriləcək növbədənkənar plenumunda Birinci katib seçilməli idi. Lakin buna imkan verilmədi. Ş.Qurbanov Fəxri Xiyabanda dəfn edildi.
Ş. Qurbanovun  ölümündən sonra xanımı Xavər Qurbanova Moskvaya gedib şikayət edir. SSRİ  Prokurorluğundan gələnlər isə həqiqəti üzə çıxarmırlar. Qəzetdə isə Ş.Qurbanovun “anafilaktik şok”dan ölməsi ilə bağlı dörd nəfər  mütəxəssisin imzası ilə məlumat dərc edilmişdi.
Ş.Qurbanovun dəfnində çoxlu sayda insan iştirak edirdi.

Bu hadisədən bir il sonra – 1968-ci ildə Bakıda Azərbaycan Dövlət Universiteti tələbələrinin keçirmək istədikləri kütləvi Novruz  bayramını dövlətin göstərişi ilə milislər dağıdır, yandırılmış tonqalı isə yanğınsöndürənlər söndürürlər. Tələbələrlə qarşıdurmada milislər də yaralanır. Həbs edilən tələbələri isə Vəli Axundovun göstərişi ilə azad edirlər.
Qeyd edək ki, sonrakı illərdə də tələbələr, ziyalılar hər Novruz bayramında Şıxəli Qurbanovun məzarını ziyarətə gəlirdilər. Xalq şairi B.Vahabzadə, alim X.Məmmədov da bura gələnlər arasında olardı. 

Şıxəli Qurbanov bütün varlığı ilə milli ruha, milli tarixə bağlı bir şəxsiyyət idi. Ana xətti ilə Bakının Novxanı torpağına bağlı olan Ş.Qurbanovun yazdığı bir şeirin misraları buradakı məzarlıqda uyuyan, 1918-ci ildə Nuru Paşanın başçılığı ilə Qafqaz İslam Ordusunun sıralarında Bakının və Azərbaycanın çoxlu sayda bölgələrini düşmənlərdən azad edən qəhrəman Türk əsgərinin məzar daşına həkk edilib:

Eşidib fəryadın Azərbaycanın,
Tərəddüd etmədən dada yetişdim.
Xalqımın yolunda keçib canımdan,
Əbədi şöhrətə-şana yetişdim.


Azərbaycan KP MK-nın Katibi və Azərbaycan SSR Ali Sovetinin 
deputatı Şıxəli Qurbanovun vəfatı ilə bağlı Azərbaycan KP MK və 
Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin tədbirləri haqqında qərarı
(24 may, 1967-ci il, Protokol №45)


1. Azərbaycan KP MK-nın katibi, Azərbaycan SSR Ali Sovetinin sədri Ş.Q.Qurbanovun dəfninin təşkil edilməsi üçün hökumət komissiyası yaradılsın: Əmirov Ə.D. (sədr), İbrahimov  M.İ., Qədirov  Ə.M., Tahirova T.Ə., Qaşqay M.Ə., Ələsgərov S.E.
2. Ş.Q.Qurbanov Fəxri Xiyabanda dəfn edilsin.
3. Dəfn xərcləri dövlətin hesabına ödənilsin.
Azərbaycan KP MK-nın Birinci katibi: V. Axundov
Azərbaycan Nazirlər Sovetinin sədri: E. Əlixanov

1967-ci ilin iyunun 2-də Azərbaycan KP MK-nın Bürosu Azərbaycan KP MK katibi Ş. Qurbanovun ölüm səbəbinin öyrənilməsi ilə bağlı qərar qəbul edir və bu işin 1967-ci ilin 17 iyununa qədər yerinə yetirilməsi Ə. D. Əmirova tapşırılır.
1967-ci ilin iyunun 2-də Azərbaycan KP MK-nın və Azərbaycan Nazirlər Sovetinin verdiyi qərarda  Ş. Qurbanovun adının əbədiləşdirilməsi qeyd olunurdu: 

1) Azərbaycan Dövlət Musiqili Komediya Teatrına və Zaqataladakı yeni orta məktəbə onun adı verilsin; 
2) Bakı Şəhər Sovetinə Bakının küçələrindən birisinə Ş.Qurbanovun adının verilməsi tapşırılır;
3) Respublika  Elmlər Akademiyasının Ədəbiyyat və Dil İnstitutuna Ş.Qurbanovun əsərlərini çapa hazırlamaq, Azərbaycan SSR Nazirlər Soveti yanında Mətbuat Komitəsinə 1968-ci ildə onun elmi, dram və bədii əsərlərindən ibarət olan, 50 çap vərəqi həcmində 2 cildliyi nəşr etmək tapşırılır;
4) Bakı Şəhər İcraiyyə Komitəsinə və Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının Bədii Fonduna 1967-ci ilin sonuna qədər Ş.Qurbanovun məzarı olan ərazini qaydaya salmaq və qəbirüstünü hazırlamaq tapşırılır.

Bu, dövlətin rəsmi qərarı idi və tez bir zamanda  yerinə yetirildi. 
Belə “aldadıcı” hallar isə Sovet rejimində əvvəldən mövcud idi. Yəni, tanınmış bir şəxs lazım gələndə aradan götürülür, onun adı isə “əbədiləşdirilir”. Əslində bu işin əsası 1934-cü ildə qoyulmuşdu. Sovet dövlətinin tanınmış xadimi S. M. Kirov aradan götürüldü (çünki o, son partiya qurultayında Baş katibliyə seçkidə Stalindən çox səs toplamışdı və bu da Stalini narahat etmişdi) və tezliklə həqiqətin unutdurulması üçün “həkim komissiyası” yaradıldı, adı “əbədiləşdirildi”.

Moderator.az 


Cins şalvarlardakı bu kiçik ciblərin nə işə yaradığını bilirsinizmi?
Prezidentdən şəhid və itkin ailələrinin illərlə gözlədiyi fərman - 11 min manat ödəniş olacaq
Baş Dövlət Yol Polisi İdarəsindən sürücülərə xəbərdarlıq: Məhdudiyyət tətbiq ediləcək"
Sumqayıtda 1300 şagird idrakını "Riyaziyyat və məntiq" olimpiadasında sınadı - FOTO/VIDEO
İsveç kralı Nobel mükafatını verən akademiyanın nizamnaməsini dəyişəcək...
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Siyasət
“Etirazlar erməni ordusunun döyüş qabiliyyətinə zərbə vuracaq” - EKSPERT...
Cəmiyyət
Bu vitaminin çatışmazlığı depressiyaya səbəb olur - ARAŞDIRMA
Cəmiyyət
Təcrübə ana bətnində qazanılırsa, bəs onda həyat təcrübəsi nə olan şeydir...?
Cəmiyyət
"İllərdi Şəhid və itkin ailələri öz halal haqlarını tələb edirdilər..."
Siyasət
"Erkən seçim qərarı dünyada gedən proseslərdən geri qalmamaq qərarıdır"
Həftənin ən çox oxunanları
Oteldə ölən deputatla bağlı iddia rəsmən təkzib edildi - Prokurorluqdan açıqlama
“Qanla götürülən torpaq heç vaxt verilməz” - Füzulidəki erməni çoban azərbaycanca dedi...-Video
Toyuq budu ilə fahişə yanına gedən kişi pis vəziyyətdə qaldı...
Əhaliyə müharibə xəbərdarlığı - “ƏRZAQ TƏDARÜKÜ GÖRÜN…”
"Sən demə, sənin "dux"un azərbaycanlılara çatırmış... -Aspasibo Volodya kişinin udaçnı olmayan oğlu"
“Yaşlı adamlar, hamilə qadınlar və uşaqlar evdən bayıra çıxmasınlar” - XƏBƏRDARLIQ...
ABŞ, İngiltərə və Fransa Suriyada hərbi əməliyyatlara başladı - Moskva şokda...
Atasız-anasız şəhidin xalasından Birinci Vitse-Prezidentə ürəkdağlayan MÜRACİƏT...
İtkin düşən sovet əsgəri 30 il sonra tapıldı - FOTOLAR
Qız ona xəyanət edən oğlan dostunun maşınını yandırdı - FOTO + VİDEO
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin