Xəbər lenti
18/07/2018 [08:28]:
Məşhur aktyorun bacısı qızı Adnan Oktara görə həbs edildi -FOTOLAR
18/07/2018 [08:26]:
Nuhun tufanından sonra salamat qalmış dağ üzə çıxdı - FOTOLAR
18/07/2018 [08:22]:
Ukrayna dairəsi nə vaxt istifadəyə veriləcək?
18/07/2018 [08:18]:
“Prezident mənə dedi ki, qorxma...” - Allahşükür Paşazadə
18/07/2018 [08:14]:
"Əgər mömin zalımın etdiklərinə razı olsa və onunla birlikdə yaşasa, onun səhvlərini deməsə..."
18/07/2018 [04:19]:
Bu planetdəki brilliant yataqlarının sahəsi Yerdən 3 dəfə böyükdür- "Göydən" yağacaq sərvətlər
18/07/2018 [04:06]:
İnsanı xoşbəxtliyə və böyük uğurlara aparan sadə həyat qaydaları– Şüuraltı təlqinlər
18/07/2018 [00:23]:
“Qarabağ”ın ÇL-dəki potensial rəqibi müəyyənləşdi
18/07/2018 [00:07]:
Vəhşi puma qadınların evinə girdi və... - FOTO + VİDEO
17/07/2018 [23:04]:
SOCAR "Novıy potok"un səhmlərinin 50 faizini alacağı ilə bağlı məlumatı təkzib edib
17/07/2018 [22:51]:
Misir növbəti dəfə Qəzza ilə sərhədi bağladı
17/07/2018 [22:31]:
“Öz oyunumu həll etməmiş rəqib haqqında düşünmürəm” - Qurban Qurbanov
17/07/2018 [22:11]:
Bakıda ər-arvadı öldürən bağbanın görüntüləri yayıldı: "Can verir bu..." - VİDEO
17/07/2018 [22:10]:
“Bu həbslər düşmən ordusunun döyüş potensialını daha da zəiflədəcək”
17/07/2018 [22:08]:
Yerin dərin qatlarında kvadrilyon tondan çox almaz tapıldı
17/07/2018 [22:04]:
Kralın qudasından QALMAQALLI iddia: Qızım o ailədə acı çəkir - FOTO
17/07/2018 [22:00]:
Cazibədar aparıcı buna görə ATV-dən qovulub - "Ətli-canlı olduğum üçün diqqət cəlb edirəm"
17/07/2018 [21:51]:
Tramp NATO-nun qüvvətlənməsini öz xidməti hesab edir
17/07/2018 [21:23]:
Bioqrafiyalarımız çox şey deyir...
17/07/2018 [21:21]:
“Ey, hərbiçilər, hardasınız? Ali Baş komandan düşmən əlindədir”
17/07/2018 [21:13]:
ABŞ Rusiyaya qarşı əlavə sanksiyaları nəzərdən keçirir
17/07/2018 [20:59]:
Dövlət Komitəsində məcburi köçkünlərin növbəti qəbulu keçirilib
17/07/2018 [20:29]:
Cinsini dəyişmək istəyi neqativ təsirdən yaranır – PSİXOLOJİ ARAŞDIRMA...
17/07/2018 [20:24]:
Komitə sədri Binəqədidə qəzalı binalarda məskunlaşan köçkünlərə baş çəkdi
17/07/2018 [20:09]:
“Bakcell”in 4G xidməti ölkənin 30-dan çox bölgəsində
17/07/2018 [19:54]:
Müsəlman din xadimi bələdçisiz Avropanın ən hündür zirvəsinə qalxdı - VİDEO
17/07/2018 [19:46]:
Dünyanın ən yüksək maaş alan məşhurları...- SİYAHI + FOTO
17/07/2018 [18:57]:
Xəzər dənizində iki nəfər batdı
17/07/2018 [18:55]:
Xoşqədəm tapdı, cərəyan vurub öldürdü
17/07/2018 [18:53]:
Bakıda 18 yaşlı Nərgizi 17-ci mərtəbədən atıblar? - Prokurorluqdan açıqlama (VİDEO)
17/07/2018 [18:40]:
"Tramp Putin kimi "siyasi futbol" oynamağı bacarmır..."
17/07/2018 [18:38]:
“Niderlandın illik kənd təsərrüfatı ixracatı 93 milyard dolardır, bizdə isə...”
17/07/2018 [18:31]:
İlham Əliyevdən Azərbaycan dili ilə bağlı MÜHÜM SƏRƏNCAM
17/07/2018 [18:30]:
“Yanar dağ” yenidən qurulacaq - SƏRƏNCAM
17/07/2018 [18:29]:
Qəbələyə 6,8 milyon manat ayrıldı
17/07/2018 [18:13]:
Dünyanın ən qədim çörək resepti tapıldı - VİDEO
17/07/2018 [18:02]:
MEK-dən millət vəkili ilə bağlı təqdirəlayiq ADDIM
17/07/2018 [18:00]:
Rezidenturaya qəbul planı artırıla bilər
17/07/2018 [17:47]:
Çimərlikdə bu xəstəliklərə yoluxa bilərsiniz – Ehtiyatlı Olun!
17/07/2018 [17:31]:
Bu il altı min ev tikilib
17/07/2018 [17:27]:
Manat və dolların sabahkı MƏZƏNNƏSİ
17/07/2018 [17:10]:
16 yaşlı oğlan dənizdə boğuldu
17/07/2018 [17:08]:
Pərvin Abıyevanın yaxta istirahəti - FOTO
17/07/2018 [17:01]:
Maşın kanala aşdı: 3 yaralı
17/07/2018 [16:57]:
Binanın damına çıxıb özünü atmaq istədi, amma...
17/07/2018 [16:41]:
Naxçıvanda qadın hərbçilər təlimə toplandı - FOTO
17/07/2018 [16:27]:
Azərbaycanda tam üzən məzənnə rejimi tətbiq olunacaq - 2020-ci ildən
17/07/2018 [16:18]:
AZTV sədrini öldürmək istəyənlər məhkəmədə son söz deyib
17/07/2018 [15:49]:
Bakının merləri kimlər olub? – Ticarətçi, kommunist, deputat...
17/07/2018 [15:43]:
"Azərbaycanı parçalamaq istəyən qüvvələr var" - Şeyxülislam
17/07/2018 [15:39]:
“Cıdır Düzünə endirtdiyimiz erməni vertolyotunda 28 terrorçu və silah-sursat var idi…”
17/07/2018 [15:32]:
Bu həftə “SOCAR Polymer”in ilk zavodunun açılışı reallaşacaq - VİDEO
17/07/2018 [15:31]:
Bakının Baş planının hazırlanmasına başlanılır: 20 il qüvvədə olacaq
17/07/2018 [15:28]:
Bakıda dəhşətli hadisədə ölən qızın adı AÇIQLANDI
17/07/2018 [15:26]:
Bakıda 49 yaşlı kişi ilə 76 yaşlı qadının meyiti tapıldı
17/07/2018 [15:15]:
Nazir müavini: “Gürcüstan Azərbaycanın vergilər sahəsində təcrübəsinə maraq göstərir”
17/07/2018 [15:02]:
Modelin səhnəyə beş aylıq qızıyla çıxması hamının təəccübünə səbəb oldu - FOTOLAR
17/07/2018 [14:55]:
Su kanalında tapılan 56 pasporta görə vəzifəli şəxs işdən qovuldu
17/07/2018 [14:53]:
Gəncə hadisələri ilə bağlı daha dörd nəfər həbs olundu - FOTO
17/07/2018 [14:47]:
Maşınların qiyməti 10 faiz bahalaşdı
17/07/2018 [14:37]:
37,6 min nəfər işsiz və işaxtaran şəxs işlə təmin edilib
17/07/2018 [14:34]:
Torpaq idarəçiliyi ilə bağlı Ağcabədidə İşgüzar forum keçirilib
17/07/2018 [14:32]:
SOCAR İstiqrazları üzrə növbəti faiz ödənişi həyata keçirilib
17/07/2018 [14:26]:
Xorvat futbolçu həmkəndlilərinin bütün kreditlərini bağlayıb
17/07/2018 [14:26]:
Paşinyandan sonra o da oğlunu Qarabağa göndərdi
17/07/2018 [14:23]:
İranda "İnstagram" əməliyyatı: 46 nəfər tutuldu - VİDEO
17/07/2018 [14:21]:
Ermənilər Ağdamda dinc sakinləri atəşə tutublar
17/07/2018 [14:19]:
Şeyx Gəncəyə getdi - Dindarlarla görüşəcək
17/07/2018 [14:11]:
Rektor İbrahim Cəfərov beynəlxalq yay məktəbində mühazirə söyləyib
17/07/2018 [14:11]:
Arvadını baltalayan ərə AĞIR CƏZA
17/07/2018 [14:09]:
Azercell-dən məktəblilər üçün pulsuz proqramlaşdırma dərsləri...
17/07/2018 [14:04]:
Məşhur futbolçunun anası QAÇIRILDI - VİDEO
17/07/2018 [14:00]:
Açıq məkanda reklam yayımının qiymətini də dövlət tənzimləyəcək - QƏRAR
17/07/2018 [13:53]:
Deputat əsəbləşdi: "Artıq deyiləcək sözümüz qalmayıb"
17/07/2018 [13:51]:
Reabilitasiya Müəssisəsindəki yetkinlik yaşına çatmayan uşaqlar üçün yoqa dərsləri keçirilir
17/07/2018 [13:50]:
Kapital Bank ənənəvi “Təhsil avtobusu” layihəsinin rəsmi tərəfdaşıdır
17/07/2018 [13:48]:
Bu il Azərbaycanda təkdırnaqlı heyvanlar arasında "Manqo" xəstəliyi aşkarlanmayıb
17/07/2018 [13:43]:
“Dinlə bağlı jurnalistlər arasında seminarların keçirilməsi yerində olan bir təklifdir”
17/07/2018 [13:39]:
Masallıda ziyalılarla gənclərin görüşləri keçirilib - FOTO
17/07/2018 [13:30]:
Piyadalar üçün cərimələr iki dəfə artırılıb
Bütün arxiv bir sırada
21/03/2018 [20:42] - Araşdırma - ( 4401 dəfə baxılıb)

Şıxəli Qurbanovun müəmmalı ölümü - "Onu Novruz bayramına görə izləyirdilər"






Moderator.az tarix elmləri dotoru Nəsiman Yaqublunun yeni nəşrə hazırladığı "Azərbaycan milli azadlıq ensiklopediyası"ndan  Novruz bayramının xilaskarı olan Şıxəli Qurbanov haqqında maraqlı yazını oxuculara təqdim edir:


Azərbaycanın görkəmli yazıçısı, dramaturqu, şairi, filosof  alimi, dövlət və ictimai xadimi Şıxəli Qurbanov (1925-1967) Bakıda doğulub. Orta məktəbi bitirdikdən sonra Böyük Vətən müharibəsində iştirak edib. 1950-ci ildə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunu bitirib. “A.S.Puşkin və Azərbaycan poeziyası” mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə edib. 1958-1963-cü illərdə “Rəis məşğuldur”, “Birdən belə olmaz” adlı satirik əsərləri Musiqili Komediya Teatrında səhnəyə qoyulub. “Sənsiz” tamaşası isə ölümündən az sonra – 1967-ci ilin iyunun 2-də tamaşaya qoyulub. Bu əsər Stalinizmin qurbanlarına həsr edilmişdi.

Ş. Qurbanov 1954-1955-ci illərdə Azərbaycan KP Bakı Şəhər Komitəsinin təbliğat və təşviqat şöbəsinin müdiri, 1955-1957-ci illərdə 26 Bakı Komissarları rayonunun və Voroşilov rayon Partiya Komitəsinin Birinci katibi vəzifəsində işləyib. 26 mart 1957 - 24 may 1967-ci illərdə Azərbaycan KP MK-nın təbliğat və təşviqat şöbəsinin müdiri olub. Eyni zamanda o, 1966-1967-ci illərdə Azərbaycan KP MK-nın katibi və Büro üzvü olub.

Ş.Qurbanov bu vəzifələrdə işlədiyi dövrdə özünü millətini, vətənini, onun tarixini sevib dəyərləndirən şəxs kimi təsdiq edib. Onun ciddi səyi ilə 1950-ci illərdə Azərbaycan Mətbuatının banisi Həsən bəy Zərdabinin unudulmuş məzarı axtarılıb tapılıb və Fəxri Xiyabanda yenidən dəfn edilib.

Ş.Qurbanov MK katibi vəzifəsində olarkən 1967-ci ildə yaradıcı gənclər üçün “Ulduz”  jurnalı çap edildi, bundan əvvəl 1966-cı ildə isə İranda yaşayan böyük şair  Şəhriyarın “Heydərbabaya salam”  poeması Bakıda çap olundu. 

Ş.Qurbanov 1960-cı illərdə Azərbaycanın milli ruhlu ziyalıları ilə sıx əlaqə saxlayır, onlara dəstək olmağa çalışırdı.

Siyasi fəaliyyətinə görə 1960-cı illərin sonlarında həbs edilmiş Rafiq Turabxanoğlu xatirələrində yazır ki, biz bir neçə Azərbaycan millətçi və ziyalıları ilə birlikdə tez-tez onunla görüşür, Azərbaycandakı vəziyyətlə bağlı fikir mübadiləsi edirdik. (O, bu ziyalılardan Nigar Rəfibəylinin və Əzizə Cəfərzadənin adını qeyd edir).


1967-ci ilin martından isə Ş.Qurbanovun xüsusi fəallığı ilə Azərbaycanda bolşeviklərin 1920-ci illərdə rəsmi olaraq qadağan etdiyi Novruz bayramı keçirildi. 1967-ci ilin 20 martında Bakıdakı Qız Qalası ətrafında keçirilən bu möhtəşəm Novruz bayramı Moskvadakı Sovet rəhbərliyini narahat etdi. Ş. Qurbanovu Moskvaya dəvət edib, izahat verməsini tələb etdilər. O, yazdığı 22 səhifəlik izahatda Novruz  bayramının dinlə heç bir əlaqəsi olmadığını sübut etdi.

Bu hadisədən sonra Ş.Qurbanova qarşı üç dəfə qəsd edilsə də, o, sağ qaldı. 1967-ci ilin mayın 24-də sui-qəsd olaraq, dişini müalicə edən həkim tərəfindən vurulan iynə (bu iynə öldürücü sianid turşusu imiş) onun həyatına son qoydu.

Ş.Qurbanovun həyat yoldaşı Xavər xanım qeyd edir ki, o, Azərbaycan KP MK-nın 1967-ci ilin iyununda keçiriləcək növbədənkənar plenumunda Birinci katib seçilməli idi. Lakin buna imkan verilmədi. Ş.Qurbanov Fəxri Xiyabanda dəfn edildi.
Ş. Qurbanovun  ölümündən sonra xanımı Xavər Qurbanova Moskvaya gedib şikayət edir. SSRİ  Prokurorluğundan gələnlər isə həqiqəti üzə çıxarmırlar. Qəzetdə isə Ş.Qurbanovun “anafilaktik şok”dan ölməsi ilə bağlı dörd nəfər  mütəxəssisin imzası ilə məlumat dərc edilmişdi.
Ş.Qurbanovun dəfnində çoxlu sayda insan iştirak edirdi.

Bu hadisədən bir il sonra – 1968-ci ildə Bakıda Azərbaycan Dövlət Universiteti tələbələrinin keçirmək istədikləri kütləvi Novruz  bayramını dövlətin göstərişi ilə milislər dağıdır, yandırılmış tonqalı isə yanğınsöndürənlər söndürürlər. Tələbələrlə qarşıdurmada milislər də yaralanır. Həbs edilən tələbələri isə Vəli Axundovun göstərişi ilə azad edirlər.
Qeyd edək ki, sonrakı illərdə də tələbələr, ziyalılar hər Novruz bayramında Şıxəli Qurbanovun məzarını ziyarətə gəlirdilər. Xalq şairi B.Vahabzadə, alim X.Məmmədov da bura gələnlər arasında olardı. 

Şıxəli Qurbanov bütün varlığı ilə milli ruha, milli tarixə bağlı bir şəxsiyyət idi. Ana xətti ilə Bakının Novxanı torpağına bağlı olan Ş.Qurbanovun yazdığı bir şeirin misraları buradakı məzarlıqda uyuyan, 1918-ci ildə Nuru Paşanın başçılığı ilə Qafqaz İslam Ordusunun sıralarında Bakının və Azərbaycanın çoxlu sayda bölgələrini düşmənlərdən azad edən qəhrəman Türk əsgərinin məzar daşına həkk edilib:

Eşidib fəryadın Azərbaycanın,
Tərəddüd etmədən dada yetişdim.
Xalqımın yolunda keçib canımdan,
Əbədi şöhrətə-şana yetişdim.


Azərbaycan KP MK-nın Katibi və Azərbaycan SSR Ali Sovetinin 
deputatı Şıxəli Qurbanovun vəfatı ilə bağlı Azərbaycan KP MK və 
Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin tədbirləri haqqında qərarı
(24 may, 1967-ci il, Protokol №45)


1. Azərbaycan KP MK-nın katibi, Azərbaycan SSR Ali Sovetinin sədri Ş.Q.Qurbanovun dəfninin təşkil edilməsi üçün hökumət komissiyası yaradılsın: Əmirov Ə.D. (sədr), İbrahimov  M.İ., Qədirov  Ə.M., Tahirova T.Ə., Qaşqay M.Ə., Ələsgərov S.E.
2. Ş.Q.Qurbanov Fəxri Xiyabanda dəfn edilsin.
3. Dəfn xərcləri dövlətin hesabına ödənilsin.
Azərbaycan KP MK-nın Birinci katibi: V. Axundov
Azərbaycan Nazirlər Sovetinin sədri: E. Əlixanov

1967-ci ilin iyunun 2-də Azərbaycan KP MK-nın Bürosu Azərbaycan KP MK katibi Ş. Qurbanovun ölüm səbəbinin öyrənilməsi ilə bağlı qərar qəbul edir və bu işin 1967-ci ilin 17 iyununa qədər yerinə yetirilməsi Ə. D. Əmirova tapşırılır.
1967-ci ilin iyunun 2-də Azərbaycan KP MK-nın və Azərbaycan Nazirlər Sovetinin verdiyi qərarda  Ş. Qurbanovun adının əbədiləşdirilməsi qeyd olunurdu: 

1) Azərbaycan Dövlət Musiqili Komediya Teatrına və Zaqataladakı yeni orta məktəbə onun adı verilsin; 
2) Bakı Şəhər Sovetinə Bakının küçələrindən birisinə Ş.Qurbanovun adının verilməsi tapşırılır;
3) Respublika  Elmlər Akademiyasının Ədəbiyyat və Dil İnstitutuna Ş.Qurbanovun əsərlərini çapa hazırlamaq, Azərbaycan SSR Nazirlər Soveti yanında Mətbuat Komitəsinə 1968-ci ildə onun elmi, dram və bədii əsərlərindən ibarət olan, 50 çap vərəqi həcmində 2 cildliyi nəşr etmək tapşırılır;
4) Bakı Şəhər İcraiyyə Komitəsinə və Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının Bədii Fonduna 1967-ci ilin sonuna qədər Ş.Qurbanovun məzarı olan ərazini qaydaya salmaq və qəbirüstünü hazırlamaq tapşırılır.

Bu, dövlətin rəsmi qərarı idi və tez bir zamanda  yerinə yetirildi. 
Belə “aldadıcı” hallar isə Sovet rejimində əvvəldən mövcud idi. Yəni, tanınmış bir şəxs lazım gələndə aradan götürülür, onun adı isə “əbədiləşdirilir”. Əslində bu işin əsası 1934-cü ildə qoyulmuşdu. Sovet dövlətinin tanınmış xadimi S. M. Kirov aradan götürüldü (çünki o, son partiya qurultayında Baş katibliyə seçkidə Stalindən çox səs toplamışdı və bu da Stalini narahat etmişdi) və tezliklə həqiqətin unutdurulması üçün “həkim komissiyası” yaradıldı, adı “əbədiləşdirildi”.

Moderator.az 


"Əgər mömin zalımın etdiklərinə razı olsa və onunla birlikdə yaşasa, onun səhvlərini deməsə..."
Cazibədar aparıcı buna görə ATV-dən qovulub - "Ətli-canlı olduğum üçün diqqət cəlb edirəm"
Komitə sədri Binəqədidə qəzalı binalarda məskunlaşan köçkünlərə baş çəkdi
Allahın rəhmətini cəlb edən 4 amil...
Emin Ağalarovun xanımının gəlinliyinin qiyməti məlum oldu - İnanmayacaqsız...
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Maraqlı
İnsanı xoşbəxtliyə və böyük uğurlara aparan sadə həyat qaydaları– Şüuraltı təlqinlər
Maraqlı
Vəhşi puma qadınların evinə girdi və... - FOTO + VİDEO
Cəmiyyət
Müsəlman din xadimi bələdçisiz Avropanın ən hündür zirvəsinə qalxdı - VİDEO
Cəmiyyət
“Dinlə bağlı jurnalistlər arasında seminarların keçirilməsi yerində olan bir təklifdir”
Dünya
Şvartsenegger Trampı “ bişmiş makaroncuq” adlandırdı
Həftənin ən çox oxunanları
Ayaz Mütəllibov Gəncə və Mingəçevir olaylarından elə şeylər danışdı ki...
Kəlbəcərdə hazırlanan yeni terrorçu dəstələrin görüntüləri yayıldı - VİDEO
Sevgilisiylə yataqda olarkən qaynanasına yaxalandı -FOTOLAR
Prezident Gəncə hadisələri ilə bağlı sərt danışdı - VİDEO
“Gəncə olaylarında Elmar Vəliyevin inanclı insanlara münasibətdə yol verdiyi xətaların da rolu olub”
"Əyalətdə özünü quldurbaşı kimi aparıb xalqın nifrətini qazananlar iqtidardan qovulmalıdır"
Adnan Oktarın villasından çıxan bu ƏŞYA HAMINI ŞOKA SALDI - Ağlasığmaz FAKTLAR
Bakı metrosunda növbəti geyim qalmaqalı - Müdaxilə edən şəxs döyüldü - VİDEO
"Zaqar" edən qızın seksual pozası etiraz doğurdu - “Kişilər, sizə nə olub? Axı, orda uşaqlar var...”
Yunis Səfərovla bağlı yeni şok məlumatlar üzə çıxdı: Sən demə, Tohid İbrahimbəyli... - FOTO
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə