Xəbər lenti
27/03/2019 [00:01]:
Bu gün şəhid olan əsgərimizin FOTOSU
26/03/2019 [23:49]:
Tramp aparıcı KİV-ləri “xalqın düşmənləri” adlandırdı
26/03/2019 [23:47]:
BNA: “Diqlas”dakı yanğınla əlaqədar avtobuslar sabah da dəyişilmiş sxem üzrə hərəkət edəcəklər
26/03/2019 [23:36]:
“Kimsə Qarabağa xidmətə göndərilirsə deməli onun sonudur?” - Bunt qaldıran əsgərlərin valideynləriylə Ovanisyanın mübahisəsi
26/03/2019 [23:27]:
Komitə sədrinin müavini: "Bu Ermənistanın sonu ola bilər"
26/03/2019 [23:21]:
Kompüter xətası Almaniyada 50-dən çox reysi təxirə saldı
26/03/2019 [23:20]:
Sərnişin sıxlığının qarşısını almaq üçün Gəncədən gələn qatarların sayı artırıldı
26/03/2019 [22:15]:
Mənsimovdan Gürcüstan hökumətinə sərt ultimatum - “Terrorçunun heykəli götürülməsə...”
26/03/2019 [22:12]:
Moskvada FTX generalının meyiti tapılıb
26/03/2019 [22:02]:
141 Azərbaycan vətəndaşı Gürcüstana buraxılmadı
26/03/2019 [21:58]:
Xətai rayonunda top mərmisi aşkarlandı - FOTO
26/03/2019 [21:53]:
Azərbaycan torpaqlarında ümumerməni oyunları da keçiriləcək...
26/03/2019 [21:50]:
Angela Merkeldən ABŞ-ı qorxudan açıqlama: Avropa da Çinin “Bir kəmər, bir yol” təşəbbüsünə qoşulmaq istəyir
26/03/2019 [21:36]:
"Dünya bu tarixdə yox olacaq və..." - Məşhur alimdən senssasion iddia
26/03/2019 [21:32]:
"Həmin kadrlarla aparılan islahatların yekunu qurdla quzunun dostluğunun sonu kimi qurtaracaq"
26/03/2019 [21:30]:
“Şəhid ailəsinə diqqətsizlik göstərən məmur vəzifədə qala bilməz”
26/03/2019 [21:20]:
Bir şillə ilə rəqibini məğlub etdi - MARAQLI...+ VİDEO
26/03/2019 [21:08]:
Gəncədə avtoxuliqanlıq edən gənclər tutuldu - FOTO
26/03/2019 [21:00]:
Azərbaycan Ordusunun əsgəri şəhid olub
26/03/2019 [20:38]:
Özbəkistanda müəllimlərin maaşı 1000 dollar olacaq
26/03/2019 [20:32]:
Colan yüksəkliklərində neft tapıldı
26/03/2019 [20:14]:
Tramp-Tac Mahal, Tramp-Vodka, Tramp-seksual manyak... - FOTOLAR
26/03/2019 [20:08]:
“Bu tutmalar sizi hər yerdə - yolu keçərkən, yüksəklikdə olarkən yaxalaya bilər” - DİQQƏT!
26/03/2019 [19:51]:
“Rövşən Cavadov Rəsul Quliyevin 120 nəfərlik  “ölüm eskadronu” yaratmasından danışdı...”
26/03/2019 [19:48]:
Yanan obyektin Eldar Mahmudovun oğluna məxsus olduğu rəsmən təsdiqləndi- SƏNƏD
26/03/2019 [19:37]:
Bakıda ticarət mərkəzində baş verən yanğında 12 nəfər xəsarət alıb - RƏSMİ
26/03/2019 [19:32]:
Türkiyədə hava limanında atışma olub, xəsarət alanlar var
26/03/2019 [18:57]:
Papadan qalmaqallı hərəkət: Əlini öpdürmədi...+ VİDEO
26/03/2019 [18:50]:
“Qarabağ qaziləri” ictimai birliyinin yığıncağı keçirildi – YENİ SƏDR SEÇİLDİ
26/03/2019 [18:38]:
İlanla oynayan uşaq gözləmədiyi hərəkətlə qarşılaşdı - QORXUNC... + VİDEO
26/03/2019 [18:32]:
Paşinyana Vyana qulaqburması vermək fürsəti...
26/03/2019 [18:24]:
Xeyli viaqra qəbul etsəniz nə baş verər?
26/03/2019 [18:17]:
Rusiyalı deputat: "ABŞ Yaxın Şərqdəki prosesə mina qoydu"
26/03/2019 [18:15]:
Sevginin qadın bədənini dəyişdirdiyi ortaya çıxdı - MARAQLI ARAŞDIRMA
26/03/2019 [18:03]:
Çavuşoğlu: “Ərəb ölkələri ABŞ-dan qorxur”
26/03/2019 [17:53]:
Nazirlik "Diqlas"ı söndürən mülki şəxslərin kimliyinə aydınlıq gətirdi - Açıqlama
26/03/2019 [17:43]:
İqbal Ağazadə: "Azərbaycan, vətən adı gələndə hamı fərəhlə, qürurla gülümsəyəcək!"
26/03/2019 [17:37]:
Paşinyanın generallarla qapalı görüşünün detalları üzə çıxdı- Qarabağla bağlı şok tapşırıq
26/03/2019 [17:28]:
Fransa mətbuatı Mehriban Əliyevanın Parisə səfərindən yazıb
26/03/2019 [17:18]:
Paşinyan Əliyevlə görüşmək üçün Vyanaya yollanır
26/03/2019 [17:07]:
“Diqlas” ticarət mərkəzindəki yanğın hələ də davam edir: Alov zirzəmiyə keçdi - FOTOLAR
26/03/2019 [17:03]:
FHN rəsmisi: “İlkin məlumata görə, “Diqlas”dakı yanğın gül dükanından başlayıb”
26/03/2019 [16:49]:
"Qarabağ Colan təpələrinin acı taleyini yaşamamalıdır"
26/03/2019 [16:46]:
"Marqaret Tetçer göstəriş verir, Buş təsdiq edir, Roma papası xeyir-dua söyləyir və siz isə.."
26/03/2019 [16:43]:
29 il öncə Ermənistanın Azərbaycana hücum anı... - Şeyxin atdığı mandat, deputatların qəzəbli müraciəti - FOTO
26/03/2019 [16:31]:
"Diqlas"da yanğınsöndürmə sistemi yoxdur"- FHN rəsmisi
26/03/2019 [16:13]:
"Əli Mirəliyevin səhhəti pisdir" - Elgiz Əkbər
26/03/2019 [16:02]:
İlham Əliyev Bakı metrosunda - FOTOLAR
26/03/2019 [15:56]:
Saç ustasından maraqlı addım: “Kim kitab oxusa, saçını pulsuz kəsir...”
26/03/2019 [15:53]:
“Müharibə olsa, güman ki, qarşımızda Rusiyanı görməli olacağıq” - PROQNOZ
26/03/2019 [15:46]:
Laçında Aprel savaşına həsr olunmuş pulsuz konsert veriləcək... 
26/03/2019 [15:42]:
Prezident “Bakmil” stansiyasında yaradılan şəraitlə tanış olub
26/03/2019 [15:27]:
Gəncədə rəssamın qədim silah kolleksiyası - VİDEO
26/03/2019 [15:21]:
Həmkəndlisinin itini öldürən şəxs saxlanıldı
26/03/2019 [15:20]:
"Diqlas"dakı yanğının dəhşətli sonu: 1000 mağaza, 200 milyon manat...
26/03/2019 [15:16]:
Ukrayna polisi “Kalaşnikov”dan imtina edir
26/03/2019 [15:01]:
"Əli İnsanovla görüşüb, müzakirə apardım" - Eldar Namazov danışdı
26/03/2019 [14:59]:
DİN-dən silah və narkotik əməliyyatı
26/03/2019 [14:58]:
83 gündə 38 fərqli ölkədə toy edən cütlük - FOTOLAR
26/03/2019 [14:29]:
Müəllim qəza törədib, 14 yaşlı yeniyetmə ölüb
26/03/2019 [14:27]:
“Diqlas” yanaraq külə döndü - FOTOREPORTAJ
26/03/2019 [14:22]:
Krımda nüvə raketləri? – Avropa daha bir sınaq qarşısında...
26/03/2019 [14:05]:
AÇ-2020-nın seçmə mərhələsində 2-ci tura yekun vurulacaq
26/03/2019 [13:59]:
Novruz tətilindən sonrakı ilk iş gününün hava PROQNOZU
26/03/2019 [13:42]:
“O, təkcə Azərbaycanda yox, dünya çapında ən böyük aktyorlardan biridir...”
26/03/2019 [13:29]:
Nazirlik yanan “Diqlas”ı sökür - AÇIQLAMA
26/03/2019 [13:12]:
“Yanğın baş verən ərazidə oğurluq və soyğunçuluq halı qeydə alınmayıb” - Oruc Zalov
26/03/2019 [13:09]:
Ermənistanda atışma: 7 yaralı
26/03/2019 [13:08]:
“Naxçıvan düşmənə zərbə vurmaq üçün daha əlverişlidir”
26/03/2019 [13:01]:
"Diqlas"dakı yanğında 6 nəfər xəsarət alıb - Səhiyyə Nazirliyi
26/03/2019 [12:55]:
Qəhrəman İbad haqqında albom hazırlandı - Açıqlama...
26/03/2019 [12:41]:
Səyyar ASAN xidmət davam edir
26/03/2019 [12:35]:
Ağ ev sahibi beynəlxalq hüququ dağıdır - ŞƏRH
26/03/2019 [12:29]:
Ermənistan xarici işlər naziri Moskvaya gizli səfər edib? -Lavrovla məxfi görüş...
26/03/2019 [12:18]:
Gəncədə intihar – Özünü asdı
26/03/2019 [12:17]:
“Şirin içkilər insan bədənində xərçəng yaradır...” Ekspert...
26/03/2019 [12:10]:
Venesuela yenidən işıqsız qaldı
26/03/2019 [12:02]:
FHN əməkdaşı ticarət mərkəzindəki yanğını söndürərkən xəsarət alıb
26/03/2019 [11:56]:
İranda iki şəhərin boşaldılmasına göstəriş verildi
26/03/2019 [11:49]:
Qarayev prospekti istiqamətində avtobuslar işləyir
Bütün arxiv bir sırada
21/03/2018 [20:42] - Araşdırma - ( 4737 dəfə baxılıb)

Şıxəli Qurbanovun müəmmalı ölümü - "Onu Novruz bayramına görə izləyirdilər"






Moderator.az tarix elmləri dotoru Nəsiman Yaqublunun yeni nəşrə hazırladığı "Azərbaycan milli azadlıq ensiklopediyası"ndan  Novruz bayramının xilaskarı olan Şıxəli Qurbanov haqqında maraqlı yazını oxuculara təqdim edir:


Azərbaycanın görkəmli yazıçısı, dramaturqu, şairi, filosof  alimi, dövlət və ictimai xadimi Şıxəli Qurbanov (1925-1967) Bakıda doğulub. Orta məktəbi bitirdikdən sonra Böyük Vətən müharibəsində iştirak edib. 1950-ci ildə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunu bitirib. “A.S.Puşkin və Azərbaycan poeziyası” mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə edib. 1958-1963-cü illərdə “Rəis məşğuldur”, “Birdən belə olmaz” adlı satirik əsərləri Musiqili Komediya Teatrında səhnəyə qoyulub. “Sənsiz” tamaşası isə ölümündən az sonra – 1967-ci ilin iyunun 2-də tamaşaya qoyulub. Bu əsər Stalinizmin qurbanlarına həsr edilmişdi.

Ş. Qurbanov 1954-1955-ci illərdə Azərbaycan KP Bakı Şəhər Komitəsinin təbliğat və təşviqat şöbəsinin müdiri, 1955-1957-ci illərdə 26 Bakı Komissarları rayonunun və Voroşilov rayon Partiya Komitəsinin Birinci katibi vəzifəsində işləyib. 26 mart 1957 - 24 may 1967-ci illərdə Azərbaycan KP MK-nın təbliğat və təşviqat şöbəsinin müdiri olub. Eyni zamanda o, 1966-1967-ci illərdə Azərbaycan KP MK-nın katibi və Büro üzvü olub.

Ş.Qurbanov bu vəzifələrdə işlədiyi dövrdə özünü millətini, vətənini, onun tarixini sevib dəyərləndirən şəxs kimi təsdiq edib. Onun ciddi səyi ilə 1950-ci illərdə Azərbaycan Mətbuatının banisi Həsən bəy Zərdabinin unudulmuş məzarı axtarılıb tapılıb və Fəxri Xiyabanda yenidən dəfn edilib.

Ş.Qurbanov MK katibi vəzifəsində olarkən 1967-ci ildə yaradıcı gənclər üçün “Ulduz”  jurnalı çap edildi, bundan əvvəl 1966-cı ildə isə İranda yaşayan böyük şair  Şəhriyarın “Heydərbabaya salam”  poeması Bakıda çap olundu. 

Ş.Qurbanov 1960-cı illərdə Azərbaycanın milli ruhlu ziyalıları ilə sıx əlaqə saxlayır, onlara dəstək olmağa çalışırdı.

Siyasi fəaliyyətinə görə 1960-cı illərin sonlarında həbs edilmiş Rafiq Turabxanoğlu xatirələrində yazır ki, biz bir neçə Azərbaycan millətçi və ziyalıları ilə birlikdə tez-tez onunla görüşür, Azərbaycandakı vəziyyətlə bağlı fikir mübadiləsi edirdik. (O, bu ziyalılardan Nigar Rəfibəylinin və Əzizə Cəfərzadənin adını qeyd edir).


1967-ci ilin martından isə Ş.Qurbanovun xüsusi fəallığı ilə Azərbaycanda bolşeviklərin 1920-ci illərdə rəsmi olaraq qadağan etdiyi Novruz bayramı keçirildi. 1967-ci ilin 20 martında Bakıdakı Qız Qalası ətrafında keçirilən bu möhtəşəm Novruz bayramı Moskvadakı Sovet rəhbərliyini narahat etdi. Ş. Qurbanovu Moskvaya dəvət edib, izahat verməsini tələb etdilər. O, yazdığı 22 səhifəlik izahatda Novruz  bayramının dinlə heç bir əlaqəsi olmadığını sübut etdi.

Bu hadisədən sonra Ş.Qurbanova qarşı üç dəfə qəsd edilsə də, o, sağ qaldı. 1967-ci ilin mayın 24-də sui-qəsd olaraq, dişini müalicə edən həkim tərəfindən vurulan iynə (bu iynə öldürücü sianid turşusu imiş) onun həyatına son qoydu.

Ş.Qurbanovun həyat yoldaşı Xavər xanım qeyd edir ki, o, Azərbaycan KP MK-nın 1967-ci ilin iyununda keçiriləcək növbədənkənar plenumunda Birinci katib seçilməli idi. Lakin buna imkan verilmədi. Ş.Qurbanov Fəxri Xiyabanda dəfn edildi.
Ş. Qurbanovun  ölümündən sonra xanımı Xavər Qurbanova Moskvaya gedib şikayət edir. SSRİ  Prokurorluğundan gələnlər isə həqiqəti üzə çıxarmırlar. Qəzetdə isə Ş.Qurbanovun “anafilaktik şok”dan ölməsi ilə bağlı dörd nəfər  mütəxəssisin imzası ilə məlumat dərc edilmişdi.
Ş.Qurbanovun dəfnində çoxlu sayda insan iştirak edirdi.

Bu hadisədən bir il sonra – 1968-ci ildə Bakıda Azərbaycan Dövlət Universiteti tələbələrinin keçirmək istədikləri kütləvi Novruz  bayramını dövlətin göstərişi ilə milislər dağıdır, yandırılmış tonqalı isə yanğınsöndürənlər söndürürlər. Tələbələrlə qarşıdurmada milislər də yaralanır. Həbs edilən tələbələri isə Vəli Axundovun göstərişi ilə azad edirlər.
Qeyd edək ki, sonrakı illərdə də tələbələr, ziyalılar hər Novruz bayramında Şıxəli Qurbanovun məzarını ziyarətə gəlirdilər. Xalq şairi B.Vahabzadə, alim X.Məmmədov da bura gələnlər arasında olardı. 

Şıxəli Qurbanov bütün varlığı ilə milli ruha, milli tarixə bağlı bir şəxsiyyət idi. Ana xətti ilə Bakının Novxanı torpağına bağlı olan Ş.Qurbanovun yazdığı bir şeirin misraları buradakı məzarlıqda uyuyan, 1918-ci ildə Nuru Paşanın başçılığı ilə Qafqaz İslam Ordusunun sıralarında Bakının və Azərbaycanın çoxlu sayda bölgələrini düşmənlərdən azad edən qəhrəman Türk əsgərinin məzar daşına həkk edilib:

Eşidib fəryadın Azərbaycanın,
Tərəddüd etmədən dada yetişdim.
Xalqımın yolunda keçib canımdan,
Əbədi şöhrətə-şana yetişdim.


Azərbaycan KP MK-nın Katibi və Azərbaycan SSR Ali Sovetinin 
deputatı Şıxəli Qurbanovun vəfatı ilə bağlı Azərbaycan KP MK və 
Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin tədbirləri haqqında qərarı
(24 may, 1967-ci il, Protokol №45)


1. Azərbaycan KP MK-nın katibi, Azərbaycan SSR Ali Sovetinin sədri Ş.Q.Qurbanovun dəfninin təşkil edilməsi üçün hökumət komissiyası yaradılsın: Əmirov Ə.D. (sədr), İbrahimov  M.İ., Qədirov  Ə.M., Tahirova T.Ə., Qaşqay M.Ə., Ələsgərov S.E.
2. Ş.Q.Qurbanov Fəxri Xiyabanda dəfn edilsin.
3. Dəfn xərcləri dövlətin hesabına ödənilsin.
Azərbaycan KP MK-nın Birinci katibi: V. Axundov
Azərbaycan Nazirlər Sovetinin sədri: E. Əlixanov

1967-ci ilin iyunun 2-də Azərbaycan KP MK-nın Bürosu Azərbaycan KP MK katibi Ş. Qurbanovun ölüm səbəbinin öyrənilməsi ilə bağlı qərar qəbul edir və bu işin 1967-ci ilin 17 iyununa qədər yerinə yetirilməsi Ə. D. Əmirova tapşırılır.
1967-ci ilin iyunun 2-də Azərbaycan KP MK-nın və Azərbaycan Nazirlər Sovetinin verdiyi qərarda  Ş. Qurbanovun adının əbədiləşdirilməsi qeyd olunurdu: 

1) Azərbaycan Dövlət Musiqili Komediya Teatrına və Zaqataladakı yeni orta məktəbə onun adı verilsin; 
2) Bakı Şəhər Sovetinə Bakının küçələrindən birisinə Ş.Qurbanovun adının verilməsi tapşırılır;
3) Respublika  Elmlər Akademiyasının Ədəbiyyat və Dil İnstitutuna Ş.Qurbanovun əsərlərini çapa hazırlamaq, Azərbaycan SSR Nazirlər Soveti yanında Mətbuat Komitəsinə 1968-ci ildə onun elmi, dram və bədii əsərlərindən ibarət olan, 50 çap vərəqi həcmində 2 cildliyi nəşr etmək tapşırılır;
4) Bakı Şəhər İcraiyyə Komitəsinə və Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının Bədii Fonduna 1967-ci ilin sonuna qədər Ş.Qurbanovun məzarı olan ərazini qaydaya salmaq və qəbirüstünü hazırlamaq tapşırılır.

Bu, dövlətin rəsmi qərarı idi və tez bir zamanda  yerinə yetirildi. 
Belə “aldadıcı” hallar isə Sovet rejimində əvvəldən mövcud idi. Yəni, tanınmış bir şəxs lazım gələndə aradan götürülür, onun adı isə “əbədiləşdirilir”. Əslində bu işin əsası 1934-cü ildə qoyulmuşdu. Sovet dövlətinin tanınmış xadimi S. M. Kirov aradan götürüldü (çünki o, son partiya qurultayında Baş katibliyə seçkidə Stalindən çox səs toplamışdı və bu da Stalini narahat etmişdi) və tezliklə həqiqətin unutdurulması üçün “həkim komissiyası” yaradıldı, adı “əbədiləşdirildi”.

Moderator.az 


“Şəhid ailəsinə diqqətsizlik göstərən məmur vəzifədə qala bilməz”
Papadan qalmaqallı hərəkət: Əlini öpdürmədi...+ VİDEO
İlanla oynayan uşaq gözləmədiyi hərəkətlə qarşılaşdı - QORXUNC... + VİDEO
Sevginin qadın bədənini dəyişdirdiyi ortaya çıxdı - MARAQLI ARAŞDIRMA
"Marqaret Tetçer göstəriş verir, Buş təsdiq edir, Roma papası xeyir-dua söyləyir və siz isə.."
"AQRO" İnvest & İstehsalat
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Siyasət
"Qarabağ Colan təpələrinin acı taleyini yaşamamalıdır"
Maraqlı
Saç ustasından maraqlı addım: “Kim kitab oxusa, saçını pulsuz kəsir...”
Gündəm
“Müharibə olsa, güman ki, qarşımızda Rusiyanı görməli olacağıq” - PROQNOZ
Cəmiyyət
Laçında Aprel savaşına həsr olunmuş pulsuz konsert veriləcək... 
Maraqlı
83 gündə 38 fərqli ölkədə toy edən cütlük - FOTOLAR
Həftənin ən çox oxunanları
"Telmandan soruşdum ki, bəs Monika Belluçi nə edəcək, dedi ki, o sadəcə..."
Üç uşaq atası biləndə ki, o əvvəldən dölsüzdür, arvadını...
Uşaq pulunun bərpası ilə bağlı yayılan xəbərlərə - Nazirlikdən reaksiya
“Əgər biz bir neçə strateji bölgəni işğaldan azad etsək...”
Nazarbayevin varisləri: Boşanmış qızı, general qardaşı oğlu, 52 yaşlı kürəkəni, yoxsa nəvəsi?
Xorvatiyanın sabiq prezidenti: "Avropa bacarmadı, amma İlham Əliyevdə alındı"
Keçmiş prezident evini 80 dollara kirayəyə verir - Hətta həyətdəki meyvə-tərəvəzlərdən də dadmaq olar
Bu kənddə saatlarla sekslə məşğul olurlar - Əhaliyə viaqralı su verilir- FOTOLAR
“Bir də ayılacağıq ki, Tramp deyir: "Qarabağı Ermənistan ərazisi kimi tanımaq lazımdır"...”
"Sən kimsən ki, bir metr irəli gəlmisən? İşdən qovuldun!" -VİDEO
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə