Xəbər lenti
19/04/2018 [13:46]:
İlham Əliyev Rusiyanın Baş Qərargah rəisi ilə görüşdü
19/04/2018 [13:45]:
Dünyanın ən yaşlı insanı 121 yaşında yatağından yıxılaraq öldü - VİDEO
19/04/2018 [13:39]:
“Vitse-prezidentlər nazirlər kimi yenidən təyin olunmayacaq”
19/04/2018 [13:39]:
“Yoldaşıma dedim ki, mən sənin nəyinə lazımam?” - Qəzada üzü tanınmaz hala düşən qız - FOTO
19/04/2018 [13:27]:
Prezident anons etdi: hansı radikal islahatlar olacaq?
19/04/2018 [13:22]:
Cins şalvarlardakı bu kiçik ciblərin nə işə yaradığını bilirsinizmi?
19/04/2018 [13:18]:
Gerasimov Bakıya gəldi – Təcili
19/04/2018 [13:08]:
Ermənistanda aksiya zamanı jurnalist mülki geyimli şəxslər tərəfindən döyülüb
19/04/2018 [12:52]:
Milli Məclis toplanır - Gündəlikdə 19 məsələ var
19/04/2018 [12:48]:
Qırğızıstanlı diplomat UNEC-də -FOTOLAR
19/04/2018 [12:44]:
“Etirazlar erməni ordusunun döyüş qabiliyyətinə zərbə vuracaq” - EKSPERT...
19/04/2018 [12:42]:
“Ermənilər xəstə millətdi, onların təfəkkürü zəhərlənib”
19/04/2018 [12:38]:
Gül yenidən hakimiyyətə gəlmək istəyir?
19/04/2018 [12:36]:
Amaliya Pənahova görüntüsü ilə təəccübləndirdi – FOTO
19/04/2018 [12:35]:
Azərbaycanlı biznesmenlər “Forbes”in siyahısında
19/04/2018 [12:34]:
“Rahat” marketlər şəbəkəsi oğurluq edən şəxsin döyülməsi ilə bağlı iddialara münasibət bildirib
19/04/2018 [12:33]:
İranda güclü zəlzələ oldu
19/04/2018 [12:32]:
Hava kəskin pisləşir - XƏBƏRDARLIQ
19/04/2018 [12:30]:
"Sərkisyan "məxməri inqilab"ın qarşısını almaq üçün Qarabağda müharibəyə başlaya bilər"
19/04/2018 [12:30]:
DİM-dən müsahibəyə gəlməyənlərə - XƏBƏRDARLIQ
19/04/2018 [12:23]:
Bu, cəmiyyətdə rast gəlinən anormallıqdır və insanın öz tərbiyəsindən asılıdır”
19/04/2018 [12:13]:
Muğan stansiyasında yeni yoldəyişənlər quraşdırılır
19/04/2018 [12:11]:
Azərbaycanlı kəşfiyyatçı nüvə savaşını necə durdurdu? - Merlin Monro ilə birgə...
19/04/2018 [12:08]:
İran və Ermənistan Araz çayı üzərində SES tikir
19/04/2018 [12:06]:
Dünyanın ən gözəl qadını kimdir? - "People" jurnalı siyahını sıraladı..
19/04/2018 [12:03]:
Yaşlı namizədlər dövlət qulluğu imtahanında uğur qazanmayıb
19/04/2018 [12:01]:
“Seçki kampaniyası zamanı qaldırdığım iki məsələ artıq icraya yönəlib”
19/04/2018 [12:00]:
Türk universitetinin azərbaycanlı professoru: “24 aprel - “erməni soyqırımı” günü deyil”
19/04/2018 [11:57]:
Bu vitaminin çatışmazlığı depressiyaya səbəb olur - ARAŞDIRMA
19/04/2018 [11:50]:
ADU-da ilk Latın Amerikası Film Festivalı çərçivəsində növbəti film nümayiş olundu
19/04/2018 [11:46]:
MMP-dən Prezidentə təşəkkür: "Bu qiyməti öz ünvanımıza qəbul edirik..."
19/04/2018 [11:43]:
Təcrübə ana bətnində qazanılırsa, bəs onda həyat təcrübəsi nə olan şeydir...?
19/04/2018 [11:41]:
"İllərdi Şəhid və itkin ailələri öz halal haqlarını tələb edirdilər..."
19/04/2018 [11:31]:
“Təyin olunacaq təhsil naziri çox çevik bir şəxs olmalıdır”
19/04/2018 [11:30]:
Mirşahinin qardaşının azadlıq istəyi reallaşmadı
19/04/2018 [11:14]:
Prezidentdən şəhid və itkin ailələrinin illərlə gözlədiyi fərman - 11 min manat ödəniş olacaq
19/04/2018 [11:02]:
ADU-da bədii yaradıcılıq festivalının baxış müsabiqəsi keçirildi
19/04/2018 [10:58]:
Tramp: “Ruslarla qarşıdurmada çox insan həlak oldu”
19/04/2018 [10:57]:
Makiyajla canlı sənət əsərləri yaratdı ... - FOTOLAR
19/04/2018 [10:50]:
Ermənistanda etirazçıların kütləvi həbsləri başlayıb
19/04/2018 [10:48]:
Ermənilər Sarkisyanın şəklini oğurladı və yandırdı - VİDEO
19/04/2018 [10:32]:
"Erkən seçim qərarı dünyada gedən proseslərdən geri qalmamaq qərarıdır"
19/04/2018 [10:25]:
Ermənistanda polis daha 17 aksiya fəalini həbs etdi - FOTO+VİDEO
19/04/2018 [10:22]:
ADPU-da bilik yarışının ikinci mərhələsi və final mərhələsi keçirildi
19/04/2018 [10:21]:
Baş Dövlət Yol Polisi İdarəsindən sürücülərə xəbərdarlıq: Məhdudiyyət tətbiq ediləcək"
19/04/2018 [10:15]:
Yol polisindən toy karvanları ilə bağlı XƏBƏRDARLIQ
19/04/2018 [10:13]:
Sumqayıtda 1300 şagird idrakını "Riyaziyyat və məntiq" olimpiadasında sınadı - FOTO/VIDEO
19/04/2018 [10:12]:
Nüvə silahları - Yeri məhv olmaqdan qoruyan son ümid...
19/04/2018 [10:03]:
PETRA layihəsi çərçivəsində öyrənilmiş Avropa təcrübəsi ilə bağlı təqdimat keçirildi
19/04/2018 [10:01]:
Avtomobil sürdüyünə görə qadını şoka saldılar - Ərindən iltizam aldılar ki...
19/04/2018 [10:00]:
Ermənistan atəşkəsi 102 dəfə pozdu
19/04/2018 [09:56]:
“Xalq görür ki, həqiqətən də iqtidarı əvəz edən güc yoxdur” - Sərdar Cəlaloğludan etiraf
19/04/2018 [09:51]:
"Erkən seçki daxili faktorların ölçü-biçisindən sonra qəbul olunan praqmatik bir qərardır"
19/04/2018 [09:49]:
"Bakıda tozun miqdarı sanitar normadan 30 faiz yuxarıdır" -Nazirlik
19/04/2018 [09:35]:
Tramp və Kim Çen In İsveçrədə görüşə bilər
19/04/2018 [09:31]:
Borca görə axtarılan 34 nəfər saxlanıldı
19/04/2018 [09:21]:
Minsk qrupunun sabiq fransalı həmsədri öldü
19/04/2018 [09:15]:
Nazir məscidlərdən azanı “vatsap”la yaymağı təklif etdi... -RƏZALƏT
19/04/2018 [09:12]:
Manatın bugünkü MƏZƏNNƏSİ
19/04/2018 [09:11]:
Azərbaycan neftinin son qiyməti - Bir barel 73 dollar
19/04/2018 [09:05]:
Səudiyyə Ərəbistanında ilk kinoteatr açıldı
19/04/2018 [01:06]:
İsveç kralı Nobel mükafatını verən akademiyanın nizamnaməsini dəyişəcək...
19/04/2018 [01:03]:
Əvvəl döydülər, daha sonra timsaha yem etdilər - FOTOLAR
19/04/2018 [00:48]:
"Qalatasaray" Avropa Kubokunun qalibi oldu
19/04/2018 [00:26]:
Türkiyədə prezidentliyə ilk namizəd bəlli oldu: "Əl versəniz, çiyin-çiyinə verərək, qazanırıq"
19/04/2018 [00:25]:
Cümhuriyyət parlamentinin iclasında qəribə hadisə – Katib qəfil istefa verdi...
19/04/2018 [00:12]:
Yox olmuş bir planetə aid almaz tapıldı
19/04/2018 [00:06]:
MHP növbədənkənar seçkilərdə Ərdoğanı dəstəkləyəcək
18/04/2018 [23:42]:
Əvvəl soyundurdu, daha sonra saçlarını kəsdi - VİDEO
18/04/2018 [23:36]:
Onlar insanı necə kökəldir və necə xəstələndirir? - Sosial şəbəkələrdəki gizli təhlükə
18/04/2018 [23:29]:
Naxçıvan əhalisinin sayı açıqlandı
18/04/2018 [23:25]:
Xamneyi: "Qərb İranla müharibə aparır"
18/04/2018 [23:20]:
İlham Əliyev: "Xalqa ləyaqətlə xidmət edəcəyimə and içirəm" – VİDEO
18/04/2018 [23:19]:
İran dollardan imtina etdi
18/04/2018 [23:04]:
Türkiyə ordusu Gülənçilərdən təmizlənir
18/04/2018 [23:03]:
Maqnus Karlsen: "Ən çətin oyun Şəhriyara qarşı olacaq"
18/04/2018 [22:51]:
Qətər Əmiri Azərbaycan prezidentini təbrik edib
18/04/2018 [22:37]:
"Qərb hər an "rəngli inqilab" ssenarisini gündəmə gətirə bilərdi, ona görə də..."
18/04/2018 [22:24]:
Məşhur müğənninin şalvarı birbaşa efirdə partladı - FOTO+VİDEO
18/04/2018 [22:05]:
Şamaxıda torpaq sürüşməsi -Əsas yollardan biri dağıldı
Bütün arxiv bir sırada
21/03/2018 [21:08] - Gündəm - ( 2983 dəfə baxılıb)

Novruzun sirli kosmik mahiyyəti, gizli simvolikası– FAKTLAR





Moderator.az saytı Novruz bayramı haqqında orta əsr Şərq mənbələrinə istinad edərək bəzi maraqlı detalları təqdim edir. Onlardan biri də bu gün hər evdə artıq hazır olan, əbədi üçlük-şəkərbura, paxlava və qoğal haqqındadır:

Novruz bayramının İslamdan əvvəl mövcud olması barədə Xaqani Şirvani, Nizami Gəncəvi, Füzuli, Yusif Çəmənzəminli, Məmməd Səid Ordubadi, Üzeyir Hacıbəyli, Təhmasib, Nəriman Nərimanov, Bəhlul Abdulla və b. güclü qələm sahibləri də öz əsərlərində məlumat veriblər. Söz dühalarının gəldikləri nəticə isə belə idi: İslama məxsus dini bayramlar ay təqviminə əsasən hərəkətdədir, yəni ilin müxtəlif günlərinə düşür, Novruz bayramı isə Günəş təqviminə əsasən hər il eyni günə düşür, yəni martın 21-22-si qeyd olunur. Folklor tədqiqatçısı Ağaverdi Xəlil də mənbələrə əsaslanaraq Novruzun 2600 il öncə yaradıldığını və Günəş təqvimi ilə qeyd edildiyini yazır. Təbii ki, yalnız Günəşi, Göyü Tanrı sanan, türk qadını, oda sitayiş edən atəşpərəst qadın bişirdiyi bayram şirniyyatlarında Günəşi, Ayı, Ulduzu nəqş edə bilərdi. Qoğalın üzərində Günəşin təsviri, şəkərburanın Hilal ”“ Ay formasında bükülməsi, paxlavanın isə Ulduz şəklində kəsilməsi və yaxud bölgələrimizdə, əsasən Qəbələ və Göyçayda bişirilən “üçqulaq” deyilən və eynilə ulduzabənzər, şəkər və qozdan hazırlanan şirniyyat növü - paxlava heyrətamizdir!..

Siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Zaur Əliyev də özünün araşdırmasında Novruz şirniyyatlarının kosmik simvolikası haqqında maraqlı faktları qeyd edir:

“Novruz sistemini insanlar Günəş, Ay və qismən də ulduzların hərəkətinə istinadən yaradıblar. Zaman hesablanmasını insanlar Günəş və Ayın gərdişi üzərindəqurmuşlar. Günəş martın 21-22-dən götürdüyü hərəkət xəttini 365 gündən sonra tamamlayır və ilkin durduğu nöqtəyə qayıdır. Qədim və orta əsr insanı vaxtın hesablanmasında Ayın hərəkətinə də əsaslanmışdır. Çox doğru yerə, insanlar ayın yarımdairə halında (hilal) görünməsini yeni ayın başlanğıcı kimi qəbul etmişlər. Ayın hərəkəti əsasında qəməri (Ay) təqvim yaradılmışdır. İnsanlar ulduzların hərəkətinə də əsaslanıb, vaxt, zaman bölgüsünü hesablayıblar. Ulduzların səmanın cənubunda ardıcıl,müntəzəm şəkildə görünməsini müşahidə etmiş qədim və orta əsr insanı bu parametrdə də səhv etməyib. Novruz İnsana həyat verən 4 ünsürün – suyun, odun, havanın, torpağın isinməsi, istəyi ilə bağlı yaranmışdır. Novruz bayramı bişirilən şirniyyatların hazırlanması zamanı ibtidai insanların astral təsəvvürləri nəzərə alınmışdır. Bunu bayram şirnilərinin formal əlamətləri də təsdiqləyir. Bu formal əlamətlər içərisində günəş və ay kultunun üstünlüyü özünü açıq şəkildə göstərir:

1) Qoğal – Günəşin simvoludur. Qoğal günəşin və istiliyin simvolu kimi süfrəyə gətirilir.Od elementidir. 
2) Şəkərbura – Ayın simvoludur. Şəkərburanın da kənarındakı və üzərindəki naxışlarının da ayın şüalarını xatırlatdığı qeyd olunur. Hava simvoludur.
3) Paxlava isə – alovun rəmzi sayılır. Paxlava isə ortasına qoyulmuş fındıqla yaranışın mifik mənasını özündə əks etdirir. Torpaq elementidir. Çünki yaranış ilk olaraq torpaqdan başlamışdır. Eyni zamanda Paxlavanın romb forması mənasına görə inkişafla doğuşla bağlıdır,daha dəqiq şirin, yumşaq, həyatverən Qadın Başlanğıcıyla, Analıqla bağlıdır. Paxlavanın ortasına qoyulan badam, qoz, fındıq isə bu oxşarlığı daha da biruzə verir. Digər tərəfdən paxlava oyanmanı, sərt qış yuxusundan yaşamağa açılan gözü ifadə edir.
4) Şəkərçörəyi- isə Su elementidir. Çünki formasına və tərkibinə görə torpaq üzərində gölü xatrladır. İçməli su mənbəyi kimi göl qəbul edilir”.

Moderator.az

“Yoldaşıma dedim ki, mən sənin nəyinə lazımam?” - Qəzada üzü tanınmaz hala düşən qız - FOTO
Cins şalvarlardakı bu kiçik ciblərin nə işə yaradığını bilirsinizmi?
Prezidentdən şəhid və itkin ailələrinin illərlə gözlədiyi fərman - 11 min manat ödəniş olacaq
Baş Dövlət Yol Polisi İdarəsindən sürücülərə xəbərdarlıq: Məhdudiyyət tətbiq ediləcək"
Sumqayıtda 1300 şagird idrakını "Riyaziyyat və məntiq" olimpiadasında sınadı - FOTO/VIDEO
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Siyasət
“Etirazlar erməni ordusunun döyüş qabiliyyətinə zərbə vuracaq” - EKSPERT...
Cəmiyyət
Bu vitaminin çatışmazlığı depressiyaya səbəb olur - ARAŞDIRMA
Cəmiyyət
Təcrübə ana bətnində qazanılırsa, bəs onda həyat təcrübəsi nə olan şeydir...?
Cəmiyyət
"İllərdi Şəhid və itkin ailələri öz halal haqlarını tələb edirdilər..."
Siyasət
"Erkən seçim qərarı dünyada gedən proseslərdən geri qalmamaq qərarıdır"
Həftənin ən çox oxunanları
Oteldə ölən deputatla bağlı iddia rəsmən təkzib edildi - Prokurorluqdan açıqlama
“Qanla götürülən torpaq heç vaxt verilməz” - Füzulidəki erməni çoban azərbaycanca dedi...-Video
Toyuq budu ilə fahişə yanına gedən kişi pis vəziyyətdə qaldı...
Əhaliyə müharibə xəbərdarlığı - “ƏRZAQ TƏDARÜKÜ GÖRÜN…”
"Sən demə, sənin "dux"un azərbaycanlılara çatırmış... -Aspasibo Volodya kişinin udaçnı olmayan oğlu"
“Yaşlı adamlar, hamilə qadınlar və uşaqlar evdən bayıra çıxmasınlar” - XƏBƏRDARLIQ...
ABŞ, İngiltərə və Fransa Suriyada hərbi əməliyyatlara başladı - Moskva şokda...
Atasız-anasız şəhidin xalasından Birinci Vitse-Prezidentə ürəkdağlayan MÜRACİƏT...
İtkin düşən sovet əsgəri 30 il sonra tapıldı - FOTOLAR
Qız ona xəyanət edən oğlan dostunun maşınını yandırdı - FOTO + VİDEO
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin