Xəbər lenti
23/04/2018 [13:39]:
Ermənistanda fövqəladə vəziyyət elan oluna bilər
23/04/2018 [13:26]:
Samarada Heydər Əliyevə həsr olunmuş beynəlxalq konfransın bölmə iclası keçirildi
23/04/2018 [13:16]:
“İlham Əliyevi niyə xaricdən idarə edə bilmirlər?” -Əli Həsənov
23/04/2018 [13:14]:
Kraliçanın ad günündə daha bir nəticəsi dünyaya gəldi
23/04/2018 [13:10]:
Hüseyn Bağırov hazırda nazir vəzifəsini icra edir - AÇIQLAMA
23/04/2018 [13:09]:
“Bir əlim qabağımda, bir əlim dalımda...” -Elza Seyidcahan yeni şeir
23/04/2018 [13:07]:
“Qəzaların baş verməməsi üçün son üç ildə ciddi tədbirlər görülür...”
23/04/2018 [12:59]:
Tarix təkrar olunur - Bu dəfə absurd və fars şəklində...
23/04/2018 [12:55]:
“Danışmağı sevən adam”ın yeni missiyası...
23/04/2018 [12:54]:
Azər Həsrət CASCFEN sədrliyindən istefa verdi - BƏYANAT...
23/04/2018 [12:53]:
“Düşmən Gürcüstandan muzdlu həkimlər axtarırdı” -Aprel döyüşlərinin qəhrəman həkimi
23/04/2018 [12:51]:
Alimlər kişilər üçün təhlükəsiz qoruyucu (kontraseptiv) yaratdılar - Kod adı EP055...
23/04/2018 [12:46]:
Qadınlarda yumor hissi kişilərə nisbətdə daha dərinmiş... - FAKT
23/04/2018 [12:45]:
“ASAN Xidmət”ə yeni rəhbər təyin olundu
23/04/2018 [12:45]:
İrəvanda Aprel döyüşçülərinin iştirakçıları da ETİRAZA QALXDI
23/04/2018 [12:42]:
Yardıma göndərilən Türkiyə məhsulları yandırıldı -Hələbli ermənilərdən vəhşilik
23/04/2018 [12:39]:
Prezident Rusiyanın iqtisadi inkişaf nazirini qəbul etdi
23/04/2018 [12:36]:
Netanyahu İlham Əliyevi İsrailə dəvət edib
23/04/2018 [12:14]:
İndoneziyanın Gənclər və İdman naziri ADU-da oldu
23/04/2018 [12:10]:
Bu universitetdə DİM-in "Abituriyent Məsləhət Mərkəzi” yaradıldı
23/04/2018 [11:56]:
“Bu baş versə, biz sürətli hücumla bir neçə rayonu azad edə bilərik”
23/04/2018 [11:52]:
Azyaşlıların dini ayinlərə cəlb olunduğu ibadətgah aşkarlandı
23/04/2018 [11:46]:
MN-dən ordunun cəbhədə cəmləşməsi ilə bağlı məlumatlara - MÜNASİBƏT
23/04/2018 [11:36]:
"Hansı ölkədə dövlət məmuru 23 il işləyir?" -Abid Şərifovdan inanılmaz ETİRAF
23/04/2018 [11:29]:
“Autizm problemləri və erkən müdaxilə tədbirlərinin əhəmiyyəti” mövzusunda tədbir keçirildi
23/04/2018 [11:21]:
Deputatdan "Quska"nın həbs edilməsinə reaksiya -“Digərləri də Azərbaycana gətiriləcək”
23/04/2018 [11:10]:
Hüseyn Abdullayevin Bakıya gətirilmə anı - VİDEO
23/04/2018 [11:06]:
Azərbaycanın ilk xanım generalına hökm oxunacaq -Azadlıqda son görüntüsü
23/04/2018 [10:55]:
ADU-da “Azərbaycan şifahi xalq ədəbiyyatı və dil” mövzusunda dəyirmi masa keçirildi
23/04/2018 [10:54]:
Hüseyn Abdullayevin tutulması xəbəri rəsmən təsdiqləndi - FOTO
23/04/2018 [10:51]:
“Qarabağdakı erməni hərbi hissələrinin İrəvana gətirilmə ehtimalı var”
23/04/2018 [10:51]:
Rövşən Rzayevin deputat mandatına xitam veriləcək
23/04/2018 [10:47]:
Kərəm Həsənov nazir oldu, yoxsa... – Rəsmi
23/04/2018 [10:45]:
İrəvanda yeni aksiya başladı: Tələbələr küçələrə axışdı
23/04/2018 [10:41]:
“Ermənilər Qarabağın əsirinə çevrilib...”
23/04/2018 [10:37]:
102 konqresmen “soyqırımı”nı tanımaq üçün Trampa müraciət etdi - Azərbaycandan reaksiyalar
23/04/2018 [10:36]:
İbad Hüseynliyə “Dünya Avşarları Altun Üstün Cesaret Madalyası” təqdim edildi - FOTOLAR
23/04/2018 [10:35]:
Səhiyyə naziri vəzifəsini kim icra edir? - Rəsmi cavab
23/04/2018 [10:33]:
Putinin andiçməsi niyə yubanır? –Ekspertlər danışdı
23/04/2018 [10:31]:
Saakaşvilidən İrəvan aksiyasına reaksiya: Qarabağın həlli...
23/04/2018 [10:28]:
“Onlarla dünyanın o biri başına adlamaq olar...”
23/04/2018 [10:28]:
Diasporla iş üzrə dövlət komitəsinin fiaskosu - İbrahimovun günahı
23/04/2018 [10:25]:
Ermənistanda ikinci “24 aprel” kabusu –Vətəndaş müharibəsi başlayırmı...
23/04/2018 [10:12]:
Yeniyetmələrə aşılanan vətən sevgisi və mübarizə əzmi: Sərhədçi" hərbi idman oyunları...
23/04/2018 [10:12]:
Qadınların sevgidə etməməli olduğu 6 SƏHV
23/04/2018 [10:09]:
Qarabağdakı erməni müxalifəti də Sərkisyan rejiminə qarşı fəallaşdı -Bəyanat
23/04/2018 [10:08]:
"Hökumətdə yer almamağımla bağlı nə üzüntüm, nə də təəccübüm var...”
23/04/2018 [10:01]:
"Vaxtilə qurulan əməliyyatlar və saray inqtriqaları Ramil müəllimə olan inamı sarsıda bilmədi"
23/04/2018 [09:44]:
BMT baş katibi: "“Soyuq müharibə” qayıtdı"
23/04/2018 [09:38]:
Xərçəngin səkkiz növünü müəyyən edən üsul tapıldı...
23/04/2018 [09:36]:
Manatın bugünkü MƏZƏNNƏSİ
23/04/2018 [09:34]:
Hazırlıq qruplarının oğlanlarına möhlət hüququ veriləcək
23/04/2018 [09:24]:
Orta məktəblərlə bağlı qanun hazırlanır
23/04/2018 [09:20]:
“Putin zəifliyi qiymətləndirmir” - Almaniya Müdafiə Naziri
23/04/2018 [09:17]:
Bu gün generallara hökm oxunacaq...
23/04/2018 [09:15]:
Bakının mərkəzinə giriş bağlandı - Diqqət
23/04/2018 [08:56]:
Yuxusuzluq piylənməyə səbəb olur - ARAŞDIRMA
23/04/2018 [08:37]:
23 dəfə ərə gedən qadın danışdı: "Heç vaxt həyat yoldaşımı aldatmazdım..." - FOTO
23/04/2018 [08:19]:
Rusiya şəhərində “Mən hicabı sevirəm” aksiyası keçirildi - Gözlənilməz + FOTO
23/04/2018 [01:09]:
Azərbaycan Cümhuriyyətinin büdcə xərcləri– Ən çox bu sahələrə pul ayrılırdı
23/04/2018 [00:00]:
Gənc Cümhuriyyət nazirlərinin yaşları – Onlar necə təyin olunurdular?
22/04/2018 [23:06]:
Almaniyadan sığınacaq alan “Quska” ləqəbli sabiq deputat - Azərbaycana gətirildi...
22/04/2018 [22:40]:
Abid Şərifovun vəziyyəti pisləşdi – SON DƏQİQƏ
22/04/2018 [22:26]:
Aİ Ermənistanda kütləvi etirazlardan narahatdır
22/04/2018 [22:22]:
““Neftçi”nin futbolçuları öz anası, bacısı üçün oynamır” -Bəhram Bağırzadə
22/04/2018 [21:46]:
İraq vətəndaşını qarət edən “bar qızları” məhkəmə qarşısında...
22/04/2018 [21:21]:
“Qarabağ” çempion oldu – Ardıcıl beşinci dəfə
22/04/2018 [21:15]:
Yaponiyada inanılmaz kəşf - 500 milyard qiyməti var
22/04/2018 [21:09]:
"Raufla partiyadan sonra media qarşısına çıxmaq istəmirdim"
22/04/2018 [20:43]:
Burulğanlıq zonasına düşən təyyarənin illüminatoru çıxdı - VİDEO
22/04/2018 [20:34]:
Avropa İttifaqı Ermənistanda saxlanılan müxalifətçilərin azad olunmasını tələb edir
22/04/2018 [20:27]:
Baş nazirlərin ixtisasları -Onlardan biri hələ də təhsilini davam etdirir
22/04/2018 [20:25]:
Finlandiya təhsilinin 9 sirri – Qeyri-adi üsullar, mükəmməl müəllimlər...
22/04/2018 [20:16]:
Bu ölkədə hər iki müəllimdən biri istefa verir
22/04/2018 [20:15]:
Müharibə dəhşəti: Bu ölkədə 2 milyon uşaq məktəbə getmir
22/04/2018 [20:13]:
Ermənistanın paytaxtında görünməmiş vətəndaş itaətsizliyi - FOTO+VİDEO
22/04/2018 [20:05]:
“Beynəlxalq Yer Günü”nə həsr olunmuş tədbir keçirilib - FOTOLAR
22/04/2018 [20:03]:
Ermənistan prezidenti etirazçılara səsləndi -"Baş verən proseslər təhlükəli həddə çatıb"
22/04/2018 [19:57]:
Dövlət qulluğuna qəbul üçün keçirilən imtahanın nəticələri bəlli oldu
22/04/2018 [19:23]:
“Qarabağ”ı çempionluqdan 3 xal ayırır - Yenilənir
Bütün arxiv bir sırada
23/03/2018 [09:29] - Cəmiyyət - ( 776 dəfə baxılıb)

1918-ci ilə baxış: Azərbaycanın yeganə dəstəkçisi olan Türkiyə də ölüm yatağında idi



Bu il Azərbaycan Demoktratik Respublikasının elan edilməsinin 100 illik yubileyidir. Bu ərəfədə Azərbaycan xalqının epik və mühüm günlərini həftəlik esselərlə təqdim edəcəyik.

1918-ci ildə Azərbaycanda real vəziyyət necə olub? Azərbaycanlılar hansı problemlərlə üzləşiblər? Əgər zaman maşını bizi Cümhuriyyətin elanından bir az əvvələ - 1918-ci ilin yazına apara bilsəydi, nə ilə qarşılaşardıq?

Yüzillik yubiley ərəfəsində biz bu sualları cavablandırıb, Azərbaycan xalqının həmin epik və mühüm günlərini həftəlik esselərlə təqdim edəcəyik.

Ən azından demək lazımdır ki, həyat sadə insanlar üçün asan olmayıb. 1917-18 illərdə Bakı sakinləri dörd fərqli hökumət görüblər.

1918-ci ilin martında Bakının bəzi hissələrinə od vurulmuş və minlərlə insan öldürülmüşdü. Hər yer minlərlə miqrant, silahlı dəstələr və terror ilə dolu idi.

Bakı Azərbaycanın inkişaf etmiş sənaye şəhəri olsa da, Azərbaycan əhalisinin doxsan faizi kəndlərdə yaşayan savadsız kəndlilərdən ibarət idi. Muğan çölləri, Zaqatala və Quba kəndliləri Bakı sakinlərindən fərqli həyat yaşayırdılar. Xüsusilə də xaos dolu həmin günlərdə ucqar ərazilərin əhalisi çox vaxtları bir-birindən ayrı düşür və yerli problemləri ilə məşğul olmaq məcburiyyətində qalırdılar.

İmperiya sisteminin dağılması küçədə gəzən adi insanlar üçün yaxşı xəbər deyildi. 1917-ci ilin Fevral İnqilabı eyni anda ümid və qorxu gətirmişdi. Lakin 1917-ci ilin Oktyabr İnqilabı ilə köhnə imperiya sistemi tamamilə çökdü.

Artıq Rusiya İmperiya Ordusu sərhədlər və ön cəbhələrdən yoxa çıxmışdı. Qatarlar normal işləmirdi və telefon və teleqram əlaqəsi məhdud idi.


Sərhədlərdəki gömrük xidməti işləmirdi. Köhnə rus əskinasına artıq etibar etmək olmazdı. Artıq bank xidmətləri də qaydasında aparılmırdı.

İdxal və ixrac bir yana, ölkə daxilində ticarət etmək son dərəcə çətinləşmişdi. Vətəndaşların mülkləri və həyatları təhlükə altında idi. Çünki nə polis, nə də məhkəmələr normal işləyirdilər.

Daimi xarici hədə qorxusundan insanlar özlərini təhlükəsiz hiss edə bilmirdilər. Yeni respublikanın Gürcüstan ilə ərazi ixtilafı, Qarabağda isə ermənilərlə silahlı münaqişəsi var idi.

Şimalda isə Rusiya o vaxtacan tarixin ən qanlı vətəndaş müharibəsini yaşayırdı. Rusiyadan qayıdan insanlar hər gün qorxulu xəbərlər gətirirdilər.

1918-ci ildə heç kəs nəticəni təxmin edə bilməzdi. Bolşeviklər çıxılmaz vəziyyətdə idi və əksəriyyət sonda Ağ ordunun qələbəsini gözləyirdi.

Amma gözlənilən bir şey var idi. Həm Bolşeviklər, həm də Denikin və ya Kolçakın Ağ ordusu neftlə zəngin Bakını əldən vermək istəmirdi. Qırmızı, yaxud Ağ, vətəndaş müharibəsinin qalibi tez, ya gec Bakını ələ almağa çalışacaqdı.

Cənubda isə İran, qonşuluqda Azərbaycan adlı ölkənin meydana çıxmaqda olmasını görməkdən məmnun deyildi. Çox keçmədən İranda da qarışıqlıq, xaos və rejim dəyişikliyi yaşanacaqdı. Azərbaycanın yeganə dəstəkçisi olan Türkiyə də 1918-ci ilin noyabrından sonra ölüm yatağında idi.

Bu sonsuz qara buludlar arasında üfüqdə bir qrup idealist yaranmışdı. Məhəmməd Əmin Rəsulzadə, Fətəli-xan Xoyski, Əlimərdan Topçubaşov, Əhməd bəy Ağaoğlu və digərləri 1918-ci ildə Azərbaycan bayrağını qaldırdılar...

Gələn həftədən başlayaraq biz ADR həyatınınmüxtəlifaspektlərinə nəzər salacağıq.

Növbəti yazımızda: Qafqaz İslam Ordusu Bakıya qədər döyüşərək Azərbaycanın paytaxtına sentyabrın 15-i çatır. Həmin yayın əvvəlində Məhəmməd Əmin Rəsulzadə demişdi ki, "Bakısız Azərbaycan - başsız bədəndir!" Artıq bədən ilə baş birləşmişdi...(BBC)

"Hansı ölkədə dövlət məmuru 23 il işləyir?" -Abid Şərifovdan inanılmaz ETİRAF
Diasporla iş üzrə dövlət komitəsinin fiaskosu - İbrahimovun günahı
23 dəfə ərə gedən qadın danışdı: "Heç vaxt həyat yoldaşımı aldatmazdım..." - FOTO
Kişilərlə salamlaşmağı rədd edən qadına vətəndaşlıq verilmədi
Tanınmış film ulduzu dünyasını dəyişdi-FOTO
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Maraqlı
Kraliçanın ad günündə daha bir nəticəsi dünyaya gəldi
Maraqlı
Qadınlarda yumor hissi kişilərə nisbətdə daha dərinmiş... - FAKT
Hadisə
İbad Hüseynliyə “Dünya Avşarları Altun Üstün Cesaret Madalyası” təqdim edildi - FOTOLAR
Maraqlı
Yuxusuzluq piylənməyə səbəb olur - ARAŞDIRMA
Araşdırma
Azərbaycan Cümhuriyyətinin büdcə xərcləri– Ən çox bu sahələrə pul ayrılırdı
Həftənin ən çox oxunanları
Səhiyyə naziri postuna real namizədlər: Ehtimallar özünü doğruldacaqmı?
Nazirlər Kabinetinin yeni tərkibi təsdiqləndi - SİYAHI
Həkimlər infarktdan ölməkdən qaçmağın yolunu açıqladılar: Ən azı həftədə 2 dəfə...
Daha 20 yüksək post prezident sərəncamını gözləyir - SİYAHI...
“Yaşlı adamlar, hamilə qadınlar və uşaqlar evdən bayıra çıxmasınlar” - XƏBƏRDARLIQ...
Abid Şərifovun vəziyyəti pisləşdi – SON DƏQİQƏ
Həbsxanadan qaçdı və baş nazirlə eyni təyyarədə uçub ölkəni tərk etdi...
9 övladının DNT-ni yoxlatdı və şoka düşdü - Arvadı xəyanət edirmiş...
Həbsxanadan qaçıb yarım əsr sonra məktub yazdı: “Bilsəm ki, məni bir il həbs edəcəksiniz...”
Atasız-anasız şəhidin xalasından Birinci Vitse-Prezidentə ürəkdağlayan MÜRACİƏT...
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin