Xəbər lenti
18/10/2018 [17:13]:
Qənirə Paşayeva "IV Qardaşlıq Mədəniyyəti" adlı tədbirində iştirak etdi
18/10/2018 [17:13]:
Azərbaycanın sabiq məmurunun kürəkəninin güllələnmə anı - VİDEO
18/10/2018 [17:10]:
“Türkiyə artıq əvvəlki deyil və olmayacaq” - ekspert
18/10/2018 [17:08]:
Aİİ və Heydər Əliyev İrsini Araşdırma Mərkəzinin növbəti tədbiri dini-tarixi abidələrə həsr olundu
18/10/2018 [17:04]:
Gömrük orqanları arasında işgüzar dialoq ikitərəfli əlaqələrin inkişafına töhfə verir
18/10/2018 [17:01]:
Azərbaycanda beş min eşşək hara yoxa çıxıb?
18/10/2018 [16:58]:
Siqaretlə şəkli yayılan azərbaycanlı futbolçu: " Bu, dörd il əvvəl olub"
18/10/2018 [16:51]:
Oqtay Əsədov İtaliya Senatının sədrini qəbul edib
18/10/2018 [16:48]:
Nemət Pənahlı həbsdə qaldı
18/10/2018 [16:47]:
“Lotu Quli”nin Türkiyədə yaşaması üçün heç bir əngəl qalmadı
18/10/2018 [16:45]:
Zakir Həsənov hərbi sərgidə -FOTOLAR
18/10/2018 [16:41]:
Qondarma Kosovo dövləti öz ordusunu yaradır - Parlament təsdiqlədi
18/10/2018 [16:40]:
Gəncədə daha bir şəxs vəzifəsindən getdi
18/10/2018 [16:39]:
Qəzalı vəziyyətə düşmüş ağaclara aqrotexniki qulluq göstərilib
18/10/2018 [16:37]:
Bakının ən təhlükəli sürüşmə əraziləri açıqlandı - SİYAHI
18/10/2018 [16:35]:
Tarixi yurdumuz İrəvan necə “Ermənistan” oldu?! – Analitik yazı
18/10/2018 [16:31]:
AQTA: Azərbaycana gətirilən bəzi məhsullar geri qaytarılıb
18/10/2018 [16:24]:
Novruz Məmmədov iki şöbə müdirini işdən çıxardı
18/10/2018 [16:23]:
İki sığorta şirkətinin lisenziyası ləğv edildi
18/10/2018 [16:21]:
Cəsur MTN əməliyyatçısı, mübariz döyüşçü Oqtay Əliyev kimdir?
18/10/2018 [15:21]:
Kəlbəcərdə mehmanxana biznesi kursları başlandı...- Qanunsuz sakinlər üçün
18/10/2018 [15:17]:
Bakıda qadını liftdə bıçaqlayan şəxs ölkədən necə qaçıb? - VİDEO
18/10/2018 [15:10]:
Filmlərdə tütün məhsullarının açıq şəkildə təbliği qadağan olunur
18/10/2018 [15:01]:
“Tarix göstərdi ki, biz Ehtiramı seçməklə düzgün etmişik...”- Xalq artisti...
18/10/2018 [14:55]:
Milli Məclisin ən çox maaş alan deputatları - Kim nə qədər alır? - SİYAHI
18/10/2018 [14:49]:
Kanadalı öz dəfnindən sonra evə döndü - FOTO
18/10/2018 [14:49]:
Pult üstündə qardaşını öldürənə 17 il həbs verildi
18/10/2018 [14:17]:
Səməd Vurğun adına Mərkəzi Kitabxanada Müstəqillik Günü ilə bağlı möhtəşəm tədbir
18/10/2018 [13:56]:
"Əgər ərindən ayrılıb müğənni olubsansa, valideynin səni evdən qovub müğənni olmusansa..."
18/10/2018 [13:53]:
AMİP-dən Müstəqillik Günü təbriki: "Ruhu azad olan bir milləti heç kəs köləlikdə saxlaya bilməz"
18/10/2018 [13:48]:
“Acınacaqlıdır ki, müstəqillik uğrunda can qoyanların heç biri lazımi qiymətini almayıb”
18/10/2018 [13:31]:
“AccessBank” “UNEC Business Conversation Club” layihəsini ənənəyə çevirdi
18/10/2018 [13:30]:
Şəbnəm özünü fotoşopla arıqladırmış -FOTOLAR
18/10/2018 [13:14]:
Koçaryan siyasətə qayıtdı - Yeni partiya yaradır
18/10/2018 [13:13]:
Şeyx Əbdül Hacıbala Abutalıbovla barışdı - DÜNYANIN SƏKKİZİNCİ MÖCÜZƏSİ...
18/10/2018 [13:10]:
Akademikdən maaşının artmasına münasibət – “Maddi ehtiyaclarım var idi, ona görə də... ”
18/10/2018 [13:09]:
Əməkdar artist Azərbaycan xalqının müstəqillik bayramını DOĞUM GÜNÜNDƏ TƏBRİK ETDİ…
18/10/2018 [13:07]:
Rusiya səfiri Azərbaycan Dillər Universitetində oldu - FOTO
18/10/2018 [13:02]:
Jalə Əliyeva: "27 ildə Azərbaycan zəngin və şərəfli inkişaf yolu keçib"
18/10/2018 [12:57]:
"Vorskla" klubu erməni futbolçusunu "Qarabağ"la oyuna gətirməyəcək - RƏSMİ
18/10/2018 [12:52]:
Bakıda qadınlara qənim kəsilən oğru tutuldu
18/10/2018 [12:49]:
2019-cu ilin büdcəsi Milli Məclisin 5 iclasında müzakirə olunacaq - İLK DƏFƏ
18/10/2018 [12:48]:
Sabah Bakıda qısamüddətli yağış yağacaq - PROQNOZ
18/10/2018 [12:39]:
«Agro Dairy» MMC-nin nümayəndələri növbəti dəfə ADAU-da olub - FOTOLAR
18/10/2018 [12:37]:
"Sürüşmə zonasında gərginlik qalmaqdadır " - NAZİRLİK
18/10/2018 [12:35]:
Saatlıda iki nəfəri güllələyən şəxs İmişlidə saxlanıldı –DİN açıqlama yaydı
18/10/2018 [12:22]:
“Müstəqillik haqqında akt xalqın təzyiqi altında qəbul edilib”
18/10/2018 [12:15]:
Azərbaycan baş nazirinin eks-müşavirinin kürəkəni güllələndi -FOTOLAR
18/10/2018 [12:12]:
Azercell startaplara öz biznesini qurmağa dəstək göstərəcək
18/10/2018 [12:11]:
MTRŞ-dən Mehribanın verilişinə REAKSİYA
18/10/2018 [12:01]:
“İrşad Elektronics”in rəhbərinin ölüm səbəbi üzə çıxdı
18/10/2018 [12:00]:
SOCAR həşəratla bağlı araşdırmanın nəticəsini AÇIQLADI
18/10/2018 [11:59]:
Qanunsuz tikinti aparan 7 nəfər CƏRİMƏLƏNDİ
18/10/2018 [11:58]:
İcra başçısı hesabat verdi -FOTOLAR
18/10/2018 [11:55]:
"Onların aylıq pensiyası 400 manatdır..." -Nazir
18/10/2018 [11:52]:
“Xalqıma müraciət edərək demək istəyirəm ki...” - Xalq artisti...
18/10/2018 [11:49]:
Misir Mərdanov Prezidentin sərəncamı BARƏDƏ: “Daha səylə çalışmalıyıq”
18/10/2018 [11:40]:
ADU Bakı Musiqi Akademiyası ilə əməkdaşlıq edəcək -FOTOLAR
18/10/2018 [11:29]:
"Torpaqlarımızı axırıncı metrinə qədər azad edib Azərbaycan dövlətçiliyini bərpa etsəydik..."
18/10/2018 [11:14]:
“İrəvan şəhəri: erməni saxtakarlığı və real tarix” mövzusunda Dəyirmi Masa keçirilir
18/10/2018 [11:07]:
DTX-dən əməliyyat: Xarici casus həbs edildi
18/10/2018 [11:05]:
Polis axtarışda olan 22 nəfəri saxladı...
18/10/2018 [10:58]:
Qaşıqçının qatillərinin qətli başladı: Biri “qəza"da öldü
18/10/2018 [10:58]:
“Salonumdan oğurluq edən şəxsi hələ ki, tapmaq mümkün olmayıb” - Rəqqasə Fatimə
18/10/2018 [10:55]:
Metroda sıxlıq yarandı - Sərnişin xəsarət aldı
18/10/2018 [10:52]:
Araşdırmaçı jurnalistlərin ölümünə səbəb olan çirkli pullar...
18/10/2018 [10:48]:
“Polisə Dəstək” İB-nin sədri keçmiş nazirini Müstəqillik günü ilə bağlı təbrik etdi
18/10/2018 [10:42]:
"Həkimlər qərar verəcək ki, ürəyimdə açıq əməliyyat olsun, yoxsa yox..."
18/10/2018 [10:41]:
Əməkdar artistdən daha bir biabırçılıq - Video
18/10/2018 [10:26]:
İlham Əliyev Türkmənistan Nazirlər Kabineti sədrinin müavinini qəbul etdi
18/10/2018 [10:18]:
"Aytən Vip Decor" fəaliyyətə başladı... - FOTOLAR
18/10/2018 [10:18]:
Məmur olmaq istəyənlər sınağa çəkiləcək
18/10/2018 [10:17]:
Bakının bir hissəsində su olmayacaq
18/10/2018 [10:06]:
“Bəzi deputatlar Azərbaycanın müstəqilliyinə səs vermədilər” - “İstiqlalçı deputat"
18/10/2018 [09:56]:
Sex sahibləri 1278 manat cərimələndi
18/10/2018 [09:55]:
Ermənistan cəbhədə təxribata ara vermir
18/10/2018 [09:53]:
Xarici dil fənni üzrə nümunə audio MATERİALLAR
18/10/2018 [09:52]:
2000 manat maaş alacaq akademiklər kimlərdir? - Tam siyahı
18/10/2018 [09:48]:
Paşinyandan 7 rayonu azad etməsi istəniləcək, Qarabağ isə... - Bakının RƏDD ETDİYİ ŞOK DETAL
18/10/2018 [09:48]:
Rüfət Aslanlının təkcə saatlara xərclədiyi pul milyon dolları keçir...
Bütün arxiv bir sırada
23/03/2018 [09:29] - Cəmiyyət - ( 886 dəfə baxılıb)

1918-ci ilə baxış: Azərbaycanın yeganə dəstəkçisi olan Türkiyə də ölüm yatağında idi



Bu il Azərbaycan Demoktratik Respublikasının elan edilməsinin 100 illik yubileyidir. Bu ərəfədə Azərbaycan xalqının epik və mühüm günlərini həftəlik esselərlə təqdim edəcəyik.

1918-ci ildə Azərbaycanda real vəziyyət necə olub? Azərbaycanlılar hansı problemlərlə üzləşiblər? Əgər zaman maşını bizi Cümhuriyyətin elanından bir az əvvələ - 1918-ci ilin yazına apara bilsəydi, nə ilə qarşılaşardıq?

Yüzillik yubiley ərəfəsində biz bu sualları cavablandırıb, Azərbaycan xalqının həmin epik və mühüm günlərini həftəlik esselərlə təqdim edəcəyik.

Ən azından demək lazımdır ki, həyat sadə insanlar üçün asan olmayıb. 1917-18 illərdə Bakı sakinləri dörd fərqli hökumət görüblər.

1918-ci ilin martında Bakının bəzi hissələrinə od vurulmuş və minlərlə insan öldürülmüşdü. Hər yer minlərlə miqrant, silahlı dəstələr və terror ilə dolu idi.

Bakı Azərbaycanın inkişaf etmiş sənaye şəhəri olsa da, Azərbaycan əhalisinin doxsan faizi kəndlərdə yaşayan savadsız kəndlilərdən ibarət idi. Muğan çölləri, Zaqatala və Quba kəndliləri Bakı sakinlərindən fərqli həyat yaşayırdılar. Xüsusilə də xaos dolu həmin günlərdə ucqar ərazilərin əhalisi çox vaxtları bir-birindən ayrı düşür və yerli problemləri ilə məşğul olmaq məcburiyyətində qalırdılar.

İmperiya sisteminin dağılması küçədə gəzən adi insanlar üçün yaxşı xəbər deyildi. 1917-ci ilin Fevral İnqilabı eyni anda ümid və qorxu gətirmişdi. Lakin 1917-ci ilin Oktyabr İnqilabı ilə köhnə imperiya sistemi tamamilə çökdü.

Artıq Rusiya İmperiya Ordusu sərhədlər və ön cəbhələrdən yoxa çıxmışdı. Qatarlar normal işləmirdi və telefon və teleqram əlaqəsi məhdud idi.


Sərhədlərdəki gömrük xidməti işləmirdi. Köhnə rus əskinasına artıq etibar etmək olmazdı. Artıq bank xidmətləri də qaydasında aparılmırdı.

İdxal və ixrac bir yana, ölkə daxilində ticarət etmək son dərəcə çətinləşmişdi. Vətəndaşların mülkləri və həyatları təhlükə altında idi. Çünki nə polis, nə də məhkəmələr normal işləyirdilər.

Daimi xarici hədə qorxusundan insanlar özlərini təhlükəsiz hiss edə bilmirdilər. Yeni respublikanın Gürcüstan ilə ərazi ixtilafı, Qarabağda isə ermənilərlə silahlı münaqişəsi var idi.

Şimalda isə Rusiya o vaxtacan tarixin ən qanlı vətəndaş müharibəsini yaşayırdı. Rusiyadan qayıdan insanlar hər gün qorxulu xəbərlər gətirirdilər.

1918-ci ildə heç kəs nəticəni təxmin edə bilməzdi. Bolşeviklər çıxılmaz vəziyyətdə idi və əksəriyyət sonda Ağ ordunun qələbəsini gözləyirdi.

Amma gözlənilən bir şey var idi. Həm Bolşeviklər, həm də Denikin və ya Kolçakın Ağ ordusu neftlə zəngin Bakını əldən vermək istəmirdi. Qırmızı, yaxud Ağ, vətəndaş müharibəsinin qalibi tez, ya gec Bakını ələ almağa çalışacaqdı.

Cənubda isə İran, qonşuluqda Azərbaycan adlı ölkənin meydana çıxmaqda olmasını görməkdən məmnun deyildi. Çox keçmədən İranda da qarışıqlıq, xaos və rejim dəyişikliyi yaşanacaqdı. Azərbaycanın yeganə dəstəkçisi olan Türkiyə də 1918-ci ilin noyabrından sonra ölüm yatağında idi.

Bu sonsuz qara buludlar arasında üfüqdə bir qrup idealist yaranmışdı. Məhəmməd Əmin Rəsulzadə, Fətəli-xan Xoyski, Əlimərdan Topçubaşov, Əhməd bəy Ağaoğlu və digərləri 1918-ci ildə Azərbaycan bayrağını qaldırdılar...

Gələn həftədən başlayaraq biz ADR həyatınınmüxtəlifaspektlərinə nəzər salacağıq.

Növbəti yazımızda: Qafqaz İslam Ordusu Bakıya qədər döyüşərək Azərbaycanın paytaxtına sentyabrın 15-i çatır. Həmin yayın əvvəlində Məhəmməd Əmin Rəsulzadə demişdi ki, "Bakısız Azərbaycan - başsız bədəndir!" Artıq bədən ilə baş birləşmişdi...(BBC)

Akademikdən maaşının artmasına münasibət – “Maddi ehtiyaclarım var idi, ona görə də... ”
“Xalqıma müraciət edərək demək istəyirəm ki...” - Xalq artisti...
"Aytən Vip Decor" fəaliyyətə başladı... - FOTOLAR
“Bəzi deputatlar Azərbaycanın müstəqilliyinə səs vermədilər” - “İstiqlalçı deputat"
Rüfət Aslanlının təkcə saatlara xərclədiyi pul milyon dolları keçir...
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Cəmiyyət
“Tarix göstərdi ki, biz Ehtiramı seçməklə düzgün etmişik...”- Xalq artisti...
Cəmiyyət
“Acınacaqlıdır ki, müstəqillik uğrunda can qoyanların heç biri lazımi qiymətini almayıb”
Gündəm
"Torpaqlarımızı axırıncı metrinə qədər azad edib Azərbaycan dövlətçiliyini bərpa etsəydik..."
Müsahibə
"Onların efirdəki sözlərinə baxanda adam qalır məəttəl ki, bunun alimi belə danışırsa..."
Cəmiyyət
Yüz azərbaycanlı yazarın əsərlərindən ibarət antologiya çapdan çıxdı
Həftənin ən çox oxunanları
Sərkisyan və Saakyan arvadları ilə Azərbaycan şəhərlərini gəzdi... -FOTOLAR
Paşinyan istefa verdi - Son dəqiqə
"Cavan oğlanı nə edirsən, pul xərcləməyəcək" - Rövşanədən müğənniyə
Dədə Şəmşirə uzanan yaman dil "kəsildi"...
İstanbulda küçəyə erməninin adı verildi
“Erməni-rus qruplaşması hansı halda Azərbaycanla döyüşə girə bilər?”- General cavab verir (Video)
Qarabağ qazisi Etimad Əsədov vəfat etdi
"Bunun üçün ölkə başçısına müraciət etmişəm, İqtisadiyyat Nazirliyi ilə söhbətimiz olub"
Paşinyan Ermənistan bayrağını ayağına geyindi…- Kanadalı həmkarı ilə birgə- FOTO
Qaşıqçının konsulluqda öldürülməsi sübut olundu - Təcili
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə