Xəbər lenti
20/04/2018 [22:25]:
ABŞ-da öz oxşarını öldürən qadın həbs olundu
20/04/2018 [22:23]:
Etirazların yeni dalğası: Ermənilər aeroporta gedən avtomagistralı bağladı - FOTO + YENİLƏNİB
20/04/2018 [22:18]:
"Time" dünyanın 100 ən nüfuzlu adamını seçdi - Artistlər, Liderlər, İkonalar və Titanlar...
20/04/2018 [22:12]:
Ən arzuolunan vətəndaşlığı olan ölkələr – REYTİNQ
20/04/2018 [22:10]:
Bizi yaxınlaşdıran və uzaqlaşdıran zaman...
20/04/2018 [22:04]:
Azərbaycanlı kəşfiyyatçı Con Kennedini necə ABŞ prezidenti seçdirdi? - GİZLİ TARİX...
20/04/2018 [22:01]:
Qəzzada qanlı toqquşmalar: 645 yaralı – FOTO + VİDEO
20/04/2018 [21:52]:
Sabiq deputatın oğlunu döydülər - Ermənistanda
20/04/2018 [21:38]:
Avstriyada qatar qəzası - 54 yaralı
20/04/2018 [21:36]:
SİM-kartdan qızıl əldə olunacaq - Maraqlı kəşf
20/04/2018 [21:34]:
Fələstinə aid tarixi xəritə Misirdən qaçırılarkən ələ keçirildi
20/04/2018 [21:33]:
Həkimlər infarktdan ölməkdən qaçmağın yolunu açıqladılar: Ən azı həftədə 2 dəfə...
20/04/2018 [21:33]:
Əsəd Fransanın verdiyi ordeni qaytardı
20/04/2018 [21:16]:
Kamran Babazadəyə həsr edilmiş kitabın təqdimatı oldu
20/04/2018 [21:11]:
Üzərinə düşən nəhəng oyuncağın altında qalaraq can verdi - DƏHŞƏT...
20/04/2018 [21:08]:
Yolda gedərkən bir anda rəfiqəsini avtobusun altına itələdi - VİDEO
20/04/2018 [21:05]:
ADNSU ilə İranın Xarəzmi Universiteti arasında əməkdaşlıq müqaviləsi imzalandı
20/04/2018 [20:35]:
ADU ilə Pekin Xarici Dillər Universiteti memorandum imzalanıb
20/04/2018 [20:34]:
“UPBA Bakı-2018” konfransı başa çatdı
20/04/2018 [20:33]:
Türkiyənin baş nazirindən ABŞ-a sərt mesaj: “Öz işinlə məşğul ol”
20/04/2018 [20:30]:
Nəsibə Zeynalovanın anadan olmasından 102 il ötür
20/04/2018 [20:28]:
İqtisadiyyat Nazirliyinin səlahiyyətləri azaldılıb
20/04/2018 [20:24]:
XİN: "Karampetyan ciddi narahatlıq keçirir"
20/04/2018 [20:20]:
Türkiyədən cavab: "Biz nə Ermənistana, nə də İsrailə səs vermişik"
20/04/2018 [20:17]:
Putin dünyanın ən nüfuzlu şəxslərinin siyahısına düşmədi
20/04/2018 [20:12]:
Müharibə veteranlarına birdəfəlik maddi yardım veriləcək - Prezident sərəncamı
20/04/2018 [20:11]:
Əkin sahələrində çəyirtkəyə qarşı mübarizə tədbirləri başlanılıb
20/04/2018 [20:09]:
46 qıza təcavüz edən falçı ilə bağlı araşdırma başladı
20/04/2018 [20:08]:
“Nar”dan autizmli uşaqlara dəstək aksiyası - Fotolar
20/04/2018 [20:06]:
İlham Əliyev bu Dövlət Komitəsini ləğv etdi
20/04/2018 [19:25]:
Gömrük Komitəsi və Vergilər Nazirliyi bir sıra idxal-ixrac əməliyyatlarına birgə nəzarət edəcək
20/04/2018 [19:09]:
Azərbaycanda yeni AGENTLİK YARADILDI - SƏRƏNCAM
20/04/2018 [18:45]:
Erməni polislər mitinqçini döyüb paltarını cırdı – Qarşıdurma kritik həddə...(VİDEO)
20/04/2018 [18:29]:
İndi hamı 150 sərnişini xilas edən ABŞ-ın ilk qadın pilotundan danışır- FOTOLAR
20/04/2018 [18:18]:
Millət vəkili "Facebook"da Hitlerin doğum gününü təbrik etdi...
20/04/2018 [18:06]:
Hamilə qalan azyaşlı qıza DNT testi edildi, iyrənc həqiqət ortaya çıxdı - Atası, əmisi və qardaşı ...
20/04/2018 [18:03]:
Dolların bazar ertəsinə olan məzənnəsi açıqlandı
20/04/2018 [18:02]:
Məşhur siyasətçilərin kobud səhvləri - SİYAHI
20/04/2018 [17:58]:
Bələdiyyə sədri dörd min manat cərimələndi
20/04/2018 [17:56]:
TANAP Türkiyəyə 70 milyon lirə qrant ayırdı
20/04/2018 [17:35]:
“Bakcell Stars” minlərlə uşaq üçün bərabər hüquqlar təmin edib
20/04/2018 [17:32]:
Eldar Mahmudov məhkəməyə verildi
20/04/2018 [17:10]:
Futbolçulara rus qızlarına yaxınlaşmaq qadağan olundu
20/04/2018 [17:06]:
Bu FOTOLAR sizi çaşdıra bilər - Diqqətlə baxın
20/04/2018 [16:59]:
“Xaricdə 13-14 yaşlı uşaqlar milyonlar qazanır, biz isə bu işə gec başlayırıq”
20/04/2018 [16:56]:
Gələcəkdə bəzi ixtisaslar sıradan çıxacaq, əvəzində bunlar yaranacaq - Mütəxəssis rəyləri
20/04/2018 [16:49]:
"Sərkisyanı heç kim təbrik etmir" – Erməni mediası
20/04/2018 [16:48]:
"Yerevanda fəaliyyət iflic olmalıdır ki, Sarkisyan…" -Erməni müxalifət lideri
20/04/2018 [16:42]:
“Ya övladlarımı qurban verməli idim, ya da...” -Sensasion müsahibə
20/04/2018 [16:33]:
Burada pişiklər insanları depressiyadan xilas edir...
20/04/2018 [16:28]:
Türkan Şoray xəstəxanalıq oldu
20/04/2018 [16:27]:
İlham Əliyev metroda - Fotolar
20/04/2018 [16:25]:
Artur Rasi-zadə vəzifədən gedir? - Sabah Azərbaycanın yeni baş naziri seçiləcək
20/04/2018 [16:23]:
Prezidentdən Əli Həsənovla bağlı sərəncam -Vətənə xidmətə görə” ordeni ilə təltif edildi
20/04/2018 [16:21]:
Ermənistanda bu gün 107 etirazçı saxlanılıb -FOTO
20/04/2018 [16:18]:
“Formula-1”lə bağlı iki xəstəxana ayrılıb
20/04/2018 [16:01]:
Dodaqlarını şişirtmək istəyən qız reanimasiyaya yerləşdirildi -FOTOLAR
20/04/2018 [15:57]:
Əflatun Amaşov Ombudsmanın fəaliyyətinə iradını bildirib
20/04/2018 [15:56]:
FHN nümayəndələri BSU-da təlim keçiblər -FOTOLAR
20/04/2018 [15:52]:
ADPU-da Sabir Quliyevin 80 illik yubileyinə həsr olunmuş elmi-nəzəri konfrans keçirildi
20/04/2018 [15:43]:
"Bu həyatda qələmdən və sözdən başqa dostum yoxdur” -Tanınmış tənqidçi
20/04/2018 [15:42]:
Metroda DƏHŞƏT! Uşaq relslərin üzərinə yıxıldı - VİDEO
20/04/2018 [15:22]:
Həbsxanadan qaçdı və baş nazirlə eyni təyyarədə uçub ölkəni tərk etdi...
20/04/2018 [15:13]:
Deputat yerli biznesmenlərin sıxışdırılmasından danışdı
20/04/2018 [15:12]:
İlham Əliyev Kuba Dövlət Şurasının sədrini təbrik etdi
20/04/2018 [15:07]:
Çinlilər Göyçə sahilindəki zavodu bərpa edəcək - Ermənilər üçün
20/04/2018 [15:06]:
Bayıldakı altı evə görə sakinlərə vəsait ödənildi
20/04/2018 [15:04]:
“KİV haqqında” qanuna dəyişiklik edilir
20/04/2018 [15:00]:
Bu reklama qadın əvəzinə kişi çəkildi - FOTOLAR
20/04/2018 [14:59]:
Berlində bomba həyəcanı: 10 min nəfər təxliyyə edilir
20/04/2018 [14:52]:
Baş həkim icra başçısının müavini təyin olundu
20/04/2018 [14:35]:
Bakı məktəbliləri üçün robototexnika təlimləri başladı – WESTERN CASPIAN-da
20/04/2018 [14:25]:
Eldar Mahmudovun generallarına bu tarixdə hökm oxunacaq
20/04/2018 [14:25]:
"Bakıya qayıdan kimi Azərbaycan Yazıçılar Birliyində Vaqifin yubileyini qeyd edəcəyik”
20/04/2018 [14:15]:
Zakir Həsənova NATO generalına Ermənistanın nüvə qaçaqmalçılığından danışdı
20/04/2018 [14:13]:
"Raquf Orucov Kuboku" ikinci beynəlxalq cüdo turniri başa çatdı - FOTOLAR
20/04/2018 [14:07]:
“Millət qalıb bu "cənablar"ın əlində” - Sabir Rüstəmxanlıdan yaltaqlara etiraz
20/04/2018 [14:06]:
"Bu özbaşınalıqların qarşısını almaq üçün müəyyən addımlar atılmalıdır, amma..."
20/04/2018 [14:00]:
"İndiki sanksiyalarla Rusiya iqtisadiyyatını tam çökdürmək mümkün olmayacaq"
20/04/2018 [13:56]:
Uşaqlar yemək yeməyəndə... - Analar oxusun - FOTOLAR
Bütün arxiv bir sırada
13/04/2018 [13:11] - Müsahibə - ( 2672 dəfə baxılıb)

“Ermənilər bizim arxeoloqların gördüyü işlərin mində birini belə görə bilməz”

Hidayət Cəfərov: “Onların azərbaycanlı arxeoloqlardan daha miqyaslı araşdırma apardığı ilə bağlı deyilənlər təxribatdır”
“Qarabağ ilkin insanların meydana gəldiyi vaxtdan azərbaycanlılara məxsus olub”


“Ermənilərin qanunsuz qazıntıları ilə bağlı bütün beynəlxalq qurumlara məlumat verilib, amma...”

 

Ermənilərin işğal edilmiş Azərbaycan ərazilərində apardığı arxeoloji qazıntılar, bu prosesdə əcnəbi mütəxəssislərin də iştirak ilə bağlı yayılan informasiyalar Azərbaycan cəmiyyəti, ölkə ziyalıları, elm adamları tərəfindən ciddi narahatlıqla qarşılanmaqdadır. Beynəlxalq təşkilatların erməni vandalizmi fonunda nümayiş etdirdiyi laqeydlik isə bu narahatlığı daha da artırır. Moderator.az olaraq ermənilərin Dağlıq Qarabağ ərazisində apardığı qazıntılar, bu qazıntıların miqyas və mahiyyəti ilə bağlı səslənən bəzi fikirlərə aydınlıq gətirmək üçün görkəmli arxeoloq, tarix elmlər doktoru, professor Hidayət Cəfərova müraciət etdik.

 

-Hidayət müəllim, son vaxtlar ermənilərin Qarabağ ərazisində arxeoloji qazıntı işlərini genişləndirməsi ilə bağlı məlumatlara daha tez-tez rast gəlinir. Bu barədə nə deyə bilərsiniz?

 

-Ermənilərin Qarabağ ərazisində arxeoloji qazıntı apardığı çoxdan məlumdur. Bu, yeni bir şey deyil. Bildiyiniz kimi, ərazilərimiz işğal olunub. BMT və digər  beynəlxalq qurumların müddəalarına, beynəlxalq konvensiyalara görə ərazilərin işğalı yolverilməzdir. Ikincisi, işğal edilmiş ərazilərdə işğalçıların arxeoloji qazıntı aparmaq, maddi mədəniyyət abidələrini dağıtmaq, sıradan çıxartmaq, özününküləşdirmək, onların istiqamətini dəyişdirmək, hər hansı formada saxtalaşdırmaq ixtiyarı yoxdur. Amma bu gün Qarabağ düşmən işğalında olduğu üçün ermənilər beynəlxalq konvensiyaların bu mühüm müddəalarına əhəmiyyət verməyərək orada qazıntı işlərini davam etdirir.

 

-Ermənilərin tarixi-arxeoloji müstəvidə həyata keçridiyi vandalizmlə bağlı beynəlxalq təşkilatlara müraciət olunubmu?

 

-Təbii. Biz bununla bağlı bir sıra beynəlxalq təşkilatları məlumatlandırmışıq. Bununla bağlı məlumatlandırılan qurumlardan biri ATƏT-dir. ATƏT bu müraciət əsasında yoxlamalar da aparıb. Bütün əlaqədar qurumlara ermənilərin işğaldakı torpaqlarda həyata keçirdiyi qanunsuz qazıntılarla bağlı informasiya verilib. Bu qazıntılarda iştirak etmək istəyən dünya alimləri də bununla bağlı məlumatlandırılıb. Onlara məlumat verilib ki, bu torpaqlar Azərbaycan ərazisidir və ermənilərin burada apardığı qazıntılar qanunsuzdur. Həmin alimlərə xəbərdarlıq edilib ki, əgər bu qazıntılarda iştirak etsələr, onların adı Azərbaycan tərəfindən qara siyahıya salınacaq. Ancaq bununla yanaşı qazıntılarda ermənilərlə yanaşı, digər dövlətlərin təmsilçiləri də iştirak edir.

 

-Ermənilər tərəfindən qazıntılar əsasən hansı ərazilərdə aparılır?

 

-Qazıntıların biri Azıx mağarasında aparılır. Hansı ki, Azıx mağarasında 1960-cı ildə Azərbaycan arxeoloqları qazıntılara başlamış, 1968-ci ildə keçmiş SSRİ-də birinci, dünyada isə dördüncü tapıntı olan, alt çənə sümüyü aşkar edilmişdi. Bu tapıntı, eradan əvvəl 400-cü minilliyə aiddir. Hazırda isə ermənilər bu ərazilərdə qazıntı işləri aparır. Hətta həyasızcasına deyirlər ki, azərbaycanlılar sağ olsunalr, bizə məxsus nümunəni tapblar, onun haqqında məqalələr çap ediblər.

Digər bir qazıntı isə Ağdam ərazisində aparılır. Bu qazıntılar Şahbulaq və Papravənd tərəfdə gedir. Rəhmətlik Rəşid Göyüşovun, Rəhim Vahidovun rəhbərliyi ilə aparılan Boyəhmədli kəndinin yaxınlığında antik və ilk orta əsrlərə aid olan yaşayış məntəqəsində də işlər aparılır. Həmin ərazini yenidən təmizləyiblər. Xankəndi ətrafında da qazıntılar aparılır.

 

-Ermənilərin aparılan bu qazıntılar sayəsində nail olmaq istədikləri əsas məqsəd sizcə nədir?

 

-Məqsəd bu ərazilərdə aşkarlanan abidələrin qədim erməni əhalisinə məxsus olduğunu iddia etməkdir. Onlar özlərini bu abidələrin varisləri kimi təqdim etməyə çalışır. Bütün bunlar isə şübhəsiz ki, yalandır. Bu, ermənilərin növbəti cəfəngiyyatından başqa bir şey deyil. Azərbaycan alimlər çoxdan sübut ediblər ki, bu abidələr xalqımıza məxsusdur.

XIX əsrin axırlarından başlayaraq Dağlqı Qarabağ ərazisində qazıntılar gedib. Alman kökənli tədqiqatçı Emil Resler, rus tədqiqatçı A.A.İvanovski də bu ərazilərdə tədqiqat işləri aparıb. Ötən əsrin 50-60-cı illərində isə azərbaycanlı mütəxəssislər bu ərazilərdə arxeoloji qazıntılar aparıb. 80-ci illərdə isə bu qazıntıları mən aparmışam. Mən bu qazıntıları Xocalı və digər ərazilərdə aparmışam.

Tarixi faktlar, antropoloji, arxeoloji faktlar sübut edir ki, Azərbaycan xalqı Qarabağın qədim əhalisidir. Qarabağ ən qədim dövrlərdən, ilkin insanların meydana gəldiyi vaxtdan azərbaycanlılara məxsus olub. Bura Azərbaycanın ayrılmaz hissəsidir.

Ermənilərin apardığı qazıntılar qeyri-qanunidir. Onlar öz cəzasını almalıdır. Çox təəsüflər olsun ki, dünya birliyi erməniləri bu məsələdə də qınamır.  

 

-Bəzən ermənilərin Azərbaycan alimlərindən daha geniş, daha əhatəli qazıntı işləri apardığı ilə bağlı fikirlər səslənir. Sizcə bu, azərbaycanlı alimlərin əməyini kiçiltmək, onların apardığı işlərin miqyasını azaltmağa yönəlik təxribat xarakterli informasiya hesab oluna bilərmi?

 

-Təbii ki, bu cür məlumatalr təxribatdır. Bu ərazilər 1992-ci ildən etibarən işğal altına salınıb. Hansı ki, bu ərazilər 1992-ci ilə qədər Azərbaycana məxsus olub. Yuxarıda da qeyd etdiyim kimi, XIX əsrin 90-cı illərindən etibarən Şuşa şəhərinin Realnı Məktəbində dərs deyən Emil Resler, Moskvadan göndərilən A.A.İvanovski bu ərazilərdə qazıntılar aparıb. 1926-cı ildə daha bir dəstə  qazıntı prosesində iştirak edib. 30-50-ci illərdən etibarən bu ərazilərdə ardıcıl tədqiqatlar aparılıb. Mənim həm namizədlik işim də ordandır. Mən son tunc dövründə Azərbaycanın iqtisadi-mədəni əlaqələrindən yazmışam. Yazılan materialın 80%-i Dağlıq Qarabağla bağlıdır. Doktorluq dissertasiyam da Qarabağla bağlıdır. Mövzu isə son tunc dövrü və ilk dəmir dövrü  ilə əlaqədardır. Bundan başqa, bizim külli miqdarda yazılarımız mövcuddur. Xocalı-Gədəbəy mədəniyyətinin əsas hissəsinin tərkibini Xocalı abidələri və ətrafındakı abidələr – Ballıqaya, Dovşanlı, Canyataq, Şuşakənd, Malıbəyli, Quşçu, Xankəndi, Kərgicahan və s. təşkil edir. Görün bunlar nə qədərdir? Bunların hamısı bizim alimlərimiz tərəfindən tədqiq olunub. Bunlarla bağlı yüzlərlə məqalə, monoqrafiya yazılıb. Ermənilər görülən bu işlərin mində birini yerinə yetirə bilməzlər. Bu, mümkün də deyil.

 

Seymur Əliyev

Yolda gedərkən bir anda rəfiqəsini avtobusun altına itələdi - VİDEO
Bu FOTOLAR sizi çaşdıra bilər - Diqqətlə baxın
Dodaqlarını şişirtmək istəyən qız reanimasiyaya yerləşdirildi -FOTOLAR
Bu reklama qadın əvəzinə kişi çəkildi - FOTOLAR
Hər gün 1 ədəd limon yemək ölümcül xəstəliyə qarşı mübarizədi...
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Dünya
İndi hamı 150 sərnişini xilas edən ABŞ-ın ilk qadın pilotundan danışır- FOTOLAR
Hadisə
Metroda DƏHŞƏT! Uşaq relslərin üzərinə yıxıldı - VİDEO
Hadisə
Həbsxanadan qaçdı və baş nazirlə eyni təyyarədə uçub ölkəni tərk etdi...
Maraqlı
Uşaqlar yemək yeməyəndə... - Analar oxusun - FOTOLAR
Maraqlı
Günəşli günlərdə niyə depressiyaya düşürük?
Həftənin ən çox oxunanları
Oteldə ölən deputatla bağlı iddia rəsmən təkzib edildi - Prokurorluqdan açıqlama
Toyuq budu ilə fahişə yanına gedən kişi pis vəziyyətdə qaldı...
"Sən demə, sənin "dux"un azərbaycanlılara çatırmış... -Aspasibo Volodya kişinin udaçnı olmayan oğlu"
“Yaşlı adamlar, hamilə qadınlar və uşaqlar evdən bayıra çıxmasınlar” - XƏBƏRDARLIQ...
Atasız-anasız şəhidin xalasından Birinci Vitse-Prezidentə ürəkdağlayan MÜRACİƏT...
ABŞ, İngiltərə və Fransa Suriyada hərbi əməliyyatlara başladı - Moskva şokda...
"Daha Serj Sərkisyan adında adam yoxdur, onun statusu fahişədən də aşağıdır..."
Qız ona xəyanət edən oğlan dostunun maşınını yandırdı - FOTO + VİDEO
Pusiyanın "dəlisov" silahını Tramp "ağıllı" raketiylə vurdu... - "Putin başa düşdü ki..."
İşğal altındakı Füzuli rayonundan son görüntülər yayıldı -Video
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin