Xəbər lenti
18/07/2018 [23:49]:
Mədət Quliyev hərbçilərə cüdo üzrə master-klass keçdi- FOTO
18/07/2018 [23:46]:
Metro sərnişinlərinə 14 min ədəd dezodorant paylandı - İBRƏTAMİZ...
18/07/2018 [23:42]:
Qurban Qurbanova Rauf Əliyev yardım edəcək
18/07/2018 [23:35]:
“Olimpiya”nın baş məşqçisi: “Qarabağ”a azarkeşlik edəcəyik
18/07/2018 [23:34]:
Qarabağ Sloveniya çempionunu ÇL-dən kənarlaşdırdı
18/07/2018 [23:33]:
ƏƏSMN və Beynəlxalq Qızıl Xaç Komitəsi gələcək əməkdaşlıq istiqamətlərini müzakirə edib
18/07/2018 [23:28]:
Azərbaycan və İtaliya dəmir yolları arasında Anlaşma Memorandumu imzalandı
18/07/2018 [23:14]:
Valideynlər övladlarının xarici görünüşünü özləri seçəcəklər
18/07/2018 [23:13]:
İtaliya prezidenti “Heydər Əliyev” ordeni ilə təltif edildi
18/07/2018 [23:12]:
Laura Mattarella “Şöhrət” ordeni ilə təltif edildi
18/07/2018 [22:28]:
Kılıçdaroğluna daha bir zərbə: İstefaya getdi
18/07/2018 [22:27]:
“Barselona”nın futbolçusu məscid tikdirəcək
18/07/2018 [22:23]:
Bakıda yerləşən 317 məktəbdən 300-nün direktoruna töhmət verildi - 30-u işdən çıxarıldı
18/07/2018 [22:19]:
Gümrüdəki rus əsgərlərin davranışları Ermənistanı hərəkətə gətirdi
18/07/2018 [22:16]:
Zaxarova: "Deranın 90 faizi müxalif qüvvələrdən təmizlənib"
18/07/2018 [21:33]:
Bakıda alt geyimində intihar edən qadın barədə yeni faktlar - VİDEO
18/07/2018 [21:32]:
İtaliya ilə iqtisadi əlaqələr genişlənir
18/07/2018 [21:30]:
Adnan Oktar ilk ifadəsində bunları dedi – Video
18/07/2018 [21:15]:
Məhbuslardan 3 silah, 62 telefon götürülüb
18/07/2018 [21:12]:
Qadının nəzakəti ona bir milyona başa gəldi
18/07/2018 [21:11]:
Şimali Kiprdə gəmi batdı - 19 nəfər öldü, 103-ü xilas edildi
18/07/2018 [21:10]:
15 yaşındakı qızdan dəhşətli etiraf: “Anam məni gecə 3-də Adnan Oktara aparırdı” – Foto
18/07/2018 [21:05]:
Azərbaycanlı aktrisa vəfat etdi - FOTO
18/07/2018 [20:45]:
Direktor: “ANAMA-nın 20 illik fəaliyyəti ərzində 796 923 ədəd mina və PHS zərərsizləşdirilib”
18/07/2018 [20:43]:
Azadlığa gedən uzun yol...
18/07/2018 [20:31]:
XİN sözçüsü xarici jurnalistləri Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə hörmətlə yanaşmağa çağırıb
18/07/2018 [20:15]:
Azərbaycan NATO-nun Gürcüstanda keçiriləcək hərbi təlimlərində iştirak edəcək
18/07/2018 [20:13]:
"Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin beynəlxalq hüququn norma və prinsipləri əsasında həllinə çalışır"
18/07/2018 [20:09]:
İlham Əliyev Maliyyə Monitorinqi Xidmətinin fəaliyyətinin təmin edilməsi haqqında sərəncam imzaladı
18/07/2018 [20:06]:
Zakir Həsənov Anjey Kaspşiklə görüşüb
18/07/2018 [19:57]:
Konsert zamanı kişi müğənninin boynuna atlanan qız həbs və cərimə edildi - VİDEO
18/07/2018 [19:02]:
“İş adamları ilə görüşüb, onlara öz sözümüzü deyəcəyik” - Prezident
18/07/2018 [18:47]:
ADAU-nun Beynəlxalq Yay Məktəbinin iştirakçıları Gənclər Evi sosial xidmət müəssisəsi ilə tanış oldular
18/07/2018 [18:39]:
UNEC-in gənc startapçıları yay düşərgəsində
18/07/2018 [18:26]:
Ana kəbinsiz uşaq doğmuş qızını QƏTLƏ YETİRDİ...
18/07/2018 [18:24]:
6 ayda 82,9 min nəfərə yeni fərdi şəxsi hesab açıldı
18/07/2018 [18:16]:
Ünvanlı sosial yardımın alınması üçün elektron müraciət proseduru sadələşdirilir
18/07/2018 [18:03]:
Nazir Azərbaycan dilini “təhlükə” adlandırdı
18/07/2018 [18:01]:
“İnternet medianın fəaliyyəti ölkənin informasiya təhlükəsizliyi baxımından vacibdir”
18/07/2018 [17:54]:
Fədayə Laçının səhhəti pisləşdi
18/07/2018 [17:53]:
İki nazirlik reyd keçirdi, cərimələr yazıldı
18/07/2018 [17:52]:
"Diasporun Dostları Klubu" yaradıldı
18/07/2018 [17:52]:
Dollar sabah neçəyə olacaq?
18/07/2018 [17:41]:
Gəncənin inkişafında bələdiyələrin də yeri var - FOTOLAR
18/07/2018 [17:34]:
"Xəyanətkar məmurlar komandadan qovulmalıdır" - MMP toplandı tələb irəli sürdü
18/07/2018 [17:33]:
Nazpəri də fəlsəfə doktoru oldu...
18/07/2018 [17:28]:
Davamlı Qarabağ mitinqlərinə dair qərar verildi
18/07/2018 [17:27]:
“Korrupsiyaya qarşı mübarizədə ASAN Xidmət modelinin təbliği” adlı tədbir keçirildi - FOTO
18/07/2018 [17:23]:
İki minə yaxın reklamın yayımı dayandırıldı
18/07/2018 [17:14]:
Tanınmış həkimin tibb bacısı paltarı ilə verdiyi pozalar həmkarlarını qəzəbləndirdi - FOTOLAR
18/07/2018 [17:11]:
Budunu böyütdürmək istədi, əməliyyat masasında qaldı - FOTOLAR
18/07/2018 [17:10]:
Dünya çempionatının ən zəif oyunçuları açıqlandı
18/07/2018 [17:06]:
4 yaşlı qızın dərisi oyun parkında tamamilə yandı - DƏHŞƏT...
18/07/2018 [17:04]:
32 km yolu piyada gedən işçiyə qarşı müdirindən gözlənilməz addım İBRƏTAMİZ... - VİDEO
18/07/2018 [17:01]:
“Hələlik yeni əsər üzərində işləmirəm, amma...”
18/07/2018 [16:51]:
Ermənilər qorxuya düşdü - Video
18/07/2018 [16:47]:
“Tramp Ruhani ilə görüşmək üçün 8 dəfə xahiş edib”
18/07/2018 [16:42]:
ADNSU-da “Gələcəyin energetikası: problemlər və perspektivlər” adlı beynəlxalq konfransa hazırlıq gedir
18/07/2018 [16:16]:
Millət vəkili xanım media nümayəndələrini belə təbrik etdi - FOTO
18/07/2018 [15:57]:
Ərdoğan azərbaycanlı idmançıya: “Səni doğan anaya halal olsun” - VİDEO
18/07/2018 [15:46]:
Təyyarənin düşməsi sərnişinlərin gözü ilə - VİDEO
18/07/2018 [15:44]:
Mask üzr istədi: Pedofil sözünə görə...
18/07/2018 [15:36]:
Melanyanın ayaqları mətbuat konfransında şorgöz Lavrovun "gözünə girdi"... -FOTO
18/07/2018 [15:30]:
Respublika veteranlarının Gəncə hadisələrinə mövqeyi...
18/07/2018 [15:29]:
Qənirə Paşayeva: "Musiqidən başı çıxanlar Üzeyirə qulaq asmaz"
18/07/2018 [15:24]:
“İtaliya faktoru Qarabağ məsələsində nəyisə dəyişə bilməz”
18/07/2018 [15:23]:
İbrahim Tatlısəsin özünü və oğlunu ölümlə hədələdilər
18/07/2018 [15:23]:
“Qaz-21” idman avtomobili qiymətinə satılır -FOTOLAR
18/07/2018 [15:22]:
Mərkəzi Elmi Kitabxana jurnalistləri mükafatlandırdı
18/07/2018 [15:20]:
“iPhone”da pornoya baxmaq niyə təhlükəlidir?
18/07/2018 [15:19]:
Prezident Sumqayıtda yeni zavodun açılışını etdi
18/07/2018 [15:18]:
“Google” 4,3 milyard avro CƏRİMƏLƏNDİ
18/07/2018 [15:16]:
Şuranın dəstəyi ilə QHT TV-nin Xəbərlər Blokunun növbəti buraxılışı hazırlanıb
18/07/2018 [15:16]:
Bakıda tuneli bağlayıb şampan partladan gənclər tutuldu - VİDEO
18/07/2018 [15:08]:
Xuliqanlar Paşinyanla MƏZƏLƏNDİLƏR - SƏS YAZISI
18/07/2018 [15:03]:
Yeni qanun qəbul edilir: Pul ver, əsgərliyə getmə
18/07/2018 [15:02]:
Azərbaycanda vakant müəllim yerlərinin sayı açıqlandı
18/07/2018 [15:00]:
Sanatoriya tikdirəcəyi deyilən deputat Mahir Aslanov: “...səhv etmişəm”
18/07/2018 [14:58]:
İtaliya prezidenti ATƏT-də Azərbaycanı dəstəkləyəcəklərinə söz verdi
18/07/2018 [14:56]:
Qəbul imtahanı başa çatdı - bəzi abituriyentlərin nəticələri ləğv edilib
Bütün arxiv bir sırada
13/04/2018 [13:11] - Müsahibə - ( 2835 dəfə baxılıb)

“Ermənilər bizim arxeoloqların gördüyü işlərin mində birini belə görə bilməz”

Hidayət Cəfərov: “Onların azərbaycanlı arxeoloqlardan daha miqyaslı araşdırma apardığı ilə bağlı deyilənlər təxribatdır”
“Qarabağ ilkin insanların meydana gəldiyi vaxtdan azərbaycanlılara məxsus olub”


“Ermənilərin qanunsuz qazıntıları ilə bağlı bütün beynəlxalq qurumlara məlumat verilib, amma...”

 

Ermənilərin işğal edilmiş Azərbaycan ərazilərində apardığı arxeoloji qazıntılar, bu prosesdə əcnəbi mütəxəssislərin də iştirak ilə bağlı yayılan informasiyalar Azərbaycan cəmiyyəti, ölkə ziyalıları, elm adamları tərəfindən ciddi narahatlıqla qarşılanmaqdadır. Beynəlxalq təşkilatların erməni vandalizmi fonunda nümayiş etdirdiyi laqeydlik isə bu narahatlığı daha da artırır. Moderator.az olaraq ermənilərin Dağlıq Qarabağ ərazisində apardığı qazıntılar, bu qazıntıların miqyas və mahiyyəti ilə bağlı səslənən bəzi fikirlərə aydınlıq gətirmək üçün görkəmli arxeoloq, tarix elmlər doktoru, professor Hidayət Cəfərova müraciət etdik.

 

-Hidayət müəllim, son vaxtlar ermənilərin Qarabağ ərazisində arxeoloji qazıntı işlərini genişləndirməsi ilə bağlı məlumatlara daha tez-tez rast gəlinir. Bu barədə nə deyə bilərsiniz?

 

-Ermənilərin Qarabağ ərazisində arxeoloji qazıntı apardığı çoxdan məlumdur. Bu, yeni bir şey deyil. Bildiyiniz kimi, ərazilərimiz işğal olunub. BMT və digər  beynəlxalq qurumların müddəalarına, beynəlxalq konvensiyalara görə ərazilərin işğalı yolverilməzdir. Ikincisi, işğal edilmiş ərazilərdə işğalçıların arxeoloji qazıntı aparmaq, maddi mədəniyyət abidələrini dağıtmaq, sıradan çıxartmaq, özününküləşdirmək, onların istiqamətini dəyişdirmək, hər hansı formada saxtalaşdırmaq ixtiyarı yoxdur. Amma bu gün Qarabağ düşmən işğalında olduğu üçün ermənilər beynəlxalq konvensiyaların bu mühüm müddəalarına əhəmiyyət verməyərək orada qazıntı işlərini davam etdirir.

 

-Ermənilərin tarixi-arxeoloji müstəvidə həyata keçridiyi vandalizmlə bağlı beynəlxalq təşkilatlara müraciət olunubmu?

 

-Təbii. Biz bununla bağlı bir sıra beynəlxalq təşkilatları məlumatlandırmışıq. Bununla bağlı məlumatlandırılan qurumlardan biri ATƏT-dir. ATƏT bu müraciət əsasında yoxlamalar da aparıb. Bütün əlaqədar qurumlara ermənilərin işğaldakı torpaqlarda həyata keçirdiyi qanunsuz qazıntılarla bağlı informasiya verilib. Bu qazıntılarda iştirak etmək istəyən dünya alimləri də bununla bağlı məlumatlandırılıb. Onlara məlumat verilib ki, bu torpaqlar Azərbaycan ərazisidir və ermənilərin burada apardığı qazıntılar qanunsuzdur. Həmin alimlərə xəbərdarlıq edilib ki, əgər bu qazıntılarda iştirak etsələr, onların adı Azərbaycan tərəfindən qara siyahıya salınacaq. Ancaq bununla yanaşı qazıntılarda ermənilərlə yanaşı, digər dövlətlərin təmsilçiləri də iştirak edir.

 

-Ermənilər tərəfindən qazıntılar əsasən hansı ərazilərdə aparılır?

 

-Qazıntıların biri Azıx mağarasında aparılır. Hansı ki, Azıx mağarasında 1960-cı ildə Azərbaycan arxeoloqları qazıntılara başlamış, 1968-ci ildə keçmiş SSRİ-də birinci, dünyada isə dördüncü tapıntı olan, alt çənə sümüyü aşkar edilmişdi. Bu tapıntı, eradan əvvəl 400-cü minilliyə aiddir. Hazırda isə ermənilər bu ərazilərdə qazıntı işləri aparır. Hətta həyasızcasına deyirlər ki, azərbaycanlılar sağ olsunalr, bizə məxsus nümunəni tapblar, onun haqqında məqalələr çap ediblər.

Digər bir qazıntı isə Ağdam ərazisində aparılır. Bu qazıntılar Şahbulaq və Papravənd tərəfdə gedir. Rəhmətlik Rəşid Göyüşovun, Rəhim Vahidovun rəhbərliyi ilə aparılan Boyəhmədli kəndinin yaxınlığında antik və ilk orta əsrlərə aid olan yaşayış məntəqəsində də işlər aparılır. Həmin ərazini yenidən təmizləyiblər. Xankəndi ətrafında da qazıntılar aparılır.

 

-Ermənilərin aparılan bu qazıntılar sayəsində nail olmaq istədikləri əsas məqsəd sizcə nədir?

 

-Məqsəd bu ərazilərdə aşkarlanan abidələrin qədim erməni əhalisinə məxsus olduğunu iddia etməkdir. Onlar özlərini bu abidələrin varisləri kimi təqdim etməyə çalışır. Bütün bunlar isə şübhəsiz ki, yalandır. Bu, ermənilərin növbəti cəfəngiyyatından başqa bir şey deyil. Azərbaycan alimlər çoxdan sübut ediblər ki, bu abidələr xalqımıza məxsusdur.

XIX əsrin axırlarından başlayaraq Dağlqı Qarabağ ərazisində qazıntılar gedib. Alman kökənli tədqiqatçı Emil Resler, rus tədqiqatçı A.A.İvanovski də bu ərazilərdə tədqiqat işləri aparıb. Ötən əsrin 50-60-cı illərində isə azərbaycanlı mütəxəssislər bu ərazilərdə arxeoloji qazıntılar aparıb. 80-ci illərdə isə bu qazıntıları mən aparmışam. Mən bu qazıntıları Xocalı və digər ərazilərdə aparmışam.

Tarixi faktlar, antropoloji, arxeoloji faktlar sübut edir ki, Azərbaycan xalqı Qarabağın qədim əhalisidir. Qarabağ ən qədim dövrlərdən, ilkin insanların meydana gəldiyi vaxtdan azərbaycanlılara məxsus olub. Bura Azərbaycanın ayrılmaz hissəsidir.

Ermənilərin apardığı qazıntılar qeyri-qanunidir. Onlar öz cəzasını almalıdır. Çox təəsüflər olsun ki, dünya birliyi erməniləri bu məsələdə də qınamır.  

 

-Bəzən ermənilərin Azərbaycan alimlərindən daha geniş, daha əhatəli qazıntı işləri apardığı ilə bağlı fikirlər səslənir. Sizcə bu, azərbaycanlı alimlərin əməyini kiçiltmək, onların apardığı işlərin miqyasını azaltmağa yönəlik təxribat xarakterli informasiya hesab oluna bilərmi?

 

-Təbii ki, bu cür məlumatalr təxribatdır. Bu ərazilər 1992-ci ildən etibarən işğal altına salınıb. Hansı ki, bu ərazilər 1992-ci ilə qədər Azərbaycana məxsus olub. Yuxarıda da qeyd etdiyim kimi, XIX əsrin 90-cı illərindən etibarən Şuşa şəhərinin Realnı Məktəbində dərs deyən Emil Resler, Moskvadan göndərilən A.A.İvanovski bu ərazilərdə qazıntılar aparıb. 1926-cı ildə daha bir dəstə  qazıntı prosesində iştirak edib. 30-50-ci illərdən etibarən bu ərazilərdə ardıcıl tədqiqatlar aparılıb. Mənim həm namizədlik işim də ordandır. Mən son tunc dövründə Azərbaycanın iqtisadi-mədəni əlaqələrindən yazmışam. Yazılan materialın 80%-i Dağlıq Qarabağla bağlıdır. Doktorluq dissertasiyam da Qarabağla bağlıdır. Mövzu isə son tunc dövrü və ilk dəmir dövrü  ilə əlaqədardır. Bundan başqa, bizim külli miqdarda yazılarımız mövcuddur. Xocalı-Gədəbəy mədəniyyətinin əsas hissəsinin tərkibini Xocalı abidələri və ətrafındakı abidələr – Ballıqaya, Dovşanlı, Canyataq, Şuşakənd, Malıbəyli, Quşçu, Xankəndi, Kərgicahan və s. təşkil edir. Görün bunlar nə qədərdir? Bunların hamısı bizim alimlərimiz tərəfindən tədqiq olunub. Bunlarla bağlı yüzlərlə məqalə, monoqrafiya yazılıb. Ermənilər görülən bu işlərin mində birini yerinə yetirə bilməzlər. Bu, mümkün də deyil.

 

Seymur Əliyev

Budunu böyütdürmək istədi, əməliyyat masasında qaldı - FOTOLAR
4 yaşlı qızın dərisi oyun parkında tamamilə yandı - DƏHŞƏT...
32 km yolu piyada gedən işçiyə qarşı müdirindən gözlənilməz addım İBRƏTAMİZ... - VİDEO
Vanqari Maatai və bizim icra başçıları...
"Əgər mömin zalımın etdiklərinə razı olsa və onunla birlikdə yaşasa, onun səhvlərini deməsə..."
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Maraqlı
Metro sərnişinlərinə 14 min ədəd dezodorant paylandı - İBRƏTAMİZ...
Dünya
Konsert zamanı kişi müğənninin boynuna atlanan qız həbs və cərimə edildi - VİDEO
Cəmiyyət
Nazpəri də fəlsəfə doktoru oldu...
Şou-biznes
İbrahim Tatlısəsin özünü və oğlunu ölümlə hədələdilər
Cəmiyyət
"Azərbaycan dilinin elektron bazasının yaradılması çox vacibdir"
Həftənin ən çox oxunanları
Kəlbəcərdə hazırlanan yeni terrorçu dəstələrin görüntüləri yayıldı - VİDEO
Prezident Gəncə hadisələri ilə bağlı sərt danışdı - VİDEO
“Gəncə olaylarında Elmar Vəliyevin inanclı insanlara münasibətdə yol verdiyi xətaların da rolu olub”
"Əyalətdə özünü quldurbaşı kimi aparıb xalqın nifrətini qazananlar iqtidardan qovulmalıdır"
Adnan Oktarın villasından çıxan bu ƏŞYA HAMINI ŞOKA SALDI - Ağlasığmaz FAKTLAR
Bakı metrosunda növbəti geyim qalmaqalı - Müdaxilə edən şəxs döyüldü - VİDEO
Yunis Səfərovla bağlı yeni şok məlumatlar üzə çıxdı: Sən demə, Tohid İbrahimbəyli... - FOTO
"Atam DİN-in polkovniki olsa da bizi bir dəfə də xidməti maşını ilə məktəbə göndərmədi"
“Araz Əlizadənin deputat olması şərəfimə toxunur” - "Onun adını “azar” qoydum"
Emin Ağalarovun xanımının gəlinliyinin qiyməti məlum oldu - İnanmayacaqsız...
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə