Xəbər lenti
20/04/2018 [22:25]:
ABŞ-da öz oxşarını öldürən qadın həbs olundu
20/04/2018 [22:23]:
Etirazların yeni dalğası: Ermənilər aeroporta gedən avtomagistralı bağladı - FOTO + YENİLƏNİB
20/04/2018 [22:18]:
"Time" dünyanın 100 ən nüfuzlu adamını seçdi - Artistlər, Liderlər, İkonalar və Titanlar...
20/04/2018 [22:12]:
Ən arzuolunan vətəndaşlığı olan ölkələr – REYTİNQ
20/04/2018 [22:10]:
Bizi yaxınlaşdıran və uzaqlaşdıran zaman...
20/04/2018 [22:04]:
Azərbaycanlı kəşfiyyatçı Con Kennedini necə ABŞ prezidenti seçdirdi? - GİZLİ TARİX...
20/04/2018 [22:01]:
Qəzzada qanlı toqquşmalar: 645 yaralı – FOTO + VİDEO
20/04/2018 [21:52]:
Sabiq deputatın oğlunu döydülər - Ermənistanda
20/04/2018 [21:38]:
Avstriyada qatar qəzası - 54 yaralı
20/04/2018 [21:36]:
SİM-kartdan qızıl əldə olunacaq - Maraqlı kəşf
20/04/2018 [21:34]:
Fələstinə aid tarixi xəritə Misirdən qaçırılarkən ələ keçirildi
20/04/2018 [21:33]:
Həkimlər infarktdan ölməkdən qaçmağın yolunu açıqladılar: Ən azı həftədə 2 dəfə...
20/04/2018 [21:33]:
Əsəd Fransanın verdiyi ordeni qaytardı
20/04/2018 [21:16]:
Kamran Babazadəyə həsr edilmiş kitabın təqdimatı oldu
20/04/2018 [21:11]:
Üzərinə düşən nəhəng oyuncağın altında qalaraq can verdi - DƏHŞƏT...
20/04/2018 [21:08]:
Yolda gedərkən bir anda rəfiqəsini avtobusun altına itələdi - VİDEO
20/04/2018 [21:05]:
ADNSU ilə İranın Xarəzmi Universiteti arasında əməkdaşlıq müqaviləsi imzalandı
20/04/2018 [20:35]:
ADU ilə Pekin Xarici Dillər Universiteti memorandum imzalanıb
20/04/2018 [20:34]:
“UPBA Bakı-2018” konfransı başa çatdı
20/04/2018 [20:33]:
Türkiyənin baş nazirindən ABŞ-a sərt mesaj: “Öz işinlə məşğul ol”
20/04/2018 [20:30]:
Nəsibə Zeynalovanın anadan olmasından 102 il ötür
20/04/2018 [20:28]:
İqtisadiyyat Nazirliyinin səlahiyyətləri azaldılıb
20/04/2018 [20:24]:
XİN: "Karampetyan ciddi narahatlıq keçirir"
20/04/2018 [20:20]:
Türkiyədən cavab: "Biz nə Ermənistana, nə də İsrailə səs vermişik"
20/04/2018 [20:17]:
Putin dünyanın ən nüfuzlu şəxslərinin siyahısına düşmədi
20/04/2018 [20:12]:
Müharibə veteranlarına birdəfəlik maddi yardım veriləcək - Prezident sərəncamı
20/04/2018 [20:11]:
Əkin sahələrində çəyirtkəyə qarşı mübarizə tədbirləri başlanılıb
20/04/2018 [20:09]:
46 qıza təcavüz edən falçı ilə bağlı araşdırma başladı
20/04/2018 [20:08]:
“Nar”dan autizmli uşaqlara dəstək aksiyası - Fotolar
20/04/2018 [20:06]:
İlham Əliyev bu Dövlət Komitəsini ləğv etdi
20/04/2018 [19:25]:
Gömrük Komitəsi və Vergilər Nazirliyi bir sıra idxal-ixrac əməliyyatlarına birgə nəzarət edəcək
20/04/2018 [19:09]:
Azərbaycanda yeni AGENTLİK YARADILDI - SƏRƏNCAM
20/04/2018 [18:45]:
Erməni polislər mitinqçini döyüb paltarını cırdı – Qarşıdurma kritik həddə...(VİDEO)
20/04/2018 [18:29]:
İndi hamı 150 sərnişini xilas edən ABŞ-ın ilk qadın pilotundan danışır- FOTOLAR
20/04/2018 [18:18]:
Millət vəkili "Facebook"da Hitlerin doğum gününü təbrik etdi...
20/04/2018 [18:06]:
Hamilə qalan azyaşlı qıza DNT testi edildi, iyrənc həqiqət ortaya çıxdı - Atası, əmisi və qardaşı ...
20/04/2018 [18:03]:
Dolların bazar ertəsinə olan məzənnəsi açıqlandı
20/04/2018 [18:02]:
Məşhur siyasətçilərin kobud səhvləri - SİYAHI
20/04/2018 [17:58]:
Bələdiyyə sədri dörd min manat cərimələndi
20/04/2018 [17:56]:
TANAP Türkiyəyə 70 milyon lirə qrant ayırdı
20/04/2018 [17:35]:
“Bakcell Stars” minlərlə uşaq üçün bərabər hüquqlar təmin edib
20/04/2018 [17:32]:
Eldar Mahmudov məhkəməyə verildi
20/04/2018 [17:10]:
Futbolçulara rus qızlarına yaxınlaşmaq qadağan olundu
20/04/2018 [17:06]:
Bu FOTOLAR sizi çaşdıra bilər - Diqqətlə baxın
20/04/2018 [16:59]:
“Xaricdə 13-14 yaşlı uşaqlar milyonlar qazanır, biz isə bu işə gec başlayırıq”
20/04/2018 [16:56]:
Gələcəkdə bəzi ixtisaslar sıradan çıxacaq, əvəzində bunlar yaranacaq - Mütəxəssis rəyləri
20/04/2018 [16:49]:
"Sərkisyanı heç kim təbrik etmir" – Erməni mediası
20/04/2018 [16:48]:
"Yerevanda fəaliyyət iflic olmalıdır ki, Sarkisyan…" -Erməni müxalifət lideri
20/04/2018 [16:42]:
“Ya övladlarımı qurban verməli idim, ya da...” -Sensasion müsahibə
20/04/2018 [16:33]:
Burada pişiklər insanları depressiyadan xilas edir...
20/04/2018 [16:28]:
Türkan Şoray xəstəxanalıq oldu
20/04/2018 [16:27]:
İlham Əliyev metroda - Fotolar
20/04/2018 [16:25]:
Artur Rasi-zadə vəzifədən gedir? - Sabah Azərbaycanın yeni baş naziri seçiləcək
20/04/2018 [16:23]:
Prezidentdən Əli Həsənovla bağlı sərəncam -Vətənə xidmətə görə” ordeni ilə təltif edildi
20/04/2018 [16:21]:
Ermənistanda bu gün 107 etirazçı saxlanılıb -FOTO
20/04/2018 [16:18]:
“Formula-1”lə bağlı iki xəstəxana ayrılıb
20/04/2018 [16:01]:
Dodaqlarını şişirtmək istəyən qız reanimasiyaya yerləşdirildi -FOTOLAR
20/04/2018 [15:57]:
Əflatun Amaşov Ombudsmanın fəaliyyətinə iradını bildirib
20/04/2018 [15:56]:
FHN nümayəndələri BSU-da təlim keçiblər -FOTOLAR
20/04/2018 [15:52]:
ADPU-da Sabir Quliyevin 80 illik yubileyinə həsr olunmuş elmi-nəzəri konfrans keçirildi
20/04/2018 [15:43]:
"Bu həyatda qələmdən və sözdən başqa dostum yoxdur” -Tanınmış tənqidçi
20/04/2018 [15:42]:
Metroda DƏHŞƏT! Uşaq relslərin üzərinə yıxıldı - VİDEO
20/04/2018 [15:22]:
Həbsxanadan qaçdı və baş nazirlə eyni təyyarədə uçub ölkəni tərk etdi...
20/04/2018 [15:13]:
Deputat yerli biznesmenlərin sıxışdırılmasından danışdı
20/04/2018 [15:12]:
İlham Əliyev Kuba Dövlət Şurasının sədrini təbrik etdi
20/04/2018 [15:07]:
Çinlilər Göyçə sahilindəki zavodu bərpa edəcək - Ermənilər üçün
20/04/2018 [15:06]:
Bayıldakı altı evə görə sakinlərə vəsait ödənildi
20/04/2018 [15:04]:
“KİV haqqında” qanuna dəyişiklik edilir
20/04/2018 [15:00]:
Bu reklama qadın əvəzinə kişi çəkildi - FOTOLAR
20/04/2018 [14:59]:
Berlində bomba həyəcanı: 10 min nəfər təxliyyə edilir
20/04/2018 [14:52]:
Baş həkim icra başçısının müavini təyin olundu
20/04/2018 [14:35]:
Bakı məktəbliləri üçün robototexnika təlimləri başladı – WESTERN CASPIAN-da
20/04/2018 [14:25]:
Eldar Mahmudovun generallarına bu tarixdə hökm oxunacaq
20/04/2018 [14:25]:
"Bakıya qayıdan kimi Azərbaycan Yazıçılar Birliyində Vaqifin yubileyini qeyd edəcəyik”
20/04/2018 [14:15]:
Zakir Həsənova NATO generalına Ermənistanın nüvə qaçaqmalçılığından danışdı
20/04/2018 [14:13]:
"Raquf Orucov Kuboku" ikinci beynəlxalq cüdo turniri başa çatdı - FOTOLAR
20/04/2018 [14:07]:
“Millət qalıb bu "cənablar"ın əlində” - Sabir Rüstəmxanlıdan yaltaqlara etiraz
20/04/2018 [14:06]:
"Bu özbaşınalıqların qarşısını almaq üçün müəyyən addımlar atılmalıdır, amma..."
20/04/2018 [14:00]:
"İndiki sanksiyalarla Rusiya iqtisadiyyatını tam çökdürmək mümkün olmayacaq"
20/04/2018 [13:56]:
Uşaqlar yemək yeməyəndə... - Analar oxusun - FOTOLAR
Bütün arxiv bir sırada
16/04/2018 [17:35] - Cəmiyyət - ( 1146 dəfə baxılıb)

Azərbaycan Türk fəlsəfəsindən yarpaqlar: Abbasqulu Ağa Bakıxanov...



V YAZI

A.A.Bakıxanovun ictimai-siyasi görüşlərində ən mühüm yerlərdən birini də rusların əsarət altında assimilyasiyaya məruz qalan millətinə yardım etmək üçün milli «Tarix»i yazması tutur. O, göstərirdi ki, yalnız «Tarix» vasitəsilə hər bir xalq adət-ənənələrini, milli xüsusiyyətlərini, dövlətçiliyini öyrənir və keçmişi haqqında məlumat əldə edir: «Tarix yazmaqda lazım gələn qaydalara riayət etdim: mətləbləri müxtəsər və sadə ibarələrlə yazdım, tədricən diqqət etdim və hadisələr arasındakı rabitəni gözlədim, millət təəssübündən və vətən tərəfdarlığından çəkindim».  Onun sonuncu ifadələri bizə deməyə əsas verir ki, o, millət təəssübkeşliyinin və vətənpərvərliyin nə olduğunu çox yaxşı anlayırmış. Sadəcə, o, fikirlərini bu cür ifadə etməklə, həqiqi niyyətini çar məmurlarından mümkün olduğu qədər gizlətmək istəmişdir. Ancaq çarizm onun əsil niyyətini bir qədər gec də olsa başa düşmüş, onun «Tarix» kitabını dövlət səviyyəsində nəşr etməyə qadağa qoymuşdur. Çarizmin A.A.Bakıxanov¬dan ehtiyatlanması isə əsassız deyildir. Belə ki, A.A.Bakı-xanov özü də sonralar «Tarix» kitabı haqqında, əvvəllər yazdığı fikri ilə üst-üstə düşməyən ifadələr işlətmişdir. «Tarix»in qələmə alınmasının üstündən bir neçə il keçdikdən sonra, o, bir şeirində yazır ki, ana öz uşağına necə məhəbbət göstərirsə, o da bu əsərini həmin sevgi ilə yazmışdır: «Bu ananın hiss etdiyi ləzzət gəlməz hesaba, Bənzər ancaq o ləzzət bu təravətli kitaba». “Tarix” kitabının mahiyyətini açdığı bir şeirində də o, bu əsərini Azərbaycan türk xalq üçün yazdığını açıqca etiraf etmişdir. 
Hər halda A.A.Bakıxanovun «Tarix»in əvvəllinə yazdığı «millət təəssübündən və vətənpərvərlikdən çəkindim» fikri ilə, «yazılmalı oldu, lakin, bu əsərim («Gülüstani-İrəm» nəzərdə tutulur – F.Ə.) xalq üçün» fikri ilə heç də uzlaşmır. Deməli, A.A.Bakıxanovun əvvəlki fikiri sırf taktiki bir gediş idi. Ona görə də A.A.Bakıxanov millətinin «Tarix»ini yazarkən ümid etmişdir ki, çar Rusiyası onun əsil niyyətini anlamayacaq, tarixi olayları obyektiv şəkildə qələmə aldığı üçün ona təzyiq etməyəcək və hətta dövlət səviyyəsində «Tarix»in nəşrinə yardım edəcəkdir. Bu məqsədlə A.A.Bakıxanov əvvəlcə farsca yazdığı «Gülüstani-İrəm» kitabını sonra rus dilinə tərcümə edərək (özü də «Qafqazın Şərq hissəsinin tarixi» adı ilə) hərbi nazir A.İ.Çernışovun vasitəsilə çar I Nikolaya göndərmişdir. I Nikolay akademiklərdən M.Brosse və B.Dornun kitab haqqındakı müsbət rəylərinə baxmayaraq, çar «A.A.Bakıxanovun əsəri Avropa alimlərinin tənqidinə davam gətirə bilməz» deyə, kitabın dövlət hesabına nəşr edilməsinə icazə verməmişdir. Bu bir bəhanə idi. Çar və onun məmurlarını əndişəyə salan Bakıxanovun «Tarix»inin Avropa alimlərinin tənqidinə davam gətirib-gətirməyəcəyi deyil, millət təəssübkeşliyi və vətənpərvərlik ruhunda yazılması idi. Bununla da, çarizm Qafqaz, o cümlədən Şimali Azərbaycan türkləri arasında milli oyanışın baş verməsinin qarşısını almaq niyyətində olmuşdur. Bu isə, bir daha Bakıxanovun məlum əsərinin türk dünyası və o cümlədən Azərbaycan türkləri üçün əhəmiyyətinin böyüklüyündən xəbər verir. 
Doğrudan da, Azərbaycanın şimal hissəsinin çar Rusiyası tərəfindən işğalı prosesinin iştirakçısı olan Bakıxanovın Avropa səyahətindən döndükdən sonra İslam tarixi, yaxud hansısa bir xanlığın, sülalənin deyil, məhz milli tarixi yazmağa qərara gəlməsi təsadüfi ola bilməzdi. Əksinə, Bakıxanov bu tarixi yazmaqla mənsub olduğu türk millətinə aşılamaq istəyirdi ki, onun az qala dünyanın yaranşı qədər əzəmətli bir keçmişi vardır.  Bu mənada, Bakıxanovun tarixi «Dağıstan və Şirvan ölkələri»nin ərazisi ilə məhdudlaşdırılsa da, əslində burada qədim türklərin yaranışı, onun ayrı-ayrı qolları, xüsusilə Azərbaycan ərazisində və yaxud da Azərbaycanda daxil olmaqla böyük dövlətlər yaratmış türk süllalərindən (Qərbi Türk xaqanlığı, Xəzər xaqanlığı, Səlcuqlar, Atabəylər, Cəlayirlər, Şirvanşahlar, Teymurilər, Qaraqoyunlular, Ağqoyunlular, Səfəvilər, Azərbaycan Türk xanlıqları və b.) bəhs olunmuşdur.
Bəs, A.A.Bakıxanovun «Tarix» əsərində hansı milli xüsusiyyətlər öz əksini tapmışdı ki, çar və onun akademikləri onun nəşrinə əngəl törətmişlər? Burada bir neçə önəmli məqamlar var ki, aşağıda onları təhlil etməyə çalışmışıq. 
A.A.Bakıxanovun əsərində diqqət yetirdiyi birinci məsələ Şirvan və Dağıstan xalqlarının (əslində Azərbaycan xalqının) qədim sakinlərinin mənşəyi və onların adlarının mənasıdır. O yazır ki, erkən orta əsrlərdə Şirvan və Dağıstan birlikdə Albaniya adlanmışdır və alan tayfası bu ölkənin qədim sakinləridir və onların öz padşahları olub. A.A.Bakıxanov Əğvan sözünü də Albanla əlaqləndirr. Onun fikrincə, alan və alban sözləri isə bir-birinə bənzəyir və biri o birindən alınmışdır. Bakıxanova görə, massagetlərdən olan alan tayfası, cənub tarixçilərinin buranın qədim sakinləri hesab etdiyi skif (iskit) tayfasını Albaniyada sıxışdıraraq burada məskunlaşıblar. Skiflər isə hələ miladdan yeddi əsr bundan öncə kimmeriləri qovaraq Qafqazda olublar. Beləliklə, skif tayfasından olan massagetlər və alanlar daha da yaxınlaşıblar. Eyni zamanda alanların bir çox adət və ənənələri hun tayfası ilə oxşardır. 
A.A.Bakıxanova görə, alan dağlı deməkdir və Albaniyanın yerli xalqlarından olan massagetlərdən bir tayfanın qədim zamanlarda Altay dağlarında yaşadıqları üçün belə adlandırıblar və alan tayfası Qafqazın şimal tərəfində yerləşdiyinə görə, onların cənuba hər iki tərəfdən hücum etmək üçün yolları var idi. O yazır: «Alan adı məşhur olduğu üçün bir çox erməni kitablarında Qafqazın Şərq tərəflərində yaşayan dağlıların hamısına bu ad verilir. Hətta Şirvan yaxınlığındakı Muğan səhrasının şimal qismi də, qədim kitablarda Alan səhrası adı ilə məşhurdur. Tarixçilərin yazdığına görə, Albanus və Qassı çayları arasında olan Alban şəhəri, yerin vəziyyəti və münasibətinə görə, gərək Dərbənd şəhəri olsun». O, albanların türk olmasını isə, belə əsaslandırır: «Quba ölkəsində Alpan adlı bir kənd vardır, alban sözündən dəyişmiş ola bilir. Bir dağın təpəsində çox qədim bir qala mövcuddur, onu Əşkəbus adlandırırlar. Firdovsinin «Şahnamə»dəki qeydinə görə, Əşkəbus türklərdən bir pəhlivan olub, xaqanın döyüşündə Rüstəm tərəfindən öldürülmüşdür». Bu o deməkdir ki, A.A.Bakıxanov hələ XIX əsrdə albanların türk olduqları ideyasını irəli sürmüşdü. 
A.A.Bakıxanov bu əsərində «türk» və ona yaxın məfhumların yaranmasına və inkişafına xüsusi aydınlıq gətirmişdir. O, orta əsr tarixçiləri H.Mustovfi Qəzvini (XIII-XIV əsrlər), Murond və Xandəmirə (XV əsr) istinad edərək yazır ki, Nuh peyğəmbərinin oğlu Yafəs türklərin ilk hökmdarıdır və onun böyük oğlu Türk olmuşdur: «Bütün Yafəs nəslinin qəbilələri bunun adı ilə  türk adlanırlar. Atasının vəfatından sonra, özü üçün Türküstanda isti və soyuq bulaqlı bir çox otlaqlar seçmişdir». A.A.Bakıxanov Karamzin və başqa tarixçilərə istinadən yazır ki, güclü bir tayfa olan türklər Çin və İran ölkələrinə tez-tez basqın edirmişlər və 580-ci ildə Qara dənizin şimal-şərq sahillərini Krım ölkəsinə qədər istila etmişlər. Bu dövrdə onun yanına elçi sifətində gələn rumluya (avropalıya) Türk xaqanı demişdir: «Siz o rumlular deyilsiniz ki, on dildə danışıb hamısını da eyni dərəcədə aldadırsınız? Biz türkük, yalan və aldatmaq bilmərik». Fikrimizcə, böyük ziyalımız Türk xaqanının adından belə bir iqtibası verməklə türklərin malik olduqları mədəniyyəti və ədalətliliyi göstərmək istəmişdir.
A.A.Bakıxanov yazır ki, 581-ci ildə Türk ölkəsi şərq və qərb ölkələrinə bölünmüş, sonralar qüvvətlənib, keçmiş əzəmətini bərpa etmişdir. A.A.Bakıxanov hesab edir ki, xəzərlər də türk tayfasındandırlar və onun fikrinə görə, Yafəsin oğullarından olan xəzərlər Xəzər və Qara dəniz arasında məskşunlaşıblarmış. O yazır ki, indiki Xəzərin sahillərində Xəzərgan adlanan yer var ki, bu da N.Gəncəvinin «İskəndərnamə»sindəki Xəzrankuh adlanan yer ola bilər. A.A.Bakıxanov bu fikrində də tamamilə haqlı idi. Çünki N.Gəncəvi, həm də Xaqani Xəzərlərin ölkəsini Xəzran kimi qeyd ediblər. A.A.Bakıxanov Kaspi və Qafqaz anlayışlarının da bir-birinə yaxın anlayışlar olduğunu, qədim dövrlərdə burada Qaspi adlı tayfanın yaşadığını və yunanlar, romalılar arasında bu dənizin Qaspi adlandırıldığını qeyd edərək yazır: «Qafqaz sözü də, həmin qaspi adlı tayfanın adından və Quranda qeyd edilən Qaf dağından alınmışdır». Bir sözlə, A.A.Bakıxanov Turanın türklərin qədim vətəni olduğuna inanmış, eyni zamanda Qafqazı, o cümələdən Azərbaycanı da Turanın bir hissəsi hesab etmişdir. 
A.A.Bakıxanovun «Gülüstani-İrəm» əsərində ikinci önəmli məsələ Şirvan və Dağıstan xalqlarının dili ilə bağlıdır. O yazır ki, buranın xalqlarının əksəriyyəti türk dilində, yaxud da türk dilinin müxtəlif ləhcələrində danışır: «Mağarti, Mərağə, Xoçni və Çıraq adlı dörd kənddə, Dərbənd şəhərində və onun hər iki tərəfində olan Ulus və Tərəkəmə mahalındakı kəndlərin hamısında, Tip, Müskür və Şabran mahallarında və Quba şəhərinin özündə, Səlyan ilə Şirvanın digər mahallarında, Bakının altı tərəkəmə kəndində və bütün Şəki ölkəsində əhalinin dili türkcədir. Bunların əksəriyyəti türk, moğol və tatar nəslindən olub, bəziləri də, Osmanlı – İran müharibələri zamanında, Səfəvilər dövründə və bundan sonra gəlmişlər. Bunların ləhcələri Ermənistan (Ərməniyyə – F.Ə.) və Azərbaycanın bütün vilayətlərində də İranın bir çox yerlərində işlənən türk dilinə mənsubdur. Bu ləhcə Osmanlı, Cağatay, Qumuq və Noğay ləhcələri arasında orta ləhcədir, lakin hər bir dil üçün lazım olan yazı qay¬daları və qanunları (sərf-nəhv) bu dil üçün hələ təyin edilməmişdir». O qeyd edir ki, Şirvan və Dağıstanda yaşayan başqa xalqlar türk dilində danışanları moğol adlandırırdılar. 
Maraqlıdır ki, Bakıxanov ilk əsəri olan «Riyaz əl-Qüds»ü də doğma türk dilində yazdığını qeyd etmişdir: ««Riyaz əl-Qüds», türk dilində, 14 fəsildən ibarətdir». Eyni zamanda o, həmin tarixi əsərində ərəb, fars, türk və tatar dillərində yazılmış kiçik şeirlərinin də olduğunu qeyd edir. Görünür, A.A.Bakıxanovun dövründə hələlik «tatar» anlayışı geniş yayılmadığı üçün, mütəfəkkir türk dilini əvvəlcə müstəqil, daha sonra ayrı-ayrlıqda türk və tatar dilləri şəklində işlətmişdir. Bu zaman A.A.Bakıxanovın türk və tatar dilləri dedikdə, onları necə fərqləndirməsi aydın olmasa da, belə nəticə çıxarmaq olar ki, türk dili Osmanlı türkcəsinə, tatar dili isə Azərbaycan türkcəsinə şamil edilmişdir. Hər halda A.A.Bakıxanov çar Rusiyasının rəsmi təbliğatına baxmayaraq, Azərbaycan türklərinin dilinin türk dili olmasını ifadə etmişdir. Sadəcə, o, Azərbaycan türk dilini çarizmin siyasətinə uyğun şəkildə bəzən «tatar dili», Azərbaycan türklərinin milli mənşəyini isə türk əvəzinə «tatar» kimi qeyd etmək məcburiyyətində qalmışdır. Bunu, çarizmin apardığı mənfur siyasətin təsiri altında A.A.Bakıxanovun Azərbaycan türk dilinin indiyədək qrammatikasının təyin olunmaması mülahizəsi, eyni zamanda «Tatar nəğməsi» adlı şeiri də göstərir.

AMEA Fəlsəfə İnstitutunun aparıcı elmi işçisi,
dosent, fəlsəfə üzrə fəlsəfə doktoru Faiq Ələkbərli (Qəzənfəroğlu)

Yolda gedərkən bir anda rəfiqəsini avtobusun altına itələdi - VİDEO
Bu FOTOLAR sizi çaşdıra bilər - Diqqətlə baxın
Dodaqlarını şişirtmək istəyən qız reanimasiyaya yerləşdirildi -FOTOLAR
Bu reklama qadın əvəzinə kişi çəkildi - FOTOLAR
Hər gün 1 ədəd limon yemək ölümcül xəstəliyə qarşı mübarizədi...
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Dünya
İndi hamı 150 sərnişini xilas edən ABŞ-ın ilk qadın pilotundan danışır- FOTOLAR
Hadisə
Metroda DƏHŞƏT! Uşaq relslərin üzərinə yıxıldı - VİDEO
Hadisə
Həbsxanadan qaçdı və baş nazirlə eyni təyyarədə uçub ölkəni tərk etdi...
Maraqlı
Uşaqlar yemək yeməyəndə... - Analar oxusun - FOTOLAR
Maraqlı
Günəşli günlərdə niyə depressiyaya düşürük?
Həftənin ən çox oxunanları
Oteldə ölən deputatla bağlı iddia rəsmən təkzib edildi - Prokurorluqdan açıqlama
Toyuq budu ilə fahişə yanına gedən kişi pis vəziyyətdə qaldı...
"Sən demə, sənin "dux"un azərbaycanlılara çatırmış... -Aspasibo Volodya kişinin udaçnı olmayan oğlu"
“Yaşlı adamlar, hamilə qadınlar və uşaqlar evdən bayıra çıxmasınlar” - XƏBƏRDARLIQ...
Atasız-anasız şəhidin xalasından Birinci Vitse-Prezidentə ürəkdağlayan MÜRACİƏT...
ABŞ, İngiltərə və Fransa Suriyada hərbi əməliyyatlara başladı - Moskva şokda...
"Daha Serj Sərkisyan adında adam yoxdur, onun statusu fahişədən də aşağıdır..."
Qız ona xəyanət edən oğlan dostunun maşınını yandırdı - FOTO + VİDEO
Pusiyanın "dəlisov" silahını Tramp "ağıllı" raketiylə vurdu... - "Putin başa düşdü ki..."
İşğal altındakı Füzuli rayonundan son görüntülər yayıldı -Video
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin