Xəbər lenti
23/05/2018 [11:00]:
"Məni təhqir edənlər vicdanlarına baş vursunlar”
23/05/2018 [10:56]:
Cəbhədə şiddətli atışma oldu
23/05/2018 [10:51]:
Neftdən büdcəyə gələn əlavə gəlirlər problemli kreditlərin həllinə yönəldilsin - TƏKLİF
23/05/2018 [10:51]:
Putinin müalicə etdirdiyi xərçəng xəstəsi dünyasını dəyişdi - FOTOLAR
23/05/2018 [10:48]:
Lerikdə ağac kəsənlərin işi Baş Prokurorluğa verilib
23/05/2018 [10:46]:
Terror qruplaşmaları ayda nə qədər pul qazanır? - AÇIQLAMA
23/05/2018 [10:45]:
Səhhəti pisləşən Musa Yaqubdan xəbər var
23/05/2018 [10:42]:
Komitə sədri Dilqəmlə Şahbazın məsələsini “Qızıl Xaç” nümayəndəsilə müzakirə etdi
23/05/2018 [10:41]:
Cinsi bilinməyən uşaq doğuldu- FOTOLAR
23/05/2018 [10:40]:
Manat və dolların bugünkü MƏZƏNNƏSİ
23/05/2018 [10:18]:
Xəstəxanadan çıxan ər-arvaq qətlə yetirildi - VİDEO
23/05/2018 [10:15]:
Prezident ürəyindən əməliyyat olundu
23/05/2018 [10:12]:
"Bu gün istedadlı gənclik yoxdur deyib, keçmişin xiffəti ilə yaşamaq düzgün deyil"
23/05/2018 [10:10]:
“İnstagram”da çoxlarının ürəyindən xəbər verən funksiya aktivləşdi
23/05/2018 [10:06]:
Əsl zəngin həyatı yaşamayan milyarderlər haqda - Maraqlı faktlar
23/05/2018 [10:03]:
Yol polisləri iftar vaxtı sürücülərə su və xurma payladı - İBRƏTAMİZ...
23/05/2018 [10:01]:
Oruc tutan Kral iftarını polislərlə birgə açdı - İBRƏTAMİZ...(VIDEO)
23/05/2018 [09:58]:
Beynəlxalq Mətbuatın Fotosu seçildi
23/05/2018 [09:44]:
İsrail Qəzza zolağına aviazərbələr endirdi
23/05/2018 [09:42]:
İlham Əliyev yol polisi ilə bağlı fərman verdi
23/05/2018 [00:35]:
Azərbaycanlı alim erməni səfiri İsveçdə pərt etdi - Foto
23/05/2018 [00:10]:
"NİİM-ə üzümü tuturam: özünə rəva bilmədiyin bir avtobusu başqalarına niyə rəva görürsən?"
23/05/2018 [00:04]:
Zukerberq “sızmalarla” bağlı Avropa Parlamentinə ifadə verib
22/05/2018 [23:30]:
Şahzadə Səudiyyə Ərəbistanında çevriliş etməyə çağırdı
22/05/2018 [23:29]:
Meşədə yanğın çıxaran gəncə fantastik cəza - 36,6 milyon dollar ödəyəcək
22/05/2018 [23:28]:
Ramazan ayının yeddinci gününün duası - İmsak və iftar vaxtı
22/05/2018 [23:20]:
"Qoy sertifikasiya olsun, təki bu məsələyə bir son qoyulsun..."
22/05/2018 [23:15]:
Bakıda avtobus sürücüsü 25 qəpiyə görə döyüldü – VIDEO
22/05/2018 [23:12]:
Anası ilə birlikdə öldürülən gənc müəllimənin - Fotosu
22/05/2018 [23:11]:
"Meyitləri tapılan alpinistlərin səhvi o olub ki... "
22/05/2018 [23:06]:
Pakistanda anomal istilər: 65 ölü
22/05/2018 [22:59]:
Evdə steril təmizliyin gözlənilməz təhlükəsi aşkarlandı
22/05/2018 [22:52]:
Çadır Festivalından maraqlı FOTOLAR
22/05/2018 [22:28]:
İlham Əliyev əmisini unutmadı- SƏRƏNCAM
22/05/2018 [22:27]:
Aİ-Azərbaycan danışıqlarının tarixi və məkanı açıqlandı
22/05/2018 [22:25]:
Bulaq festivalından maraqlı anlar - FOTOLAR
22/05/2018 [22:23]:
Tramp-In görüşü ertələnə bilər
22/05/2018 [22:21]:
Qadınların qorxusu...
22/05/2018 [22:06]:
Ukrayna ABŞ-ın göndərdiyi “Javelin”i sınadı – VİDEO
22/05/2018 [21:53]:
Mark Zukerberq Avropa Parlamentində ifadə verir - VİDEO
22/05/2018 [21:49]:
Vaksini olmayan ölümcül virus yayıldı
22/05/2018 [21:05]:
Roqozin getdi, Azərbaycana silahı kim satacaq?
22/05/2018 [20:58]:
İsrail İrana qarşı F-35 qırıcısını tətbiq etdiyini açıqladı
22/05/2018 [20:49]:
Azərbaycan İnvestisiya Şirkətinə yeni icraçı direktor təyin edilib
22/05/2018 [20:32]:
Doğulduğu gündən bəri günə 6 milyon dollar qazanıb
22/05/2018 [20:30]:
Ermənilər Xocavənddə 2414 hektara taxıl və tərəvəz məhsulları əkilib
22/05/2018 [20:19]:
“Xaricdəki tədbirlərdə xeyli qulağı sırğalı, uzunsaçlı oğlanlar görürəm ki, vaxtilə bizdə siyasi məhbus olublar”
22/05/2018 [20:01]:
Lotu Qulinin dostu vəzifədən getdi - FOTO
22/05/2018 [19:37]:
Avstraliya şəhəri Dağlıq Qarabağın “müstəqilliyini” dəstəkləyən qərar verdi
22/05/2018 [19:36]:
Prezident Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi ilə bağlı sərəncam imzaladı
22/05/2018 [19:33]:
Aqrar Tədqiqatlar Mərkəzi yaradılacaq
22/05/2018 [19:32]:
Repetitor yanına getmədən 700 bal toplayan sumqayıtlı Əsra - FOTO
22/05/2018 [19:08]:
Pitbull iki uşaqlı ailəyə hücum etdi - VİDEO
22/05/2018 [19:05]:
Sabiq MTN polkovnikləri məhkəmədən bəraət istəyiblər
22/05/2018 [18:52]:
“Təhsil haqqında” qanuna dəyişikliklər edilir
22/05/2018 [18:51]:
Prokurorluq: Kafedə baş verən partlayışla bağlı “Azərtransservis” direktoru tutuldu
22/05/2018 [18:48]:
Goranboyda xalça emalatxanasının tikintisinə 2 milyon manat ayrıldı
22/05/2018 [18:47]:
Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin işçiləri təltif olundu - SİYAHI
22/05/2018 [18:45]:
DİM: 28 nəfərin imtahan nəticələri ləğv edilib
22/05/2018 [18:42]:
Həsən Ruhani İlham Əliyevə məktub ünvanladı
22/05/2018 [18:41]:
Kraliça Azərbaycan xalqını təbrik etdi
22/05/2018 [18:41]:
700 bal yığan abituriyent: Əziyyət çəkməmişəm
22/05/2018 [18:15]:
Madonna bu şəkillərinə görə 10 dollar aldı - FOTOLAR
22/05/2018 [18:08]:
Rövşən Rzayev məcburi köçkünlərlə bağlı tapşırıq verdi - FOTO
22/05/2018 [18:08]:
AXC-nin 100 illik yubileyi 311 №-li tam orta məktəbdə də qeyd olundu
22/05/2018 [18:07]:
ADNSU-nun professorları Rusiya Təbiət Elmləri Akademiyasının medalı ilə təltif olunublar
22/05/2018 [18:06]:
Ziya Məmmədovun oğlundan Hadisəyə daha bir zərbə
22/05/2018 [18:04]:
“Nar”dan Ramazan fürsəti
22/05/2018 [18:02]:
“Təxris olunmağına dörd ay qalmışdı...”- Şəhid əsgərimizin atası...
22/05/2018 [17:59]:
Emin Seyidov: "Avropanın xristian təəssübkeşliyi burada özünü açıq göstərir"
22/05/2018 [17:42]:
“Klinikalardan evlərə zəng vurub insanları aldadırlar”
22/05/2018 [17:13]:
Kimliyimizi təsdiq edən milli sərvətimiz...
22/05/2018 [17:07]:
“WhatsApp”da yeni funksiya aktiv oldu – Çoxdan gözlənilirdi
22/05/2018 [16:59]:
Məleykə Abbaszadədən XƏBƏRDARLIQ: “Onlar yay imtahanlarına buraxılmayacaqlar!”
22/05/2018 [16:58]:
Müdafiə Nazirliyi 2 zabitin ölüm xəbərini yayanlara xəbərdarlıq etdi
22/05/2018 [16:57]:
I-IV qruplar üzrə imtahanların nəticəsi açıqlandı - 3 abituriyent 700 bal topladı
22/05/2018 [16:56]:
“Azərsu” 12-ci elektron xidməti istifadəyə verib
22/05/2018 [16:44]:
Parlamentdə “ağlabatan” müzakirə
22/05/2018 [16:38]:
Deputat: "Nazirlər gəlir, gedir, problem həll edilməmiş qalır"
22/05/2018 [16:36]:
Türkmənbaşının şəklindən tualetdə istifadə edənlər cəzalandırılacaq
Bütün arxiv bir sırada
19/04/2018 [10:12] - Cəmiyyət - ( 971 dəfə baxılıb)

Nüvə silahları - Yeri məhv olmaqdan qoruyan son ümid...



Yer kürəsinin hər tərəfdən kosmosla əhatə olunduğu heç kəsə sirr deyil. Kosmos isə özlüyündə həm də sərhədləri məlum olmayan bir məkandır. Alimlərin əksəriyyəti də onun sərhərlərini olmadığını iddia edir. Kosmosda bizim planet kimi sonsuz sayda cisim hərəkət edir. Bu cisimlər o qədər xaotik hərəkət edir ki, elə bu cisimlərin sonsuz sayda çarpışması da baş verə bilir. Bu cisimlərdən biri də asteroiddir. Asteroidləri həm də “kiçik planetlər” adlandırılar.

 

Alimlərin hesablamalarına görə milyonlarla asteroid yerin atmosfer qatında yanaraq parçalanır və toza çevrilərək Yerin torpaq qatını artırır. Bu asteroidlər Yerin torpaq qatını su və digər kimyəvi elementlərlə zənginləşdirir. Biz onlarla nəfəs alır və çox zamanın onların bəhrəsindən qidalanırıq.

 

Bəs o zaman “Hansı təhlükədən söhbət gedə bilər” sualı ortaya çıxır. Məsələ burasındadır ki, bu asteroidlərin Yerin atmosfer qatında yanmasının səbəbi onları həcminin kiçik olması ilə əlaqəlidir. Yəni daha böyük olanların yerin səthi ilə çarpışması təhlükəsi hər zaman var. Bu təhlükə isə bizə qədim əcdadlarımız dinozavrların taleyini yaşada bilər. Təbii ki, bu heç kimə xoş gəlməz. Elə nümunə üçün 2013-cü ildə Çelyabinsk səmasında xoşbəxtlikdən özü partlayan asteroidi göstərmək olar.  Xatırladaq ki, asteroid havada partlasa da, partlayış zərbəsi evlərin və obyektlərin şüşələrini sındırmışdı.

 

Ona görə də alimlər rəsədxanalardan demək olar ki, fasiləsiz olaraq kosmosu müşahidə edir və belə təhlükə yarada biləcək asteroidləri qeydiyyata alırlar. Onlar daima nəzarətdə saxlanılır. Gələcəkdə bu cisimlərin Yer kürəsi ilə çarpışmasının qarşısı alınması üçün indidən müxtəlif ssenarilər üzərində işlər aparılır.

Bu ssenarilərdən biri də onlara qarşı nüvə sialhından istifadə edilməsidir. Bu mövzu müxtəlif “Hollivud” filmlərinin ilham mənbəyi olub.

Bunlarda biri də elmi dairələrdə ciddi müzakirələrə səbəb olmuş “Armagedon” filmidir. Bu filmin müzakirə səbəbi onun hazırlanmasında buraxılan gülməli elmi səhvlərdir. Biz buna qayıtmaq istəmirik.

Burada əsas məsələ yəni təhlükə obyektlərinin nüvə başlığı və ya gücü ilə aradan qaldırılmasıdır. Xüsusən də günümüzdə bu risklərin daha ciddi dəyərləndirilidiyi bir zamanda.

Xarici elmi jurnallarda artıq bu mövzuda ciddi elmi diskusiyalar aparılır.

 

Modern.az-ın xəbərinə görə, “Acta astronautica” jurnalında veilən məqalədə alimlər “HAMMER” (hipersürətlə hərəkət edən asteroidlə çarpışmanın qarşısını təcili ala biləcək) kosmik gəminin konsepsiyasını veriblər. Bu gəminin əsas funksiyası təhlükəli asteroidləri təhlükəsiz məsafəyə yönəltmək ən pis məqamda isə filmdəki kimi asteroidə nüvə başlığının çatdırılmasını həyata keçirmək olacaq.

Digər elmi jurnallarda isə yeni bir metod oxuculara təqdim olunub. Bu metodda alimlər kiçik göy cisimlərinin üzərinə lazer vasitəsi ilə nüvə partlayışlarını imitasiya edirlər.

 

Alimlər bütün bu tədbirlərin görülməsi üçün asteroidlərin mümkün qədər öncədən aşkarlanması və nəzarətə götürülməsi ilə yanaşı, ona qarşı çox öncədən planlı mübarizəyə başlanmasının vacibliyini vurğrlayırlar.

 

“HAMMER” layihəsinə başçılıq edən “Merilend” universitetində aerokosmik sistemlərin layihəçisi Brent Barbi sınaqlar və hesablamalar üçün 500 metrlik “Bennu” asteroidini nəzarətə götürüb. Qeyd edək ki, bu asteroidə bir neçə aydan sonra NASA-nın “OSIRIS-Rex”(bu gəmi “Bennu” asteroidi üçün təhciz olunub) kosmik gəmisi yaxınlaşacaq. Bu asteroidin 2135-ci ilin sentyabrın 25-də Yer kürəsi ilə çarpışması ehtimalı var. Ehtimal 1/2700 olsa da, bu asteroid üçün çox böyük bir ehtimaldır. Hesablamalara görə əgər çarpışma baş verərsə, o zaman Xirosimada partladılan nüvə silahından 80 000 dəfə daha çox enerji istehsal olunacaq.

 

Barbinin sözlərinə görə onun partladılması yalnız “B” planıdır, əsas “A” planı isə asteroidi “çəkicləmək”lə onun hərəkət trayektoriyasının dəyişdirilməsidir. Bunun üçün bir neçə on il öncədən asteroidə doğru 9 metrlik “HAMMER” gəmiləri buraxılacaq. Bu gəmilər bir-birinin ardınca asteroidlə çarpışaraq yaranan kinetik enerji ilə trayektoriyanı dəyişməyə xidmət edəcək. Bunun üçün əgər 25 il əvvəldən bu prosesə başlanılsa, 7 və 11 arası sayda gəmi kifayət edəcək.

 

“Yox əgər 10 il qalmış başlanılsa o zaman bu gəmilərdən yüzlərlə lazım olacaq. Bu isə sadəcə Bennunun trayektoriyasını cüzi dəyişməyə bəs edəcək” - Lourens adına Livermorsk milli laboratoriyasının fiziki Meqan Bruk Seyel belə bildirib.

 

“B” planı isə asteroidin yaxınlığında bir neçə nüvə silahı partlatmaqdan ibarətdir. Bu partlayış onun səthini dağıdacaq və trayektoriyasının dəyişdirəcək.

 

Rus hesablamalarında göstərilib ki, lazer üsulu ilə təqribən 200 metrlik asteroid bir neçə on metrlik hissələrə bölünərsə, bu zaman zərər minimuma enər. Bunun üçün Yerdən 13 milyon km məsafədə üç meqatonluq nüvə partlayışı kifayət edəcək.

 

Həmçinin alimlər asteroidlərin zəif yerlərinin nüvə silahı ilə vurularaq partladılmasını təklif edirlər. Bu özlüyündə riskli olsa da bunun üçün 15 gün əvvəldən buraxılan gəmi işi həll edə bilər. Beləliklə nüvə silahı son çarə kimi qalmaqda davam edir.

Xəstəxanadan çıxan ər-arvaq qətlə yetirildi - VİDEO
Beynəlxalq Mətbuatın Fotosu seçildi
Çadır Festivalından maraqlı FOTOLAR
Bulaq festivalından maraqlı anlar - FOTOLAR
Qadınların qorxusu...
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Dünya
Cinsi bilinməyən uşaq doğuldu- FOTOLAR
Maraqlı
Oruc tutan Kral iftarını polislərlə birgə açdı - İBRƏTAMİZ...(VIDEO)
Cəmiyyət
"Qoy sertifikasiya olsun, təki bu məsələyə bir son qoyulsun..."
Cəmiyyət
Ermənilər Xocavənddə 2414 hektara taxıl və tərəvəz məhsulları əkilib
Dünya
Sərxoş qadın yatdı və DƏHŞƏTLİ ŞƏKİLDƏ ÖLDÜ...
Həftənin ən çox oxunanları
Ramazan ayında cinsi münasibət necə tənzimlənməlidir? - QAYDALAR
Alpinistlərlə bağlı şok iddia - “Meyitlər şübhəli şəkildə, anidən tapılıb”
Turş alçanın bu faydalarını bilirsinizmi...?
Xankəndi-Şuşa kanat yolunun tikintisinə başlanacaq - Xeyriyyə fondları hesabına
Bu baş versə, hamımız yanacağıq - Ərdoğan
Kann kino festivalının qırmızı xalısında qıpqırmızı ƏXLAQSIZLIQ...
"4 bacının tək qardaşı idi..." - Dünən şəhid olan əsgərimizin FOTOSU
“Xaricdə bank vətəndaşlara, bizdə isə vətəndaşlar banklara yalvarır”
Xalq artisti ittihamlara cavab verdi: "Gələcəkdə Almaxanım da dəvət olunar və oxuyar"
“Özünə ayaqyolu axtaran xanım video çəkməz...” - “Unibank”dan müştəri ittihamına cavab...
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin