Xəbər lenti
23/10/2018 [11:07]:
Tanınmış fizikin əşyaları satışa çıxarılır...
23/10/2018 [11:06]:
“Orada insanlara əzab və işgəncələr verilməsi ifşa edilib” – Tahir İmanovun əsər təhlili
23/10/2018 [10:57]:
“Elə adamlara professor deyirlər ki, insan məəttəl qalır...” - İlham İsmayıl
23/10/2018 [10:41]:
Deputatlar üçün 27 milyon ayrılacaq...
23/10/2018 [10:37]:
Corc Sorosa evində sui-qəsd cəhdi - Poçt qutusuna...
23/10/2018 [10:31]:
“İndi o faizlə heç bir yerdə kredit almaq mümkün deyil” - İlham Əliyev
23/10/2018 [10:30]:
Bakı metrosunda problem - Qatarlar gecikdi
23/10/2018 [10:28]:
“Lotu Quli” yenidən Türkiyədə saxlanıldı
23/10/2018 [10:20]:
ADPU-da “Yüksəlişin sirri” sənədli filmi nümayiş etdirildi -FOTOLAR
23/10/2018 [10:17]:
Sovet rejimindən narazı yaradıcı ziyalılar...
23/10/2018 [10:14]:
Məşhur diplomatlardan Dövlət Komitəsi ilə bağlı AÇIQLAMALAR
23/10/2018 [10:08]:
Ermənistan cəbhədə təxribata ara vermir
23/10/2018 [09:54]:
Masal kimi və ya Azərbaycanın ikinci “Çin”i... - FOTOLAR
23/10/2018 [09:36]:
Adnan Oktar tərəfdarlarına ikinci əməliyyat - 14 nəfər yaxalandı, 19-u axtarılır
23/10/2018 [09:34]:
Bakıda eşşək ferması yaradılıb, südü satılır
23/10/2018 [09:26]:
Bu körpü Rekordlar Kitabına düşdü
23/10/2018 [09:25]:
“Hər il 100 mindən çox uşaq doğulur” - İlham Əliyev
23/10/2018 [09:19]:
Manat və dolların bugünkü MƏZƏNNƏSİ
23/10/2018 [09:16]:
Şəmil Sadiqdən gənclərə 12 məsləhət...
23/10/2018 [09:13]:
Bu gün Çempionlar Liqasında 3-cü tur başlayır - TƏQVİM
23/10/2018 [00:08]:
Azərbaycanlı ərəb şeyxinin qızından evlilik təklifi aldı - FOTO
23/10/2018 [00:07]:
"Hamiləlik zamanı qadın stres keçirərsə, körpədə nevrologiya xəstəliyi əmələ gələ bilər”
23/10/2018 [00:06]:
Türkiyə Səudiyyə Ərəbistanı ilə münasibətlərin korlanmasını istəmir
23/10/2018 [00:00]:
Qaşıqçının qətlini gizləmək üçün dublyordan istifadə etdilər -FOTOLAR
22/10/2018 [23:56]:
“Belə getsə, bir neçə il sonra Bakı çökəcək”
22/10/2018 [23:39]:
Dünyanın ən ağıllı robotu “Sofiya” - “Dostum Azərbaycana gəlməyi tövsiyə etdi”
22/10/2018 [23:24]:
İordaniya İsraildən torpaq tələb etdi
22/10/2018 [23:01]:
Güləşçimiz finalda amerikalıya uduzdu
22/10/2018 [22:40]:
Rusiyada sərnişin təyyarəsi atəşə tutuldu
22/10/2018 [21:56]:
"Bəyin oğurlanması" filminin Gülbadamı həmkarı ilə bağlı sirri illər sonra açdı: "Bəli, Arifi sevmişəm, o da məni sevib" - FOTO
22/10/2018 [21:54]:
İlham Əliyev: "Azərbaycan istənilən infrastruktur layihəsini uğurla icra edə bilər və icra edir"
22/10/2018 [21:47]:
Bütün dünya bu cütlüyü tapmaq üçün səfərbər oldu - MARAQLI...
22/10/2018 [21:26]:
İlham Əliyev: "Kompleks tədbirlər nəticəsində kənd təsərrüfatının inkişafına nail oluruq"
22/10/2018 [21:23]:
Tənəffüsdə danışmaq qadağan olundu: Səs çıxaranlar cazalandırılacaq...
22/10/2018 [21:21]:
Paşinyan keçmiş deputatın bütün qardaşlarını həbs etdirdi
22/10/2018 [21:10]:
Əməkdar artistin maşınını soydular - FOTOLAR
22/10/2018 [21:00]:
Mindiyi təyyarədə irqçi hucuma məruz qaldı - VİDEO
22/10/2018 [20:46]:
Mədəsindən 120 ədəd mismar çıxdı - İNANILMAZ...
22/10/2018 [20:38]:
Avtobus yenə can aldı, evin tək qızı öldü - VİDEO
22/10/2018 [20:36]:
Qarabağda məskunlaşma məsələsi dərinləşir...- Qubadlının bir kəndində 600 erməni...
22/10/2018 [19:34]:
Azərbaycanlı “avtoritet”in Moskvada amansız qətli - VİDEO
22/10/2018 [19:19]:
Faiq Ələkbərli: "Türkçülüyü ancaq millətçilik kimi anlamaq çox yanlışdır"
22/10/2018 [19:09]:
Evli kişi ilə sevgili olan aparıcı: “Ona bəkarətimi verdim, məni atıb getdi”
22/10/2018 [19:02]:
Polis olmaq istəyən qadınların bakirəlik testindən keçirilməsi etirazla qarşılandı -FOTOLAR
22/10/2018 [18:52]:
Fotoları gənc qızı məşhurlaşdırdı -FOTOLAR
22/10/2018 [18:47]:
Tanınmış vəkil sərxoş halda maşın sürüb?
22/10/2018 [18:44]:
Şeyxülislam nümunəsi: QMİ sədrinin valideynlərinin dəbdəbədən uzaq qəbirləri...
22/10/2018 [18:40]:
Azərbaycanda cinsi tərbiyə dərsinin tədrisinə - RƏSMİ MÜNASİBƏT
22/10/2018 [18:39]:
Putin Ukraynaya sanksiya tətbiq etdi
22/10/2018 [18:25]:
Ceyhun Bayramov “Zəngi” liseyinə yeni direktor təyin etdi
22/10/2018 [18:23]:
Prezident məktəb tikintisinə 1 milyon manat ayırdı
22/10/2018 [18:23]:
İmişlidə yaşayış binasının tikintisinə 3 milyon manat ayrıldı
22/10/2018 [18:19]:
“Tələbənin şortiklə dərsə gəlməsi əxlaqsızlıqdır” – Hafiz Hacıyevdən sərt münasibət
22/10/2018 [18:17]:
Xanım Qafarovanın qızı Mahsun Kırmızıgüllə filmə çəkilir -FOTOLAR
22/10/2018 [18:13]:
Fransalı merin adı “arzuolunmaz şəxslər” siyahısına daxil ediləcək
22/10/2018 [18:11]:
Saakaşvili: “Mənim evpulumu anam ödəyir”
22/10/2018 [18:10]:
Bu universitet “qəribə qadağa”sına aydınlıq gətirdi – “Tamamilə yanlışdı, tam sərbəstdirlər”
22/10/2018 [18:07]:
Mübariz İbrahimovun yaxın dostu olan, mərmidən qurtulan kənd müəlliminin təəssüfü - “Heyf ki, mən...”
22/10/2018 [18:02]:
Dövlət qulluğuna qəbul üçün sınaq imtahanlarına qeydiyyat davam edir
22/10/2018 [17:41]:
Prezident dünyanın ən ağıllı robotu “Sofiya” ilə görüşdü -FOTOLAR
22/10/2018 [17:33]:
Bu gün açılışı olan yoldan -FOTOLAR
22/10/2018 [17:21]:
“Bir-birini seviblər” - Qız qaçırdığına görə öldürülən oğlanın atası
22/10/2018 [17:19]:
2019-da orta aylıq əməkhaqqı 641,7 manata yüksələ bilər
22/10/2018 [17:17]:
Elmar Vəliyevin oğlu istefa verdi...
22/10/2018 [17:02]:
Restoranda qabyuyan qadını zorlamağa cəhd edən ofisianta cəza verildi
22/10/2018 [16:51]:
Nəzirməmməd Zöhrablı – Kolleclərlə bağlı sorğunun nəticəsinə sözardı
22/10/2018 [16:50]:
Leyla İmanova Macarıstan prezidentinin “Qızıl xaç” ordeni ilə təltif edildi -FOTOLAR
22/10/2018 [16:37]:
Səbuhi Məmmədli 3-cü gün əməliyyat olunacaq
22/10/2018 [16:22]:
Abituriyent və bakalavrların nəzərinə: “UNEC-də bir gün”
22/10/2018 [16:17]:
160 mindən çox daşınmaz əmlak rəsmiləşdirildi
22/10/2018 [16:10]:
“Təhsilə ayrılan vəsaitin daha da artırılmasına ehtiyac var”
22/10/2018 [16:09]:
Bakıda erməni kartofları satılır -DİQQƏT!
22/10/2018 [16:08]:
“Pakistan-Rusiya hərbi dialoqunun mövcudluğu ölkəmizin marağına uyğundur”
22/10/2018 [15:46]:
ADPU-da “Azərbaycan arxelogiyasının əsasları” adlı dərs vəsaitinin təqdimatı keçirildi
22/10/2018 [15:43]:
ADP İdarə Heyətinin növbəti toplantısı keçirildi
22/10/2018 [15:40]:
Camal Qaşıqçı öldürülməzdən əvvəl Səudiyyə Ərəbistanının şahzadəsi ilə telefonla danışıb
22/10/2018 [15:36]:
133 dəfə 11 metrlik çərimə zərbəsini dəf edən əfsanəvi qapıçı –Siqaretin məhv etdiyi dünya şöhrətli idmançı
22/10/2018 [15:33]:
Azərbaycanda həkimlər körpənin ürəyini dayandıraraq əməliyyat etdilər
22/10/2018 [15:32]:
"Azərbaycan və Türkiyənin nüfuzu beynəlxalq aləmdə daha da artacaq" -Azay Quliyev
22/10/2018 [15:29]:
"Qaşıqçı işi" Məhəmməd bin Salmanın ilk hoqqası deyilmiş...
Bütün arxiv bir sırada
19/04/2018 [10:12] - Cəmiyyət - ( 1068 dəfə baxılıb)

Nüvə silahları - Yeri məhv olmaqdan qoruyan son ümid...



Yer kürəsinin hər tərəfdən kosmosla əhatə olunduğu heç kəsə sirr deyil. Kosmos isə özlüyündə həm də sərhədləri məlum olmayan bir məkandır. Alimlərin əksəriyyəti də onun sərhərlərini olmadığını iddia edir. Kosmosda bizim planet kimi sonsuz sayda cisim hərəkət edir. Bu cisimlər o qədər xaotik hərəkət edir ki, elə bu cisimlərin sonsuz sayda çarpışması da baş verə bilir. Bu cisimlərdən biri də asteroiddir. Asteroidləri həm də “kiçik planetlər” adlandırılar.

 

Alimlərin hesablamalarına görə milyonlarla asteroid yerin atmosfer qatında yanaraq parçalanır və toza çevrilərək Yerin torpaq qatını artırır. Bu asteroidlər Yerin torpaq qatını su və digər kimyəvi elementlərlə zənginləşdirir. Biz onlarla nəfəs alır və çox zamanın onların bəhrəsindən qidalanırıq.

 

Bəs o zaman “Hansı təhlükədən söhbət gedə bilər” sualı ortaya çıxır. Məsələ burasındadır ki, bu asteroidlərin Yerin atmosfer qatında yanmasının səbəbi onları həcminin kiçik olması ilə əlaqəlidir. Yəni daha böyük olanların yerin səthi ilə çarpışması təhlükəsi hər zaman var. Bu təhlükə isə bizə qədim əcdadlarımız dinozavrların taleyini yaşada bilər. Təbii ki, bu heç kimə xoş gəlməz. Elə nümunə üçün 2013-cü ildə Çelyabinsk səmasında xoşbəxtlikdən özü partlayan asteroidi göstərmək olar.  Xatırladaq ki, asteroid havada partlasa da, partlayış zərbəsi evlərin və obyektlərin şüşələrini sındırmışdı.

 

Ona görə də alimlər rəsədxanalardan demək olar ki, fasiləsiz olaraq kosmosu müşahidə edir və belə təhlükə yarada biləcək asteroidləri qeydiyyata alırlar. Onlar daima nəzarətdə saxlanılır. Gələcəkdə bu cisimlərin Yer kürəsi ilə çarpışmasının qarşısı alınması üçün indidən müxtəlif ssenarilər üzərində işlər aparılır.

Bu ssenarilərdən biri də onlara qarşı nüvə sialhından istifadə edilməsidir. Bu mövzu müxtəlif “Hollivud” filmlərinin ilham mənbəyi olub.

Bunlarda biri də elmi dairələrdə ciddi müzakirələrə səbəb olmuş “Armagedon” filmidir. Bu filmin müzakirə səbəbi onun hazırlanmasında buraxılan gülməli elmi səhvlərdir. Biz buna qayıtmaq istəmirik.

Burada əsas məsələ yəni təhlükə obyektlərinin nüvə başlığı və ya gücü ilə aradan qaldırılmasıdır. Xüsusən də günümüzdə bu risklərin daha ciddi dəyərləndirilidiyi bir zamanda.

Xarici elmi jurnallarda artıq bu mövzuda ciddi elmi diskusiyalar aparılır.

 

Modern.az-ın xəbərinə görə, “Acta astronautica” jurnalında veilən məqalədə alimlər “HAMMER” (hipersürətlə hərəkət edən asteroidlə çarpışmanın qarşısını təcili ala biləcək) kosmik gəminin konsepsiyasını veriblər. Bu gəminin əsas funksiyası təhlükəli asteroidləri təhlükəsiz məsafəyə yönəltmək ən pis məqamda isə filmdəki kimi asteroidə nüvə başlığının çatdırılmasını həyata keçirmək olacaq.

Digər elmi jurnallarda isə yeni bir metod oxuculara təqdim olunub. Bu metodda alimlər kiçik göy cisimlərinin üzərinə lazer vasitəsi ilə nüvə partlayışlarını imitasiya edirlər.

 

Alimlər bütün bu tədbirlərin görülməsi üçün asteroidlərin mümkün qədər öncədən aşkarlanması və nəzarətə götürülməsi ilə yanaşı, ona qarşı çox öncədən planlı mübarizəyə başlanmasının vacibliyini vurğrlayırlar.

 

“HAMMER” layihəsinə başçılıq edən “Merilend” universitetində aerokosmik sistemlərin layihəçisi Brent Barbi sınaqlar və hesablamalar üçün 500 metrlik “Bennu” asteroidini nəzarətə götürüb. Qeyd edək ki, bu asteroidə bir neçə aydan sonra NASA-nın “OSIRIS-Rex”(bu gəmi “Bennu” asteroidi üçün təhciz olunub) kosmik gəmisi yaxınlaşacaq. Bu asteroidin 2135-ci ilin sentyabrın 25-də Yer kürəsi ilə çarpışması ehtimalı var. Ehtimal 1/2700 olsa da, bu asteroid üçün çox böyük bir ehtimaldır. Hesablamalara görə əgər çarpışma baş verərsə, o zaman Xirosimada partladılan nüvə silahından 80 000 dəfə daha çox enerji istehsal olunacaq.

 

Barbinin sözlərinə görə onun partladılması yalnız “B” planıdır, əsas “A” planı isə asteroidi “çəkicləmək”lə onun hərəkət trayektoriyasının dəyişdirilməsidir. Bunun üçün bir neçə on il öncədən asteroidə doğru 9 metrlik “HAMMER” gəmiləri buraxılacaq. Bu gəmilər bir-birinin ardınca asteroidlə çarpışaraq yaranan kinetik enerji ilə trayektoriyanı dəyişməyə xidmət edəcək. Bunun üçün əgər 25 il əvvəldən bu prosesə başlanılsa, 7 və 11 arası sayda gəmi kifayət edəcək.

 

“Yox əgər 10 il qalmış başlanılsa o zaman bu gəmilərdən yüzlərlə lazım olacaq. Bu isə sadəcə Bennunun trayektoriyasını cüzi dəyişməyə bəs edəcək” - Lourens adına Livermorsk milli laboratoriyasının fiziki Meqan Bruk Seyel belə bildirib.

 

“B” planı isə asteroidin yaxınlığında bir neçə nüvə silahı partlatmaqdan ibarətdir. Bu partlayış onun səthini dağıdacaq və trayektoriyasının dəyişdirəcək.

 

Rus hesablamalarında göstərilib ki, lazer üsulu ilə təqribən 200 metrlik asteroid bir neçə on metrlik hissələrə bölünərsə, bu zaman zərər minimuma enər. Bunun üçün Yerdən 13 milyon km məsafədə üç meqatonluq nüvə partlayışı kifayət edəcək.

 

Həmçinin alimlər asteroidlərin zəif yerlərinin nüvə silahı ilə vurularaq partladılmasını təklif edirlər. Bu özlüyündə riskli olsa da bunun üçün 15 gün əvvəldən buraxılan gəmi işi həll edə bilər. Beləliklə nüvə silahı son çarə kimi qalmaqda davam edir.

“Elə adamlara professor deyirlər ki, insan məəttəl qalır...” - İlham İsmayıl
"Hamiləlik zamanı qadın stres keçirərsə, körpədə nevrologiya xəstəliyi əmələ gələ bilər”
Tənəffüsdə danışmaq qadağan olundu: Səs çıxaranlar cazalandırılacaq...
Mindiyi təyyarədə irqçi hucuma məruz qaldı - VİDEO
Mədəsindən 120 ədəd mismar çıxdı - İNANILMAZ...
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Araşdırma
Sovet rejimindən narazı yaradıcı ziyalılar...
Dünya
Bütün dünya bu cütlüyü tapmaq üçün səfərbər oldu - MARAQLI...
Dünya
Fotoları gənc qızı məşhurlaşdırdı -FOTOLAR
Cəmiyyət
“Təhsilə ayrılan vəsaitin daha da artırılmasına ehtiyac var”
Hadisə
Ermənilər Azərbaycan torpağının narından piramida qurdu... - FOTOLAR
Həftənin ən çox oxunanları
Ağır vəziyyətdə olan Qazimizin xilası üçün şəxsi təyyarəsini təklif etdi - İBRƏTAMİZ...
Azərbaycanlı xanım müğənniyə ŞOK – “oteldən intim görüntüləri…” – FOTOLAR
Rüfət Aslanlının "göyün yeddinci qatı"nda 6 milyon dollarlıq "stadion"u tapıldı...
"Atası, qardaşı, oğlu sahib çıxdığı qadın bu cür addımlar ata bilərmi?" - HƏYƏCAN TƏBİLİ...
Sərkisyan və Saakyan arvadları ilə Azərbaycan şəhərlərini gəzdi... -FOTOLAR
“Tovuzdan gəlib seks-simvol oldun....”
Paşinyan istefa verdi - Son dəqiqə
Dul kişilər daha darıxmayacaq...
Qanda hemoqlobinin miqdarını qaldıran 6 məhsul - Mütəxəssislər tövsiyə edir...
Ermənilər Tərtərdəki futbol stadionunu Avropa çempionatına hazırlayır - FOTOLAR
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə