Xəbər lenti
24/01/2019 [12:15]:
MİDA sabah 174 güzəştli mənzili satışa çıxarır - Müraciət edənlərin 98 faizi ala bilməyəcək
24/01/2019 [12:04]:
Ağcabədidə dəhşətli QƏTL - Polis açıqlama yaydı
24/01/2019 [12:03]:
Bakıda itkin düşən şəxs tapıldı
24/01/2019 [11:51]:
Villası müsadirə olunan deputat telefonları qapadıb
24/01/2019 [11:49]:
Milli Məclis Azay Quliyevin hazırladığı sənədləri dəyərləndirdi
24/01/2019 [11:44]:
Ramil Usubov Nəsimi rayonuna yeni rəis təyin etdi
24/01/2019 [11:39]:
“Azərbaycan intibah dövrünü yaşayır” – Hadi Rəcəbli
24/01/2019 [11:30]:
Rusiya vətəndaşı Xocavənddə terrorçu Melkonyan adına bağçanın təmirinə başladı-FOTOLAR
24/01/2019 [11:17]:
Samuxun ilk şəhidi “Snayper Abbas” - Bu gün onun doğum günüdür...
24/01/2019 [11:15]:
Kamal Abdullanın “Sehrbazlar dərəsi” romanı ikinci dəfə nəşr olunub
24/01/2019 [11:11]:
ABŞ-da yaşayan süni intelekt üzrə azərbaycanlı mütəxəsis...
24/01/2019 [11:11]:
Qənirə Paşayeva AŞPA-da Ermənistanın işğalı nəticəsində əlil olan minlərlə azərbaycanlıdan danışıb
24/01/2019 [10:58]:
Gəncədə külli miqdarda narkotik dövriyyədən çıxarıldı
24/01/2019 [10:53]:
Heroini qəbirstanlıqda gizlətdi
24/01/2019 [10:47]:
“Parklanma qaydalarının kobud surətdə, kütləvi pozulması tıxac yaradan səbəblərdən biridir”
24/01/2019 [10:42]:
İsrail postsovet ölkələrinin diplomlarını tanımayacaq
24/01/2019 [10:27]:
Putin Venesueladakı çevrilişi dəstəkləmədi
24/01/2019 [10:12]:
İsveçə köçmüş jurnalist: “Ölkəni tərk etmişəm deyə, İsa Qəmbərə münasibətim dəyişməyəcək ki!” - MÜSAHİBƏ
24/01/2019 [09:58]:
Ötən gün Azərbaycan yollarında 2 nəfər öldü
24/01/2019 [09:50]:
Manat və dolların bugünkü MƏZƏNNƏSİ
24/01/2019 [09:47]:
“Düzgün ixtisas seçimi uğurlu gələcəyin təminatıdır” layihəsi çərçivəsində yekun prezentasiyası təşkil edildi
24/01/2019 [09:45]:
Rusiya əhalisi son 10 ildə ilk dəfə azalıb - STATİSTİKA
24/01/2019 [09:27]:
Müdafiə Nazirliyi Qarabağ cəbhəsindəki təxribatla bağlı məlumat yaydı
24/01/2019 [09:23]:
Müsəlman qadın yeni  qalaktika kəşf etdi-FOTO
24/01/2019 [09:06]:
Aya meteorit düşdü - Yer üçün təhlükə varmı?
24/01/2019 [09:01]:
İngilis və alman kəşfiyyatlarını "barmağına dolayan" CASUS
24/01/2019 [08:57]:
10 il komada olan qadın həkimdən uşaq dünyaya gətirdi - SKANDAL
24/01/2019 [08:51]:
Ali Məhkəmənin sabiq sədri həbs olundu
24/01/2019 [08:49]:
Pul enerjisinin üç qanunu və BOLLUĞUN AÇARI...
24/01/2019 [08:47]:
ABŞ-da saxlanılan iranlı jurnalist azad edildi
24/01/2019 [08:44]:
Azərbaycandakı internet azadlığı Avropa Şurasının gündəliyində...
24/01/2019 [08:41]:
Burun damcılarının ölümcül təhlükəsi...
24/01/2019 [08:36]:
Tanınmış teleaparıcıya ağır itki üz verib
24/01/2019 [08:34]:
Ərdoğandan Maduroya dəstək - “Dik dur, yanındayıq”
24/01/2019 [08:32]:
Adnan Oktarın həbsxanadan son görüntüsü -FOTOLAR
24/01/2019 [08:31]:
Polislər də müxaliflərə dəstək verməyə başladı - Aksiya şiddətlənir
24/01/2019 [08:27]:
Ərzaqları soyuducuda saxlamağın qaydaları - Bunları hamı bilməlidir
24/01/2019 [08:25]:
Venesuela ilə ABŞ arasında gərginlik - Maduro amerikalı diplomatlara 72 saat vaxt verdi
24/01/2019 [08:22]:
Manat və dolların bugünkü MƏZƏNNƏSİ
24/01/2019 [08:18]:
ABŞ Venesueladakı dövlət çevrilişini rəsmən dəstəklədi -–Tramp müxalifət liderini müvəqqəti prezident kimi tanıdı
24/01/2019 [08:13]:
Putin Ərdoğanla görüşdən sonra: "ABŞ bu addımı atarsa, proseslərə müsbət təsir edəcək"
24/01/2019 [07:58]:
Tamahkar insan başqalarının haqqını tapdalayar...
23/01/2019 [23:49]:
Füzuli rayonunda ehtiyata buraxılmış gənclərin qarşılanma mərasimi keçirilib
23/01/2019 [23:03]:
Uşağın doğulmasına görə birdəfəlik müavinət avtomatlaşdırılacaq
23/01/2019 [22:45]:
Venesuelada xalq ayağa qalxdı: Maduro hakimiyyətdən əl çəkməsə...+FOTOLAR
23/01/2019 [22:42]:
Türkiyə Hərbi Hava Qüvvələri 21 terrorçu zərərsizləşdirilib - İraqın şimalında
23/01/2019 [22:21]:
Paşinyanla Boltonun telefon danışığı oldu - Qarabağdan danışmadılar
23/01/2019 [22:20]:
Azərbaycanlı deputatın oğlu xizək qəzasında həyatını itirdi
23/01/2019 [22:14]:
Kreditlə, sələmlə, yalanla SOSİAL RİFAH  alınmır...-Replika...
23/01/2019 [22:08]:
Məhəmməd Salah sosial şəbəkə hesablarını bağladı
23/01/2019 [21:34]:
“Qarabağ”ı məğlubiyyətdən Abdullayev xilas etdi
23/01/2019 [21:15]:
"Banklar tələbənin ali məktəbi bitirdikdən sonra iş tapacağına əmin olmasa kredit verməz"
23/01/2019 [20:59]:
İtkin düşmüş futbolçu ilə bağlı inanılmaz iddia -FOTOLAR
23/01/2019 [20:49]:
“Qarabağ məsələsində hər hansı bir güzəşt  hakimiyyətin itirilməsi ilə nəticələnəcək...”
23/01/2019 [20:38]:
Şagirdlərdə platonik sevgi və aqressiya xəstəliyi: “Xüsusən də, qızlardan ehtiyatlı olun”
23/01/2019 [20:31]:
Almaniyalı müəllim: “Həmişəlik Bakıda qalmağı düşünürəm”
23/01/2019 [20:30]:
Ürək-damar xəstəliklərinin qarşısını alır, insulini normada saxlayır, yaddaşı gücləndirir...
23/01/2019 [20:28]:
Universitet qəzetlərinin “ölüm səbəbləri” – Facebookun hələ ki “yemədiyi” kağızlar
23/01/2019 [20:27]:
Saturnda sutkanın neçə saat olduğu ölçüldü
23/01/2019 [20:23]:
“Qarabağda ermənilər məni 7 dəfə güllələnməyə çıxardılar” - Ukraynalı hərbi pilotun xatirələri
23/01/2019 [20:20]:
Azərbaycanda 11 ayda 52 mindən çox insan dünyasını dəyişdi
23/01/2019 [20:16]:
“Valideyn və müəllimlərimin gözləntilərini uğurlarımla doğrultmağa borcluyam”
23/01/2019 [20:14]:
İranda 70 minə yaxın dövlət məmuru işdən azad edildi
23/01/2019 [20:11]:
QHT Şurasının müvafiq komissiyası toplandı: Prezidentin fərmanın icrası məqsədilə...
23/01/2019 [20:11]:
Ərdoğan Moskvada Putinlə görüşdü
23/01/2019 [20:09]:
Əlyazmalar İnstitutu “Türk ədəbiyyatına ilk qədəm” dərsliyini yenidən nəşr etdi
23/01/2019 [20:08]:
Ən çox sevdiyim müəllim
23/01/2019 [20:07]:
İstanbul Okan Universitetinin nümayəndə heyəti ADU-da - FOTO
23/01/2019 [20:04]:
“Atam qardaşını 50 ildən sonra, 1990-cı ilin martında gördü” – Xalq şairinin qızı
23/01/2019 [20:02]:
Paşinyan Trampın müşaviri ilə danışdı
23/01/2019 [20:00]:
Azercell növbəti dəfə olimpiadaçı şagirdlərə dəstək oldu
23/01/2019 [19:56]:
Ramiz Əzizbəyli: “Artıq xəstəxanadan çıxmışam, səhhətim…”
23/01/2019 [19:55]:
“İlham Əliyevlə Paşinyanın son görüşü ümid verdi” - Tomas de Vaal
23/01/2019 [19:54]:
DGK sədri Türkmənistanın Azərbaycandakı səfiri ilə görüşdü
23/01/2019 [19:53]:
“Əgər məni “ilişdirib” kameraya salsalar...” - ABŞ-ın ittihamlarına cavab
23/01/2019 [19:50]:
Abbasın köməkçisi həbs olunub? - Müğənnidən açıqlama
23/01/2019 [19:40]:
AzTV-nin iki ölkədə bürosu bağlanır - Daha bir təmsilçi geri çağırılır
23/01/2019 [19:36]:
Vahid Ələkbərov Azərbaycana qayıdacağını bəyan etdi
23/01/2019 [19:10]:
Psixoloji təzyiq ailədaxili zorakılığın bir növü hesab edilə bilərmi? – MÜTƏXƏSSİS RƏYİ
23/01/2019 [19:01]:
Kürdəmir və ətraf rayonların əhalisinin diqqətinə: Pulsuz hüquqi yardım
Bütün arxiv bir sırada
19/04/2018 [10:12] - Cəmiyyət - ( 1095 dəfə baxılıb)

Nüvə silahları - Yeri məhv olmaqdan qoruyan son ümid...



Yer kürəsinin hər tərəfdən kosmosla əhatə olunduğu heç kəsə sirr deyil. Kosmos isə özlüyündə həm də sərhədləri məlum olmayan bir məkandır. Alimlərin əksəriyyəti də onun sərhərlərini olmadığını iddia edir. Kosmosda bizim planet kimi sonsuz sayda cisim hərəkət edir. Bu cisimlər o qədər xaotik hərəkət edir ki, elə bu cisimlərin sonsuz sayda çarpışması da baş verə bilir. Bu cisimlərdən biri də asteroiddir. Asteroidləri həm də “kiçik planetlər” adlandırılar.

 

Alimlərin hesablamalarına görə milyonlarla asteroid yerin atmosfer qatında yanaraq parçalanır və toza çevrilərək Yerin torpaq qatını artırır. Bu asteroidlər Yerin torpaq qatını su və digər kimyəvi elementlərlə zənginləşdirir. Biz onlarla nəfəs alır və çox zamanın onların bəhrəsindən qidalanırıq.

 

Bəs o zaman “Hansı təhlükədən söhbət gedə bilər” sualı ortaya çıxır. Məsələ burasındadır ki, bu asteroidlərin Yerin atmosfer qatında yanmasının səbəbi onları həcminin kiçik olması ilə əlaqəlidir. Yəni daha böyük olanların yerin səthi ilə çarpışması təhlükəsi hər zaman var. Bu təhlükə isə bizə qədim əcdadlarımız dinozavrların taleyini yaşada bilər. Təbii ki, bu heç kimə xoş gəlməz. Elə nümunə üçün 2013-cü ildə Çelyabinsk səmasında xoşbəxtlikdən özü partlayan asteroidi göstərmək olar.  Xatırladaq ki, asteroid havada partlasa da, partlayış zərbəsi evlərin və obyektlərin şüşələrini sındırmışdı.

 

Ona görə də alimlər rəsədxanalardan demək olar ki, fasiləsiz olaraq kosmosu müşahidə edir və belə təhlükə yarada biləcək asteroidləri qeydiyyata alırlar. Onlar daima nəzarətdə saxlanılır. Gələcəkdə bu cisimlərin Yer kürəsi ilə çarpışmasının qarşısı alınması üçün indidən müxtəlif ssenarilər üzərində işlər aparılır.

Bu ssenarilərdən biri də onlara qarşı nüvə sialhından istifadə edilməsidir. Bu mövzu müxtəlif “Hollivud” filmlərinin ilham mənbəyi olub.

Bunlarda biri də elmi dairələrdə ciddi müzakirələrə səbəb olmuş “Armagedon” filmidir. Bu filmin müzakirə səbəbi onun hazırlanmasında buraxılan gülməli elmi səhvlərdir. Biz buna qayıtmaq istəmirik.

Burada əsas məsələ yəni təhlükə obyektlərinin nüvə başlığı və ya gücü ilə aradan qaldırılmasıdır. Xüsusən də günümüzdə bu risklərin daha ciddi dəyərləndirilidiyi bir zamanda.

Xarici elmi jurnallarda artıq bu mövzuda ciddi elmi diskusiyalar aparılır.

 

Modern.az-ın xəbərinə görə, “Acta astronautica” jurnalında veilən məqalədə alimlər “HAMMER” (hipersürətlə hərəkət edən asteroidlə çarpışmanın qarşısını təcili ala biləcək) kosmik gəminin konsepsiyasını veriblər. Bu gəminin əsas funksiyası təhlükəli asteroidləri təhlükəsiz məsafəyə yönəltmək ən pis məqamda isə filmdəki kimi asteroidə nüvə başlığının çatdırılmasını həyata keçirmək olacaq.

Digər elmi jurnallarda isə yeni bir metod oxuculara təqdim olunub. Bu metodda alimlər kiçik göy cisimlərinin üzərinə lazer vasitəsi ilə nüvə partlayışlarını imitasiya edirlər.

 

Alimlər bütün bu tədbirlərin görülməsi üçün asteroidlərin mümkün qədər öncədən aşkarlanması və nəzarətə götürülməsi ilə yanaşı, ona qarşı çox öncədən planlı mübarizəyə başlanmasının vacibliyini vurğrlayırlar.

 

“HAMMER” layihəsinə başçılıq edən “Merilend” universitetində aerokosmik sistemlərin layihəçisi Brent Barbi sınaqlar və hesablamalar üçün 500 metrlik “Bennu” asteroidini nəzarətə götürüb. Qeyd edək ki, bu asteroidə bir neçə aydan sonra NASA-nın “OSIRIS-Rex”(bu gəmi “Bennu” asteroidi üçün təhciz olunub) kosmik gəmisi yaxınlaşacaq. Bu asteroidin 2135-ci ilin sentyabrın 25-də Yer kürəsi ilə çarpışması ehtimalı var. Ehtimal 1/2700 olsa da, bu asteroid üçün çox böyük bir ehtimaldır. Hesablamalara görə əgər çarpışma baş verərsə, o zaman Xirosimada partladılan nüvə silahından 80 000 dəfə daha çox enerji istehsal olunacaq.

 

Barbinin sözlərinə görə onun partladılması yalnız “B” planıdır, əsas “A” planı isə asteroidi “çəkicləmək”lə onun hərəkət trayektoriyasının dəyişdirilməsidir. Bunun üçün bir neçə on il öncədən asteroidə doğru 9 metrlik “HAMMER” gəmiləri buraxılacaq. Bu gəmilər bir-birinin ardınca asteroidlə çarpışaraq yaranan kinetik enerji ilə trayektoriyanı dəyişməyə xidmət edəcək. Bunun üçün əgər 25 il əvvəldən bu prosesə başlanılsa, 7 və 11 arası sayda gəmi kifayət edəcək.

 

“Yox əgər 10 il qalmış başlanılsa o zaman bu gəmilərdən yüzlərlə lazım olacaq. Bu isə sadəcə Bennunun trayektoriyasını cüzi dəyişməyə bəs edəcək” - Lourens adına Livermorsk milli laboratoriyasının fiziki Meqan Bruk Seyel belə bildirib.

 

“B” planı isə asteroidin yaxınlığında bir neçə nüvə silahı partlatmaqdan ibarətdir. Bu partlayış onun səthini dağıdacaq və trayektoriyasının dəyişdirəcək.

 

Rus hesablamalarında göstərilib ki, lazer üsulu ilə təqribən 200 metrlik asteroid bir neçə on metrlik hissələrə bölünərsə, bu zaman zərər minimuma enər. Bunun üçün Yerdən 13 milyon km məsafədə üç meqatonluq nüvə partlayışı kifayət edəcək.

 

Həmçinin alimlər asteroidlərin zəif yerlərinin nüvə silahı ilə vurularaq partladılmasını təklif edirlər. Bu özlüyündə riskli olsa da bunun üçün 15 gün əvvəldən buraxılan gəmi işi həll edə bilər. Beləliklə nüvə silahı son çarə kimi qalmaqda davam edir.

Pul enerjisinin üç qanunu və BOLLUĞUN AÇARI...
Ərzaqları soyuducuda saxlamağın qaydaları - Bunları hamı bilməlidir
"Banklar tələbənin ali məktəbi bitirdikdən sonra iş tapacağına əmin olmasa kredit verməz"
Ürək-damar xəstəliklərinin qarşısını alır, insulini normada saxlayır, yaddaşı gücləndirir...
Heç bir tibbi yardım almadan uşaq dünyaya gətirdi - MARAQLI...+ FOTOLAR
"AQRO" İnvest & İstehsalat
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Hadisə
“Atam qardaşını 50 ildən sonra, 1990-cı ilin martında gördü” – Xalq şairinin qızı
Cəmiyyət
Ramiz Əzizbəyli: “Artıq xəstəxanadan çıxmışam, səhhətim…”
Cəmiyyət
“İlham Əliyevlə Paşinyanın son görüşü ümid verdi” - Tomas de Vaal
Araşdırma
“İntihar - kor ira­də­nin məhsuludur...”
Cəmiyyət
Prezidentdən AAAF sakinlərinin şikayətinə operativ reaksiya: Nazirlik şirkətə vaxt qoydu...
Həftənin ən çox oxunanları
Bakıda dəhşətli qəza: "Mazda" 2 ayın gəlinini vurub öldürdü - FOTOLAR 18+
“Sabah ölkədə elə proseslər baş verə bilər ki, eşidəndə adamın tükləri biz-biz olar...”
Bu məşhurlar qrafiklə sekslə məşğul olur - Cədvəl intimi müntəzəmləşdirirmiş...
Xalqı hansı sülhə hazırlayırlar? - Təhlükə başımızın üstündədir, yoxsa...?
Soydaşlarımız Moskvada "Vı, pustoy narod" sözlərinə etiraza toplaşır - SON XƏBƏR... + VİDEO
"Nənəm erməniyə ərə gedə bilməzdi..." - Həcərin nəticəsi
20 ilin deputatının milyonluq villası bank borcuna görə əldən getdi - Belə də olur...
İlham Əliyevlə Paşinyan arasında saat yarımlıq görüş oldu - Erməni baş nazir status yazdı...
“Gürcülərin kimdən xoşu gəlmirsə, deyirlər- ermənidir...”- Saakaşvili
“Belə “kişi”nin boyunu yerə soxum”
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə