Xəbər lenti
15/10/2018 [17:04]:
Ərəb jurnalistin yoxa çıxması ilə bağlı daha bir iddia: "Öldürüb, sonra da əridiblər"
15/10/2018 [17:00]:
Yetmiş üç dövlət obyekti satışa çıxarılır
15/10/2018 [16:58]:
Navalnı Kreml qarşısında etirazların davam edəcəyi mesajını verdi -Putinin rəqibi həbsdən çıxdı
15/10/2018 [16:55]:
Badamdardakı sürüşmə evin hasarını uçurdu
15/10/2018 [16:54]:
Deputatdan Diaspor Komitəsinin çağırışlarına reaksiya – SƏS VERİN
15/10/2018 [16:35]:
“Bizim Mahatma Qandimiz yox idi…” - Azərbaycanın ilk prezidenti belə deyir…
15/10/2018 [16:30]:
Prezident Lerikdədir...
15/10/2018 [16:24]:
Bu gün konsulluqda jurnalistlə bağlı araşdırma aparılacaq
15/10/2018 [16:18]:
Prezident Astarada sakinlərlə görüşdü
15/10/2018 [15:53]:
ADPU-nun əməkdaşları EQAC layihəsi çərçivəsində keçirilmiş görüşdə iştirak ediblər
15/10/2018 [15:49]:
Frankofoniya təşkilatının üz qarası: Ermənistan
15/10/2018 [15:45]:
ADP İdarə Heyəti növbəti toplantısını keçirdi
15/10/2018 [15:40]:
Bank razılıq verməsə, bunu edə bilməzsiniz!
15/10/2018 [15:32]:
Yaşlı adam altmış ildir ağzında gül gəzdirir: SƏBƏBİ...
15/10/2018 [15:29]:
“Bu poeziya evini biz yaratmışdıq...” -Tanınmış şair
15/10/2018 [15:21]:
“Bu cür təmtəraqlı yas mərasimlərinin keçirilməsi sosial bəladır”
15/10/2018 [15:19]:
Lənkəranda 7 kəndi birləşdirən yolun açılışı oldu
15/10/2018 [15:14]:
Telman İsmayılovun qardaşı oğlu azadlığa buraxıldı
15/10/2018 [15:12]:
İlham Əliyev Lənkərandan Astaraya getdi
15/10/2018 [15:12]:
Stüardessa təyyarədən yıxıldı - FOTO
15/10/2018 [15:10]:
UNEC ABŞ-ın Linkoln Universitetilə ikili diplom proqramına başlayır
15/10/2018 [15:05]:
“Bu serialın mənə, əsərimə heç bir dəxli yoxdur” - Anar
15/10/2018 [14:59]:
Prezident və xanımı “Azərxalça” ASC-nin Lənkəran filialının açılışında
15/10/2018 [14:56]:
Atatürkün təhqir olunduğu video yayıldı, sosial media ayağa qalxdı - VİDEO
15/10/2018 [14:43]:
ADU-da ənənəvi Çin bayramı qeyd olundu
15/10/2018 [14:42]:
Saç şampununu su kimi içdi - İNANILMAZ...+VİDEO
15/10/2018 [14:37]:
Günə 41 min qazanır - Milyonçu olan Adele
15/10/2018 [14:19]:
Mütəxəssislərdən xəbərdarlıq: ”Ət yeməkdən imtina etsəniz..."
15/10/2018 [14:07]:
"Ermənistan həmişəki kimi yenə də nə qədər riyakar və ikiüzlü davrandı"
15/10/2018 [14:03]:
“Aprel döyüşləri göstərdi ki, erməni bizim əsgərimizin qarşısında dayana bilməz”
15/10/2018 [14:00]:
Paşayeva Oksford Universitetinin bu komitəsinə üzv seçildi -FOTOLAR
15/10/2018 [13:55]:
Türkiyə Suriya ilə çiyin-çiyinə döyüşə başlayır – Şok iddia
15/10/2018 [13:51]:
Təbrizin imam cüməsindən Qarabağ dəstəyi -FOTOLAR
15/10/2018 [13:47]:
"Dini mərasimlər dini siyasiləşdirmək üçün alətə çevrilməməlidir" -PA rəsmisi
15/10/2018 [13:36]:
Tarixi ada satışa çıxarıldı - 7,8 milyon dollar
15/10/2018 [13:31]:
Dini Komitənin sədri :“Gənclər adi salavat çevirə bilmirlər...”
15/10/2018 [13:24]:
“Bəzən deyirik ki, indi kitab oxumurlar, amma uşaqdan tutmuş böyüyə kimi hamının...”
15/10/2018 [12:56]:
Ukrayna erməniləri Tərtərin kəndinə yardım gətirdi... -FOTOLAR
15/10/2018 [12:50]:
UNEC stendi mükafata layiq görüldü - FOTO
15/10/2018 [12:49]:
Milli Məclis sabah 17 məsələyə görə TOPLANIR
15/10/2018 [12:48]:
Fazil Məmmədov reanimasiyaya düşüb -Xanımı onu tək buraxmır...
15/10/2018 [12:39]:
Prezident və birinci xanım Lənkəranda yeni oteldə -FOTOLAR
15/10/2018 [12:37]:
Lerikdə qadın 2 kişi ilə birləşib ərini öldürdü - Rəsmi açıqlama
15/10/2018 [12:28]:
Siyavuş Novruzov: " Heç kimin qəbrində qeyri-adilik olmayacaq"
15/10/2018 [12:19]:
"Hər kəs ana dilində oxumalı və danışmalıdır" -Çingiz Abdullayev
15/10/2018 [12:17]:
Ermənistandan Rusiyaya daha bir “şillə”...
15/10/2018 [12:16]:
Deputat dini icmalara avtomobil verilməsinə münasibət bildirdi
15/10/2018 [12:05]:
“ABŞ Rusiyanın bu addımına qısa zamanda cavab verəcək”
15/10/2018 [12:02]:
"Özünüz də görürsünüz ki, efirlərimizdə nələr baş verir, hansı mahnılar oxunur"
15/10/2018 [11:59]:
"Filmdə ana rolunda özüm oynayıram...". -Şəhid əsgərimizin anası..
15/10/2018 [11:57]:
Aİİ Beynəlxalq Psixi Sağlamlıq Gününə həsr olunmuş dəyirmi masa keçirdi
15/10/2018 [11:41]:
Nazirlikdən şəhid ailələrinin narazılığına REAKSİYA
15/10/2018 [11:39]:
Sürüşmə ərazisindəki villaların sakinləri köçüblər - Evləri gözətçilər qoruyur
15/10/2018 [11:38]:
Prezident və birinci xanım Lənkəranda
15/10/2018 [11:37]:
Vəzifə tutmaq istəyənlərin nəzərinə...
15/10/2018 [11:29]:
Vahid Əhmədov “Mənim kəndim” rubrikasında -“İlk sevgi insana qismət olmur”
15/10/2018 [11:25]:
“Qırmızı kitab”a düşmüş quşu ovlayan saxlanıldı
15/10/2018 [11:10]:
İraqda içməli sudan zəhərlənənlərin sayı 111 mini keçib
15/10/2018 [11:08]:
Sərhəddə narkotik əməliyyatı -FOTOLAR
15/10/2018 [10:58]:
"İstər Sarkisyan olsun, istər Paşinyan, istərsə də hansısa “yan”..."
15/10/2018 [10:51]:
Təmas xəttində monitorinq keçiriləcək
15/10/2018 [10:50]:
Bakıda akkumulyator oğruları tutuldu - FOTO
15/10/2018 [10:48]:
Hokinq ölümündən əvvəl bəşəriyyətə qorxunc təhlükədən yazdı
15/10/2018 [10:33]:
Gömrükdə 240 ədəd mobil telefon ələ keçirildi -FOTOLAR
15/10/2018 [10:24]:
“Heç nəyə ehtiyacım yoxdur” - Xərçəngdən əziyyət çəkən aktrisa
15/10/2018 [10:22]:
Tramp Putini qətl və zəhərləmə göstərişləri verməkdə təqsirli bildi
15/10/2018 [10:11]:
Azərbaycanda çoxdilliliyin zəruriliyi haqqında düşüncələr...
15/10/2018 [10:06]:
Novruz Məmmədov Muxtar Babayevin səlahiyyətini artırdı - QƏRAR
15/10/2018 [10:05]:
Ermənilər Azərbaycanda Məhsul bayramı keçirdi - Bizim ümidimiz hələ “Məhsul” stadionunda...
15/10/2018 [10:05]:
"Badamdardakı evlərin hasarlarına gipsdən mayaklar qoyulub" - NAZİRLİK
15/10/2018 [10:04]:
Nazirliyin kollegiyasının yeni tərkibi təsdiqləndi - SİYAHI
15/10/2018 [09:56]:
Ərdoğan itkin jurnalistlə bağlı krala zəng etdi
15/10/2018 [09:55]:
Nəzir toplamaq üçün terminallar quraşdırıldı- Mollalara şad xəbər, yoxsa?..(FOTO)
15/10/2018 [09:53]:
Nazirliyin kollegiyasının yeni tərkibi təsdiqləndi - SİYAHI
15/10/2018 [09:48]:
Nazim Hikmətin oğlu ÖLDÜ
15/10/2018 [09:47]:
Bu gün Millətlər Liqasında IV tur davam edəcək - TƏQVİM
15/10/2018 [09:46]:
Əməkdar jurnalist Yusif Kərimov dünyasını dəyişdi
15/10/2018 [09:45]:
Məmurların xaricdəki pullarını necə qaytarmaq olar?
15/10/2018 [09:42]:
Cəbhədə iriçaplı silahlardan atəş açıldı
15/10/2018 [09:40]:
Mahir Mədətov oyundan sonra ağladı
Bütün arxiv bir sırada
20/04/2018 [16:56] - Cəmiyyət - ( 1817 dəfə baxılıb)

Gələcəkdə bəzi ixtisaslar sıradan çıxacaq, əvəzində bunlar yaranacaq - Mütəxəssis rəyləri



Əvvəllər hər bir sahədə yalnız insanların əməyi lazım olurdusa, texnologiyanın inkişaf etdiyi bir zamanda  çox işçi qüvvəsinə ehtiyac qalmır. Çünki əksər sahələr elektronlaşdırılır.

Elm və təhsilin belə sürətlə  inkişaf etdiyi bir vaxtda  gələcəkdə Azərbaycanda hansı ixtisasların sıradan çıxacağı  və hansılara ehtiyac yaranacağı çox maraqlıdır

Moderator.az xəbər verir ki, mövzu ilə bağlı AzEdu.az-a  fikirlərini bildirən təhsil eksperti, professor Şahlar Əsgərov deyib ki,  dövrümüz çox sürətlə dəyişir. Bu dəyişməni xarakterizə edən elmi termin - “texnoloji sinqulyarlıqdır”:

“Min illər əvvəl çox önəmli ixtira arasında yüz illərlə yol gedilirdisə, indi iki böyük kəşf arasında  gedilən yol aylarla, günlərlə ölçülür. Yəni, hazırda aprel ayını yaşayırıq, amma mayda elə güclü ixtira ola bilər ki, o bəşəriyyəti tamamilə dəyişsin. Məsələn, indi telefonlardan fotoaparat kimi istifadə edə bilərik. Amma 150 il foto sənayedə “Kodak”, “Alfa” firmaları hegemon idi; lentli fotoaparatlar istehsal edirdilər. Amma son  10 ildə onların hamısı sıradan çıxdı, çünki rəqəmli fotaparatlar yarandı. Bu baxımdan gələcəkdə Azərbaycanda da hansısa ixtisaslar, sənətlər sıradan çıxacaq və yeniləri yaranacaq. Bu prosesi izləyən biri kimi deyim ki, 50 il bundan qabaq  ali təhsil almaq, yəni 5 il oxumaq  25-35 il ondan istifadə etməyə bəs edirdi. İndi isə öz ixtisasımızı ən azı 4-5 dəfə dəyişməliyik.  Bir ali təhsil kifayət etmir. Məsələn, mən güman edirəm ki, gələcəkdə taksi sürücüləri yoxa çıxacaq. Çünki maşınlar elektronlaşacaq. Əslində, avtomobil olmayacaq,  4 təkər üzərində kompüter olacaq, yəni maşının sükanı olmayacaq. Buna görə şoferə ehtiyac qalmayacaq. Proqram olacaq, qoşacıq maşın özü bizi aparacaq. 

“Asan xidmət” çox şeyi dəyişdi. Onun kimi informasiya kommunikasiya sına dayanan yeni xidmətlər əmələ gələcək. Elektron hökümət olacaq ki, məmura çox da ehtiyac qalmayacaq. Bu problem  televeziyalarda müzakirəyə qoyulmur. Bəs əhali necə dolanacaq? Variantlardan biri budur ki, 2 günlük istirahət həftəsindən 3 günə keçirilsin. 5,6 və bazar günlər insanlar işləməyəcək və yeni iş yerləri yaranacaq.  Təbabət, təhsil sahələrində hələ texnoloji sinqulyarlıq görünmür. Əvvəlki üsulumuzla dərsimizi deyəcəyik. Amma burda yeni bir problem ortaya çıxacaq. Problem də budur ki, nəyi öyrətmək?”

 Onun sözlərinə görə, cəmiyyətdə hər şey dəyişirsə, dəyərlər də dəyişir.  Təhsilin də əsas məqsədi müəyyən dəyərləri gənclərə öyrətməkdir. Dəyərlər necə olacaqsa,hansı biliklərə ehtiyac yaranacaqsa ali məktəblərdə o fənləri tədris edəcəklər:

“İxtisaslar  sıradan çıxmayacaq, biri digərinin içərisində əriyəcək. Fizika və kimya fakültəsi var, gələcəkdə Fizkimya , Biofizika fakültəsi ola bilər. Fənlərarası, sahələrarası oblastlar dirənmir. Onlar inkişaf edir. Fizika dirənə bilər, amma fiziki kimya, fiziki biologiya dirənə bilməz. Hətta  ekonom-fizika adlı yeni sahəyaranıb. Fizika hara ekonomika hara,  amma birləşiblər. Gələcəkdə kənd təsərrüfatında mütərəqqi texnologiyalar olacaq. Orda əhalini qorxudan şey yoxdur.Dediyim kimi  bir insan ömründə 5 dəfə ixtisas dəyişməlidir. Yeni xtisasları zaman özü diktə edəcək.  Fakültələrdə tədris olunacaq fənlər, proqramlar dəyişəcək”.

Məsələylə bağlı professor Əhməd Qəşəmoğlu da öz münasibətini bildirib::

“Dünyada gedən qlobal prosesləri dərindən təhlil etdikdə o qənaətə gəlmək olar ki, bu fikirlər köhnəlib. 50 il bundan qabaq deyilsəydi, aktual görünərdi. Bir ara insanlar elə hesab edirdilər ki, texniki elmlər həlledici rol oynayır, humanitar sahəyə isə diqqət azalıb, arxa plana keçib. Hətta ortaya suallar çıxırdı ki, fəlsəfə elmdirmi, lazımdır, ya yox?  Yeni qloballaşmanın gətirdiyi problemlər onu göstərir ki,  beyni artıq informasiya ilə yükləyən elmlər sıradan çıxacaq. Hansılar ki, bir mövzunu öyrənmək üçün saysız -hesabsız nəzəriyyələri qədimdən indiyə kimi öyrədirlər. Bunlar insanın beynini lazımlı və lazımsız informasiyalarla yükləyir. Tələbələr elə kitab olur oxuyur, əzbərləyir ki, imtahan verib canını qurtarsın.  Məsələn, “Ustad məktəbi”deyilən bir modelim var. Aşıq Ələsgər ustad yanında şagird olub. Heç bir universitet bitirməyib, amma  yüzlərlə universitet qurtarandan savadlıdır. Daha dərindən bildiyi məsələlər var idi. Çünki ustad həmişə şagirdin beynində ən vacib informasiyaları yerləşdirir. Sonra beyin işləyir, özü  qalan şeyləri dartıb gətirir. Çində, Yaponiyada qədimdən bu üsul öndə olub. Bunlar doğru strateji yoldur. Yəni prinsip belədir ki, beyində əsas, vacib baza informasiyalarını yerləşdirmək. Qalan şeyləri beyin özü axtarıb tapacaq. Yeni dövr bunu zəruri hesab edir. Buna görə hansı fənlərin sıradan çıxacağını bir-bir saymıram. O fənlər ki, faydasız informasiyalarla beyni doldurur onlar olmayacaq”.

Sosioloq deyir ki,  kompüter, internet bir vasitədir:

“Tarix öz inkişafında müxtəlif alətlər kəşf edir, ondan bəhrələnir, biraz da irəli gedir. İnternet də onlardan biridir. O, bəşəriyyətin məqsədi deyil, vasitəsidir. Məqsəd tərəqqidir. Mənim təbliğ etdiyim “Ahəngyol” elmində bu, əsaslandırılıb. Şəxsi fikrim olması ilə yanaşı onu Amerika, İtaliya və başqa ölkələrdə çıxan jurnallar da çap edib. Ölkə sosial sistemdə o vaxt tərəqqi edir ki, burda 3 əsas mühüm şərt ödənilsin; Fiziki sağlamlıq, mənəvi zənginlik və əməyə yaradıcı münasibət. Gələcəkdə yer üzündə belə elmlər daha çox populyar olacaq. Baxmayaraq ki, filosofam, “Ahəngyol” la məşğul oluram məni Amerikanın Okeanologiya və Dənizçilik sahəsində bir jurnal redaksiyasına üzv seçiblər. Dediyim yanaşmaları aktual hesab edirlər. Gələcəkdə okeanı, onun dərinliyini, kosmosu, Yer kürəsində insan mühiti, ekoloji məsələləri öyrənəcəyik. Yəni, Yer üzünün xilası və tərəqqisi ilə bağlı elmlər daha öndə olacaq. Ona görə fikir vermək lazımdır ki, NASA hansı problemlərlə məşğul olursa, həmin sahə qabaqdadır. Onların məşğul olduğu istiqamətlər üzrə ölkədə elmi inkişaf etdirmək daha doğru yol olardı. Çünki onlar bu şeyləri hiss edib, qəbul edirlər. Fəlsəfə, sosial elmlərin inkişafı ilə bağlı elmlər çox lazım olacaq”.

Stüardessa təyyarədən yıxıldı - FOTO
Atatürkün təhqir olunduğu video yayıldı, sosial media ayağa qalxdı - VİDEO
Saç şampununu su kimi içdi - İNANILMAZ...+VİDEO
Mütəxəssislərdən xəbərdarlıq: ”Ət yeməkdən imtina etsəniz..."
Tarixi ada satışa çıxarıldı - 7,8 milyon dollar
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Dünya
Yaşlı adam altmış ildir ağzında gül gəzdirir: SƏBƏBİ...
Cəmiyyət
“Bu poeziya evini biz yaratmışdıq...” -Tanınmış şair
Cəmiyyət
“Bu cür təmtəraqlı yas mərasimlərinin keçirilməsi sosial bəladır”
Cəmiyyət
“Bəzən deyirik ki, indi kitab oxumurlar, amma uşaqdan tutmuş böyüyə kimi hamının...”
Cəmiyyət
Ermənilər Azərbaycanda Məhsul bayramı keçirdi - Bizim ümidimiz hələ “Məhsul” stadionunda...
Həftənin ən çox oxunanları
Cahangir Hacıyevin xanımı hər gün 2500 dollarlıq şərab içirmiş -Dünya belə pul xərcləyən qadın görməyib
"Şöhrət" ordenli icra başçısının rayonundan Heydər Əliyevə qarşı hörmətsizlik - FOTOLAR
"Tikintidəki özbaşınalığa Abid Şərifovla Hacıbala Abutalıbov cavab verməlidir"
Lələtəpədən qaçmış ermənilər ordumuzun tutduğu mövqelərə baxır... -Yeni görüntülər
“Bütün ölkə müharibəyə köklənməlidir”
İstanbulda küçəyə erməninin adı verildi
“Erməni-rus qruplaşması hansı halda Azərbaycanla döyüşə girə bilər?”- General cavab verir (Video)
Bakıda bu restorana parolsuz daxil olmaq mümkün deyil - VİDEO
"Bunun üçün ölkə başçısına müraciət etmişəm, İqtisadiyyat Nazirliyi ilə söhbətimiz olub"
Dünyanın ən sərt diplomatının arvadı... - "Onlar tanış olanda Sergey Lavrov hələ tələbə idi"
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə