Xəbər lenti
18/01/2019 [18:00]:
Deputat: "Mehman Hüseynovla bağlı qətnamənin qəbulu onu göstərir ki..."
18/01/2019 [18:00]:
""Sorosun uşaqları" həm daxildə, həm də xaricdə fəallaşıblar"
18/01/2019 [17:48]:
Mehriban Əliyeva fəxri medalla təltif edildi
18/01/2019 [17:43]:
Deputat həkimlərdən ƏDV tutulmasının əleyhinə çıxdı
18/01/2019 [17:36]:
Manatın üçgünlük MƏZƏNNƏSİ
18/01/2019 [17:33]:
Nazir 2018-ci ilin hesabatını verdi - Pensiyalardan DANIŞDI
18/01/2019 [17:18]:
"Volodinin uşaqları" adlandırılan Milli Şuraya siyasi şillə - Bu addım duyğu sümürgəçiliyidir
18/01/2019 [17:15]:
Hafiz Hacıyevdən xanım jurnalistə təzyiqə sərt reaksiya: “Axırı Yediyarov kimi olacaq”
18/01/2019 [17:03]:
Deputat: "Bu gün Azərbaycanda istənilən şəxs stomatoloji kabinet açır"
18/01/2019 [16:58]:
“Elmi dərəcələri ifadə edən termin təkmilləşdirilməlidir…”
18/01/2019 [16:28]:
"Quş qripi" ilə bağlı monitorinq başa çatdı - NƏTİCƏLƏR deyir ki...
18/01/2019 [16:16]:
Xaricdə oxumaq istəyənlərə hərbi xidmətdən möhlət hüququ verilir? – Ekspertdən cavab
18/01/2019 [15:54]:
20 Yanvar günü Bakının bəzi küçələrində hərəkət məhdudlaşdırılacaq
18/01/2019 [15:48]:
Orqan transplantasiyası haqda yeni sənəd HAZIRLANIR
18/01/2019 [15:47]:
Komitə sədrindən ÇAĞIRIŞ: “Bunun ikinci yolu yoxdur”
18/01/2019 [15:43]:
“20 Yanvar xalqın sovet imperiyasına inamına birdəfəlik son qoyan hadisə oldu”
18/01/2019 [15:36]:
Qanlı Yanvarın həkimi: “Qadınlar şəhidlər üçün xonça bəzəyib gətirmişdilər...”
18/01/2019 [15:19]:
“Deyirlər, Putin gizlicə  Kəlbəcərdəki qızıl mədəninə baş çəkib...”
18/01/2019 [15:17]:
"Milli Şuranın bu addımı duyğu sümürgəçiliyidir"
18/01/2019 [15:09]:
“Zamanın yeganə meyarı yaddaşdır”
18/01/2019 [14:58]:
“İran-Azərbaycan hərbi əməkdaşlığının inkişafı hər iki ölkənin marağına cavab verir”
18/01/2019 [14:53]:
Deputatlar bu məsələlərin müzakirəsi üçün Strasburqa gedir – SİYAHI
18/01/2019 [14:41]:
Gürcüstanda qızılca epidemiya həddinə çatıb, əhali pulsuz peyvənd olunacaq
18/01/2019 [14:37]:
“Cəlil Məmmədquluzadə əlyazmalarını sobaya ataraq yandırıb ki, uşaqları soyuqdan donmasın...”
18/01/2019 [14:28]:
Azərbaycanda vergi müfəttişləri HƏBS OLUNDU
18/01/2019 [14:19]:
11 saylı Vəkil Bürosunun yeni inzibati binası istidadəyə verilib
18/01/2019 [14:12]:
Sabah hava necə olacaq?
18/01/2019 [14:09]:
“5 manata görə, bir-birlərinə ...” - Rövşanədən şou-biznes əhlinə İRAD - VİDEO
18/01/2019 [13:51]:
Nəcməddin Sadıkov: “Ermənistana fürsət verilib ki, düşünsün”
18/01/2019 [13:48]:
Rusiyanın iki qırıcısı havada toqquşdu
18/01/2019 [13:40]:
Polis Akademiyasında magistratura oxumaq istəyənlərin NƏZƏRİNƏ!
18/01/2019 [13:29]:
"Paşinyan sələflərinin Qarabağ siyasətini davam etdirəcəksə, Azərbaycan münaqişənin hərbi yolla həllini seçəcək"
18/01/2019 [13:26]:
Prezidentin son fərmanında AMEA ilə bağlı hissə də var
18/01/2019 [13:14]:
Gürcüstanda “donuz qripi”ndən ölənlərin sayı artdı
18/01/2019 [13:11]:
Əlyazmalar İnstitutunda 20 Yanvara həsr olunmuş elmi sessiya keçirildi
18/01/2019 [13:08]:
“Şəhid adını çəkənlər bunun məsuliyyətini dərk etməlidir...”- Xalq artistindan haqlı irad...
18/01/2019 [13:06]:
"Lağlağıya çox meylli cəmiyyətik, bu cür məsələlərdə qərəzdən uzaq olmamız vacibdir"
18/01/2019 [13:05]:
““Konyak diplomatiyası”nın hesabına Azərbaycana qarşı şər-böhtan kampaniyasını davam etdirirlər"
18/01/2019 [12:57]:
Təxirə salınan dərs günləri tətildən çıxılacaq? – RƏSMİ AÇIQLAMA
18/01/2019 [12:53]:
Alışanov özünü biznesdə sınayacaq: "İşlərimi bu istiqamətdə davam etdirəcəm”
18/01/2019 [12:52]:
Bakı Nəqliyyat Agentliyi evakuatorları işə saldı - XƏBƏRDARLIQ
18/01/2019 [12:49]:
Ermənistanın rüşvətxorluqda təqsirləndirilən keçmiş nazir axtarışa verilib
18/01/2019 [12:40]:
"Mən Azərbaycanda Suriya olaylarının təkrar olacağından qorxuram"
18/01/2019 [12:36]:
Rəqsanənin qızı ilə bağlı ŞOK AÇIQLAMA: Aysunu maşının üstünə qoydular ... - FOTO
18/01/2019 [12:26]:
"Oğurlanmalı o qədər mənasız barelyeflər olduğu halda..."
18/01/2019 [12:26]:
Zakir Həsənovun İran generalı ilə görüşü erməniləri qorxuya salıb
18/01/2019 [12:25]:
Gömrükdə qanunsuz yolla keçirilən telefon aksesuarları aşkarlanıb
18/01/2019 [12:23]:
“Mavi ölüm” Bakıda 26 nəfəri ZƏHƏRLƏDİ
18/01/2019 [12:20]:
Ukraynadakı Azərbaycan diasporu bir araya gəldi
18/01/2019 [12:17]:
MN: "Şəxsi heyətlə iş üzrə zabitlər və psixoloqların təlim-metodiki toplanışı keçirilib"
18/01/2019 [12:12]:
Dünən ölkədə 97 cinayət törədilib –Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 33 nəfər saxlanılıb
18/01/2019 [12:11]:
ABŞ-da azərbaycanlı iş adamını öldürən şəxsin görüntüsü yayıldı - VİDEO
18/01/2019 [12:07]:
Politoloq: "Xalq hansı sülhdən söhbət getdiyini bilməlidir"
18/01/2019 [12:05]:
Gəncə Dövlət Universitetində semestr imtahanları obyektiv gedir
18/01/2019 [11:58]:
DİN-in bu hüquqları əlindən alındı
18/01/2019 [11:43]:
Sinifdə uşaqların zehni inkişafını artıran maraqlı oyun – Müəllimlər mütləq yararlansınlar
18/01/2019 [11:41]:
Dünyanın ən yaxşı universitetləri - REYTİNQ
18/01/2019 [11:34]:
340 qramlıq civəni 32 min manata satacaqdı
18/01/2019 [11:32]:
Daha bir nəfər sosial sığınacağa getdi
18/01/2019 [11:31]:
Azərbaycanda notarius ləğv edilir
18/01/2019 [11:24]:
"Anamın dərmanlarını ala bilmək üçün Türkiyəyə köçdüm..." - VİDEO
18/01/2019 [11:24]:
Zamirə Hacıyevanın 49 milyonluq əmlakı müsadirə oluna bilər - FOTO
18/01/2019 [11:19]:
Ləğv olunan qurumlardakı işçilərin taleyi necə olacaq?
18/01/2019 [11:14]:
20 Yanvar şəhidinin qardaşı: “İlhamı və Fərizəni anamsız ziyarət edəcəyik...”
18/01/2019 [11:05]:
Xəzərdə gəmilər növbətçi təyin olunub - AÇIQLAMA
18/01/2019 [10:59]:
Hansı məmurlara xidməti avtomobil veriləcək? - Prezidentdən TAPŞIRIQ - Siyahı hazırlanacaq
18/01/2019 [10:55]:
“Xarici dil bilən jurnalistlərimizin sayı çoxalmalıdır” - TƏKLİF
18/01/2019 [10:45]:
Doğum gününü qeyd edən xalq artisti: “Təbrik edə bilərsiniz, bir il də qocaldım...”
18/01/2019 [10:42]:
ABŞ-da yaşayan azərbaycanlı kimyaçı... - FOTOLAR
18/01/2019 [10:33]:
“Əleyhinə 63 səs və əlvida, deputat mandatı...” - prezident qanun imzaladı
18/01/2019 [10:19]:
Bakıda işdən evə qayıdan qadını küçədə zorladılar
18/01/2019 [10:16]:
Oğlunu varis edən Salman ötən il çevriliş qorxusundan ölkədən xaricə çıxmayıb -AİLƏ ƏNƏNƏSİNİ POZMUŞ KRAL
18/01/2019 [10:09]:
Prezident xidməti maşınlarla bağlı fərman verdi
18/01/2019 [10:03]:
Azərbaycanda bir gündə 7 nəfər dəm qazından zəhərləndi
18/01/2019 [10:02]:
Avropa İttifaqı işğalçı ölkənin yollarına 732 milyon avro  ayırdı...
18/01/2019 [10:02]:
Polşa Səfirliyinin "qara cümə"si...
18/01/2019 [10:01]:
Atəşkəs bu gecə də pozuldu
18/01/2019 [09:59]:
Prezident paraşütlə tullanmağa söz verdi
18/01/2019 [09:57]:
İlon Mask uçan avtomobilin istehsal tarixini açıqladı
18/01/2019 [09:51]:
Bu gün hava necə olacaq? - Nazirlikdən AÇIQLAMA: “Xəbərdarlıq öz qüvvəsindədir!”
Bütün arxiv bir sırada
20/04/2018 [16:56] - Cəmiyyət - ( 1865 dəfə baxılıb)

Gələcəkdə bəzi ixtisaslar sıradan çıxacaq, əvəzində bunlar yaranacaq - Mütəxəssis rəyləri



Əvvəllər hər bir sahədə yalnız insanların əməyi lazım olurdusa, texnologiyanın inkişaf etdiyi bir zamanda  çox işçi qüvvəsinə ehtiyac qalmır. Çünki əksər sahələr elektronlaşdırılır.

Elm və təhsilin belə sürətlə  inkişaf etdiyi bir vaxtda  gələcəkdə Azərbaycanda hansı ixtisasların sıradan çıxacağı  və hansılara ehtiyac yaranacağı çox maraqlıdır

Moderator.az xəbər verir ki, mövzu ilə bağlı AzEdu.az-a  fikirlərini bildirən təhsil eksperti, professor Şahlar Əsgərov deyib ki,  dövrümüz çox sürətlə dəyişir. Bu dəyişməni xarakterizə edən elmi termin - “texnoloji sinqulyarlıqdır”:

“Min illər əvvəl çox önəmli ixtira arasında yüz illərlə yol gedilirdisə, indi iki böyük kəşf arasında  gedilən yol aylarla, günlərlə ölçülür. Yəni, hazırda aprel ayını yaşayırıq, amma mayda elə güclü ixtira ola bilər ki, o bəşəriyyəti tamamilə dəyişsin. Məsələn, indi telefonlardan fotoaparat kimi istifadə edə bilərik. Amma 150 il foto sənayedə “Kodak”, “Alfa” firmaları hegemon idi; lentli fotoaparatlar istehsal edirdilər. Amma son  10 ildə onların hamısı sıradan çıxdı, çünki rəqəmli fotaparatlar yarandı. Bu baxımdan gələcəkdə Azərbaycanda da hansısa ixtisaslar, sənətlər sıradan çıxacaq və yeniləri yaranacaq. Bu prosesi izləyən biri kimi deyim ki, 50 il bundan qabaq  ali təhsil almaq, yəni 5 il oxumaq  25-35 il ondan istifadə etməyə bəs edirdi. İndi isə öz ixtisasımızı ən azı 4-5 dəfə dəyişməliyik.  Bir ali təhsil kifayət etmir. Məsələn, mən güman edirəm ki, gələcəkdə taksi sürücüləri yoxa çıxacaq. Çünki maşınlar elektronlaşacaq. Əslində, avtomobil olmayacaq,  4 təkər üzərində kompüter olacaq, yəni maşının sükanı olmayacaq. Buna görə şoferə ehtiyac qalmayacaq. Proqram olacaq, qoşacıq maşın özü bizi aparacaq. 

“Asan xidmət” çox şeyi dəyişdi. Onun kimi informasiya kommunikasiya sına dayanan yeni xidmətlər əmələ gələcək. Elektron hökümət olacaq ki, məmura çox da ehtiyac qalmayacaq. Bu problem  televeziyalarda müzakirəyə qoyulmur. Bəs əhali necə dolanacaq? Variantlardan biri budur ki, 2 günlük istirahət həftəsindən 3 günə keçirilsin. 5,6 və bazar günlər insanlar işləməyəcək və yeni iş yerləri yaranacaq.  Təbabət, təhsil sahələrində hələ texnoloji sinqulyarlıq görünmür. Əvvəlki üsulumuzla dərsimizi deyəcəyik. Amma burda yeni bir problem ortaya çıxacaq. Problem də budur ki, nəyi öyrətmək?”

 Onun sözlərinə görə, cəmiyyətdə hər şey dəyişirsə, dəyərlər də dəyişir.  Təhsilin də əsas məqsədi müəyyən dəyərləri gənclərə öyrətməkdir. Dəyərlər necə olacaqsa,hansı biliklərə ehtiyac yaranacaqsa ali məktəblərdə o fənləri tədris edəcəklər:

“İxtisaslar  sıradan çıxmayacaq, biri digərinin içərisində əriyəcək. Fizika və kimya fakültəsi var, gələcəkdə Fizkimya , Biofizika fakültəsi ola bilər. Fənlərarası, sahələrarası oblastlar dirənmir. Onlar inkişaf edir. Fizika dirənə bilər, amma fiziki kimya, fiziki biologiya dirənə bilməz. Hətta  ekonom-fizika adlı yeni sahəyaranıb. Fizika hara ekonomika hara,  amma birləşiblər. Gələcəkdə kənd təsərrüfatında mütərəqqi texnologiyalar olacaq. Orda əhalini qorxudan şey yoxdur.Dediyim kimi  bir insan ömründə 5 dəfə ixtisas dəyişməlidir. Yeni xtisasları zaman özü diktə edəcək.  Fakültələrdə tədris olunacaq fənlər, proqramlar dəyişəcək”.

Məsələylə bağlı professor Əhməd Qəşəmoğlu da öz münasibətini bildirib::

“Dünyada gedən qlobal prosesləri dərindən təhlil etdikdə o qənaətə gəlmək olar ki, bu fikirlər köhnəlib. 50 il bundan qabaq deyilsəydi, aktual görünərdi. Bir ara insanlar elə hesab edirdilər ki, texniki elmlər həlledici rol oynayır, humanitar sahəyə isə diqqət azalıb, arxa plana keçib. Hətta ortaya suallar çıxırdı ki, fəlsəfə elmdirmi, lazımdır, ya yox?  Yeni qloballaşmanın gətirdiyi problemlər onu göstərir ki,  beyni artıq informasiya ilə yükləyən elmlər sıradan çıxacaq. Hansılar ki, bir mövzunu öyrənmək üçün saysız -hesabsız nəzəriyyələri qədimdən indiyə kimi öyrədirlər. Bunlar insanın beynini lazımlı və lazımsız informasiyalarla yükləyir. Tələbələr elə kitab olur oxuyur, əzbərləyir ki, imtahan verib canını qurtarsın.  Məsələn, “Ustad məktəbi”deyilən bir modelim var. Aşıq Ələsgər ustad yanında şagird olub. Heç bir universitet bitirməyib, amma  yüzlərlə universitet qurtarandan savadlıdır. Daha dərindən bildiyi məsələlər var idi. Çünki ustad həmişə şagirdin beynində ən vacib informasiyaları yerləşdirir. Sonra beyin işləyir, özü  qalan şeyləri dartıb gətirir. Çində, Yaponiyada qədimdən bu üsul öndə olub. Bunlar doğru strateji yoldur. Yəni prinsip belədir ki, beyində əsas, vacib baza informasiyalarını yerləşdirmək. Qalan şeyləri beyin özü axtarıb tapacaq. Yeni dövr bunu zəruri hesab edir. Buna görə hansı fənlərin sıradan çıxacağını bir-bir saymıram. O fənlər ki, faydasız informasiyalarla beyni doldurur onlar olmayacaq”.

Sosioloq deyir ki,  kompüter, internet bir vasitədir:

“Tarix öz inkişafında müxtəlif alətlər kəşf edir, ondan bəhrələnir, biraz da irəli gedir. İnternet də onlardan biridir. O, bəşəriyyətin məqsədi deyil, vasitəsidir. Məqsəd tərəqqidir. Mənim təbliğ etdiyim “Ahəngyol” elmində bu, əsaslandırılıb. Şəxsi fikrim olması ilə yanaşı onu Amerika, İtaliya və başqa ölkələrdə çıxan jurnallar da çap edib. Ölkə sosial sistemdə o vaxt tərəqqi edir ki, burda 3 əsas mühüm şərt ödənilsin; Fiziki sağlamlıq, mənəvi zənginlik və əməyə yaradıcı münasibət. Gələcəkdə yer üzündə belə elmlər daha çox populyar olacaq. Baxmayaraq ki, filosofam, “Ahəngyol” la məşğul oluram məni Amerikanın Okeanologiya və Dənizçilik sahəsində bir jurnal redaksiyasına üzv seçiblər. Dediyim yanaşmaları aktual hesab edirlər. Gələcəkdə okeanı, onun dərinliyini, kosmosu, Yer kürəsində insan mühiti, ekoloji məsələləri öyrənəcəyik. Yəni, Yer üzünün xilası və tərəqqisi ilə bağlı elmlər daha öndə olacaq. Ona görə fikir vermək lazımdır ki, NASA hansı problemlərlə məşğul olursa, həmin sahə qabaqdadır. Onların məşğul olduğu istiqamətlər üzrə ölkədə elmi inkişaf etdirmək daha doğru yol olardı. Çünki onlar bu şeyləri hiss edib, qəbul edirlər. Fəlsəfə, sosial elmlərin inkişafı ilə bağlı elmlər çox lazım olacaq”.

"Paşinyan sələflərinin Qarabağ siyasətini davam etdirəcəksə, Azərbaycan münaqişənin hərbi yolla həllini seçəcək"
Zakir Həsənovun İran generalı ilə görüşü erməniləri qorxuya salıb
Sinifdə uşaqların zehni inkişafını artıran maraqlı oyun – Müəllimlər mütləq yararlansınlar
Zamirə Hacıyevanın 49 milyonluq əmlakı müsadirə oluna bilər - FOTO
Oğlunu varis edən Salman ötən il çevriliş qorxusundan ölkədən xaricə çıxmayıb -AİLƏ ƏNƏNƏSİNİ POZMUŞ KRAL
"AQRO" İnvest & İstehsalat
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Araşdırma
“Elmi dərəcələri ifadə edən termin təkmilləşdirilməlidir…”
Cəmiyyət
“Zamanın yeganə meyarı yaddaşdır”
Gündəm
“İran-Azərbaycan hərbi əməkdaşlığının inkişafı hər iki ölkənin marağına cavab verir”
Müsahibə
Nəcməddin Sadıkov: “Ermənistana fürsət verilib ki, düşünsün”
Cəmiyyət
Doğum gününü qeyd edən xalq artisti: “Təbrik edə bilərsiniz, bir il də qocaldım...”
Həftənin ən çox oxunanları
Bakıda gözlənilən tornado Elman Rüstəmovla Əhməd Əhmədzadəni Londondan vurdu - FOTOLAR
Bu ölkədən idxal olunan 7 ərzağı başınıza silah dirəsələr də YEMƏK OLMAZ!!!
Qarşı cinsə marağı azalan, intim hissləri qaydasında olmayan cütlüklər onu çeynəsələr...
Putin Paşinyanı qucaqlayır, Lukaşenko İrəvan yolçuluğunda... - Bəs biz nəyi gözləyirik?
"Bu ölkənin şeyxi hara baxır, Anar, Çingiz Abdullayev, Ramiz Rövşən və digərləri hara baxır?"
Azərbaycanda boşanma iddiası qaldıranların çoxu kişilərdir - Səbəb UTANCVERİCİDİR
Ucarda dəhşət: 16 yaşlı qız qaçırılıdı, zorlandı, sonra ailəsinə qaytarıldı - VİDEO
Şəhər meri 30 il kirayədə yaşayan süpürgəçiyə ev verdi-İbrətamiz- FOTOLAR  
“102-ci baza ləğv edilsə, Qarabağda  genişmiqyaslı müharibə başlayacaq...”
"Hamımız nədənsə düşmüşük televiziyalarda Xoşqədəmlərin, Zaurların üstünə, ancaq..."
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə