Xəbər lenti
20/02/2019 [23:49]:
Proqnoz doğru çıxdı - Türkiyədə GÜCLÜ ZƏLZƏLƏ
20/02/2019 [23:15]:
“İnşaat konstruksiyaları” MMC öz öhdəliklərini yerinə yetirmir: Yasamal İcra Hakimiyyəti isə...
20/02/2019 [22:29]:
Türkiyədə hərbi məktəbdə partlayış - Yaralılar var
20/02/2019 [22:24]:
Tahir İmanov sənətsevərlərə və dövlət telekanalına təşəkkür etdi
20/02/2019 [22:01]:
Vəkillər Kollegiyasının Rəyasət Heyəti Bəyanat yaydı
20/02/2019 [21:37]:
Ermənilər Azərbaycan şəhərində növbəti konsert verdi - FOTOLAR  
20/02/2019 [21:14]:
Krımın Rusiya tərəfindən işğalının 5 ili tamam olur - Ukraynanın baş diplomatı Kremli ifşa etdi...
20/02/2019 [21:03]:
Gəncədə tələbə qız qaçırıldı
20/02/2019 [20:46]:
Universitet rektoru 10 min dollar rüşvət almaqda suçlandı...
20/02/2019 [20:31]:
Tarix İnstitutu beynəlxalq əlaqələrini genişləndirir - FOTOLAR
20/02/2019 [19:48]:
MHP başqanı İbad Hüseynlini qəbul etdi: "Qapımız hər zaman üzünə açıq..."
20/02/2019 [19:47]:
Ermənilər onları “vəhşi” adlandıran yazıçının heykəlini ucaltdı: Bu dəfə evdə!
20/02/2019 [19:38]:
“Ana dilimizi sevək, sevdirək” mövzusunda tədbir keçirildi - FOTOLAR
20/02/2019 [19:25]:
Leyla Əliyevanın sözlərinə yazılmış mahnıya videoçarx hazırlandı - VİDEO
20/02/2019 [18:54]:
Bütün Avropa Qarabağ deyəcək
20/02/2019 [18:52]:
Estoniya müharibəyə hazırlaşır - Müdafiə Nazirliyi açıqladı
20/02/2019 [18:48]:
Təyyarədəki sərnişin bir anda ayağa qalxıb şalvarını çıxardı - FOTOLAR
20/02/2019 [18:44]:
Əli polislə bağlı açıqlamasına görə cəzalandırıldı
20/02/2019 [18:28]:
Kiyevdə Xocalı soyqırımına həsr olunmuş tamaşanın premyerası keçiriləcək
20/02/2019 [18:25]:
Ərdoğan: "Ermənilər Türkiyəyə ona görə gəliblər ki..."
20/02/2019 [18:22]:
AMEA magistraturalarına qəbul üçün müsahibə mərhələsi ləğv olundu
20/02/2019 [18:12]:
"O qədər biabırçı vəziyyətdə oxuyan müğənnilər var ki, Afət də onlardan biridir”
20/02/2019 [18:06]:
Tramp demokrat rəqibini “dəlisov” adlandırdı
20/02/2019 [18:02]:
Ev tapşırıqlarını yazdırmaq üçün robot aldı - MARAQLI
20/02/2019 [17:53]:
Bakıda film kimi olay: Bəy toy günü başqa qıza qoşulub, ölkədən qaçdı
20/02/2019 [17:49]:
Qərbi Kaspi Universiteti beynəlxalq konfrans keçirəcək
20/02/2019 [17:46]:
Ermənilər Haaqada Azərbaycana qarşı etiraz aksiyası keçirəcək
20/02/2019 [17:39]:
“Qaçqınkom” Zabratda evi yanan köçkünlərə ev verəcək
20/02/2019 [17:31]:
Meriya mitinqlə bağlı müraciətə cavab verdi
20/02/2019 [17:22]:
Ölən modelyerin 195 milyonluq sərvəti pişiyinə qalacaq
20/02/2019 [17:20]:
Göyçay Xəstəxanasında ölən qadınla bağlı iclas -Həkim işdən çıxarıldı
20/02/2019 [17:18]:
Rezidenturaya sənəd qəbulu davam edir
20/02/2019 [17:10]:
"Hecə oldu ki, “diplomsuz diplomat” oldum..."
20/02/2019 [17:08]:
İlham Rəhimov "Neolit"-dəki insidentdən danışdı: “Xəbər tutan kimi dərhal Moskvaya...”
20/02/2019 [16:55]:
Səs sürətini aşan sərnişin təyyarəsi rekord qırdı - MARAQLI
20/02/2019 [16:51]:
XİN-dən Elşad İskəndərovla bağlı bəyanat
20/02/2019 [16:50]:
Pulu saymağa 4 işçi ayrılıbmış... - 5,5 milyardlıq iş
20/02/2019 [16:35]:
Ermənilərin Gürcüstanda yeni “dəsti-xətti”
20/02/2019 [16:32]:
Yol polisindən vəfat etmiş şəxsin adına tərtib olunan cərimə ilə bağlı - Açıqlama
20/02/2019 [16:29]:
"Sağlam gələcək, İdmanla gələcək" - Regional voleybol yarışı layihəsinin zona seçimləri – Ağcabədi
20/02/2019 [16:27]:
Artur Rasizadə danışdı: “Yerdə qalan ömrümü...”
20/02/2019 [16:02]:
UNEC tələbələrinin məqaləsi SCOPUS-da
20/02/2019 [16:01]:
Azərbaycan Dillər Universitetinin tələbələri Cocuq Mərcanlıda pedaqoji təcrübə keçirlər
20/02/2019 [16:00]:
Xocalı soyqırımının qurbanları bir çox ölkələrdə yad ediləcək
20/02/2019 [15:58]:
“Nar” 45-dən çox bölgəni 4G şəbəkəsi ilə təmin edib
20/02/2019 [15:57]:
Ermənistan Cavaxetiya separatçılarının liderini axtarışa verdi
20/02/2019 [15:56]:
Amerikaya yarışa gedən azərbaycanlı şagirdlərin siyahısı AÇIQLANDI
20/02/2019 [15:55]:
""Porsche" nə vaxtdan bahalı maşın olub, deputatın "Porsche"si ola bilməz?" — Deputat
20/02/2019 [15:54]:
Hərbi attaşelər Azərbaycan silahları ilə tanış oldular - FOTO
20/02/2019 [15:52]:
Türkiyədə bir neçə terror aktının qarşısı alındı
20/02/2019 [15:47]:
Məşhur moda markasının yeni dizaynı dünyanı ayağa qaldırdı: "İntihar dəb ola bilməz"
20/02/2019 [15:39]:
Sabah 8 bal gücündə zəlzələ olacaq? — Seysmoloji Mərkəzdən AÇIQLAMA
20/02/2019 [15:36]:
Netanyahu Moskva səfərini təxirə saldı
20/02/2019 [15:34]:
Qurban Qurbanov mövqeyini qorudu
20/02/2019 [15:33]:
QAT ömürlük və vicdan məhbuslarının əfv olunmasını xahiş etdi
20/02/2019 [15:28]:
"Hansısa yurdsuzu ocağının başında oturdasan, o da sənin tarixinə genosid yazsın"
20/02/2019 [15:26]:
Qəbələ və ətraf rayonların əhalisinin diqqətinə: Pulsuz hüquqi yardım
20/02/2019 [15:18]:
Abutalıbovun ən yaxın kadrının işdən çıxarılma səbəbləri...
20/02/2019 [15:16]:
Sibirə qara qar yağdı - İNANILMAZ FOTOLAR...
20/02/2019 [15:11]:
Tahir İmanov: “Məhəllə”miz dəyişir, dəyişməyən təkcə Eliş və Roşkadır - MÜSAHİBƏ
20/02/2019 [15:03]:
Prezident: "Milyardlarla dollarlıq sərmayə cəlb etdik, yeni iş yerləri açdıq" - VİDEO
20/02/2019 [14:59]:
Əflatun Amaşov: "Prezidentin fərmanı böyük önəm daşıyır"
20/02/2019 [14:54]:
“Hakimiyyətdəki rüşvətxorlar islahatlardan narahatdır, əlimdə faktlar var ki...”
20/02/2019 [14:53]:
“Bu şəkil onu gördüyüm ilk dövrün əmanətidir” Əməkdar artistin ustadı ilə bağlı xatirəsi...
20/02/2019 [14:51]:
Sərkisyanın qardaşı həbs olunmamaq üçün 18.5 milyon dollar ödəyib -Paşinyan höküməti azadlıq satır
20/02/2019 [14:44]:
"Brüsseldə Xocalı mitinqi üçün hazırlıq görülür" -Elnur Eltürk
20/02/2019 [14:31]:
ADU tələbələri Cocuq Mərcanlıda təcrübədə
20/02/2019 [14:28]:
5 dövlət orqanında 88 yer vakantdır
20/02/2019 [14:25]:
İlham Əliyev nazirliyə 2 milyon ayırdı
20/02/2019 [14:23]:
“Barışsaq, bir kişi oğlu deməsin ki, qeyrətin necə götürdü?!”
20/02/2019 [14:21]:
Azərbaycan səfirinin Türkiyəyə girişinə qadağa qoyuldu
20/02/2019 [14:15]:
Çadralı oğlanlar...
20/02/2019 [14:11]:
Sonsuz ailələr tibbi sığorta hesabına süni mayalanmanı edə biləcəklər - Gələn ildən
20/02/2019 [14:04]:
Azərbaycanı seçən ukraynalı idmançıların sayı açıqlandı
20/02/2019 [13:58]:
Mülki insanları qorumağa getdilər, məlum oldu ki, özlərinin müdafiəyə ehtiyacı var: RÜSVAYÇILIQ!
20/02/2019 [13:49]:
Ombudsmanın parlamentə hesabat günü açıqlandı
20/02/2019 [13:48]:
İlham Əliyev Avropa İnvestisiya Bankının vitse-prezidenti ilə görüşdü
20/02/2019 [13:40]:
2019-cu ilin seks trendləri -FOTOLAR
20/02/2019 [13:34]:
İlkin Həsəni ilə komandasını Zərdab və Balakənə buraxmadılar
20/02/2019 [13:28]:
Arda Turandan arvadına: “Əziyyət çəkməliyəm ki, 4-5 uşağımız olsun”
Bütün arxiv bir sırada
20/04/2018 [22:10] - Cəmiyyət - ( 1847 dəfə baxılıb)

Bizi yaxınlaşdıran və uzaqlaşdıran zaman...



(Tələbəlik dostum, gözəl insan, istedadlı alim Akif Məmmədov haqqında xatirələrim)
    
- Salam, müəllim. Sizi narahat edən Akif müəllimin bacısı qızıdır. 
Mənim Akif adda bir xeyli-dost tanışım var. Amma ürəyimə damdı ki, söhbət Akif Məmmədovdan gedir. 
Zənnim məni aldatmayıbmış. Zəng edən xanım telefonda bunları da əlavə etdi:
- Mən Akif müəllimin qohumu olmaqla yanaşı, həm də onun iş yoldaşı olmuşam. Onunla birlikdə işləmişəm. Adım Ruhəngizdir. İstəyirəm ki, onunla bağlı xatirələrinizi yazasız. Bildiyim qədər yaxın olmusuz...
Həyatdı tərk etmiş dostlar haqda danışmaq, yazmaq nə qədər çətin olsa da, zamanın sərt və bəzən də çox amansız qanunları ilə razılaşmalı oluruq. Yəni bu dünyaya gələnlər bir gün bu dünyadan getməlidir. Bu, təbii ki, anlaşılandır. Amma adamı bir çox hallarda yandıran, cəmiyyət və millət üçün  gərəkli adamların bu dünyadan vaxtsız köçməsidir.
Akif Məmmədovla biz eyni qrupda oxumuşuq. İlk dərs günlərini xatırlayıram. Bu qarayanız, çəlimsiz, zahirən diqqəti o qədər də cəlb etməyən oğlan çox tezliklə onu tanıyanların sevimlisinə çevrildi. 
Akif ilk baxışda hamıdan uzaq gəzməyə çalışan, qapalı, sərt adam təsiri bağışlayırdı. Amma onun necə alicənab, duyğulu, səmimi bir adam olduğunu bilmək üçün bu “qapalı” insanla qısaca ünsiyyət kifayət edirdi. Onün özünəməxsus, xəfif yumoru vardı. 
Əlbəttə, tələblər arasında özünü “gözə soxmaq” istəyən, yüksək qiymət almaq üçün müxtəlif hiylələrə əl atanlar da olurdu. Belələri haqda Akif mənalı tərzdə “sifətlər” deyərdi. Bu, əslində elə “sifətsizlər” demək idi. 
Ucqar dağ rayonundan- Lerikdən o zamankı qaynar şəhər mühitinə düşmüş Akifi əhatəsində olduğu adamlara ilk mövbədə onun yüksək mədəniyyəti sevdirirdi. Akif hamı ilə dil tapan, həssas, zəhmətkeş, intellektual bir adamdı.
O, dərs əlaçısı idi.  İlk semestirdən tutmuş  ta son buraxılış imtahanlarına qədər bütün fənlərdən  aldığı qiymətlər yalnız “əla” idi. Arada bizim ümumi dostumuz Məhərrəm Balıyev ona zarafatla söz atardı: “Akif, arada bizim kimi bir “yaxşı” da al, sonra elə bilərlər ki, yalançı əlaçısan”.  Təəssüf ki, artıq Məhərrəm haqda da keçmiş zamanda danışmalı oluruq.
Akiflə adətən, ön sırada, arabir də orta sıralarda “neytral” bir partada  əyləşərdik.  Amma o, hərdən dalğın olar,  özünə qapılar, əlini çənəsinə dirəyib küncdəki partaların birində oturar, sanki “gözdən-könüldən” uzaqda durmaq istəyərdi. Lakin harada əyləşməyindən asılı olmayaraq o, auditoriyadakıların hamısının diqqətini  maqnit kimi özünə sarı çəkərdi.  Bu cazibə, bu “özünəçəkmə”  Akifin biliyi, məlumatı, sadəliyi, yuxarıda dediyim kimi, geniş erudisiyası ilə bağlı idi. O, bəzən müəllimlərin belə, cavab verə bilmədiyi sualları özünəməxsus bir təmkinlə “xırdalayır”, izah edirdi. Mənim bu əməksevər dostumun çox güclü yaddaşı, rəvan nitqi, məntiqi təfəkkürü vardı.
Biz sonuncu kursda oxuyanda qara bir xəbər gəldi. Sarsıldım. Atam Qədimalı müəllim məktəbdə, dərsarası fasilə zamanı müəllimlər otağında qəflətən vəfat etmişdi. Qış imtahan sessiyamız təzəcə başa çatmışdı.  Xəbəri eşidən kimi heç kəsə bir söz demədən yola düşdüm. Ağır anlarım, dərdli-qüssəli vaxtlarım idi. Sübh tezdən Qovlar stansiyasında qatardan düşüb Şınığa tərəf  yola düşən avtobusa mindim. Hər tərəfi qar basmışdı. Mən mərkəzi magistraldan öz evimizəcən olan uzun bir yolu piyada qət etdim.  Özümə yer tapa bilmirdim. Belə bir dərdli çağımda Akif qəfildən evimizdə peyda oldu. Mən təəccübləndim. Görəsən o, bu xəbəri haradan eşitmişdi? Akif  yaşına yaraşmayan bir təmkinlə, yəni əsl müdrik, dünyagörmüş, aqil, ahıl insanlar kimi mənə ürək-dirək və təsəlli verdi. Gecə sübhəcən Akiflə dərdləşdik. Gənclik xəyallarımızı bölüşdük. Gələcəkdə hər ikimiz elm ardinca getmək niyyətində idik. Elə bu cür də oldu.
Bizim evimiz İsalı kəndinin yuxarı hissəsində yerləşir. Buradan az qala Şınıxın bütün kəndləri görünür. Səhərisi günü artıq günəş çıxmışdı. Akif əlini gözünün üstə qoyub uzaqlara, sanki ağ-gümüşü qalaya çəkilmiş dağlara  nəzər salaraq dedi:
-Bir o qarlı dağlara bax. Sanki bizim Lerikin dağlarıdır. İlahi, dağlar da adamlar kimi bir-birinə necə oxşarmış...
Biz bir neçə gündən sonra o “qalaylanmış”  dağların ətəyi ilə burula-burula şəhərə baş alıb gedən yola çıxdıq və birlikdə Bakıya  qayıtdıq. Artıq son semestrin dərsləri başlamışdı. 
Akif təyinatla o zamankı Puşkin rayonuna (indiki Biləsuvar rayonuna)  getdi. Bir müddət orada müəllim işlədi. Qrup yoldaşımız Səadət xanımla ailə qurdu. Gözəl övladlar böyütdü. O, öz şəxsi-insani keyfiyyətləri ilə əslində elə anadangəlmə pedaqoq idi, müəllim idi. 
Sonralar Akif Bakıya gəldi, Təhsil Problemləri İnstitutunda, Təhsil Nazirliyinin jurnalında çalışdı. Dissertasiya müdafiə etdi, ciddi elmi əsərlər yazdı. Universitetlərdə dərs dedi.
Ötən əsrin 90-cı illərinin ortasında mən “Maarifçi” adlı qəzetin baş redaktoru idim. Akifə zəng vurub dedim:
-Bura bax, sən onsuz da anadangəlmə maarifçisən. Niyə bizim qəzet üçün yazmayasan?
Akifin yazıları tez-tez qəzet-jurnallarda dərc edilirdi. O, öz yazı üslubu, problemə yanaşma tərzi ilə də seçilirdi.
Onun qələmindən çıxan onlarla dərslik, dərs vəsaiti, metodik tövsiyə və proqramlar hələ uzun müddət öz aktuallığını qoruyub saxlayacaq. 

Akiflə tez-tez zəngləşər, məktublaşardıq. Son illər meydana gələn sosial şəbəkə isə bizim ünsiyyətimizin təzədən “bərpa edilməsində” əvəzsiz rol oynamışdı.
Dostum Akif Məmmədovun vaxtsız ölümü məni çox sarsıtdı.
         
P.S. Akif dostları-tanışları ilə bağlı maraqlı, məzəli məqamları ustalıqla danışır, bəzənsə qələmə alırdı. O, mənimlə əlaqədar bəzi “hadisələri” də öz yaddaşına yazmışdı. Sonralar həmin “yaddaş yazılarının” bir qismini mənə göndərmiş, hətta, bəzilərini dərc etdirmişdi. 
İndi mən vaxtilə Akifin qələmə aldığı, hazırda  əlimin altda olan həmin zarafatyana “əhvalatlardan”  bir-ikisini təqdim etmək istəyirəm:
Akif Məmmədov:

DOSTUM Firuz Mustafa HAQQINDA XATİRƏLƏRİMDƏN

“Yol əhvalatı

Yazıçı, filosof Firuz Mustafa ilə bir qrupda oxumuşuq, çox vaxt bir partada oturmuşuq. Məhərrəm adlı dostumuz da var idi, duzlu-məzəli zarafatları ilə tanınırdı (Allah rəhmət eləsin, dünyasını tez dəyişdi). Günümüz, demək olar ki, bir yerdə keçərdi. Bir dəfə dərsdən çıxıb, indiki Bülbül prospekti ilə üzüaşağı düşdük. 26-lar bağının (indiki Sahil) yanında ayrıldıq - Firuzla mən M. Axundov kitabxasına, Məhərrəm isə metroya tərəf.
Bir həftədən sonra Firuzu dekanlığıa çağırdılar. Qayıdanda çox pərt idi, həyəcandan qızarmışdı. Məsələnin mahiyyətini isə sonra Məhərrəm danışdı. Demək, bir həftə əvvəl bizdən ayrılıb metroya gedən Məhərrəmi yolu düz keçmədiyinə görə milis (indiki yol polisi) saxlayır. Kimliyini və harada oxuduğunu soruşur. O da Firuzun adını, soyadını, atasının adını deyir və canını qurtarır. Milis də qaydaya əməl etməyən bu sovet tələbəsini tənbeh etmək üçün hadisəni protokollaşdırıb oxuduğumuz ali məktəbə göndərir. Firuz elə dekanlıqdaca məsələnin nə yerdə olduğunu başa düşmüş, ancaq səsini çıxarmamışdı. Odur ki, Məhərrəmə çatanda: “Mirzə, (Zarafatla bir-birinə belə müraciət edirdilər. O vaxt müəllimlərimiz Feyzulla Qasımzadə və İmran Babayevdən, necə deyərlər, “kopyalamışdılar”) Allah sənə lənət eləsin, məni biabır elədin”, - dedi.
Firuz dekanlıqda baş verənləri, Məhərrəm də yol milisi ilə aralarında olan əhvalatı olduğu kimi danışdı. Hamımız gülüşdük. Arada isə heç bir inciklik olmadı”.

Daraq məsələsi

“Birinci kursda oxuyurduq. Əksəriyyətimiz kənd uşaqları idi, hər şeydən çəkinir, bütün hərəkətlərimizi yüz ölçüb-biçir, dərsdə səsimizi çıxarmırdıq və s. Ancaq Firuz hərəkətlərinin sərbəstliyi, dünyagörüşünün zənginliyi ilə bizdən seçilirdi. Bir dəfə başını ülgüclə daz qırxdırıb dərsə gəlmişdi. Adətən, qabaq partada oturardı. Bilmirəm, səs saldı, ya nə elədisə, müəllim əsəbiləşdi və Firuzdan yerini dəyişib arxa partaya keçməyi tələb elədi. O da dinməz-soyləməz arxadakı boş partalardan birində əyləşdi. Dərsdə gərgin vəziyyət yarandı, hamımız qorxmağa başladıq ki, onsuz da qan-qan deyən bu müəllim indi bizi dolaşdırıb hamımıza iki verəcək. Dərsin “şirin” yerində Firuzun gur səsi hamımızın diqqətini ona yönəlti. O, Məhərrəmə müraciətlə: 
- Mirzə, - dedi.
Məhərrəm də qeyri-ixtiyari cavab verdi:
- Can mirzə.
- Mirzə, o darağı tulla bəri, saçlarımı darayım.
Hamı, o cümlədən müəllim də Firuzun pəncərədən düşən işıqda par-parıldayan başına baxdı. Əvvəl özünü saxlaya bilməyən müəllimin, sonra da uşaqların qəhqəhəsi otağı bürüdü...”
**
 
Fəlsəfə dərsində

“Fəlsəfə”dən (“Marksiz-leninizm fəlsəfəsi”ndən) bizə mərhum Həmid Əfəndiyev dərs deyirdi. O, tanınmış filosof Asif Əfəndiyevin doğmaca əmisi idi. Son dərəcə tələbkar, sərt olan bu müəllimdən qiymət almaq çox müşgül məsələ idi. Qatı kommunist idi, Kommunist Partiyasına, Sovet dövlətinə fanatcasına vurğun idi. Bir dəfə Məhərrəmdən soruşdu ki, hardansan? Məhərrəm də cəsarət və qürurla: “Gəncədənəm!”, - dedi (O vaxt bu şəhər “Kirovabad” adlanırdı). Kişini od götürdü, hikkəli-hikkəli az qala bir saat S. M. Kirovdan, onun Azərbaycan üçün əvəzsiz xidmətlərindən, Kompartiyanın ana xəttindən danışdı və Məhərrəm kimiləri nankorluqda, qədirbilməzlikdə suçladı. Firuzla Məhərrəm yenə dinc durmur, arada müəllimə atmacalar atırdılar. Həmid müəllim əsəbiləşirdi. 
Nəhayət, qorxduğumuz an – fəlsəfə imtahanı gəlib çatdı. Yuxarı kursun uşaqları Həmid müəllim və onun imtahandakı “əzazilliyi” haqqında o qədər danışmışdılar ki, qorxumuz birə on artmışdı. Əvvəlcə mən bilet çəkdim. Onun bir xasiyyəti var idi: sualı verirdi və konkret, kəsə cavab istəyirdi. Deyəsən, məndə alındı, sual-cavabdan pis keçmədim, qiymət kitabçama “beş” yazdı. Hələ üstəlik icazə də verdi ki, oturub o biri uşaqların cavablarına qulaq asım.
Qrupumuzda Qərib adında bir oğlan vardı. Blet çəkib əyləşdi, nə isə cızma-qara elədi, ancaq cavab verə bilmədi. Həmid müəllim Qəribin qaralamalarına baxdı, başını buladı. Sonra yazılı cavab tələb etdi.  Qəribin cavab əvəzinə kağızda çəkdiyi əcaib şəkillərə görəndə isə kişi başını tutub qışqırdı: “Sən Kommunst Partiyasını ələ salırsan, ona karikatura çəkirsən? Dur çıx!”. “İki” yazdı və səhv eləmirəmsə, elə o “iki” ilə də Qərib institutdan qovuldu.
Açığı, Firuz fənlərin proqramı ilə o qədər də maraqlanmırdı, daha doğrusu, proqram çərçivəsinə sığmırdı. Geniş mütaliəsi var idi, çox vaxt proqramda olanları bir kənara qoyub, dünya ədəbiyyatından, fəlsəfə tarixindən... elə məsələləri öyrənərdi ki, onların çoxu heç proqramda olmurdu. 
Amma Həmid müəllimlə belə “zarafat” eləmək təhlükəli idi. Hər ehtimala qarşı ehtiyat tədbirləri görmək lazım idi. Müəllimlərimizdən biri gəlib elə imtahanın gedişi zamanı Firuzu “əzazil” müəllimimizə  tapşırdı. Həmid müəllim daha da  əsəbiləşdi. Firuz bilet çəkdi, elə oradaca biletin suallarına baxdı və: “Müəllim, olar cavab verim, tanış suallardır”, - dedi. Və çox gözəl də cavab verdi. O danışdıqca Həmid müəllimin təəccübü artırdı. Firuz qurtaran kimi Həmid Əfəndiyev: “Bəs sən “Fəlsəfə”ni bu cür yüksək səviyyədə bilirsən, utanmırsan, filan hörmətli adamı mənə xahişə göndərirsən?”, - dedi. Firuz dedi ki, o adamı mən göndərməmişəm özü gəlib, çünki sizin xasiyyətinizə bələddir.  Həmid müəllim qiymət kitabçasına “5” yazdı, ayağa durub, Firuzun əlini çıxaraq təbrik etdi. (“5” alanları bu cür yola salmaq onun adəti idi). Sonralar dostum Firuz elə fəlsəfəni bir ixtisas və tədqiqat sahəsi kimi seçdi, ölkəmizin tanınmış filosoflarından biri kimi tanındı.
**
Mən Akif Məmmədovla bağlı xatirələrimə onula yazışmalarımın kiçik bir parçasını da əlavə edirəm. “Epistolyar janrın”  bu kiçik nümunəsində Akif mənim bir tarixi dramım barədə söhbət açaraq yazır:
Акиф Меммедов: ”Hörmətli Firuz bəy, çiyninizi çox çətin və təbii ki, məsuliyyətli bir yükün altına vermisiniz. Pyesi diqqətlə bir də oxudum. Gəldiyim ilkin qənaət: Siz təkcə bədii yox, həm də elmi-tarixi-ədəbi faktlarla zəngin bir elmi əsər yazırsınız. Ədəbiyyatşünaslıqda "lize dram" deyilən bir janr var, bu dram əsərləri səhnəyə qoyulmaq üçün nəzərdə tutulmur, Cavidin "Peyğəmbər" dramı kimi. Mən inandım ki, əsəri yazanda Siz də o cür janrın tələbinə uyğun olaraq tamaşaçını qətiyyən nəzərə almamısınız. Yəni yaxşı eləmisiniz. İnanmıram ki, adi tamaşaçı oturub birnəfəsə bu əsərə tamaşa edə və bu qədər faktları həzm edə bilsin. Əsər tamaşaya qoyulsa, teatra yalnız intellektual səviyyəli adamlar gələcək, kütəvi tamaşa olmayacaq. Qardaşım, sən yaz. Amma nəzərə al ki, sən Azərbaycanın nisbətən az öyrənilən tarixini yazırsan! Tələbəlik dostumuz Heyran Yusifova demiş, "Bu cetin,mesuliyyetli, İlahi missiyanin altindan ugurla, sherefle qalxacagina eminem"

Mən Akifə belə bir cavab yazdım:
Фируз Мустафа: “Əzizim Акиф bəy. Doğrudur,  "lize dram"-qiraət (oxunmaq) üçün dramdır. Bunun ən parlaq nümunəsi Hötenin "Faust"u hesab olunur. Mən bu əsərdə qismən də olsa o dövrün (20-ci illərin) mənzərəsini yaratmaq istəyirəm. Əsərdə elmi-tarixi araşdırmalara da yer verilir. Həcmi geniş olacaq-təxminən üç yüz səhifə. Düz deyirsən, bu əsərdə bir neçə janrın "izi" hiss olunur. Elə əvvəldən nəzərdə tutmuşam ki, məhz bu cür olsun. Amma gələcəkdə bu əsəri həm də sırf dram əsəri kimi (səhnə üçün) işləmək istəyirəm. Yəni bəzi hallarda "dram içində dram" elementlərini qoruyub saxlayıram. Vaxt sərf edib oxuduğun və fikir dediyin üçün təşəkkür...”

İndi Akif bu dünyada yoxdur. O, əbədiyyət karvanına qoşulub. Amma mən öz əziz dostum Akif Məmmədovu daim ehtiramla xatırlayıram. Onun gülər çöhrəsi gözlərimin önündən bir canlı portret kimi asılıb.
Vaxt sürətlə keçir. Mənbəyi və mənsəbi bilinməyən zaman çayı sonsuzluğa doğru axır. 
Hərdən sıramızda olmayan dostları yada salarkən düşünürəm ki, bir tərəfdən bizi bir-birimizdən uzaqlaşdıran, aramızdan keçən  zaman çayı, o biri yandan bizi həm də bir-birimizə yaxınlaşdırır.

Firuz Mustafa

Krımın Rusiya tərəfindən işğalının 5 ili tamam olur - Ukraynanın baş diplomatı Kremli ifşa etdi...
MHP başqanı İbad Hüseynlini qəbul etdi: "Qapımız hər zaman üzünə açıq..."
Ev tapşırıqlarını yazdırmaq üçün robot aldı - MARAQLI
Məşhur moda markasının yeni dizaynı dünyanı ayağa qaldırdı: "İntihar dəb ola bilməz"
Mir Cəfər Bağırovun ölümündən 60 il sonra basdırıldığı qəbir - FOTOLAR - VİDEO
"AQRO" İnvest & İstehsalat
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Dünya
Təyyarədəki sərnişin bir anda ayağa qalxıb şalvarını çıxardı - FOTOLAR
Cəmiyyət
"O qədər biabırçı vəziyyətdə oxuyan müğənnilər var ki, Afət də onlardan biridir”
Gündəm
Mülki insanları qorumağa getdilər, məlum oldu ki, özlərinin müdafiəyə ehtiyacı var: RÜSVAYÇILIQ!
Maraqlı
Məşhur tarixi abidənin sirri açıldı...
Şou-biznes
"Xalqın ona çox ehtiyacı var" - Mənsum İbrahimov
Həftənin ən çox oxunanları
“Ölkəyə un gətirəndə kömək etdiyim çeçenlər və dağıstanlılar mənə çox böyük dəstək oldular...”
Ramzan Kadırov azərbaycanlılarla çeçenlərin davasına belə reaksiya verdi – FOTO
“Vertolyotla Yevlağa kimi pul səpəcəm....- Başınız qarışacaq pul yığmağa..."
Çay sakinlərin gözü önündə yox oldu!..- “Qiyamətin başlanğıcıdır?!.”-VİDEO
Saakyan atası azərbaycanlı olan generalı  xüsusi nümayəndə təyin etdi...-FOTOLAR
Şuşa türməsində Dilqəm və Şahbazdan başqa türkmənşəli dustaq kimdir?..
"Əgər ANS yenidən açılarsa və fəaliyyət göstərdiyi ilk 15 ildəki ANS olarsa..."
“Fevralın 14-də həmin sənədi imzalasaydım, Xocalı faciəsi baş verməzdi...” - ETİRAF
Vergilər Nazirliyini "ağ gün"ə çıxardı, indi də əmanətləri sığortalayacaqmış...
Bakıda dəhşətli qəza: "Qaqaş, neylədin, nə içmişdin, nə vurmuşdun?" - VİDEO
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə