Xəbər lenti
27/05/2018 [23:32]:
"Bu cümhuriyyəti Məhəmməd Əmin bəylər elə dəyərlər üzərində qurmuşlar ki..."
27/05/2018 [23:18]:
Çin ABŞ-ı beynəlxalq hüququ pozmaqda ittiham etdi
27/05/2018 [23:17]:
Çay ilə "yola getməyən" 3 məhsul - Limon, süd və şəkər...
27/05/2018 [23:08]:
"Nəzərə alsaq ki, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətini Rusiya tanımayıb, onda hər şey aydın olar"
27/05/2018 [22:41]:
ABŞ və Şimali Koreya sammiti üçün növbəti addım
27/05/2018 [21:39]:
Əsəddən ölüm mesajı: “Bu, sənin son şansındır”
27/05/2018 [21:04]:
Fransanın xarici işlər naziri Şəhidlər xiyabanında - Fotolar
27/05/2018 [21:03]:
“Həqiqi addımlar atmağın vaxtı çatıb” - Polad Bülbüloğlu
27/05/2018 [20:29]:
"Bizim hər birimiz bu dövləti qorumağa, onun dəyərini, qədrini bilməyə borcluyuq"
27/05/2018 [20:24]:
Həkimlərin iyirmi dəqiqə vaxt verdiyi qız ölmədi- FOTOLAR
27/05/2018 [19:58]:
Bülbüloğlu Rusiyadan əsas gözləntisini açıqladı: “Qarabağ...”
27/05/2018 [19:57]:
UFAZ-da Fransanın Avropa və XİN fondunun arxiv sərgisinin açılış mərasimi keçirildi
27/05/2018 [19:48]:
Tarixçi alim etiraz etdi: "Simvolları bu günə qoymaq olmaz!" (FOTO)
27/05/2018 [19:42]:
Səfir: "Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli üçün həqiqi addımlar atmağın vaxtı çoxdan çatıb"
27/05/2018 [19:39]:
Emin “Xalq artisti” adını almasını belə qeyd etdi - Video
27/05/2018 [19:36]:
Sərxoş sərnişin pivə üçün təyyarəni bir-birinə vurdu – VİDEO
27/05/2018 [19:35]:
UFAZ tələbələri ActİnSpace beynəlxalq yarışının qalibi olub
27/05/2018 [19:28]:
Azay Quliyevin Cümhuriyyət haqqında məqaləsi dünyaca məşhur portalda dərc edildi
27/05/2018 [19:27]:
4 ayda Azərbaycanda 505 traktor, 130 avtomobil istehsal olunub
27/05/2018 [19:22]:
Kənd Təsərrüfatı Nazirliyində yeni – TƏYİNAT
27/05/2018 [19:20]:
Əlixan Səmədov: "Çox sevincliyəm"
27/05/2018 [19:19]:
Azərbaycan və Fransa iqtisadi toplantı keçirəcək
27/05/2018 [19:18]:
Miri Yusifin fəxri ad sevinci – VİDEO
27/05/2018 [18:14]:
Rusiya İngiltərədən üzr tələb etdi
27/05/2018 [18:11]:
Mohammed Salah Dünya Çempionatında oynayacaq
27/05/2018 [18:08]:
Ziyad Səmədzadə qızına görə Prezidentə minnətdarlıq etdi
27/05/2018 [17:58]:
Ağır atletika üzrə yeniyetmələrin birinciliyi başa çatdı
27/05/2018 [17:57]:
Xərçəng xəstələrinin yeni ümidi “Propolis” - TƏBİƏTİN BƏXŞİŞİ...
27/05/2018 [17:49]:
Avtomobil ikiyə bölündü, sürücünü görən donub qaldı... - İnanılmaz görüntü
27/05/2018 [17:45]:
Gündə 6 litr kola içdi, bu hala gəldi - FOTOLAR
27/05/2018 [16:24]:
İsmayıllıda 7 kənd qazsız qaldı, mal-qaranı sel apardı
27/05/2018 [16:22]:
Biləsuvarda 16 yaşlı qız intihar etdi
27/05/2018 [16:20]:
XİN-dən Paşinyanın oğlunun Qarabağda əsgərlik çəkməsi xəbərinə reaksiya...
27/05/2018 [16:16]:
Türkiyənin məşhur aktyoru yol qəzasında öldü
27/05/2018 [16:15]:
Rəsmi Parisdən Ermənistana ÇAĞIRIŞ: “Qoşunlarınızı dərhal Qarabağdan çıxarın!”
27/05/2018 [16:14]:
Sabahın havası - Bakıda 27 dərəcə isti olacaq
27/05/2018 [16:11]:
Fəxri ad alan Könül Kərimova ağladı
27/05/2018 [16:09]:
Ehtiram Hüseynov Riqada “Sarı Gəlin” və “Laçın”ı ifa etdi... - Möhtəşəm (VİDEO)
27/05/2018 [16:06]:
Avronest rəhbərliyindən Diaspor Komitəsinin sədrinə məktub gəldi
27/05/2018 [15:54]:
6 minə yaxın məmur cəzalandırıldı...
27/05/2018 [15:46]:
Suriyada 4 rus hərbçi öldürüldü, 3-ü yaralandı
27/05/2018 [15:44]:
Polisin reydi zamanı sərxoş sürücü: "Pivə içmişəm ki, ağzım qurumasın" - VİDEO
27/05/2018 [15:39]:
Azərbaycanda 60 kənd işıqsız, 7-si isə qazsız qaldı
27/05/2018 [15:37]:
Gürcüstanda intihar edən azərbaycanlı tələbə haqda yeni AÇIQLAMA…
27/05/2018 [14:51]:
Aya enən dördüncü adam vəfat etdi
27/05/2018 [14:41]:
BAXCP mayın 28-də Novxanı da Rəsulzadənin büstünü ziyarət edəcək
27/05/2018 [14:08]:
Telefondakı bu proqramlar sizi çox əyləndirəcək - FOTOLAR
27/05/2018 [13:51]:
Emin Ağalarov Azərbaycanın “Xalq artisti” oldu
27/05/2018 [13:45]:
İlham Əliyev bu məşhurlara fəxri ad verdi - SİYAHI
27/05/2018 [13:26]:
Məmmədyarovla Drian bir araya gəldi
27/05/2018 [13:20]:
Azərbaycan prezidenti Fransaya səfər edəcək
27/05/2018 [12:57]:
Ronaldu “Real”dan getmək istəyir
27/05/2018 [12:50]:
Qorxunc xəbərdarlıq: - Rusiya elə silah hazırlayır ki...
27/05/2018 [12:39]:
Yəməndə neft şirkətinə hava zərbələri endirilib -Ölənlər və yaralananlar var
27/05/2018 [12:37]:
II Dünya müharibəsində tərk edilmiş sığınacaq... - FOTOLAR
27/05/2018 [12:36]:
100 yaşlı bayrağı təslim alan tədqiqatçı: “Novruz müəllimə əmanətin məndə olduğunu dedim”
27/05/2018 [12:22]:
Rus muzdlularla ABŞ kommandosları arasındakı döyüşün şok TƏFƏRRÜATLARI
27/05/2018 [12:12]:
Məşhur cütlük Fransada evləndi - Fotolar
27/05/2018 [12:08]:
İlham Əliyev Fransanın Avropa və xarici işlər nazirini qəbul edib
27/05/2018 [12:07]:
Bahalı toy etdilər, pulunu da verməyib qaçdılar
27/05/2018 [12:04]:
“Real & Virtual PR” adlı təlim keçirildi - FOTOLAR
27/05/2018 [11:56]:
Azarkeşlər “Real”ın kapitanını təhqir edir
27/05/2018 [11:51]:
Fransanın XİN rəhbəri Bakıya gəlib
27/05/2018 [11:50]:
Dünyanın ən ucuz şəhərləri - Səyahət paketləri
27/05/2018 [11:35]:
Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyi bəyanat verdi
27/05/2018 [11:34]:
Prezident təhsillə bağlı gözləntilərini açıqladı
27/05/2018 [11:31]:
Yunanıstanda avtobusu ildırım vurub – FOTOLAR
27/05/2018 [11:21]:
Dünyaya gələcək körpələrin ana bətnində maraqlı görüntüləri - FOTOLAR
27/05/2018 [11:16]:
Bir şüşə şərab 120 min dollara satıldı
27/05/2018 [11:03]:
Gürcüstan NATO-ya daxil olacaq
27/05/2018 [10:52]:
Bu filmə baxanda dəhşətə gəldim – Ayaz Salayev
27/05/2018 [10:50]:
ABŞ uduzdu: "Türkiyə əsas hədəfinə çatır"
27/05/2018 [10:44]:
Filmlərdə çəkilən altı əfsanə otel- FOTOLAR
27/05/2018 [10:37]:
Saqqızın köməyilə arıqlamaq olar - Bir şərtlə ki...
27/05/2018 [10:31]:
Rusiya Türkiyəyə milyard dollar ödəyəcək
27/05/2018 [10:21]:
Fuad Muradovun Türkiyəyə səfəri başa çatıb
27/05/2018 [10:20]:
İrlandiya aborta icazə verdi - 35 illik qadağa ləğv edildi
27/05/2018 [10:18]:
Sumqayıtda ev əşyalarla birlikdə kül olub
27/05/2018 [09:55]:
Cəbhədən son xəbər...
27/05/2018 [09:53]:
Bu yolda sürət həddi azaldıldı
Bütün arxiv bir sırada
20/04/2018 [22:10] - Cəmiyyət - ( 1667 dəfə baxılıb)

Bizi yaxınlaşdıran və uzaqlaşdıran zaman...



(Tələbəlik dostum, gözəl insan, istedadlı alim Akif Məmmədov haqqında xatirələrim)
    
- Salam, müəllim. Sizi narahat edən Akif müəllimin bacısı qızıdır. 
Mənim Akif adda bir xeyli-dost tanışım var. Amma ürəyimə damdı ki, söhbət Akif Məmmədovdan gedir. 
Zənnim məni aldatmayıbmış. Zəng edən xanım telefonda bunları da əlavə etdi:
- Mən Akif müəllimin qohumu olmaqla yanaşı, həm də onun iş yoldaşı olmuşam. Onunla birlikdə işləmişəm. Adım Ruhəngizdir. İstəyirəm ki, onunla bağlı xatirələrinizi yazasız. Bildiyim qədər yaxın olmusuz...
Həyatdı tərk etmiş dostlar haqda danışmaq, yazmaq nə qədər çətin olsa da, zamanın sərt və bəzən də çox amansız qanunları ilə razılaşmalı oluruq. Yəni bu dünyaya gələnlər bir gün bu dünyadan getməlidir. Bu, təbii ki, anlaşılandır. Amma adamı bir çox hallarda yandıran, cəmiyyət və millət üçün  gərəkli adamların bu dünyadan vaxtsız köçməsidir.
Akif Məmmədovla biz eyni qrupda oxumuşuq. İlk dərs günlərini xatırlayıram. Bu qarayanız, çəlimsiz, zahirən diqqəti o qədər də cəlb etməyən oğlan çox tezliklə onu tanıyanların sevimlisinə çevrildi. 
Akif ilk baxışda hamıdan uzaq gəzməyə çalışan, qapalı, sərt adam təsiri bağışlayırdı. Amma onun necə alicənab, duyğulu, səmimi bir adam olduğunu bilmək üçün bu “qapalı” insanla qısaca ünsiyyət kifayət edirdi. Onün özünəməxsus, xəfif yumoru vardı. 
Əlbəttə, tələblər arasında özünü “gözə soxmaq” istəyən, yüksək qiymət almaq üçün müxtəlif hiylələrə əl atanlar da olurdu. Belələri haqda Akif mənalı tərzdə “sifətlər” deyərdi. Bu, əslində elə “sifətsizlər” demək idi. 
Ucqar dağ rayonundan- Lerikdən o zamankı qaynar şəhər mühitinə düşmüş Akifi əhatəsində olduğu adamlara ilk mövbədə onun yüksək mədəniyyəti sevdirirdi. Akif hamı ilə dil tapan, həssas, zəhmətkeş, intellektual bir adamdı.
O, dərs əlaçısı idi.  İlk semestirdən tutmuş  ta son buraxılış imtahanlarına qədər bütün fənlərdən  aldığı qiymətlər yalnız “əla” idi. Arada bizim ümumi dostumuz Məhərrəm Balıyev ona zarafatla söz atardı: “Akif, arada bizim kimi bir “yaxşı” da al, sonra elə bilərlər ki, yalançı əlaçısan”.  Təəssüf ki, artıq Məhərrəm haqda da keçmiş zamanda danışmalı oluruq.
Akiflə adətən, ön sırada, arabir də orta sıralarda “neytral” bir partada  əyləşərdik.  Amma o, hərdən dalğın olar,  özünə qapılar, əlini çənəsinə dirəyib küncdəki partaların birində oturar, sanki “gözdən-könüldən” uzaqda durmaq istəyərdi. Lakin harada əyləşməyindən asılı olmayaraq o, auditoriyadakıların hamısının diqqətini  maqnit kimi özünə sarı çəkərdi.  Bu cazibə, bu “özünəçəkmə”  Akifin biliyi, məlumatı, sadəliyi, yuxarıda dediyim kimi, geniş erudisiyası ilə bağlı idi. O, bəzən müəllimlərin belə, cavab verə bilmədiyi sualları özünəməxsus bir təmkinlə “xırdalayır”, izah edirdi. Mənim bu əməksevər dostumun çox güclü yaddaşı, rəvan nitqi, məntiqi təfəkkürü vardı.
Biz sonuncu kursda oxuyanda qara bir xəbər gəldi. Sarsıldım. Atam Qədimalı müəllim məktəbdə, dərsarası fasilə zamanı müəllimlər otağında qəflətən vəfat etmişdi. Qış imtahan sessiyamız təzəcə başa çatmışdı.  Xəbəri eşidən kimi heç kəsə bir söz demədən yola düşdüm. Ağır anlarım, dərdli-qüssəli vaxtlarım idi. Sübh tezdən Qovlar stansiyasında qatardan düşüb Şınığa tərəf  yola düşən avtobusa mindim. Hər tərəfi qar basmışdı. Mən mərkəzi magistraldan öz evimizəcən olan uzun bir yolu piyada qət etdim.  Özümə yer tapa bilmirdim. Belə bir dərdli çağımda Akif qəfildən evimizdə peyda oldu. Mən təəccübləndim. Görəsən o, bu xəbəri haradan eşitmişdi? Akif  yaşına yaraşmayan bir təmkinlə, yəni əsl müdrik, dünyagörmüş, aqil, ahıl insanlar kimi mənə ürək-dirək və təsəlli verdi. Gecə sübhəcən Akiflə dərdləşdik. Gənclik xəyallarımızı bölüşdük. Gələcəkdə hər ikimiz elm ardinca getmək niyyətində idik. Elə bu cür də oldu.
Bizim evimiz İsalı kəndinin yuxarı hissəsində yerləşir. Buradan az qala Şınıxın bütün kəndləri görünür. Səhərisi günü artıq günəş çıxmışdı. Akif əlini gözünün üstə qoyub uzaqlara, sanki ağ-gümüşü qalaya çəkilmiş dağlara  nəzər salaraq dedi:
-Bir o qarlı dağlara bax. Sanki bizim Lerikin dağlarıdır. İlahi, dağlar da adamlar kimi bir-birinə necə oxşarmış...
Biz bir neçə gündən sonra o “qalaylanmış”  dağların ətəyi ilə burula-burula şəhərə baş alıb gedən yola çıxdıq və birlikdə Bakıya  qayıtdıq. Artıq son semestrin dərsləri başlamışdı. 
Akif təyinatla o zamankı Puşkin rayonuna (indiki Biləsuvar rayonuna)  getdi. Bir müddət orada müəllim işlədi. Qrup yoldaşımız Səadət xanımla ailə qurdu. Gözəl övladlar böyütdü. O, öz şəxsi-insani keyfiyyətləri ilə əslində elə anadangəlmə pedaqoq idi, müəllim idi. 
Sonralar Akif Bakıya gəldi, Təhsil Problemləri İnstitutunda, Təhsil Nazirliyinin jurnalında çalışdı. Dissertasiya müdafiə etdi, ciddi elmi əsərlər yazdı. Universitetlərdə dərs dedi.
Ötən əsrin 90-cı illərinin ortasında mən “Maarifçi” adlı qəzetin baş redaktoru idim. Akifə zəng vurub dedim:
-Bura bax, sən onsuz da anadangəlmə maarifçisən. Niyə bizim qəzet üçün yazmayasan?
Akifin yazıları tez-tez qəzet-jurnallarda dərc edilirdi. O, öz yazı üslubu, problemə yanaşma tərzi ilə də seçilirdi.
Onun qələmindən çıxan onlarla dərslik, dərs vəsaiti, metodik tövsiyə və proqramlar hələ uzun müddət öz aktuallığını qoruyub saxlayacaq. 

Akiflə tez-tez zəngləşər, məktublaşardıq. Son illər meydana gələn sosial şəbəkə isə bizim ünsiyyətimizin təzədən “bərpa edilməsində” əvəzsiz rol oynamışdı.
Dostum Akif Məmmədovun vaxtsız ölümü məni çox sarsıtdı.
         
P.S. Akif dostları-tanışları ilə bağlı maraqlı, məzəli məqamları ustalıqla danışır, bəzənsə qələmə alırdı. O, mənimlə əlaqədar bəzi “hadisələri” də öz yaddaşına yazmışdı. Sonralar həmin “yaddaş yazılarının” bir qismini mənə göndərmiş, hətta, bəzilərini dərc etdirmişdi. 
İndi mən vaxtilə Akifin qələmə aldığı, hazırda  əlimin altda olan həmin zarafatyana “əhvalatlardan”  bir-ikisini təqdim etmək istəyirəm:
Akif Məmmədov:

DOSTUM Firuz Mustafa HAQQINDA XATİRƏLƏRİMDƏN

“Yol əhvalatı

Yazıçı, filosof Firuz Mustafa ilə bir qrupda oxumuşuq, çox vaxt bir partada oturmuşuq. Məhərrəm adlı dostumuz da var idi, duzlu-məzəli zarafatları ilə tanınırdı (Allah rəhmət eləsin, dünyasını tez dəyişdi). Günümüz, demək olar ki, bir yerdə keçərdi. Bir dəfə dərsdən çıxıb, indiki Bülbül prospekti ilə üzüaşağı düşdük. 26-lar bağının (indiki Sahil) yanında ayrıldıq - Firuzla mən M. Axundov kitabxasına, Məhərrəm isə metroya tərəf.
Bir həftədən sonra Firuzu dekanlığıa çağırdılar. Qayıdanda çox pərt idi, həyəcandan qızarmışdı. Məsələnin mahiyyətini isə sonra Məhərrəm danışdı. Demək, bir həftə əvvəl bizdən ayrılıb metroya gedən Məhərrəmi yolu düz keçmədiyinə görə milis (indiki yol polisi) saxlayır. Kimliyini və harada oxuduğunu soruşur. O da Firuzun adını, soyadını, atasının adını deyir və canını qurtarır. Milis də qaydaya əməl etməyən bu sovet tələbəsini tənbeh etmək üçün hadisəni protokollaşdırıb oxuduğumuz ali məktəbə göndərir. Firuz elə dekanlıqdaca məsələnin nə yerdə olduğunu başa düşmüş, ancaq səsini çıxarmamışdı. Odur ki, Məhərrəmə çatanda: “Mirzə, (Zarafatla bir-birinə belə müraciət edirdilər. O vaxt müəllimlərimiz Feyzulla Qasımzadə və İmran Babayevdən, necə deyərlər, “kopyalamışdılar”) Allah sənə lənət eləsin, məni biabır elədin”, - dedi.
Firuz dekanlıqda baş verənləri, Məhərrəm də yol milisi ilə aralarında olan əhvalatı olduğu kimi danışdı. Hamımız gülüşdük. Arada isə heç bir inciklik olmadı”.

Daraq məsələsi

“Birinci kursda oxuyurduq. Əksəriyyətimiz kənd uşaqları idi, hər şeydən çəkinir, bütün hərəkətlərimizi yüz ölçüb-biçir, dərsdə səsimizi çıxarmırdıq və s. Ancaq Firuz hərəkətlərinin sərbəstliyi, dünyagörüşünün zənginliyi ilə bizdən seçilirdi. Bir dəfə başını ülgüclə daz qırxdırıb dərsə gəlmişdi. Adətən, qabaq partada oturardı. Bilmirəm, səs saldı, ya nə elədisə, müəllim əsəbiləşdi və Firuzdan yerini dəyişib arxa partaya keçməyi tələb elədi. O da dinməz-soyləməz arxadakı boş partalardan birində əyləşdi. Dərsdə gərgin vəziyyət yarandı, hamımız qorxmağa başladıq ki, onsuz da qan-qan deyən bu müəllim indi bizi dolaşdırıb hamımıza iki verəcək. Dərsin “şirin” yerində Firuzun gur səsi hamımızın diqqətini ona yönəlti. O, Məhərrəmə müraciətlə: 
- Mirzə, - dedi.
Məhərrəm də qeyri-ixtiyari cavab verdi:
- Can mirzə.
- Mirzə, o darağı tulla bəri, saçlarımı darayım.
Hamı, o cümlədən müəllim də Firuzun pəncərədən düşən işıqda par-parıldayan başına baxdı. Əvvəl özünü saxlaya bilməyən müəllimin, sonra da uşaqların qəhqəhəsi otağı bürüdü...”
**
 
Fəlsəfə dərsində

“Fəlsəfə”dən (“Marksiz-leninizm fəlsəfəsi”ndən) bizə mərhum Həmid Əfəndiyev dərs deyirdi. O, tanınmış filosof Asif Əfəndiyevin doğmaca əmisi idi. Son dərəcə tələbkar, sərt olan bu müəllimdən qiymət almaq çox müşgül məsələ idi. Qatı kommunist idi, Kommunist Partiyasına, Sovet dövlətinə fanatcasına vurğun idi. Bir dəfə Məhərrəmdən soruşdu ki, hardansan? Məhərrəm də cəsarət və qürurla: “Gəncədənəm!”, - dedi (O vaxt bu şəhər “Kirovabad” adlanırdı). Kişini od götürdü, hikkəli-hikkəli az qala bir saat S. M. Kirovdan, onun Azərbaycan üçün əvəzsiz xidmətlərindən, Kompartiyanın ana xəttindən danışdı və Məhərrəm kimiləri nankorluqda, qədirbilməzlikdə suçladı. Firuzla Məhərrəm yenə dinc durmur, arada müəllimə atmacalar atırdılar. Həmid müəllim əsəbiləşirdi. 
Nəhayət, qorxduğumuz an – fəlsəfə imtahanı gəlib çatdı. Yuxarı kursun uşaqları Həmid müəllim və onun imtahandakı “əzazilliyi” haqqında o qədər danışmışdılar ki, qorxumuz birə on artmışdı. Əvvəlcə mən bilet çəkdim. Onun bir xasiyyəti var idi: sualı verirdi və konkret, kəsə cavab istəyirdi. Deyəsən, məndə alındı, sual-cavabdan pis keçmədim, qiymət kitabçama “beş” yazdı. Hələ üstəlik icazə də verdi ki, oturub o biri uşaqların cavablarına qulaq asım.
Qrupumuzda Qərib adında bir oğlan vardı. Blet çəkib əyləşdi, nə isə cızma-qara elədi, ancaq cavab verə bilmədi. Həmid müəllim Qəribin qaralamalarına baxdı, başını buladı. Sonra yazılı cavab tələb etdi.  Qəribin cavab əvəzinə kağızda çəkdiyi əcaib şəkillərə görəndə isə kişi başını tutub qışqırdı: “Sən Kommunst Partiyasını ələ salırsan, ona karikatura çəkirsən? Dur çıx!”. “İki” yazdı və səhv eləmirəmsə, elə o “iki” ilə də Qərib institutdan qovuldu.
Açığı, Firuz fənlərin proqramı ilə o qədər də maraqlanmırdı, daha doğrusu, proqram çərçivəsinə sığmırdı. Geniş mütaliəsi var idi, çox vaxt proqramda olanları bir kənara qoyub, dünya ədəbiyyatından, fəlsəfə tarixindən... elə məsələləri öyrənərdi ki, onların çoxu heç proqramda olmurdu. 
Amma Həmid müəllimlə belə “zarafat” eləmək təhlükəli idi. Hər ehtimala qarşı ehtiyat tədbirləri görmək lazım idi. Müəllimlərimizdən biri gəlib elə imtahanın gedişi zamanı Firuzu “əzazil” müəllimimizə  tapşırdı. Həmid müəllim daha da  əsəbiləşdi. Firuz bilet çəkdi, elə oradaca biletin suallarına baxdı və: “Müəllim, olar cavab verim, tanış suallardır”, - dedi. Və çox gözəl də cavab verdi. O danışdıqca Həmid müəllimin təəccübü artırdı. Firuz qurtaran kimi Həmid Əfəndiyev: “Bəs sən “Fəlsəfə”ni bu cür yüksək səviyyədə bilirsən, utanmırsan, filan hörmətli adamı mənə xahişə göndərirsən?”, - dedi. Firuz dedi ki, o adamı mən göndərməmişəm özü gəlib, çünki sizin xasiyyətinizə bələddir.  Həmid müəllim qiymət kitabçasına “5” yazdı, ayağa durub, Firuzun əlini çıxaraq təbrik etdi. (“5” alanları bu cür yola salmaq onun adəti idi). Sonralar dostum Firuz elə fəlsəfəni bir ixtisas və tədqiqat sahəsi kimi seçdi, ölkəmizin tanınmış filosoflarından biri kimi tanındı.
**
Mən Akif Məmmədovla bağlı xatirələrimə onula yazışmalarımın kiçik bir parçasını da əlavə edirəm. “Epistolyar janrın”  bu kiçik nümunəsində Akif mənim bir tarixi dramım barədə söhbət açaraq yazır:
Акиф Меммедов: ”Hörmətli Firuz bəy, çiyninizi çox çətin və təbii ki, məsuliyyətli bir yükün altına vermisiniz. Pyesi diqqətlə bir də oxudum. Gəldiyim ilkin qənaət: Siz təkcə bədii yox, həm də elmi-tarixi-ədəbi faktlarla zəngin bir elmi əsər yazırsınız. Ədəbiyyatşünaslıqda "lize dram" deyilən bir janr var, bu dram əsərləri səhnəyə qoyulmaq üçün nəzərdə tutulmur, Cavidin "Peyğəmbər" dramı kimi. Mən inandım ki, əsəri yazanda Siz də o cür janrın tələbinə uyğun olaraq tamaşaçını qətiyyən nəzərə almamısınız. Yəni yaxşı eləmisiniz. İnanmıram ki, adi tamaşaçı oturub birnəfəsə bu əsərə tamaşa edə və bu qədər faktları həzm edə bilsin. Əsər tamaşaya qoyulsa, teatra yalnız intellektual səviyyəli adamlar gələcək, kütəvi tamaşa olmayacaq. Qardaşım, sən yaz. Amma nəzərə al ki, sən Azərbaycanın nisbətən az öyrənilən tarixini yazırsan! Tələbəlik dostumuz Heyran Yusifova demiş, "Bu cetin,mesuliyyetli, İlahi missiyanin altindan ugurla, sherefle qalxacagina eminem"

Mən Akifə belə bir cavab yazdım:
Фируз Мустафа: “Əzizim Акиф bəy. Doğrudur,  "lize dram"-qiraət (oxunmaq) üçün dramdır. Bunun ən parlaq nümunəsi Hötenin "Faust"u hesab olunur. Mən bu əsərdə qismən də olsa o dövrün (20-ci illərin) mənzərəsini yaratmaq istəyirəm. Əsərdə elmi-tarixi araşdırmalara da yer verilir. Həcmi geniş olacaq-təxminən üç yüz səhifə. Düz deyirsən, bu əsərdə bir neçə janrın "izi" hiss olunur. Elə əvvəldən nəzərdə tutmuşam ki, məhz bu cür olsun. Amma gələcəkdə bu əsəri həm də sırf dram əsəri kimi (səhnə üçün) işləmək istəyirəm. Yəni bəzi hallarda "dram içində dram" elementlərini qoruyub saxlayıram. Vaxt sərf edib oxuduğun və fikir dediyin üçün təşəkkür...”

İndi Akif bu dünyada yoxdur. O, əbədiyyət karvanına qoşulub. Amma mən öz əziz dostum Akif Məmmədovu daim ehtiramla xatırlayıram. Onun gülər çöhrəsi gözlərimin önündən bir canlı portret kimi asılıb.
Vaxt sürətlə keçir. Mənbəyi və mənsəbi bilinməyən zaman çayı sonsuzluğa doğru axır. 
Hərdən sıramızda olmayan dostları yada salarkən düşünürəm ki, bir tərəfdən bizi bir-birimizdən uzaqlaşdıran, aramızdan keçən  zaman çayı, o biri yandan bizi həm də bir-birimizə yaxınlaşdırır.

Firuz Mustafa

Telefondakı bu proqramlar sizi çox əyləndirəcək - FOTOLAR
Emin Ağalarov Azərbaycanın “Xalq artisti” oldu
II Dünya müharibəsində tərk edilmiş sığınacaq... - FOTOLAR
Dünyanın ən ucuz şəhərləri - Səyahət paketləri
Qadın evinə çağırdığı ustanı zorladı - FOTO
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Dünya
Sərxoş sərnişin pivə üçün təyyarəni bir-birinə vurdu – VİDEO
Cəmiyyət
Azay Quliyevin Cümhuriyyət haqqında məqaləsi dünyaca məşhur portalda dərc edildi
Maraqlı
Xərçəng xəstələrinin yeni ümidi “Propolis” - TƏBİƏTİN BƏXŞİŞİ...
Cəmiyyət
Ehtiram Hüseynov Riqada “Sarı Gəlin” və “Laçın”ı ifa etdi... - Möhtəşəm (VİDEO)
Dünya
Bahalı toy etdilər, pulunu da verməyib qaçdılar
Həftənin ən çox oxunanları
Azərbaycan ordusu Naxçıvan istiqamətində irəlilədi- Böyük ərazini nəzarətə götürdü
Ərinin dostu tərəfindən aldadılan, həbsxanada uşaq dünyaya gətirən və nəhayət, əfv edilən qadının HƏYAT DRAMI
"Bu adam görün nə qədər ləyaqətsizdir ki, öz xalqını erməninin ayağına verir"
Bundan sonra manqaldan kənar gəzəcəksiniz: Alimlər kababın yeni təhlükəsini aşkarladılar...
Qarabağda neytral zona daralır, təmas xəttində istehkamlar tikilir – Hədəflər raketlə VURULACAQ
Korrupsionerin evindən çıxan pullar hamını heyrətləndirdi...- FOTO
"Bu xəyanətinin arxasında köynəyinin altında məharətlə gizlətdiyi paqonlarının "ağırlığı" durur"
Bu baş versə, hamımız yanacağıq - Ərdoğan
“Mən gərək Şuşada qalaydım, orada da öləydim...”- Rəhim Qazıyev
“Xaricdə bank vətəndaşlara, bizdə isə vətəndaşlar banklara yalvarır”
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin