Xəbər lenti
22/02/2019 [14:59]:
Həcc ziyarətinə sənəd qəbulu başlandı - KVOTA VƏ QİYMƏT
22/02/2019 [14:55]:
Planlaşdırın: 11 uşaq dünyaya gətirən ailəyə kim baxmalıdır?
22/02/2019 [14:51]:
Sabirabadda sərnişin mikroavtobusu qəzaya düşüb: ölən və yaralananlar var - FOTO
22/02/2019 [14:49]:
İsgəndər Həmidovdan ağır ittihamlar: “Təlimatları harada, necə aldıqlarına qədər bilirəm”
22/02/2019 [14:47]:
Avropa azərbaycanlılarından bəyanat: Vətənə sədaqət hamımızın borcudur!
22/02/2019 [14:46]:
"Rektor dedi ki, bığını qırx, o da rektoru söydü" - Həsən Turabovun tələbəliyindən XATİRƏLƏR - FOTO
22/02/2019 [14:44]:
Türkiyə millisi komandamıza on qol vurdu
22/02/2019 [14:36]:
Prezident yol tikintisinə pul ayırdı
22/02/2019 [14:32]:
"Ermənilər PKK-nın həm Laçında, həm də Kəlbəcərdə bazalarını açmaq istəyirlər və..."
22/02/2019 [14:26]:
Ərdoğan Türkiyə və Azərbaycan arasında mühüm sənədi təsdiqlədi
22/02/2019 [14:23]:
Ermənistanda intihar cəhdlərinin sayı 20% artıb
22/02/2019 [14:18]:
Təhsil naziri məktəbdə rəsm çəkdi - FOTO
22/02/2019 [14:16]:
Toyuq budu...
22/02/2019 [14:14]:
“Düşmənə nifrətimiz hədsiz və hüdud­suzdur” - General-polkovnik
22/02/2019 [14:05]:
Aşıq Ulduzun müğənni qızı nişanlandı - FOTO
22/02/2019 [14:02]:
Faiq Balabəylinin 55 yaşına...
22/02/2019 [14:00]:
"Ana sözü ilə hərəkət edən oğlanlar sonrakı həyatlarında həyat yoldaşları idarə edəcək"
22/02/2019 [13:59]:
"Çox kasıb bağım var, heç deputat bağına bənzəmir" - VİDEO
22/02/2019 [13:50]:
“Təhsil sahəsində istənilən dəyişiklik, yenilik təhsilalanın stimullaşdırılmasına yönəldilməlidir...”
22/02/2019 [13:50]:
Mehriban Əliyeva Baronessa Emma Nikolsonla görüşüb - FOTO
22/02/2019 [13:45]:
Azərbaycandan 12 ölkəyə axtarış itləri göndərilib - Birinin qiyməti 15 min avrodur
22/02/2019 [13:36]:
Paşinyan Lukaşenkonun namizədinə qarşı çıxır
22/02/2019 [13:34]:
Türkiyənin İğdır şəhərində Xocalı soyqırımı qurbanlarının xatirəsi ehtiramla anılıb
22/02/2019 [13:32]:
Hacı Şahin aparıcılığa başlayır
22/02/2019 [13:28]:
Binanın damına çıxaraq özünü atmaq istədi - Bakıda intihara cəhd
22/02/2019 [13:19]:
Sinoptiklərdən hava müjdəsi
22/02/2019 [12:57]:
Füzuli-Cəbrayıl istiqamətindəki erməni qoşunu "yüksək hazırlıq” səviyyəsinə gətirildi-FOTO
22/02/2019 [12:57]:
Azərbaycandan Rusiyaya qanunsuz yolla göyərçin keçirmək istədilər
22/02/2019 [12:55]:
“Sərham” MMC-nin istehsal etdiyi çörəklərdən - ŞİKAYƏT...
22/02/2019 [12:52]:
“Xocalıda cəmi 2 nəfər ölüb” xəbərini kim vermişdi... - Düyünlər çözülür
22/02/2019 [12:49]:
Qusarda üçəm oğlan dünyaya gəlib - FOTO
22/02/2019 [12:47]:
Tanınmış aparıcı: "Könül Xasıyeva bunların ümidinə qalmamalıdır" - VİDEO
22/02/2019 [12:37]:
Ermənistanda məmurlar kütləvi şəkildə işdən çıxarılırlar
22/02/2019 [12:36]:
Sərhəd pozucusu 6 kiloqram narkotiklə yaxalandı
22/02/2019 [12:35]:
"Tenderlər sövdələşmə ilə satılır, sahibkarlar çıxlımaz vəziyyətə salınır" -Tanınmış iş adamı üsyan etdi
22/02/2019 [12:31]:
Bakının bu avtobuslarında da pulsuz internet olacaq
22/02/2019 [12:29]:
Avropada hələ də “Hitler pensiyası” alırlar –Hökumət nasist rejiminə əlaltılıq edənlərə aybaay pul ödəyir
22/02/2019 [12:26]:
Yol polisi Sumqayıtdakı dəhşətli qəza ilə bağlı məlumat yaydı
22/02/2019 [12:21]:
Paşinyan “otel otağına” heç kəsi buraxmır - KTMT baş katibsiz qalacaq
22/02/2019 [12:20]:
BSU-da “Slavyanın səsi” yarışmasının yarımfinalı keçirildi
22/02/2019 [12:13]:
Əhaliyə şad xəbər: Bakıda yeni metro stansiyaları istifadəyə veriləcək - RƏSMİ AÇIQLAMA
22/02/2019 [12:03]:
Bakının Nobel prospekti bağlanacaq - RƏSMİ
22/02/2019 [12:01]:
Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyində yeni təyinatlar
22/02/2019 [11:54]:
"Bu adam gəncdir, ən əsası AzTV-də kök salmış rüşvət sistemi ilə bağlı deyil..."
22/02/2019 [11:51]:
Bakirəliyini 2 milyona satan Məhbubəyə təkliflər gəlib - Görün ilk dəfə kiminlə yatacaq - FOTO
22/02/2019 [11:45]:
ADPU-da tələbələrlə ilk görüş keçirildi -FOTOLAR
22/02/2019 [11:41]:
Mehriban Əliyeva Qarabağ əlilinə ev tikilməsi barədə tapşırıq verdi
22/02/2019 [11:40]:
On milyonuncu Azərbaycan vətəndaşı bu tarixdə doğulacaq
22/02/2019 [11:39]:
Bakı-Ələt-Astara-İran yolu bu ilin sonunda ödənişli olacaq
22/02/2019 [11:38]:
AFFA-da yeni təyinat
22/02/2019 [11:33]:
ADPU-da 21 Fevral- Beynəlxalq Ana Dili Günü münasibətilə “Dilimiz varlığımızdır”adlı tədbir keçirildi
22/02/2019 [11:32]:
Maduro Braziliya ilə sərhədi bağlayır
22/02/2019 [11:31]:
“Qardaşım qızı anası vurulduqdan sonra elə bilib ki, o, yatıb, üstünü örtüb” - Xocalı sakini...
22/02/2019 [11:30]:
Bakı məktəblisi İranda bayrağa görə etiraz etdi - VİDEO
22/02/2019 [11:28]:
Rusiyada daha bir erməni kilsəsi tikilməyə başlandı- FOTO+VİDEO
22/02/2019 [11:24]:
On milyonuncu Azərbaycan vətəndaşı bu tarixdə doğulacaq
22/02/2019 [11:22]:
Azərbaycan diasporu: Vətən naminə birləşmək hər birimizin borcudur
22/02/2019 [11:21]:
Gözlərimiz niyə “yol çəkir?” - ELMİ SƏBƏBLƏRİ
22/02/2019 [11:18]:
“Qobu park”da idman klubu açıldı -FOTOLAR
22/02/2019 [11:13]:
Azərbaycanda əhali siyahıya alınacaq
22/02/2019 [11:12]:
Suriyada terror - 20 nəfər öldü
22/02/2019 [11:10]:
Jurnalistlər "Azərterminal kompleksi"ndə...
22/02/2019 [11:06]:
BMT nümayəndəsi Qərbi Kaspi Universitetində -FOTOLAR
22/02/2019 [11:02]:
Vasif Məhərrəmlinin keçəl - FOTOSU
22/02/2019 [10:58]:
Notların əbədiyyətə çevirdiyi ömür
22/02/2019 [10:52]:
Yevlaxda silahlı insident: Keçmiş məhkum iş başında güllələndi
22/02/2019 [10:50]:
"Nikol Paşinyan danışıqlara gedən deyil" -Tofiq Zülfüqarov
22/02/2019 [10:48]:
Azərbaycanda ən yüksək əməkhaqqı olan sahələr açıqlandı - CƏDVƏL
22/02/2019 [10:47]:
DİM kolleclərə tələbə qəbulu elan etdi
22/02/2019 [10:45]:
"Onu Allaha həvalə edirəm" - Damla intim görüntüdən danışdı
22/02/2019 [10:45]:
Axtarışda olan 20 nəfər tutuldu
22/02/2019 [10:42]:
“Reket” jurnalistləri məmurlar yemləyir...
22/02/2019 [10:31]:
Sumqayıtdakı dəhşətli avtobus qəzasının görüntüləri yayıldı - VİDEO
22/02/2019 [10:30]:
Leyla Şıxlinskayanın əmlakını mənimsəyənlər həbs edilmədi - HÖKM
22/02/2019 [10:25]:
Vaşinqtonda yaşayan azərbaycanlı iş adamı...- FOTOLAR
22/02/2019 [10:24]:
Kəlbəcərli seçicilərin növbəti qəbulu keçirildi -FOTOLAR
22/02/2019 [10:22]:
Dünya ərzaq qıtlığı astanasında
22/02/2019 [10:11]:
Bahar Muradova: "İnsanların qorxusuz həyat təminatına diqqət yönəltməliyik"
22/02/2019 [10:07]:
Azərbaycanda ən yüksək əməkhaqqı olan sahələr açıqlandı - CƏDVƏL
22/02/2019 [09:59]:
Qarabağ cəbhəsində erməni təxribatı - Müdafiə Nazirliyi məlumat yaydı
Bütün arxiv bir sırada
07/05/2018 [17:55] - Cəmiyyət - ( 5043 dəfə baxılıb)

Şəki Xan sarayı haqqında əfsanələr, bilmədiyimiz məqamlar - ARAŞDIRMA



Moderator.az XVIII əsr möcüzəsi olan Şəki Xan sarayı barəsində araşdırmanı təqdim edir:

Tarixi 1957-ci ildə Azərbaycana qonaq gələn böyük türk şairi Nazim Hikmət Şəki Xan sarayını ziyarət edir. O zaman yenidən bərpa edilən memarlıq möcüzəsini görən şair heyrətini gizlədə bilmir. “Əgər Azərbaycanın başqa qədim tikililəri olmasaydı, bircə Şəki Xan sarayını dünyaya göstərmək bəs edərdi", deyir. Lakin dünya şöhrətli şair bir məsələdən xəbərsiz olur: o, bilmirdi ki, dünya memarlığında analoqu olmayan bu tikilini bəzən“Zalım xan sarayı” da adlandırıblar. Bunun  öz tarixçəsi var: rəvayətə görə, Şəki xanı dövrün tanınmış memarlarından birinə bənzəri olmayan saray tikməyi tapşırır. Saray hazır olandan sonra  memardan bundan  da yaxşısını ucalda bilib-bilməyəcəyini soruşur. Usta “əgər daha çox pul versələr, bundan möhtəşəmini tikərəm”, deyə cavab verir. Memarın cavabı xanı bərk qəzəbləndirir. Kiminsə sarayının onun sarayından daha üstün olmasını istəməyən xan memarı edam etdirir. Ona görə də Şəki Xan Sarayını “memarını edam etdirən saray” da adlandırırlar. Rəvayətin başqa versiyasında isə xanın memarı öldürməyib, əllərini kəsdirdiyi deyilir.

Şəki Xan sarayını Hacı Çələbinin nəvəsi Məhəmməd Hüseyn xan Müştaq tikdirib ki, onun ömrünün sonu  çox faciəli olub. Əmisi Hacı Abdulqadir xanlığı ələ keçirərək qardaşı oğlu Hüseyni öldürtdürür. Abdulqadir xanın altmış nəfərədək dəstəsi gecə xəlvətcə qalaya daxil olur və saraya hücum edir. Bu vaxt saraya bitişik evdəki otaqda olan xan qapıları içəridən bağlayaraq,  hücum edənlərlə atışmağa başlayır. Xanın yanında olan kiçikyaşlı oğlu Fətəli də tüfəngləri doldurmaqla atasına kömək edir. Bir neçə saatlıq atışmadan sonra xan ağır yaralanır. Qapını sındıraraq, onu yaralı halda ələ keçirirlər. Xanı bir həftə saxladıqdan və hansısa müqaviləyə imza atdırdıqdan sonra boğub öldürürlər. Beləliklə, 1759-1780-ci illərdə Şəkinın xanı olan Məhəmməd Hüseyn xan Müştaqinin xanlığı faciəli sonluqla bitir. 

Babası Hacı Çələbi xanın ənənələrini davam etdirərək Şəkidə neçə-neçə saray, məscid, mədrəsə tikdirən Hüseyn xan yazdığı poetik əsərlər kimi, tikdirdiyi binaların daş və kərpiclərinin, ağac və şəbəkələrinin rənginə, naxışına, ölçüsünə də həssaslıqla yanaşırdı. Onun tikdirdiyi Xan Sarayı indi də hər kəsi heyran edir. 

Sarayın memarı şirazlı usta Zeynal Abdulladır.  Tikintisi 1790-cı ildə başa çatıb. Lakin istər tarix dərsliklərində, istərsə də, rəsmi mənbələrdə Şəki Xan sarayının 1762-ci ildə inşa edildiyi vurğulanır. Binanın inşasına 32 min İran tüməni məbləğində pul xərclənib. O zamanlar xanlıq əhalisi xan qarşısında öhdəlik daşıyırdılar. Bu öhdəliyə əsasən, lazım olduqda həftədə, yaxud ayda bir  gün onunüçün pulsuz işləməli idilər. Əhalinin xan qarşısında daşıdığı bu öhdəlik saray inşasının  daha tez başa çatmasına səbəb olub. Amma tarixçiləri uzun müddət bir məsələ çox düşündürüb: tikilinin əsas memarı kim olub? Çünki saraydakı divarların üzərində usta Zeynalla yanaşı, usta Abbasqulu və Mirzə Cəfərin də adı çəkilir. Lakin hansı hissələrin bu ustalar tərəfindən ərsəyə gəlməsi məlum deyil. 

Memarlıq özəllikləri

Xəyalən də olsa, Şəki Xan sarayını ziyarət edək. 1300 metrlik qala divarları ilə əhatə olunan sarayın ərazisi   300  kvadratmetrdir. İkimərtəbəli sarayın 6 otaq, 4 dəhliz və 2 güzgülü eyvanı var. Sarayda xalq təsviri sənətinin bir çox növləri, xüsusilə XVIII-XIX əsrlərə aid maraqlı divar rəsmləri diqqəti cəlb edir. Bu rəsmlər əsasən həndəsi, nəbati, habelə quşların təsviri həkk olunan naxışlardan ibarətdir. Sarayın ikinci mərtəbəsinə qalxsaq, buradakı  divarlarda təsvir olunan döyüş və ov səhnələri ilə tanış ola bilərik. Qeyd edək ki, bu səhnələr bütün ziyarətçilərin marağını özünə cəlb edir. İndiyə qədər beş dəfə bərpa edilən Şəki Xan sarayı mərkəzdə böyük salon və salonun hər iki mərtəbəsindəki dəhlizlərə bitişik yan otaqlardan ibarətdir. 1853-cü ildə tərtib olunan plana əsasən, iqamətgahda xanın ailəsi və nökərləri üçün müxtəlif təyinatlı kiçik tikililər yerləşirdi. Ancaq bu plana görə ayrı-ayrı binaların təyinatını müəyyən etmək mümkün deyil, çünki onların bu planda hərbi vəziyyətə uyğun təyinatları göstərilib. Kompleksə daxil olan tikililərin əksəriyyəti xan nəslinin ayrı-ayrı üzvlərinin yaşayış evləri idi. Tikililər güman ki, müxtəlif vaxtlarda tikilib.

Şəki Xan sarayını “ziyarət ediriksə”, onun əsas özəlliyini deməyə bilmərik: binanın inşasında  mismar və yapışqandan istifadə edilməyib. 

Bunu Hüseyn xan Müştaq memar Zeynal Abdulladan şəxsən özü tələb edib. İki mərtəbə, altı otaq, iki dəhliz və iki güzgülü eyvanda qətiyyən mismar və  yapışqan istifadə edilməyib ki, bu da öz növbəsində müəyyən problemlər törədib. Məsələn, xanın memarın qarşısına qoyduğu bu tələb pəncərələrin salınmasında memarların işini xeyli çətinləşdirib. Şirazlı Zeynalın başçılıq etdiyi ustalar qrupu pəncərələrin salınması üçün qeyri-ənənəvi vasitələr axtarmaq məcburiyyətində qalıblar. Ən sonda isə pəncərələrin  şəbəkə üsulu ilə hazırlanmasına qərar veriblər. Bu üsulda kiçik taxta hissəciklər bir birinə keçirdilir və aralarına rəngli şüşələr qoyularaq bərkidilirdi.  Ümumiyyətlə, şəbəkə üsulu çox mürəkkəb proseslərdən biridir. Bəzən, bir kvadratmetrlik sahə üçün 14-15 min şəbəkə hazırlanır. Şəbəkədə kiçik detalların sayının az və ya çoxluğundan asılı olaraq, bəzən bir kvadratmetrin tam hazır olması ustalardan 7-8 ay vaxt tələb edir. Lakin sevindirici məqam ondan ibarətdir ki, bu gün Şəkidə az da olsa, şəbəkə sənəti yaşadan insanlar var ki, Xan sarayının son bərpa işləri də onların zəhmətinin nəticəsidir. 
Xan sarayındakı virtual səyahətimizi davam  edək. Sarayın baş otaqları birinci və ikinci mərtəbədə yerləşən zallar olub. Buradakı divarlarda ensiz və geniş taxçalar yerləşdirilib. Birinci mərtəbədəki  zal rəsmi qəbul yeri olub. Sarayın bəlkə də, çatışmayan yeganə cəhəti  burada mərtəbələr arasında daxili əlaqənin olmamasıdır. Xan ailəsi və xidmətçilər, eləcə də saraya gələn qonaqlar ikinci mərtəbəyə yan fasadlara kirişləri olan, yan otaqların arxasında yerləşən pillələrlə qalxırdılar. Qış sarayı yay sarayına sarayın şimal fasadı ilə əlaqədar olan tikinti ilə birləşirdi. Həmçinin, mərtəbələr arasında daxili yolun olmaması sarayı iki hissəyə -rəsmi qonaq və şəxsi xüsusi hissəyə ayırıb.

Binanın həyətindəki nəhəng çinarlar sarayın orijinal memarlıq üslubu ilə bağlı  olan bir sıra təxminlərin açıqlanmasına səbəb olur. Ağacların yaşı saray binasının yaşından minimum 50-100 il çoxdur. 1797-ci ildə inşa olunan saray binasının tikilməsindən öncə onlar mövcud olub. Həmçinin, buradakı ağaclardan memarlıq elementi kimi də istifadə edilib. Ağacların yerləşməsi sarayın simasını təyin edən element kimi memar tərəfindən xüsusi olaraq nəzərə alınıb. Hazırda sarayın fonunu bağdakı həmin ağaclar təşkil edir. 

Saray kompleksinin tərkibinə müxtəlif təyinatlı qurğular da aid edilirdi. Tarixi – arxiv materiallar sübut edir ki, Xan sarayın hazırda bizə bəlli olan binası bir zamanlar həmin ərazidə mövcud olan  böyük saray kompleksininyalnız bir hissəsidir. Saray kompleksi yalnız  hazırda gördüyümüz və “içində gəzdiyimiz” Xan sarayından ibarət olmayıb. Burada müxtəlif məqsədli xeyli əlavə tikilər olub. Təpədə olan bina qurğusunun mərkəzi cənub fasadının plastiki işlənməsi, o cümlədən, abidənin  təbii ətraf mühitlə əlaqələnməsi, seyredicinin qəbul edilməsi üçün bir neçə nöqtəni müəyyənləşdirir. 

Gözlənilən uğur

Şəki Xan sarayı orijinal memarlıq üslubu ilə hər zaman xarici turistləri heyrətləndirib. Yazının əvvəlində adını çəkdiyimiz Nazim Hikmət heyrətlənən məşhurlar siyahıda tək deyil. Son olaraq, İngiltərənin məşhur mətbu orqanlarının jurnalistləri və ABŞ-ın ölkəmizdəki səfiri Robert Sekuta da Xan sarayının qarşısında öz heyrətlərini gizlətməyib. İngilis jurnalistlər ölkələrinə qayıdar-qayıtmaz, tikili haqqında irihəcmli məqalələr yazıblar ki, bu da İngiltərə cəmiyyətində böyük marağa səbəb olub. Həmçinin, səfir Sekuta da “Şəkiyə səmimi qəbula görə təşəkkür edirik. Nə gözəl yer! Nə gözəl şəhər! Bu yer haqqında eşitmiş, saray haqqında oxumuşdum, ancaq gəlib buranı öz gözlərinlə görmək diqqətəlayiqdir. Şəki Xan Sarayı əsl milli xəzinədir. Bu yer təkcə Azərbaycan üçün deyil, həmçinin dünya üçün bir xəzinədir”, deməklə Xan sarayının xaricilər üçün daşıdığı dəyəri bir daha təsdiqləmiş olub.

Bunları qeyd etməkdə məqsədimiz var: bir gün sonra qarşılayacağımız  2017-ci ildə Şəki Xan sarayı UNESCO-nun Mədəni İrs siyahısına düşə bilər. Artıq uzun illərdir ki, saray dünyanın əsas  abidələri siyahısına düşmək üçün öz növbəsini gözləyir. Bu səbəbdən abidənin böyük dünya dövlətlərinin media orqanlarında, ictimai və diplomatik çərçivələrdə təbliği çox vacibdir. 2001-ci ildə UNESCO-nun Ehtiyat Siyahısında yer alan Şəki Xan sarayı üçün qarşıdakı 2017-ci ilin uğurlu olacağına inanırıq!

Jurnalistlər "Azərterminal kompleksi"ndə...
Zakir Fərəcov Sumqayıtda baş verən dəhşətli qəzada xəsərət alanlara baş çəkdi - FOTOLAR
“Atamın barelyefinin qoyulub, ev-muzeyinin yaradılmasını istərdim” Nəbi Xəzrinin oğlu
Kamal Abdulladan “Doğrudanmı təhsildən bixəbərsiniz?” sualına akademik cavab...
Tarixi filmin film tarixi: 1970-ci ildə Heydər Əliyev Nəsiminin məzarını ziyarət edir...
"AQRO" İnvest & İstehsalat
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Cəmiyyət
"Çox kasıb bağım var, heç deputat bağına bənzəmir" - VİDEO
Cəmiyyət
Əliağa Vahidin oğlundan müraciət: “Atam layiqincə xatırlanmır...”
Siyasət
“Xocalının mülki müdafiə qərargahının yaradılması - bilavasitə Nazirlər Kabinetinin vəzifəsi idi...”
Hadisə
İlanın sancdığı ər birlikdə ölmələri üçün arvadını dişlədi, amma o dünyaya tək getdi...
Araşdırma
Bu rəngli gözlərə sahib olanlar depressiya riski altındadır - MARAQLI ARAŞDIRMA
Həftənin ən çox oxunanları
“Ölkəyə un gətirəndə kömək etdiyim çeçenlər və dağıstanlılar mənə çox böyük dəstək oldular...”
Ramzan Kadırov azərbaycanlılarla çeçenlərin davasına belə reaksiya verdi – FOTO
“Vertolyotla Yevlağa kimi pul səpəcəm....- Başınız qarışacaq pul yığmağa..."
İlham Rəhimov "Neolit"-dəki insidentdən danışdı: “Xəbər tutan kimi dərhal Moskvaya...”
"Əgər ANS yenidən açılarsa və fəaliyyət göstərdiyi ilk 15 ildəki ANS olarsa..."
Vergilər Nazirliyini "ağ gün"ə çıxardı, indi də əmanətləri sığortalayacaqmış...
"Çeçenlər qardaşlarımızdır və Çeçenistanda da xalqım haqda eyni fikirləri səsləndirirlər”
SON DƏQİQƏ: İsraildən bütün müsəlmanları ŞOKA SALACAQ QƏRAR
Putinə misligörünməmiş təklif: "Torpaqlarımızı birləşdirək"
130 yaşı olan nəhəng nərə balığı tutuldu: İçərisindən 9 kiloqram qara kürü çıxdı...
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə