Xəbər lenti
13/12/2018 [17:32]:
Ağasəlim Mircavadov: "Prezidentimizin sayəsində"... - AÇIQLAMA
13/12/2018 [17:24]:
İntihar edən şəxsi xilas etmək üçün 13 TIR yan-yana düzüldü - İBRƏTAMİZ...
13/12/2018 [17:20]:
Yüz yaşını keçmiş insanların gənclik və indiki görüntüləri - Təkcə dəyişməyən şəxsiyyətdir...
13/12/2018 [17:09]:
Prezidentin mənzillə mükafatlandırdığı idman xadimlərinin adları müəyyənləşib - SİYAHI
13/12/2018 [17:04]:
Manat sabah bu MƏZƏNNƏDƏ olacaq
13/12/2018 [16:53]:
Kremlin Qarabağdakı baş agenti  “Qərbin adamı” Paşinyanın hüzuruna getdi...-Foto
13/12/2018 [16:45]:
Nura Suri: "Aygün Kazımovanı belə təqdim etməməliydilər"
13/12/2018 [16:34]:
Nazənin Təranə Qumralı susdurdu:"Çaşma" - QALMAQAL
13/12/2018 [16:30]:
XİN sabahkı beynəlxalq tədbirlə bağlı məlumat yaydı
13/12/2018 [16:25]:
İşdən çıxarılan icra başçısı kimdir? - DOSYE
13/12/2018 [16:18]:
Prezident idmanın inkişafında xidmətləri olan şəxsləri təltif edib - SİYAHI
13/12/2018 [16:11]:
Xətai rayonunun icra başçısı vəzifəsindən azad edilib
13/12/2018 [16:10]:
“DaimOnline” kampaniyası daha iki universitetdə
13/12/2018 [16:10]:
ETSN neftlə çirklənmiş ərazilərin təmizlənməsinə təcrübəli xarici şirkətləri cəlb edib
13/12/2018 [15:47]:
Ermənistanda ETİRAF: “Belə ordu ilə qalib gələ bilmərik”
13/12/2018 [15:45]:
Avropa parlamentində Azərbaycanın maraqlarına tam cavab verən qətnamə qəbul edildi
13/12/2018 [15:31]:
İlham Əliyev Ərdoğana başsağlığı verdi
13/12/2018 [15:28]:
“Bu əməliyyatın razılaşdırılmadan həyata keçirilməsi riskli olar”
13/12/2018 [15:22]:
Diplomatların davası, müəmmalı məktublar və çat verən səfirlik – Kiyevdən reportaj - FOTOLAR
13/12/2018 [15:10]:
ADAU-nun rektoru valideynlərlə görüşüb
13/12/2018 [15:08]:
Azərbaycanın xarici ölkələrdə rəsmi turizm nümayəndəlikləri açıldı
13/12/2018 [14:49]:
“Nar MiFi” paketini al, 6 aya qədər pulsuz internet əldə et!
13/12/2018 [14:47]:
"Forbes” ən çox günah qazanan yazarların siyahısını da verəcəkmi?..- Replika...
13/12/2018 [14:47]:
İlham Rəhimov: “ÜAK-ın ləğvindən ən çox narahat olan prezident Əliyevdir”
13/12/2018 [14:42]:
"İndidən qırılıb ölürük, bəlkə heç 65 yaşa çıxmadıq..."
13/12/2018 [14:41]:
“Azərbaycanda rus dili və ədəbiyyatı” jurnalının növbəti sayları çap olunub
13/12/2018 [14:36]:
“SÖNMƏZDİR, ƏBƏDİDİR HEYDƏR ƏLİYEV!” adlı anım mərasimi keçirilib
13/12/2018 [14:34]:
Birdən cibimdəki manatı gördü: “Qurban olum qruzinski bığlara, sal əlinlə sol cibini qurdala”
13/12/2018 [14:29]:
Pornoulduz Trampa böyük məbləğ ödəməli olacaq - Ağ evin rəhbərinə "ilişməyin" bədəli...
13/12/2018 [14:24]:
Şəhid ailələrinə, 20 Yanvar və Qarabağ əlillərinə mənzillər verildi
13/12/2018 [14:14]:
100 şəhid anasının hər birinə 11 min manat ödəməyə hazır olduğunu bəyan etdi...
13/12/2018 [14:13]:
Bakı merinin qardaşına yüksək vəzifə verildi
13/12/2018 [14:09]:
İsraildə niyə xərçəng yoxdur? - Yəhudi həkimdən xərçəng və qriplə bağlı maraqlı açıqlama...
13/12/2018 [13:53]:
Hansı kommunal xidmətə borclular çoxdur?..
13/12/2018 [13:42]:
Ofisiant yeməyi Kral Akademiyası prezidentinin üstünə tökdü - VİDEO
13/12/2018 [13:41]:
Əməkdaşlıq münasibətləri vergi nəzarətinin zəifləməsi demək deyil
13/12/2018 [13:37]:
Tünd rənglər daha çox ciddiyyəti, soyuqluğu simvolizə edir? - Məşhur xanımların rəyi...
13/12/2018 [13:34]:
2018-ci ilin iqtisadi HADİSƏLƏRİ - Uğurlar, problemlər və təkliflər...
13/12/2018 [13:21]:
Bakıda evə qənim kəsilən Gürcüstan vətəndaşı tutuldu
13/12/2018 [13:16]:
Bakının priotexniki vasitələr satılan Yeni il yarmarkaları - REPORTAJ
13/12/2018 [13:08]:
“Maşın Şou”nun yayımlanacağı vaxt açıqlandı
13/12/2018 [13:08]:
Türkiyədə daha bir polis məmuru ölü tapıldı - İntihar?
13/12/2018 [13:04]:
Aysel Türkiyə şou-biznesinə qatıldı
13/12/2018 [12:56]:
Sabahın havası...
13/12/2018 [12:55]:
Aİİ-də “Azərbaycanda sufilik” mövzusunda “dəyirmi masa” keçirilib
13/12/2018 [12:51]:
Avropa Parlamentindən erməniləri pərt edən qətnamə: Qurum ikili yanaşmalardan imtina edir...
13/12/2018 [12:48]:
Azərbaycan və Ermənistan dövlət sərhədində monitorinq keçirilib
13/12/2018 [12:47]:
Ermənistanın RÜSVAYÇI ÜZÜ: həbsxanalarda...
13/12/2018 [12:45]:
Rusiya Ermənistana satdığı qazın qiymətini artıracaq
13/12/2018 [12:43]:
Saatlıda qanunsuz ov edən şəxslər saxlanılıb
13/12/2018 [12:38]:
Şirvanda oğurluq edən şəxslər saxlnılıb
13/12/2018 [12:36]:
Səbinə Mirzəyevanın kitabı satışa çıxarıldı - Xeyriyyə aksiyası
13/12/2018 [12:36]:
Bu dövlət bizə ulu öndərimizin əmanətidir...
13/12/2018 [12:33]:
Quldurluq edən tutuldu
13/12/2018 [12:29]:
Sərkərdə Teymurun ABŞ-da yaşayan adaşı...
13/12/2018 [12:28]:
Sərxoş vəziyyətdə polisə zəng edib “3 bomba qoyulub” dedi - AZƏRBAYCANDA
13/12/2018 [12:25]:
Partiya sədrindən Qarabağla bağlı ümidsiz PROQNOZ
13/12/2018 [12:19]:
Sabunçu rayonunda kobud qayda pozuntuları törədən sürücülərə qarşı reyd keçirilib
13/12/2018 [12:07]:
Kapital Bank-da “Könüllülər”in məzun günü keçirilib
13/12/2018 [12:04]:
Bakıda quldurluq – Küt alətlə vurub pulunu aldılar
13/12/2018 [12:01]:
Növbəti günlərin havası...
13/12/2018 [11:58]:
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev 2018-ci ilin idman yekunlarına həsr olunan mərasimdə iştirak edib
13/12/2018 [11:54]:
Daşqınlar 14 nəfərin ölümünə səbəb olub - VİDEO
13/12/2018 [11:49]:
Beynəlxalq Əmək Təşkilatı ilə birgə təlim kursu keçirilib
13/12/2018 [11:43]:
“Ermənilər ağıllı və zəhmətkeş insanlardır...” - Bunu ABŞ prezidenti söylədi?..
13/12/2018 [11:41]:
Bakıda vaxtı keçmiş nəm salfetlər satılır - FOTOLAR
13/12/2018 [11:32]:
“UNEC-dən dünyaya” – tələbələr danışır...
13/12/2018 [11:28]:
“Kosmik diversiya”: Səmadakı terrorçu kimdir?
13/12/2018 [11:27]:
Daşınmaz əmlak kreditləri manatla veriləcək
13/12/2018 [11:25]:
Nadir Qafarzadənin 100 min manatını OĞURLADILAR
13/12/2018 [11:25]:
Qarabağ separatçılarının hərbi rəhbərliyi istefaya göndərilib?
13/12/2018 [11:23]:
Malik Ayub Sumbal: "Azərbaycan Heydər Əliyevin müəyyənləşdirdiyi strategiya əsasında inkişaf edir"
13/12/2018 [11:09]:
Avtomobildən 8 kiloqramdan çox tiryək aşkarlanıb
13/12/2018 [11:07]:
“Çoxdandır ad günü keçirmirəm”
13/12/2018 [11:03]:
İstanbulda daha bir ƏMƏLİYYAT - 11 terrorçu tutuldu
13/12/2018 [11:03]:
Azərbaycanda dollar kreditlərinin verilmə qaydası DƏYİŞDİ
13/12/2018 [10:59]:
Pentaqondan Ankaraya XƏBƏRDARLIQ
13/12/2018 [10:42]:
Ramin Quluzadə Biləsuvarda vətəndaşlarla görüşəcək
13/12/2018 [10:38]:
Attestat almaq istəyənlər! - Sənəd qəbulu başa çatır
13/12/2018 [10:28]:
Vüqar Əhmədə vəzifə verildi
Bütün arxiv bir sırada
08/05/2018 [13:41] - Mədəniyyət - ( 1546 dəfə baxılıb)

Şuşanın "işğal altındakı" ruhları - Ədiblər, maarifçilər, ziyalılar



Bu gün Azərbaycanın mədəniyyət beşiyi olan Şuşa şəhərinin Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğal olunmasından 26 il ötür. Şuşa 1992-ci il may ayının 7-dən 8-nə keçən gecə işğal olunub.

Şuşa şəhərində həmin dövrdə 24.900 əhali yaşayıb. İşğal  zamanı yerli əhalinin 193 nəfəri şəhid, 102 nəfəri isə əlil olub.

Nəticədə Şuşadakı bir sıra tarixi-mədəniyyət abidələri düşmən tərəfindən talan edilib. Ermənilər Azərbaycana məxsus olan bir çox abidənin məhv edilməsinə və ya onların erməniləşdirilməsinə nail olublar. Onlar Şuşada 7 məktəbəqədər uşaq müəssisəsini, 22 ümumtəhsil məktəbi, mədəni-maarif, kənd təsərrüfatı texnikumlarını, 8 mədəniyyət evini, 14 klubu, 20 kitabxananı darmadağın ediblər...

Azərbaycanın bu qədim, zəngin tarixə və mədəniyyətə malik şəhərinin ermənilərin əlinə keçməsi ilə Dağlıq Qarabağın işğalı başa çatdırılıb. Bununla ermənilər bölgənin Azərbaycandan faktiki qoparılmasına nail olublar. Şuşa şəhəri tarixində ilk dəfədir ki, bu qədər uzun müddət işğal altında qalır. Qarabağ silsiləsindən 1500 metr yüksəklikdə yerləşən şəhərin ərazisi 289 kvadrat kilometr, əhalisinin sayı 241 165 nəfər idi.

Şuşa şəhəri məşhur ədiblərin, şairlərin, görkəmli sənətkarların vətənidir.

Xalq arasında yaxşı deyiblər: Şuşa sağlamlıq şəhəri, istedadlar məskənidir!

Azərbaycan Respublikası Elmlər Akademiyasının məlumatına əsasən, təkcə XIX əsrdə Şuşada 95 şair, 22 musiqişünas, 38 xanəndə, 19 xəttat, 16 nəqqaş, 12 nüsxəbənd, 5 astronom, 18 memar, 16 həkim, 42-ə qədər müəllim və s. olub. Bu böyük ziyalı dəstəsi, Şuşa şəhərini mədəniyyət mərkəzinə çevirməkdə və burada mədəniyyəti inkişaf etdirməkdə böyük rol oynayıblar. Onların təşəbbüsü və dəstəyi ilə Şuşada 10-a qədər ədəbi, elmi və ayrı-ayrı sənətləri əhatə edən məclislər yaradılıb.

Şuşanın ədib və maarifçiləri:

Qasım bəy Zakir (1784-1857) – Şair, Azərbaycan ədəbiyyatında tənqidi realizmin və satirik ədəbi cərəyanın banilərindən biri.

Xurşidbanu Natəvan (1830-1897) – XIX əsrin ən görkəmli Azərbaycan şairəsi.

Mir Möhsün Nəvvab (1833-1918) – Şair, rəssam, musiqişünas, astronom, xəttat, nəqqaş, dülgər, kimyagər, riyaziyyatçı.

Nəcəf bəy Vəzirov ( 1854-1926) – XIX-XX əsr Azərbaycan ədəbiyyatının görkəmli nümayəndəsi.

Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev (1870-1933) – Dramaturq, nasir, rejissor, alim.

Yusif Vəzir Çəmənzəminli (1887-1943) - Görkəmli Azərbaycan yazıçısı.

Firudun bəy Köçərli ( 1863-1920) – Ədəbiyyatşünas və tənqidçi. “Azərbaycan türklərinin ədəbiyyatı” adlı iri həcmli əsərin müəllifi.

Həmidə xanım Cavanşir (1873-1955) – Azərbaycanın ilk maarifçi qadınlarından biri.

Validə Xaspolad qızı Tutayuk (1914-1980) – Biologiya elmləri doktoru, Azərbaycanın əməkdar elm xadimi, professor, Azərbaycan Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü.

Əhməd bəy Ağayev (Əhməd Ağaoğlu-Firəng Əhməd) (1869-1939) – İdeoloq, jurnalist, publisist, məşhur “Difahi” təşkilatının yaradıcısı.

Şuşa sənətkarları:

Şuşada doğulub, boya-başa çatan Cabbar Qaryağdı oğlu , İslam Əbdül oğlu Abdullayev (Segah İslam),Qasım Abdullayev (Zabul Qasım), Seyid Şuşinski, Xan Şuşinski və digər xanəndələr indi də hər kəsin dilində əzbərdir.

Bülbül (Murtuza) Rza oğlu – SSRİ Xalq artisti, müğənni.

Üzeyir Hacıbəyov – Dünya şöhrətli bəstəkar, Şərqin ilk operasının yaradıcısı.

Rəşid Behbudov - SSRİ Xalq artisti, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı, müğənni.

Qurban Primov– Tarzən

Fikrət Əmirov – Bəstəkar

Niyazi Hacıbəyov - SSRİ Xalq artisti, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı, bəstəkar, dirijor.

Mehdi Məmmədov - SSRİ Xalq artisti, aktyor, rejissor, pedaqoq.

Şəmsi Bədəlbəyli Bədəl bəy oğlu – Görkəmli rejissor, Azərbaycanın xalq artisti.

Əfrasiyab Bədəlbəyli Bədəl bəy oğlu – bəstəkar, dirijor, musiqişünas, librettoçu.

Fərhad Bədəlbəyli – Məşhur pianoçu, Azərbaycanın xalq artisti.

Ceyhun Hacıbəyli – ADR-nın görkəmli dövlət xadimi, publisist.

Sultan Hacıbəyov – Bəstəkar, Azərbaycanın xalq artisti, pedaqoq.

Rafiq Hüseynov – Tanınmış diktor, Azərbaycanın xalq artisti.

Məhərrəmov İdris Məhəmməd oğlu – Partiya və dövlət xadimi.

Flora Kərimova – Müğənni, Azərbaycanın xalq artisti.

və başqaları.

Şuşa hərbiçiləri:

Fərəc bəy Ağayev– Çar ordusunun General-leytenantı.

Səməd bəy Mehmandarov - General-leytenant, Azərbaycan Demokratik Respublikasının ilk hərbi naziri.

Yaqub Quliyev – General-mayor, Stalinqrad qəhrəmanı.

Aslan Vəzirov – Polkovnik, Sovet İttifaqı Qəhrəmanı.

Xəlil Məmmədov – Sovet İttifaqı Qəhrəmanı.(azedu.az)

İsraildə niyə xərçəng yoxdur? - Yəhudi həkimdən xərçəng və qriplə bağlı maraqlı açıqlama...
Avropa Parlamentindən erməniləri pərt edən qətnamə: Qurum ikili yanaşmalardan imtina edir...
Ağrı kəsici verilərək kameraya göndərilən məhkum təkbaşına doğuş keçirdi - FOTO
1 ton şokolad yola dağıldı - FOTO
5 yaşlı uşağa əməliyyat zamanı oksigen əvəzinə azot verildi - DƏHŞƏT...
Dr. Günel Azayeva - Həkim kosmetoloq
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Cəmiyyət
İntihar edən şəxsi xilas etmək üçün 13 TIR yan-yana düzüldü - İBRƏTAMİZ...
Dünya
“Bu əməliyyatın razılaşdırılmadan həyata keçirilməsi riskli olar”
Hadisə
Pornoulduz Trampa böyük məbləğ ödəməli olacaq - Ağ evin rəhbərinə "ilişməyin" bədəli...
Maraqlı
“Kosmik diversiya”: Səmadakı terrorçu kimdir?
Dünya
Səmada 80 km uzunluğunda naməlum bulud peyda oldu
Həftənin ən çox oxunanları
Paşinyan sərhədlərin açılması ilə bağlı Türkiyəyə yalvardı: "Bir şərtlə ki..."
"Həyat yoldaşım əşyadır ki, onu gizlədəm?" - "O, elə bir yerdə işləyir ki..."
“Təki, erməni ordusu güclü olsun -  pensiyamızın qalxması vacib deyil...”-Xankəndindəki erməni qarı-
Putin Paşinyanın xeyir-duasını çoxdan verib – Biz Qarabağın gününə ağlayaq...
Putin Paşinyandan niyə çəkinir?
"Ermənilərin yaşadığı ərazi Hüseynqulu xanın torpaqlarıdır, oranı da geri almalıyıq...”
"Bacı bacının balasını bu günə qoyarmı?" deyən baldızının Arif Əsgərova deyəcəkləri var...
Arif Əsgərov hardan biləydi ki, baldızı oğlu təhlükəli sularda üzür: Bir həbsin izi ilə...
"Bunu edən adam öz namussuzluğunu ictimailəşdirdi"
"Lotu Quli"nin azadlığa çıxdığı anın görüntüləri yayıldı - VİDEO
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə