Xəbər lenti
16/10/2018 [00:50]:
Sumqayıtda aprel şəhidi Əbdülməcid Axundovun 25 illiyinə həsr edilmiş tədbir keçirildi
16/10/2018 [00:19]:
“Yayda mənə məlumat verildi ki, yol artıq sıradan çıxıb…” - Prezident
16/10/2018 [00:18]:
Kardaşyanla əri prezidentə verdikləri hədiyyə ilə gündəm oldular -FOTOLAR
15/10/2018 [23:36]:
ABŞ xarici işlər naziri Türkiyəyə gedir
15/10/2018 [23:03]:
Bərdədə 24 yaşlı gəncin meyiti su arxından tapılıb - FOTO
15/10/2018 [22:47]:
Cahangir Hacıyevlə birgə sabiq deputat barəsində də cinayət işi başlanılıb
15/10/2018 [22:29]:
Kadırov Makronla Paşinyanı rəqs festivalına dəvət etdi
15/10/2018 [22:21]:
Ramil Şeydayev Rusiyada yol hərəkəti qaydalarını pozduğu üçün cərimələnib
15/10/2018 [22:05]:
Meyvezer Həbibin çağırışına cavab verdi
15/10/2018 [21:24]:
Domen adları sisteminin təhlükəsizliyini qoruyan kriptoqrafiya açarları dəyişdirildi
15/10/2018 [21:04]:
Maştağa və Suraxanıda heyvan oğruları saxlanıldı
15/10/2018 [20:48]:
Bilqeyis Nəbiyevadan qeyri-adi ifa - VİDEO
15/10/2018 [20:38]:
MN: Düşənbədə Azərbaycan və Ermənistan müdafiə nazirlərinin görüşü olmayıb
15/10/2018 [20:33]:
Lerikdə yaşayış binası və yeni məktəb tikiləcək - Sərəncam
15/10/2018 [20:28]:
İlham Əliyev Lənkəranla bağlı daha 2 sərəncam imzaladı
15/10/2018 [20:27]:
Dədə Şəmşirə uzanan yaman dil "kəsildi"...
15/10/2018 [20:23]:
Prezident təbii fəlakətlərlə mübarizəyə dair sərəncam imzaladı
15/10/2018 [20:20]:
Prezident büdcədən 7 milyon manat ayırdı
15/10/2018 [20:19]:
“Təhsil Avtobusu-2018” yay məktəbinin təşkilatçıları “Bakcell”i mükafatlandırdı
15/10/2018 [20:16]:
Ortağı 60 illik iqtidarını itirdi - Merkelin siyasi sonu olacaq?
15/10/2018 [20:15]:
Astaraçay çayı üzərində körpünün tikintisinə pul ayrıldı
15/10/2018 [20:13]:
Lənkəran-Lerik avtomobil yolu yenidən qurulacaq - 9,2 milyon manat ayrıldı
15/10/2018 [20:12]:
İlham Əliyev yol və körpü tikintisinə pul ayırdı
15/10/2018 [20:11]:
Telman İsmayılov müğənninin oğurlanmasında təqsirli bilindi - Qərar
15/10/2018 [20:10]:
ABŞ İranla yeni sazişin şərtlərini açıqladı
15/10/2018 [20:10]:
“Türkiyəyə qarşı hisslərim dəyişdi” - Tramp
15/10/2018 [20:09]:
Ermənistan prezidenti Azərbaycan torpaqlarında -FOTOLAR
15/10/2018 [19:18]:
"Bu gün müxalifət lideri də İlham Əliyevin alternativsizliyini etiraf edir"
15/10/2018 [18:38]:
"Son 15 ildə İlham Əliyev Azərbaycanı regionun ən güclü və münbit ölkəsinə çevirdi"
15/10/2018 [18:33]:
“Həbib Axundova qarşı ifadə verməyə mənə təzyiq ediblər” – Təqsirləndirilən şəxs
15/10/2018 [18:19]:
“İsveçrədə diaspor işinin qurulması, inanıram ki, başqa ölkələrdə olduğu kimi çox çətin bir işdir”
15/10/2018 [18:19]:
ADAU-da İlham Əliyevin fəaliyyətinin 15 illiyi ilə əlaqədar ağacəkmə kompaniyası keçirildi
15/10/2018 [17:34]:
"Cavan oğlanı nə edirsən, pul xərcləməyəcək" - Rövşanədən müğənniyə
15/10/2018 [17:31]:
2 yaşlı uşağı zorlayıb öldürən kişiyə edam cəzası: "Hansı üzlə Allahın hüzuruna çıxacaqsan?"
15/10/2018 [17:28]:
“Elçibəy dedi ki, Xudu Məmmədov mənəvi müəllimim olub... - O, sağ qalsaydı...”
15/10/2018 [17:20]:
"Sevgilisinə nəsihət etmişdi ki, mən öləndən sonra..." - Anar Nağılbazın atası sirləri açdı
15/10/2018 [17:14]:
Xudu Məmmədovun anım günüdür - HƏYAT HEKAYƏSİ
15/10/2018 [17:04]:
Ərəb jurnalistin yoxa çıxması ilə bağlı daha bir iddia: "Öldürüb, sonra da əridiblər"
15/10/2018 [17:00]:
Yetmiş üç dövlət obyekti satışa çıxarılır
15/10/2018 [16:58]:
Navalnı Kreml qarşısında etirazların davam edəcəyi mesajını verdi -Putinin rəqibi həbsdən çıxdı
15/10/2018 [16:55]:
Badamdardakı sürüşmə evin hasarını uçurdu
15/10/2018 [16:54]:
Deputatdan Diaspor Komitəsinin çağırışlarına reaksiya – SƏS VERİN
15/10/2018 [16:35]:
“Bizim Mahatma Qandimiz yox idi…” - Azərbaycanın ilk prezidenti belə deyir…
15/10/2018 [16:30]:
Prezident Lerikdədir...
15/10/2018 [16:24]:
Bu gün konsulluqda jurnalistlə bağlı araşdırma aparılacaq
15/10/2018 [16:18]:
Prezident Astarada sakinlərlə görüşdü
15/10/2018 [15:53]:
ADPU-nun əməkdaşları EQAC layihəsi çərçivəsində keçirilmiş görüşdə iştirak ediblər
15/10/2018 [15:49]:
Frankofoniya təşkilatının üz qarası: Ermənistan
15/10/2018 [15:45]:
ADP İdarə Heyəti növbəti toplantısını keçirdi
15/10/2018 [15:40]:
Bank razılıq verməsə, bunu edə bilməzsiniz!
15/10/2018 [15:32]:
Yaşlı adam altmış ildir ağzında gül gəzdirir: SƏBƏBİ...
15/10/2018 [15:29]:
“Bu poeziya evini biz yaratmışdıq...” -Tanınmış şair
15/10/2018 [15:21]:
“Bu cür təmtəraqlı yas mərasimlərinin keçirilməsi sosial bəladır”
15/10/2018 [15:19]:
Lənkəranda 7 kəndi birləşdirən yolun açılışı oldu
15/10/2018 [15:14]:
Telman İsmayılovun qardaşı oğlu azadlığa buraxıldı
15/10/2018 [15:12]:
İlham Əliyev Lənkərandan Astaraya getdi
15/10/2018 [15:12]:
Stüardessa təyyarədən yıxıldı - FOTO
15/10/2018 [15:10]:
UNEC ABŞ-ın Linkoln Universitetilə ikili diplom proqramına başlayır
15/10/2018 [15:05]:
“Bu serialın mənə, əsərimə heç bir dəxli yoxdur” - Anar
15/10/2018 [14:59]:
Prezident və xanımı “Azərxalça” ASC-nin Lənkəran filialının açılışında
15/10/2018 [14:56]:
Atatürkün təhqir olunduğu video yayıldı, sosial media ayağa qalxdı - VİDEO
15/10/2018 [14:43]:
ADU-da ənənəvi Çin bayramı qeyd olundu
15/10/2018 [14:42]:
Saç şampununu su kimi içdi - İNANILMAZ...+VİDEO
15/10/2018 [14:37]:
Günə 41 min qazanır - Milyonçu olan Adele
15/10/2018 [14:19]:
Mütəxəssislərdən xəbərdarlıq: ”Ət yeməkdən imtina etsəniz..."
15/10/2018 [14:07]:
"Ermənistan həmişəki kimi yenə də nə qədər riyakar və ikiüzlü davrandı"
15/10/2018 [14:03]:
“Aprel döyüşləri göstərdi ki, erməni bizim əsgərimizin qarşısında dayana bilməz”
15/10/2018 [14:00]:
Paşayeva Oksford Universitetinin bu komitəsinə üzv seçildi -FOTOLAR
15/10/2018 [13:55]:
Türkiyə Suriya ilə çiyin-çiyinə döyüşə başlayır – Şok iddia
15/10/2018 [13:51]:
Təbrizin imam cüməsindən Qarabağ dəstəyi -FOTOLAR
15/10/2018 [13:47]:
"Dini mərasimlər dini siyasiləşdirmək üçün alətə çevrilməməlidir" -PA rəsmisi
15/10/2018 [13:36]:
Tarixi ada satışa çıxarıldı - 7,8 milyon dollar
15/10/2018 [13:31]:
Dini Komitənin sədri :“Gənclər adi salavat çevirə bilmirlər...”
15/10/2018 [13:24]:
“Bəzən deyirik ki, indi kitab oxumurlar, amma uşaqdan tutmuş böyüyə kimi hamının...”
15/10/2018 [12:56]:
Ukrayna erməniləri Tərtərin kəndinə yardım gətirdi... -FOTOLAR
15/10/2018 [12:50]:
UNEC stendi mükafata layiq görüldü - FOTO
15/10/2018 [12:49]:
Milli Məclis sabah 17 məsələyə görə TOPLANIR
15/10/2018 [12:48]:
Fazil Məmmədov reanimasiyaya düşüb -Xanımı onu tək buraxmır...
15/10/2018 [12:39]:
Prezident və birinci xanım Lənkəranda yeni oteldə -FOTOLAR
15/10/2018 [12:37]:
Lerikdə qadın 2 kişi ilə birləşib ərini öldürdü - Rəsmi açıqlama
Bütün arxiv bir sırada
17/05/2018 [15:56] - Gündəm - ( 1441 dəfə baxılıb)

Orucluqda 1 günün söhbətini EDƏNLƏR: Mübahisə nədən qaynaqlanır?



Ramazan ayı İslam tarixində müqəddəs aydır və bütün müsəlmanlar bu ayı sevir. O çox zaman "ayların şahı" adlandırılır.

 

Bu, İslam dünyasının müqəddəs kitabı Quranın Ramazan ayında nazil edilməsi ilə bağlıdır. Həmçinin bu barədə və bu ayda oruc tutulması ilə bağlı müqəddəs kitabda ayə də verilib.

 

Müqəddəs Ramazan ayının başlanması ilə bağlı müsəlman dünyasında fikir ayrılığının mövcudluğu bir çox möminləri narahat etməkdə davam edir. Burada maraqlı məqamlardan biri də bu gözəl ayın başlaması ilə yanaşı həmçinin onun bitməsi ilə də bağlıdır.

 

Hər bir cəmiyyət kimi İslam cəmiyyətinin fərdləri də bütün sahələrdə həmrəyliyin olmasını lazım bilir. Müqəddəs Ramazan ayında müsəlmanların birliyi ən gözəl əməllərdən sayılır. Ümumiyyətlə İslam aləmində müsəlmanların birliyi ciddi şəkildə alqışlanır. Ramazan ayında isə buna xüsusi diqqət yetirilir. İnsanlar bir-birini iftara dəvət edir, birgə dini ayinləri icra etməyə və hətta fikir mübadiləsində belə həmrəyliyə üstünlük verirlər. Axı həmrəylik istənilən cəmiyyət içərisində nifaq salmaq istəyən bütün qüvvələrə lazımi cavab verməyə imkan verir. 

Bəs bu fikir ayrılığının səbəbi nədir? Burada əsas məsələ təqvim və onun hesablanması ilə bağlı olsa da, mühafizəkar fikirlərin də öz yeri var. Təqvim məsələsi əsas rolu oynasa da, ikinci məsələ də coğrafi aspektdə böyük rola malikdir.

Əvvəlcə fikir ayrılığı ilə bağlı danışaq. Məsələ burasındadır ki, bu gözəl ayın başlanması müxtəlif ölkələrdə müxtəlif zamanlarda baş tutur. Misal üçün qeyd edək ki, Türkiyə may ayının 16-da Ramazan ayının başlamasını elan etsə də, Azərbaycan bu tarixin mayın 17-dən başladığını bildirib. Ən maraqlı məqamlardan biri isə bu ay İraq kimi ölkələrdə daha gec, yəni 18-də də başlayır.

 

Burada fikir ayrılığının əsas səbəbi hədisə müxtəlif dini liderlər tərəfindən müxtəlif cür açılış verilməsi ilə bağlıdır. Məsələ burasındadır ki, müqəddəs kitabda Ramazan ayında oruc tutulması və onun xeyirləri ilə bağlı ayələr olsa da həmin ayın necə hesablanması və ya oruca dəqiq nə zaman başlanması ilə bağlı məlumat verilməyib.

“İnsanlara doğru yolu göstərən, bu yolu açıq dəlilləri ilə aydınlaşdıran və (haqqı batildən) ayıran (Quran) Ramazan ayında nazil edilib. Aya (Ramazan ayına) yetişən şəxslər (bu ayı) oruc tutsunlar”(“Bəqərə”, 185).

Bu cür halların aydınlaşdırılması üçün din alimləri hədislərə müraciət edirlər. Başlanğıcla bağlı hədisdə isə yəni, Əbu Hüreyrə (r.a.) Allah Rəsulunun (s.ə.s.) belə buyurduğunu nəql edib:

 

“Hilalı görəndə oruca başlayın, növbəti hilalı görəndə isə bayram edin”.

 

O dövrdə ayın bədrlənməsini yəni hilalı yalnız gözlə müşahidə etmək mümkün idi. Çünki, həmin an cəmiyyət indiki texnoloji üstünlüklərə sahib deyildi. Bu dövrə kimi ayın hərəkəti ilə bağlı bir çox dəqiq hesablamalar və digər cədvəllər olsa da, ərəb cəmiyyəti həmin cədvəllərdən istifadə etmək imkanına malik olmayıb. Belə ki, həmin dövr ərəb cəmiyyəti necə deyərlər, hələ İslamla özünə mədəniyyət qazanmağa başlamışdı.

 

Qayıdaq hesablama məsələsinə. Rəvayətə görə, əgər hilalı gözlə görmək mümkün deyilsə, yəni müşahidə mümkün olmadıqda əvvəlki Şaban ayını 30 günlə tamamlayıb oruca başlamaq məsləhət görülür. Həmçinin burada ayın tamamlanması, yəni orucluğun bitməsi və bayramın qeyd edilməsi ilə də bağlı da eyni yanaşma təqdim olunur. Yəni hilal müşahidə edilə bilməsə yenə də başlanılmış tarixdən ayı 30 günlə tamamlayıb bayram edilməsi tövsiyə edilir.

 

“Nazmüd-dürer”də ki hədisdə isə “hər kəs oruca başlayanda siz də başlayın, hər kəs bayram edincə siz də bayram edin”- deyə ifadə olunur.

Burada həmçinin vurğulamaq lazımdır ki, möminlər çox zaman mühafizəkarlıq göstərərək verilən təqvimlərə uymayaraq hilalı gözlə görməyi üstün tuturlar. Bu cür yanaşma əsasən Yaxın Şərqdə müşahidə olunur. Məsələn Səudiyyə Ərəbistanında təqvimə uyğun, İran və İraq kimi ölkələrdə isə müşahidəyə və qeyd edilən hədislərə uyğun fətva verilir.

 

İslam aləmində ikinci yanaşmaya üstünlük verilməsi İslam təqviminin Ayın Yer kürəsi ətrafında hərəkəti ilə bağlı olmasıdır. Misal üçün miladi təqvim Yerin öz oxu ətrafında və Günəşin ətrafında dövrəsi ilə bağlıdır. Burada təzad doğuran məsələ yenə də Ayla bağlıdır. Belə ki, ayın Yer kürəsi ətrafında mürəkkəb hərəkət mexanizmi var.

 

Amma orta hesabla söyləsək Ay Yer kürəsi ətrafında bir tam dövriyyəni 29,5 günə tamamlayır. İnsanların Ayın hilalını yəni Günəşlə üz-üzə dayanaraq tam işıqlanmasını müşahidə etməsi 29 gün yarıma başa gəlir. Burada gün deyərkən Yerin öz oxu ətrafında fırlanması nəzərdə tutulur.

 

Daha dəqiq söyləsək Ay bir dövriyyəsini tam 30 günə vurmur. Buna görə də İslam təqvimində ayların bəzisi 29, bəziləri 30 gün hesablanır. Hesablamanın bu cür mürəkkəbliyi Ayın dövriyyəsi zamanı ona Günəş başda olmaqla müxtəlif göy cisimlərinin təsir etməsi ilə bağlıdır.

 

Bütün bunları nəzərə alaraq Ramazan ayının başlaması ilə bağlı fikir ayrılığının yuxarıda göstərdiyimiz səbəblərdən qaynaqlandığını deyə bilərik. Bu problemin yaxın zamanlarda həll olunması mümkün görünmür.(modern.az)

"Bu gün müxalifət lideri də İlham Əliyevin alternativsizliyini etiraf edir"
"Cavan oğlanı nə edirsən, pul xərcləməyəcək" - Rövşanədən müğənniyə
Stüardessa təyyarədən yıxıldı - FOTO
Atatürkün təhqir olunduğu video yayıldı, sosial media ayağa qalxdı - VİDEO
Saç şampununu su kimi içdi - İNANILMAZ...+VİDEO
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Cəmiyyət
“Yayda mənə məlumat verildi ki, yol artıq sıradan çıxıb…” - Prezident
Cəmiyyət
“Bu poeziya evini biz yaratmışdıq...” -Tanınmış şair
Cəmiyyət
“Bu cür təmtəraqlı yas mərasimlərinin keçirilməsi sosial bəladır”
Cəmiyyət
“Bəzən deyirik ki, indi kitab oxumurlar, amma uşaqdan tutmuş böyüyə kimi hamının...”
Cəmiyyət
Ermənilər Azərbaycanda Məhsul bayramı keçirdi - Bizim ümidimiz hələ “Məhsul” stadionunda...
Həftənin ən çox oxunanları
Cahangir Hacıyevin xanımı hər gün 2500 dollarlıq şərab içirmiş -Dünya belə pul xərcləyən qadın görməyib
"Şöhrət" ordenli icra başçısının rayonundan Heydər Əliyevə qarşı hörmətsizlik - FOTOLAR
"Tikintidəki özbaşınalığa Abid Şərifovla Hacıbala Abutalıbov cavab verməlidir"
Lələtəpədən qaçmış ermənilər ordumuzun tutduğu mövqelərə baxır... -Yeni görüntülər
İstanbulda küçəyə erməninin adı verildi
“Bütün ölkə müharibəyə köklənməlidir”
“Erməni-rus qruplaşması hansı halda Azərbaycanla döyüşə girə bilər?”- General cavab verir (Video)
Bakıda bu restorana parolsuz daxil olmaq mümkün deyil - VİDEO
"Bunun üçün ölkə başçısına müraciət etmişəm, İqtisadiyyat Nazirliyi ilə söhbətimiz olub"
Dünyanın ən sərt diplomatının arvadı... - "Onlar tanış olanda Sergey Lavrov hələ tələbə idi"
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə