Xəbər lenti
15/08/2018 [09:13]:
Qitədən qitəyə seks barədə MARAQLI FAKTLAR + FOTOLAR
15/08/2018 [09:06]:
Ərdoğan "şir ürəyi yeyib", ümid Allaha qalıb...
15/08/2018 [08:57]:
Tarix bizi min yol çəkdi sınağa,“hay”lar gəldi, döndük yurdda qonağa...
15/08/2018 [08:53]:
Qurban bayramında qiymətləri qaldıranlar və israfçılıq edənlər cərimələnəcək - 531 dollar
15/08/2018 [08:50]:
Ax, nə qul itaətkarlığıyla, torpaqı öpə-öpə, daşları yalaya-yalaya tikiblər bu sarayları..."
15/08/2018 [00:18]:
Lənkəranda gənc qadın qohumu tərəfindən bıçaqlandı
15/08/2018 [00:16]:
Qurban Qurbanov: "Artıq Avroliqa barədə düşünməliyik"
15/08/2018 [00:16]:
28 il əvvəl itirdiyi linza gözündən çıxdı - İNANILMAZ...
14/08/2018 [23:55]:
Gölün içindən şəhər çıxdı - FOTOLAR
14/08/2018 [23:28]:
Üstünə pişik tullanan gənc qız 15 tikiş iynəsi uddu - İNANILMAZ...
14/08/2018 [23:07]:
Ağzından girən dəmir başından çıxdı - AĞLASIĞMAZ...
14/08/2018 [22:59]:
“Bir-biriylə yarışa çıxıb bizim zırramalar...” - Keçmiş nazirdən yeni satirik şeir
14/08/2018 [22:48]:
Keçmişdən günümüzə qədər "Dünya Gözəli" seçilən qadınlar - FOTOLAR
14/08/2018 [22:45]:
Ailəsi ilə dava edən pilot təyyarə ilə evinə hücum etdi - VİDEO
14/08/2018 [22:39]:
Əri tərəfindən tərk edilən qadın baltayla qızını öldürdü - DƏHŞƏT...
14/08/2018 [22:33]:
“Bu Xəzərlə bağlı bütün danışıqlarda rekorddur” - Lavrov
14/08/2018 [22:08]:
Tanınmış ilahiyyatçı: "Qardaşım haqqında yazılanlar yalandır"
14/08/2018 [22:04]:
Bakıda soyunub maşını yuyan qızın kimliyi bəlli oldu - FOTO
14/08/2018 [21:58]:
"Xəzərin hüquqi statusu haqqında Konvensiya Azərbaycan diplomatiyasının böyük nailiyyətidir"
14/08/2018 [21:42]:
“Konvensiya çoxtərəfli diplomatiyanın təntənəsidir” - Xələf Xələfov
14/08/2018 [21:26]:
Türkiyə ABŞ istehsalı olan tikinti materiallarından imtina edir
14/08/2018 [21:25]:
Tramp keçmiş köməkçisini “it” adlandırdı
14/08/2018 [21:23]:
Məşhur aparıcı canlı yayımda hamilə olduğunu açıqladı
14/08/2018 [21:19]:
Azərbaycan Türk fəlsəfəsindən yarpaqlar: ZEYNALABDİN MARAĞALI
14/08/2018 [20:14]:
Lukaşenko sözə baxmayan hökuməti hədələdi
14/08/2018 [20:07]:
Bakıda Türkiyəyə dəstək aksiyası: dollara od vurdular – VİDEO
14/08/2018 [20:07]:
NATO-dan ABŞ-Türkiyə gərginliyi ilə bağlı - Açıqlama
14/08/2018 [20:06]:
Qocalar evində yanğın - 10 ölü
14/08/2018 [20:05]:
İlham Əliyev İtaliya prezidentinə başsağlığı verdi
14/08/2018 [20:05]:
Pakistanda terror - 14 nəfər yaralandı
14/08/2018 [19:12]:
Polyaklar Şuşa qalası üzərində fasiləsiz işıq şousu yaradacaq... -FOTOLAR
14/08/2018 [19:09]:
“Nar” müştəri loyallığı indeksinə görə liderdir
14/08/2018 [19:09]:
25 dövlət əmlakı özəlləşdirildi
14/08/2018 [19:03]:
Macarıstanda Turan Qurultayında möhtəşəm Azərbaycan sərgisi açıldı
14/08/2018 [19:02]:
DİN və Ekologiya Nazirliyi reyd keçirdi – 65 min manat cərimə
14/08/2018 [18:57]:
Duz ürəyin fəaliyyəti üçün mühüm vasitədir - Alimlərdən yeni araşdırma
14/08/2018 [18:47]:
Ermənistan MN-də daha bir mənimsəmə faktı: 977 kq yanacaq mənimsənilib
14/08/2018 [18:46]:
"Armata" Rusiya ordusunun silahlanmasına niyə qəbul edilmədi? – ANALİZ
14/08/2018 [18:45]:
Erməni diplomat: "Naxçıvanda hərbi əməliyyatlar qaçınılmaz olacaq"
14/08/2018 [18:41]:
Prezidentin kortejinə hücum, 3 parlament üzvü saxlanıldı
14/08/2018 [18:39]:
Bakı avtovağzalı gücləndirilmiş iş rejiminə keçir - Bayrama görə
14/08/2018 [18:38]:
“Fədayə üçün vaqon açarı tapanda ağlıma gəlməzdi ki...” - Bacısı
14/08/2018 [18:35]:
Xəstə təcili yardım çağırdı, köməyə FHN gəldi - Bakıda maraqlı olay
14/08/2018 [18:32]:
Qarpız ucuzlaşdı
14/08/2018 [18:14]:
Kənd yollarının tikintisinə 4,7 milyon manat ayrıldı – SƏRƏNCAM
14/08/2018 [17:57]:
“Cəmiyyətimiz getdikcə daha aqressiv insanların məkanına çevrilir” – Sosioloqdan SOS
14/08/2018 [17:40]:
Tərtər Kinoteatrı 30 min manata satıldı
14/08/2018 [17:37]:
İtaliyada körpü uçdu, onlarla ölən var - FOTO+VİDEO (Yenilənib)
14/08/2018 [17:34]:
Gənclər sosial məsələlərin həllində incəsənət vasitələrindən istifadə edir - FOTO
14/08/2018 [17:32]:
Məşhur aparıcı: "Yumurtalıqlarımı dondurmuşam" - FOTO
14/08/2018 [17:09]:
“İstanbul təslim olarsa, nə Bakı qalar, nə Astana, nə Daşkənd, nə Aşqabad...” -Fikir savaşı
14/08/2018 [16:42]:
Türkiyə Jandarm Qüvvələrinin baş komandanı Azərbaycanda - FOTO
14/08/2018 [16:24]:
İtaliyada faciə: körpü uçdu, onlarla ölən var - VİDEO
14/08/2018 [16:21]:
Ziyad Səmədzadə: "Xəzər sülh, təhlükəsizlik dənizi olacaq"
14/08/2018 [16:21]:
Səməd Seyidov: "İlqar Məmmədova görə "başımızı çox ağrıdırdılar"
14/08/2018 [15:55]:
“Dedim ki, özünü öldürmə, övladın var...”- Manaf Ağayev intihara cəhd edən həmyerlisindən danışdı...
14/08/2018 [15:45]:
Azərbaycanda yeni fond yaradılır
14/08/2018 [15:34]:
Türkiyəli nazir: "TANAP rekord müddətdə istifadəyə verildi"
14/08/2018 [15:26]:
Angela Merkel avqustun 25-i Bakıya gəlir
14/08/2018 [15:26]:
Qənirə Paşayeva Macarıstanda "Turan Forumu"nda Azərbaycanla bağlı məruzə ilə çıxış etdi
14/08/2018 [15:23]:
Padar stansiyasında yeni yoldəyişənlər quraşdırılır
14/08/2018 [15:21]:
Rövşən Rzayev köçkünlərlə bağlı tapşırıq VERDİ
14/08/2018 [15:19]:
XİN Qarabağdakı gözlənilən təxribatla bağlı araşdırmaya başladı
14/08/2018 [15:19]:
Lavrov: "Qarabağı müzakirə etdik"
14/08/2018 [14:59]:
“Qardaş Türkiyəni meydanda tək qoymaq olmaz” – Məşhur politoloqdan çağırış
14/08/2018 [14:58]:
İlqarə TANINMAZ HALDA - FOTOLAR
14/08/2018 [14:56]:
Rusiyada təhlükəli azərbaycanlını belə tutdular - VİDEO
14/08/2018 [14:49]:
Almaniya modeli əsasında yeni təhsil qanunu hazırlanır
14/08/2018 [14:35]:
Damlaya şok: "səni "saxlayan" evli kişinin adını açıqlayacağam" - FOTO
14/08/2018 [14:32]:
Tramp Avropanı çökdürməkdə qərarlıdırmı?
14/08/2018 [14:21]:
Narkoloji Mərkəzdəki yanğınla bağlı daha bir həkimə cinayət işi açıldı
14/08/2018 [14:15]:
Azərbaycan internetin sürətinə görə Ermənistana uduzur - Siyahı
14/08/2018 [14:13]:
Türkiyə ABŞ-a boykot elan etdi - “Onların İPhonu varsa…”
14/08/2018 [14:08]:
Camaata yarım milyon pul “atan”ın məhkəməsi başladı
14/08/2018 [13:58]:
Ermənistanda Azərbaycanın qarpızlarından qorxdular
14/08/2018 [13:36]:
Təhsil Naziri Qazaxda vətəndaşları qəbul etdi -FOTOLAR
14/08/2018 [13:30]:
"Ölkədən 2016-cı ildəki kimi bazarı silkələyəcək qədər dollar axını gözləmirəm"
14/08/2018 [13:20]:
Britaniya parlamentində təhlükəli insident yaşandı
14/08/2018 [13:18]:
Sabahın hava PROQNOZU
14/08/2018 [13:17]:
Konvensiya Xəzəryanı ölkələrin əməkdaşlığını yeni müstəviyə çıxaracaq...
Bütün arxiv bir sırada
20/05/2018 [19:05] - Cəmiyyət - ( 3391 dəfə baxılıb)

Dərviş paltarı ilə çölləri gəzən əsilzadə rəssam – ARAŞDIRMA



Orta yüzilliklərin qaynaqları Əfşarların  IX  yüzillikdə Dəşt-i Qıpçaqda yaşadıqlarından və Səlcuqların tərkibində Xorasana, Azərbaycana, Kiçik Asiyaya gələrək yerləşdiklərini yazırlar. Azərbaycanda əfşarlar yaşadıqları bölgələrin çoxu unudulsa da Ağcabədi rayonundakı iki kənd hələ də Əfşar adlanır.
Yaxın Şərqin siyasi həyatında mühüm rol oynamış  Əfşarlar qızılbaş tayfa birliyinin tərkibində Səfəvilər dövlətinin qurulmasında da fəal iştirak etmişlər. Sadiq bəy Əfşarın adı da Səfəvilər dövrünün sənədlərində tez-tez xatırlanır və onun istedadını Allah vergisi kimi qiymətləndirirlər. Əsasən, miniatürçü rəssam kimi tanınsa da o, qabiliyyətini yalnız təsviri sənətdə deyil, xəttatlıqda musiqidə, şeir və nəsr sahələrində, tarixi salnamə və təzkirələr yazmaqda da sınamış, demək olar ki, hamsında da uğurlar qazanıb.

Araşdırmaçı alim Əli Şamil Moderator.az-a açıqlamasında Sadıq bəy Əfşar barəsində maraqlı  məlumatlar verir: 

“Sadiq bəy 1533-cü ildə Təbrizdə əsilzadə bir ailədə dünyaya gəlib. Uşaqlıqdan poeziya və rəssamlıqla maraqlanır. İyirmi yaşında atasını itirən Sadiq bəy dərviş libasında ərəb dünyasının bir çox ölkə və şəhərlərini gəzir. Vətənə döndükdən sonra isə xırda hakimlərin malikanələrində təsərrüfat işlərində çalışmağa başlayır. Lakin bu iş onun güzaranını yaxşılaşdırsa da daxili təlabatını ödəmirdi. Qeyri-adi fiziki və yaradıcılıq enerjisi olan Sadiq bəy məmurluqdan uzaqlaşmasının səbəblərini belə izah edir: 

“Əgər sənətə və peşəkarlığa can atırsansa, nə qədər bacarsan, özünü kamilləşdirməyə çalış. İncəsənətsiz həyat ömür-gün deyil”.

Ömrünün yetkinlik çağında gəncliyini xatırlayan sənətkar  yazır: “hansı işdən yapışırdımsa, mənə sadə və asan gəlirdi. Ən böyük arzum Behzadın sənətinə yiyələnmək idi... Buna görə də özümə Behzada bərabər bir ustad axtarırdım. Nəhayət, açıq ürəkli, dövründə tayı olmayan bir ustad tapdım ki, o da sənəti Behzad fırçasından öyrənmişdi.

Bu ustad böyük rəssam Behzadın qohumlarından olan Müzəffər Əli idi. Müzəffər Əliyə şagirdlik edən Sadiq sənətin sirrlərini öyrənəndə dövrün içtimai siyasi hadisələrindən kənarda qala bilmir. Mən sənətkaram, mən rəssamam savaşlarla, döyüşlə nə işim demir. Ölkənin bütövlüyü, sərhədlərinin toxunulmazlığı uğrunda gedən döyüşlərdə fəal iştirak edir”.

Sadiq bəy Astrabad Türkmənləri ilə döyüşlərdə göstərdiyi igidliyi ilə məhurlaşır. Bu sənətkarın zorla cəlb edildiyi savaş deyildi. Təbiətindən və ya genlərindən gələn bir çılğınlığın nəticəsi idi. Sənətdə yüksəldiyi zirvəyə döyüşlərdə də yüksələn Sadiq bəy xarakterinin çizgilərini bu cür izah edir: 

"Türklüyümü gözə çarpdırmaqla və qızılbaş ənənələrinə sədaqət göstərməklə özümü cəsur və qorxmaz sayır və zamanımın cəsur adamlarından heç kimi özümə tay bilmirəm".

Sadiq bəy ömrünün səkkiz ilini Müzəffər Əlinin yanında keçirir. Orada yalnız ustadının deyil, ondan çox-çox əvvələr yaşamış sənətkarın əsərlərindən də öyrənir. Çağdaşlarının yazdığına görə, Sadiq bəy "nəhayət, böyük uğurlar qazanır və tayı-bərabəri olmayan incə fırçalı miniatür rəssamına çevrilir. Ömrünün sonunadək, minlərlə portret işləyir." Şöhrəti yaşadığı şəhərdən çox-çox uzaqlara yayılır. Hökümdarların sarayında da onun əsərlərinin gözəlliyindən söz açılır. Sənətkar, şair, cəsur döyüşçü kimi tanınan Sadiq bəyi saraya işə dəvət edirlər. II. Şah İsmayılın dövründə Sadiq bəy şah kitabxanasının nəzdindəki emalatxanalarda işləyir.

Sarayda çalışan Sadiq bəy buradakı minatürçülərdən, nəqqaşlardan, cildçilərdən, şairlərdən, səlnaməcilərdən həm öyrənir, həm də öyrədir. Təşkilatçılıq bacarığını görən Şah Məhəmməd Xudabəndənin saray kitabxanasının rəhbəri təyin edir və onu "Sadiq-Kitabdar" adlandırır. Bu, həmin kitabxana idi ki, vaxtilə ona dahi miniatürçülərdən Behzad və Sultan Məhəmməd rəhbərlik etmişdi. Əslində bura kitabxanadan çox Akademiyanı xatırladırdı. Buradakı emalatxanalarda kitabların üzü köçürülür, miniatürlər yaradılır, rəng və kağız istehsalının texnologiyası işlənib hazırlanır, bədii cəhətdən kamil cildlər düzəldilirdi. Xəttat, nəqqaş, qızıl suyuna çəkmə, rəngkar, karton və dəri cildləmə üzrə kadrlar hazırlanırdı. Eyni zamanda burada şairlər poezya tarixini, nəzəriyəsini müzakirə edir, yeni yazdıqları əsərləri oxuyurdular. Salnamaçiləri və təzkirəçiləri də tez-tez burada görmək olarmiş.
Sadiq bəy I Şah Abbasın vaxtında da həmin vəzifədə çalışır. Yaşlandıqdan sonra onu istedadlı xəttat, saray xadimi və elə buna görə də "Şah Nəvaz" ("şahın nəvazişçisi") adlandırılan Əlirza Təbrizi əvəz edir. I Şah Abbas dövrünün əvəzsiz tarixçisi İskəndər Münşi "Tarixi -aləmarayi-Abbasi" əsərində yaz: Sadiq bəy bundan sonra da formal olaraq, kitabdar sayılır, ölənə qədər onun xidməti vəziyyətində dəyişiklik olmur və o, dövlət dəftərxanasının kitabdarı kimi maaş almaqda davam edir. "
"Sadiqi" təxəllüsü ilə gözəl şerlər yazan Sadiq bəy ondan artıq müxtəlif nəzm və nəsr əsərinin müəllifidir. Onundan Türk və fars dillərində qələmə aldığı şeirlər "Divan"ı, I Şah Abbasın hərbi yürüşləri haqqında bir neçə min gözəl beytdən ibarət "Fəthnameyi-Abbasi-namdar" ("Məşhur Abbasın fəthlər kitabı") adlı tarixi-epik poeması da vardır. İskəndər Münşi həmin əsəri Firdovsinin "Şahnamə"si ilə müqayisə edir. Hər iki poema eyni vəzndə və ölçüdə qələmə alınmışdır.

Sadiq bəyin ana dilində yazdığı "Məcməül-xəvas" adlı təzkirəsində isə Səfəvilər dövründə fəaliyyət göstərmiş 480 şair, rəssam və xəttat haqqında qiymətli məlumat vermişdir. Həmin əsər həm Azərbaycan, həm də fars mədəniyyət və incəsənətinin tədqiqi üzrə önəmli mənbələrdəndir.
Onun təsviri incəsənətin metodika və praktikasına həsr edilmiş "Qanun əs-Sovər" ("Təsvirin qanunları") adlı pedoqoji təlimatlar kitabı mütəxəssislər arasında böyük şöhrət qazanmışdır. Bundan başqa həmin əsər müasir surət çıxaran rəssamlar və bərpaçılar üçün əvəzsiz vəsaitdir. Burada miniatürlərin üzünü çıxarmaqdan ötrü fırça və kağız hazırlığından tutmuş rəng seçiminə qədər hər şey haqqında məlumat verilir.

Sadiq bəyin əsərləri hələ onun sağlığında yaşadığı ölkənin hüdudlarından kənarlarda yüksək qiymətləndirilirdi. Çağdaşı Qüruriyə qəsidəsində Sadiq bəyin sənətini və şəxsiyyətini yüksək qiymətləndirir. O da şairə bağşladığı rəsmlərinə bir beyt də əlavə edir. Beytdə deyilir: "Mənim işlərimin hər vərəqini tacirlər üç tümənə alıb Hindistana aparırlar, sən də ucuz satma. "

Sadiq bəy onlarla portret çəkib. Onlardan İmam Qulu xanın, Teymur xan Türkmənin portretlər, habelə "Əmir" və "Gəzərgi dərviş" şəkilləri İstanbul, Paris, Boston, Sankt-Peterburq muzeylərində saxlanılır. Sənətkarın illüstrasiyalar çəkdiyi bir neçə kitab günümüzədək gəlib çatmışdır.

Azərbaycan miniatür sənəti tarixində Sadiq bəy gözəl portret ustası kimi qalmışdır. Onun əsərləri təsvir obyektini realist cizkilərlə vermək və perspektivi göstərməyə cəhd göstərməklə yadda qalandır. 

Mütəxəssislərin fikrincə, onun yaradıcılığı miniatür sənətinin, o cümlədən İsfahan minatür məktəbinin inkişafında böyük rol oynamışdır.

80 il ömür sürmüş böyük sənətkarın həyatı və sənəti onlarla insana nümunə olmuşdur.

Qitədən qitəyə seks barədə MARAQLI FAKTLAR + FOTOLAR
Ərdoğan "şir ürəyi yeyib", ümid Allaha qalıb...
Tarix bizi min yol çəkdi sınağa,“hay”lar gəldi, döndük yurdda qonağa...
Ailəsi ilə dava edən pilot təyyarə ilə evinə hücum etdi - VİDEO
Damlaya şok: "səni "saxlayan" evli kişinin adını açıqlayacağam" - FOTO
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
Nabranda ailəvi istirahət üçün kotec tipli kirayə evlər. Ətraflı məlumat üçün əlaqə nömrələri:

050 311 11 64, 055 681 11 64

N.Tusi adına Klinika
Siyasət
Ax, nə qul itaətkarlığıyla, torpaqı öpə-öpə, daşları yalaya-yalaya tikiblər bu sarayları..."
Dünya
28 il əvvəl itirdiyi linza gözündən çıxdı - İNANILMAZ...
Dünya
Üstünə pişik tullanan gənc qız 15 tikiş iynəsi uddu - İNANILMAZ...
Dünya
Erməni diplomat: "Naxçıvanda hərbi əməliyyatlar qaçınılmaz olacaq"
Cəmiyyət
“Cəmiyyətimiz getdikcə daha aqressiv insanların məkanına çevrilir” – Sosioloqdan SOS
Həftənin ən çox oxunanları
Yaponların başqa planetdə yaşadığını sübut edən 30 heyrətamiz fakt - FOTOLAR
“Hansısa ərəbin mənim şəhərimdə hoqqa çıxarmağa nə ixtiyarı var?!” - VİDEO
Suya tullanan Nigar Camalın sinəsi çöldə qaldı - VİDEO
Gənc müəllim əlini qadınlara vurmadığına görə işsiz qaldı - Rəzalət - FOTO
“Paşinyan hakimiyyəti çalışır ki, Azərbaycan öz torpaqlarını işğaldan azad etsin...”
İsmayıllıda baş verən müəmmalı hadisə ufoloji cəhətdən araşdırılmalıdır - MARAQLI...
İlham Əliyevin əsgərlik görüntüləri yayıldı - FOTO
FHN generalının otellər şəbəkəsi üzə çıxdı - FOTO
Məleykə Əsədova Milli (!) dəyərlərimizin etibarlı qoruyucusudur...
Ətin inanılmaz fəsadları: “Uşaq 8 yaşınacan ət yeməməlidir”
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə