Xəbər lenti
20/08/2018 [00:35]:
Əfqanıstan prezidenti “Taliban”la atəşkəs elan etdi
20/08/2018 [00:09]:
Elmar Qasımov Avropa açıq çempionatının qalibi olub
20/08/2018 [00:07]:
Melanya Trampa qonşu olmaq istəyirsinizmi? - Bu mümkündür, azərbaycanlılar üçün də...(FOTOLAR)
19/08/2018 [23:23]:
“Tibbi optika haqqında” qanun layihəsi parlamentdə müzakirəyə çıxarılır
19/08/2018 [23:05]:
“Neftçi” çempionatın lideri oldu
19/08/2018 [22:51]:
Hansı yaşda əks cins maraqlı olur? - Necə ola bilər ki, belə bir qadın sizin üçün cəlbedici olmasın?”
19/08/2018 [22:05]:
Türkiyə-Bolqarıstan sərhədində 18 kilometrlik növbə yarandı
19/08/2018 [21:57]:
İranın müdafiə naziri: "Azərbaycanla əlaqələr səmimiyyət üzərində qurulub"
19/08/2018 [21:52]:
Ağstafada yol qəzası baş verib, xəsarət alanlar var
19/08/2018 [21:50]:
Azərbaycan Türk fəlsəfəsindən yarpaqlar: ZEYNALABDİN MARAĞALI
19/08/2018 [21:20]:
Qazaxda yanacaqdoldurma məntəqəsinin açılışı oldu -FOTOLAR
19/08/2018 [21:11]:
Ermənilərin Azərbaycanda yeni çoxmərtəbəli binalar tikdiyi bəlli oldu... - VİDEO
19/08/2018 [20:46]:
Türkiyə yeni helikopterini təqdim etdi – FOTO
19/08/2018 [20:41]:
Suriyalı qardaşlar 7 il sonra Həcc ziyarətində qarşılaşdılar - VİDEO
19/08/2018 [20:41]:
20 min avroya günəş enerjisi ilə çalışan avtomobil istehsal olundu - FOTOLAR
19/08/2018 [20:36]:
Deputat: "Beyinlərin yuyulmasına ehtiyac var"
19/08/2018 [19:59]:
Millət vəkili Makedoniya türklərinin və Koreyadan Türk Dünyasının ziyalıları ilə görüşdü
19/08/2018 [19:58]:
Azərbaycanda benzinin qiyməti qalxdı - Son qiymət
19/08/2018 [18:34]:
Avropada nikah institutu dağılır və ölür - Maraqlı Statistika
19/08/2018 [17:48]:
Saatlı sakini özünü odlu silahla vuraraq intihar etdi
19/08/2018 [17:40]:
Möhtəşəm ixtira: Artıq sizi aldada bilməyəcəklər
19/08/2018 [17:35]:
Azərbaycanın ilk Xalq şairi Mirvarid Dilbazi - Qadınlar arasında
19/08/2018 [17:31]:
Lütfi Zadənin qəbirüstü abidəsi bu tarixdə tam hazır olacaq – “Son işlər gedir”
19/08/2018 [17:27]:
Şimali Koreya icazə verdi: "Yoxlayın"
19/08/2018 [17:23]:
Daha bir ölkədən Türkiyəyə dəstək...
19/08/2018 [17:19]:
Putin görün nazirə nələr hədiyyə etdi - Video
19/08/2018 [17:17]:
“Fotolarında istəyirdim ki, üzüyü də düşsün...” - Maestro Niyazinin fotoqrafı...
19/08/2018 [17:16]:
Putini yenə toya çağırdılar? – Kremldən açıqlama
19/08/2018 [17:14]:
Yadplanetlilər Azərbaycanın sirrini açdılar - Ilk insanlar bura gətirilib...
19/08/2018 [17:06]:
Türkiyə zəvvarları Mədinədə Peyğəmbər(s) kimi qarşılandı - GÖZLƏNİLMƏZ...+VİDEO
19/08/2018 [17:01]:
23-qat olimpiya çempionu: "Güclü depressiyaya düşdüm"
19/08/2018 [16:59]:
"Qaranlıq keçmişə dönüş etməkdənsə, işıqlı gələcəyə irəliləməyə çalışmaq lazımdır"
19/08/2018 [16:26]:
Həftənin ilk iş gününə olan hava proqnozu açıqlandı
19/08/2018 [16:17]:
“Rəşad hücumun birinci halqasıdır” - Boretsdən Sadıqova dəstək
19/08/2018 [16:11]:
ABŞ-da konsertdə konstruksiya aşdı - 14 yaralı var
19/08/2018 [16:08]:
Yeni albomuna 1 milyon xərclədi
19/08/2018 [16:03]:
19 avqust Beynəlxalq Humanitar Yardım Günüdür
19/08/2018 [16:00]:
Dəmirçi-Lahıc yolu bağlandı
19/08/2018 [15:40]:
Lukaşenko: “Belarus heç vaxt Rusiyanın bir hissəsi olmayacaq”
19/08/2018 [15:34]:
Alkoqollu və enerjili kokteyllərin zərəri açıqlandı: Akvarium balıqları üzərində eksperiment...
19/08/2018 [15:22]:
ABŞ-da Trampın şəklinin yerinə Putinin portretini qoydular
19/08/2018 [14:38]:
Səməd Seyidov: “Bu sənəd Qarabağ məsələsinin həllinə ciddi təsir göstərəcək”
19/08/2018 [14:37]:
Erməni ekspertlər: "Qızışan siyasi mübarizə Ermənistanın məhvinə səbəb olacaq"
19/08/2018 [14:35]:
Gəncədə şəhid olan polislərin 40 mərasimi keçirilib - FOTOLAR
19/08/2018 [14:29]:
Türkiyədə zəlzələ baş verdi
19/08/2018 [14:27]:
Xətalarımla, günahlarımla, savablarımla, müsbətlərimlə...bu, mənəm...
19/08/2018 [14:19]:
Yığdıqları pulu bölən dilənçilər kadra düşdülər - VİDEO
19/08/2018 [14:11]:
"Xalqımızın mövqeyi Rusiyaya bəlli olsa da, şimal ayısı tutduğunu buraxmaq istəmir"
19/08/2018 [14:01]:
Rövşən Lənkəranskinin qardaşı Şeyx Həmzətlə görüşdü - FOTO
19/08/2018 [13:03]:
"Biriləri sosial şəbəkədə Rəsulzadəni və Elçibəyi fahişələrə məxsus üslubda təhqir edirsə..."
19/08/2018 [12:55]:
"Ermənistanda kim Qarabağda güzəştə getmək istəsə, Dəmirçiyanın aqibətini yaşayacaq"
19/08/2018 [11:52]:
Ayseldən çimərlik geyimində cəsarətli FOTOLAR
19/08/2018 [11:43]:
Bir xəstəxananın 16 tibb bacısı eyni vaxtda hamilə oldu - FOTO/VİDEO
19/08/2018 [11:34]:
Bakıda avtobusda yaşlı qadınla gənc qız arasında əlbəyaxa dava - VİDEO
19/08/2018 [11:15]:
Dünyanın ən ecazkar şəhəri - Vyana Melburnu, Osakanı, Kalqarini geridə qoydu...
19/08/2018 [10:53]:
QKÇP qiyamından 27 il keçdi
19/08/2018 [10:27]:
Lənkəran sakini sinəsinə dəryaz batması nəticəsində ölüb
19/08/2018 [10:21]:
“Sərkisyanın anası günlərlə prezident iqamətgahı önündə qaldı, Köçəryan onu qəbul etmədi”
19/08/2018 [10:18]:
"Təhsili korrupsiyadan qurtarmaq üşün alverçiləri oradan uzaqlaşdırmaq lazımdır"
19/08/2018 [10:18]:
Aktrisadan adına çıxılan yataq görüntüsü xəbərinə üsyan: "Tüpürüm sifətinizə!”
19/08/2018 [10:17]:
Ronaldu “Yuventus”da ilk oyununda rəqibin burnunu sındırdı
19/08/2018 [10:09]:
Messi İspaniya çempionatında 6000-ci qolun müəllifi olub - VİDEO
19/08/2018 [10:06]:
Kələm xərçəngi necə əngəlləyir? - Alimlərdən xəbərdarlıq
19/08/2018 [10:00]:
İranda ölkəyə gələn xarici turistlərin pasportlarına möhür vurulmayacaq
19/08/2018 [09:58]:
Zaqatalada qara pomidor yetişdirildi - VİDEO
19/08/2018 [09:37]:
Qiyamət necə başlayacaq?
19/08/2018 [09:22]:
Toylarında Sezen Aksu oxuyacaq
19/08/2018 [09:03]:
Səfir: "Azərbaycan və Çin birgə müəssisələr yarada bilərlər"
19/08/2018 [08:57]:
İranda ölkəyə gələn xarici turistlərin pasportlarına möhür vurulmayacaq
19/08/2018 [08:50]:
Ərdoğan Türkiyə tarixində ən böyük layihədən danışdı
19/08/2018 [08:49]:
Son 6 ayda babasını və əmilərini itirən tələbə dənizdə boğuldu - FOTO
19/08/2018 [08:45]:
Bankların girovu olan mənzillər satışa çıxarılıb - QİYMƏTLƏR
19/08/2018 [08:44]:
Azərbaycan cüdoçusu Minskdə bürünc medal qazandı
19/08/2018 [08:43]:
“KQB” zabiti Azərbaycan səmasında “uçan boşqabdan” danışdı
19/08/2018 [08:38]:
Azərbaycan nefti yenidən 73 dolları ötdü
19/08/2018 [00:34]:
Avstriyalı nazirin toyundan - Fotolar + Video
19/08/2018 [00:18]:
Müşfiqin aldadılaraq repressiya edilən qohumuna verilən ağır işgəncələr- Dəhşətli əzablar və illər
19/08/2018 [00:17]:
Qurban bayramında heyvan kəsimi bu ünvanlarda olacaq - Siyahı
18/08/2018 [23:32]:
İlham Əliyev Ərdoğanı təbrik etdi
18/08/2018 [23:28]:
Sadə üsulla damarları təmizləyib, inanılmaz rahatlıq yaşayın - Bir çox xəstəliklərdən qurtulun...
Bütün arxiv bir sırada
07/06/2018 [21:25] - Müsahibə - ( 1351 dəfə baxılıb)

Deputat: "Quldarlıq quruluşunda heç bu qədər boşanma yox idi"



Moderator.az Oxu.Az-a istinadən Milli Məclisin (MM) Səhiyyə komitəsinin sədr müavini Musa Quliyev ilə müsahibəni təqdim edir:

- Musa müəllim, bu günlərdə parlamentin Səhiyyə komitəsində transplantasiya ilə bağlı qanuna dəyişikliklərinin geniş müzakirəsi oldu. Adıçəkilən qanunda daha hansı dəyişikliklər ola bilər? Komitə sədri Əhliman Əmiraslanov son dəyişikliklərin hələ tam olmadığını, bunun davamının olacağını da bildirib.

- Qanun layihəsi üzərində iş davam edir.

Nəzərdə tutduğumuz əsas dəyişikliklər meyitdən orqan, toxuma götürülməsi və resipiyentə köçürülməsi işinin təşkilinin hüquqi bazasını möhkəmlətmək istiqamətində yeni maddələrin layihəyə əlavə olunmasıdır.

Bu müddəalar donor orqanın götürülməsi, saxlanılması, daşınması qaydalarını tənzimləməli, donor orqan götürüləcək klinikalara və tibb heyətinə olan tələbləri müəyyən etməli, donorların, resipiyentlərin, donor orqan və toxumaların reyestrinin yaradılması, donorluq və transplantasiya işinin bütün respublika ərazisində əlaqələndirilməsi üçün Koordinasiya mərkəzinin yaradılmasının hüquqi əsasları və qaydaları nəzərdə tutacaq.

- Özünüz də çıxışınızda qeyd etdiniz ki, “ölü dönor” la bağlı bağlı məsələdə “qohumlar problemi” var. Bu məsələdə hələ ki tam razılıq əldə olunmayıb. Bu məsələdə razılıq əldə olunacaqmı, olunmasa, bəs necə olacaq?

- Dünyada transplantasiya sahəsində bu məsələ ən çox müzakirə olunan mövzulardan biridir.

Əvvəla “meyit”, “ölü donor”, yaxud, komitə iclasında təklif olunduğu kimi “beyin ölümü keçirən şəxs” terminlərindən hansı bizim ölkəmiz üçün məqbuldur və bu məsələ də müzakirə mövzusudur. Bəzi ölkələrdə “Gadabra” termini işlənir ki, bunun da dilimizdə anlamı elə “meyit” deməkdir.

Beyin ölümü diaqnozunun qoyulması da məsuliyyətli işdir. Bunun kriteriyaları hazırlanıb təsdiq olunmalı, beyin ölümü diaqnozunu qoyan həkim konsilium heyətinin tərkibi təyin edilməlidir.

O ki qaldı ölmüş şəxsin orqanlarının donorluq məqsədi ilə götürülməsinə, dünyada müxtəlif yanaşma təcrübəsi var.

1. Əgər şəxs sağlığında öz orqan və toxumalarının götürülməsinə razılığını  yazılı surətdə vəsiyyət edibsə, onun qohumlarının razılığı tələb olunmadan cəsədindən donor kimi istifadə olunur.

2. Əgər şəxs sağlığında cəsədindən donor kimi  istifadəni qadağan edən vəsiyyətnamə qoyubsa, onun orqanlarından heç bir halda (qohumları təkid etsə belə) donorluq məqsədi ilə istifadə edilə bilməz!

3. Əgər şəxs sağlığında ölümdən sonra orqanlarının donorluq məqsədi ilə götürülməsi barədə yazılı bilgi qoymayıbsa, ölüm anında onun yanında olan, yaxud, ilk gələn yaxın qohumlarının (arvadı (əri), valideyinlərindən, yaxud övladlarından biri) birinin yazılı razılığı kifayətdir ki, orqanlar donorluq üçün götürülsün.

Bu, hər şeydən əvvəl bir insanlıq, mənəviyyat və mədəniyyət məsələsidir. Əgər biz həqiqətən ölkədə donorluğu bir həyatverici missiyaya çevirmək istəyiriksə, bu yolla getməliyik.

Burada ziyalılarımızın, nüfuzlu şəxslərin, xüsusən din xadimlərinin mövqeyi çox önəmlidir.

- Ümumiyyətlə, Azərbaycanda orqan və toxuma transplantasiyasına ehtiyacı olan nə qədər insan, xəstə var?

- Belə bir statistika, bizdə təəssüf ki, aparılmır. Dünya təcrübəsi göstərir ki, hər 1 milyon nəfərə ildə dünya üzrə 130-140 qaraciyər və böyrək köçürülməsi baş verir. O məntiqdən çıxış etsək, 10 milyon əhalisi olan bir ölkədə ildə 1300-1400 nəfərin qaraciyər və böyrək köçürülməsinə ehtiyacı ola biləcəyini söyləyə bilərik. Amma, bu, sırf ümumiləşmiş  riyazi yanaşmadır.

Ayrı-ayrı ölkələrdə tamamilə fərqli göstəricilər ola bilər: xəstələnmə səviyyəsi, əhalinin yaş tərkibi, həyat tərzi, diaqnostikanın vəziyyəti, tibbi xidmətlərə əlçatanlıq və s. kimi  faktorlar bu göstəriciyə əhəmiyyətli dərəcədə təsir edə bilər.

- Yeri gəlmişkən, həmin iclasda “Tibbi optika haqqında” yeni qanun layihəsinin də ilkin dinləmələri keçirildi və dinləmələr  zamanı Azərbaycana 10 milyon insana cəmi 25 optik mağazanın düşdüyü bildirildi, hansı ki, dünyada on min nəfərə bir optik mağaza düşür. Qanun layihəsi qəbul ediləcəyi təqdirdə, bu problem necə çözüləcək?

- Hesab edirəm ki, bu məsələdə ölkəmizdə ciddi bir problem yoxdur. İxtisaslaşmış optika mağazalarının azlığını apteklərdə optika bölmələri kompensasiya edir. Hər halda bu gün  “eynək tapa bilmədim” - deyə, şikayət edən yoxdur. Hər kənddə optika mağazası açmağa da ehtiyac yoxdur. 

Fikrimcə, əsas problem görmə qüsurlarının vaxtında aşkar edilməsi, müalicəsi, korreksiyası, o cümlədən, eynəklərin keyfiyyəti və qiyməti məsələsidir.

- Musa müəllim, başqa bir məsələyə də münasibətinizi bilmək istərdik. Son illər ailə-məişət zorakılığı ilə bağlı məsələlər ətrafında coxsaylı müzakirələr aparılsa da, bu yöndə dövlət, parlament tərəfindən addımlar atılsa da, problem yenə də ortadadır. Bu məsələnin çözümü ilə bağlı daha hansı addımlar atılmalıdır ki, vəziyyət normala düşsün?

- Bu, yeni bir problem deyil və vahid həll düsturu da yoxdur. Adəm babamız nə qədər ki, tək idi, cənnətdə yaşayırdı, elə ki evləndi, daha cənnətdə yaşayası olmadı (gülür).

Ailə-məişət problemlərini doğuran səbəblər müxtəlifdir.

Maddi, sosial, psixoloji, mənəvi-əxlaqi  problemlər, mədəni-intellektual səviyyələrdəki fərq, valideyinlərin və yaxın qohumların müdaxiləsi ailədaxili çatlar yaradır və vaxtında korreksiya edilmədikdə, bu çatlar dərinləşir və ailənin divarı uçulur, damı dağılır. Uçqunlar altında isə ən çox balaca uşaqlar qalırlar.

Bu səbəblər vaxtında müəyyənləşib aradan qalxmayanda konflikt dərinləşir, psixoloji gərginlik fiziki şiddətə, bəzən də cinayətə gətirib çıxarır. Və bu təkcə bizim ölkəmizin problemi deyil.  Demokratik-hüquqi sivil dünya deyilən toplumun problemidir.

Problemsiz ailə yoxdur, sadəcə, problemi çözə bilən və çözə bilməyən ailələr var.

Mən cəmiyyətin və dövlət orqanlarının ailə problemini çözə biləcəyinə inanmıram. SSRİ kimi nəhəng, güclü bir imperiya yaradan, kommunist partiyasını bir sistem kimi az qala dünyanın yarısında oluşduran Stalin öz ailəsini xoşbəxt idarə edə bilmədi: arvadı intihar etdi, oğlu əyyaş oldu, qızı ölkədən qaçdı.

Ailə möhkəm mənəvi özül üzərində qurulmalıdır. Özülsüz ailənin dözümü də olmur!

Əgər ailədaxili mənəvi dəyərlər deqradasiya edibsə, o ailəni kiminsə, yaxud,nəyinsə xətrinə saxlamağın da mənası yoxdur. Bəzən soruşurlar ki, Sovet hökumətində bu qədər boşanmalar yox idi. Doğrudur. 

Sovet quruluşu bir kommuna sistemi idi. Hamı bir nəfər üçün, bir nəfər hamı üçün şüarını xatırlayırsanmı?

Həmin tayfa - qəbilə dövrünün qaydaları cəmiyyəti insanın üzərində nəzarətçi təyin etmişdi. O dövrdə cəmiyyətin hüququ şəxsin hüququndan üstün sayılırdı.

İctimai qınaq, kollektiv məhkəmələri, qohum-qonşu töhməti, “partbilet”in alınması qorxuları, milisin birbaşa müdaxiləsi ailədaxili məsuliyyəti artırmaqla yanaşı, həm də münaqişələrin alovlanmasına imkan vermirdi.

O vaxt cəmiyyət boşanmış kişilərə və qadınlara, hətta, onların tayfalarına belə yaxşı baxmırdı.

O qaydalar boşanmaları azaltmışdı, amma ailə daxili xoşbəxtliyi artırmamışdı. İndi isə sivil dünya, o cümlədən, bizim qanunlarımız şəxsin hüququnu cəmiyyətin hüququndan üstün sayır.

Cəmiyyət şəxsin həyatına nəzarətçi ola bilməz. İnsan xoşbəxtliyinin ən birinci şərti onun azadlığıdır. Heç quldarlıq quruluşunda da bu qədər boşanma yox idi. Qadının ailədə hüququ isə qul hüququndan fərqlənmirdi.

Azad dünyanın isə öz tələbləri var: hər kəs öz seçimini özü etməlidir, ya münaqişəli ailədə QUL kimi ömür zürməli, ya da ayrılıb DUL kimi yaşamalıdır.

Azərbaycanda benzinin qiyməti qalxdı - Son qiymət
Putin görün nazirə nələr hədiyyə etdi - Video
Xətalarımla, günahlarımla, savablarımla, müsbətlərimlə...bu, mənəm...
Kələm xərçəngi necə əngəlləyir? - Alimlərdən xəbərdarlıq
"Qeyri - adi insanla hər görüş unudulmaz xatirəyə çevrilir..." - FOTO
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
Nabranda ailəvi istirahət üçün kotec tipli kirayə evlər. Ətraflı məlumat üçün əlaqə nömrələri:

050 311 11 64, 055 681 11 64

N.Tusi adına Klinika
Dünya
Hansı yaşda əks cins maraqlı olur? - Necə ola bilər ki, belə bir qadın sizin üçün cəlbedici olmasın?”
Dünya
Avropada nikah institutu dağılır və ölür - Maraqlı Statistika
Mədəniyyət
“Fotolarında istəyirdim ki, üzüyü də düşsün...” - Maestro Niyazinin fotoqrafı...
Siyasət
"Qaranlıq keçmişə dönüş etməkdənsə, işıqlı gələcəyə irəliləməyə çalışmaq lazımdır"
Cəmiyyət
Dünyanın ən ecazkar şəhəri - Vyana Melburnu, Osakanı, Kalqarini geridə qoydu...
Həftənin ən çox oxunanları
Ərdoğan Trampa QALİB GƏLDİ: dollar sürətlə düşür
Şagirdlər kütləvi şəkildə dəfn olundular – Faciənin fotosu
Bakıda "moyka"da biabırçılıq: qızı lüt soyundurub maşın yuduzdurdular – VİDEO
“İstanbul təslim olarsa, nə Bakı qalar, nə Astana, nə Daşkənd, nə Aşqabad...” -Fikir savaşı
“Böyükdən kiçiyə qədər onlara tüpürmüşəm...” - Xalq artisti televiziya rəhbərlərini sərt qınadı...
Avtobus sürücüsü salonda unudulmuş 852 mini sahiblərinə qaytardı - İBRƏTAMİZ
“Extibar, Extibar, ŞTO TAKOYE “BAMBILI”?..”
"Səhv etmirəmsə, Şeyxülİslam Allahşükür Paşazadə də Baqramyanla bərabər gəlmişdi"
Hadi Rəcəbli barəsində yazanlara xəbərdarlıq etdi: “Bu qədər şərəfsiz hərəkət etmək olmaz”
FHN generalının otellər şəbəkəsi üzə çıxdı - FOTO
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə