Xəbər lenti
16/11/2018 [17:44]:
Abunəçilər “Nar”-ın Müştəri xidmətinin fəaliyyətini yüksək qiymətləndirir
16/11/2018 [17:18]:
Dövlət Gömrük Komitəsinin Akademiyasında Milli Dirçəliş gününə həsr olunmuş tədbir keçirildi
16/11/2018 [17:03]:
"Rektorun işdən çıxarılması Prezidentin müstəsna səlahiyyətlərinə aiddir"
16/11/2018 [17:02]:
Erməni idmançı azərbaycanlı ilə döyüşməkdən imtina etdi
16/11/2018 [17:02]:
Gödəkçənin cibindən tiryək çıxdı
16/11/2018 [17:01]:
İlham Əliyevin Belarusa səfərinin tarixi açıqlandı
16/11/2018 [17:00]:
Prezident Sumqayıt-Bakı qatarı ilə Bakıya gəldi -FOTOLAR
16/11/2018 [16:58]:
“Onlar yalnız Azərbaycanın deyil, digər ölkələrin tarixinə də şərəf gətirib”
16/11/2018 [16:47]:
Gürcüstandan narkotik vasitə keçirmək istədilər - FOTO
16/11/2018 [16:45]:
Azercell-in ödənişsiz ingilis dili kurslarında 50 jurnalist iştirak edəcək
16/11/2018 [16:44]:
Dərman mafiyası quran vəzifəli şəxslərin işi məhkəməyə göndərildi
16/11/2018 [16:42]:
Babək prospektində işlər yekunlaşacaq
16/11/2018 [16:42]:
Faiq Ağayevdən Məhərrəmovun işdən çıxarılmasına reaksiya: "Təhsilə illərdir ləkə gətirən tip"
16/11/2018 [16:38]:
“Palmali” rəsmən müflis elan edildi
16/11/2018 [16:19]:
AZAL Moskva üzərində qeydə alınan insidenti şərh edib
16/11/2018 [16:08]:
Paşinyan Azərbaycanla sərhədə gəldi
16/11/2018 [16:06]:
ADU-da SEMİNAR: “Sanskrit dili qədim və zəngin dil kimi”
16/11/2018 [16:06]:
"Bakı Group” MTK 1 700-dan çox şəxsin mülkiyyət hüququnu rəsmiləşdirmir
16/11/2018 [16:03]:
Sumqayıtda daha bir zavodun açılışı oldu -FOTOLAR
16/11/2018 [16:01]:
Yeni yollar tikiləcək
16/11/2018 [16:00]:
Qəhrəmanlar Günü Hekayəsi...
16/11/2018 [15:59]:
Siqaret zavodu istifadəyə verildi -FOTOLAR
16/11/2018 [15:54]:
"Enerji içkiləri cəmiyyətimizin bəlasıdır"
16/11/2018 [15:51]:
Vikiçilər daha bir önəmli işə imza atdılar
16/11/2018 [15:50]:
Şeyx Almaniyaya gedir
16/11/2018 [15:48]:
“Gazprom Armenia”ya qarşı ittiham - Nikol Paşinyanın davam edən şousu - ŞƏRH
16/11/2018 [15:41]:
"iPhone X" partladı
16/11/2018 [15:37]:
2018-ci ilin ən bahalı küçəsi
16/11/2018 [15:31]:
ADU-da “Leyli və Məcnun” operası səhnələşdirildi
16/11/2018 [15:28]:
“Elmi inqilabı vurduq biz başa, alimdir meşəmiz tam başdan-başa...” - TƏMSİL
16/11/2018 [15:20]:
Prezident Sumqayıt Dəmir Yolu Vağzalı Kompleksinin açılışında...- FOTO
16/11/2018 [15:10]:
Əlillər üçün təhlükəli vəziyyət yaranıb
16/11/2018 [14:55]:
Özünü “SSRİ prezident”i kimi təqdim edən şəxsin “vurulması” – Podqornının süqutu
16/11/2018 [14:55]:
Əmlakların təkrar qeydiyyatında mühüm yenilik...
16/11/2018 [14:50]:
Elmar Məmmədyarov səfərdədir
16/11/2018 [14:47]:
UEFA Millətlər Liqasının oyununa təyinat
16/11/2018 [14:33]:
ADAU-da Unibook-təhsilin informasiya idarəetmə sisteminin tətbiqinə başlandı
16/11/2018 [14:31]:
Gəlir vergisi ləğv oluna bilər
16/11/2018 [14:26]:
Bakı meriyasının yeni mətbuat katibi: “Bu məsələdə fərq qoyula bilməz”
16/11/2018 [14:17]:
Koçaryan hədələdi: “Əlimdə Mart qırğını ilə bağlı video var”
16/11/2018 [14:16]:
İlham Əliyev Sumqayıta səfər edib
16/11/2018 [14:10]:
Tatarıstanlı alimlər Əlyazmalar İnstitutunda olub
16/11/2018 [14:08]:
Mehdi Hüseynzadənin 100 illiyinə həsr olunan kitab nəşr edildi
16/11/2018 [14:02]:
“6-cı sinifdən sevgilimdir” - Rəmiş həyat yoldaşından DANIŞDI - VİDEO
16/11/2018 [13:57]:
Şanlıurfada Qarabağ parkının və Xocalı abidəsinin açılışı olub
16/11/2018 [13:48]:
“Xatunun atası məndən üzr istədi” - Fatimə məhkəmədən yazdı
16/11/2018 [13:47]:
Aqil Camal Qazaxıstanda beynəlxalq konfransda iştirak edəcək
16/11/2018 [13:46]:
Nazir müavini: "Enerji içkisinin aksiz vergisi bir manatdan çoxdur"
16/11/2018 [13:46]:
Birinci xanımın işdən qovdurduğu yüksək vəzifəli məmur Bakıya niyə gəlmişdi...
16/11/2018 [13:42]:
Ramiz Rzayev: "Ötən il Azərbaycan məhkəmələrində 389 min 580 işə baxılıb"
16/11/2018 [13:41]:
Dövlət qulluğunda işləmək istəyənlərin nəzərinə
16/11/2018 [13:38]:
Naxçıvan Qarnizonu öz gücünü göstərdi - FOTO
16/11/2018 [13:28]:
Bərdədə yol qəzası
16/11/2018 [13:28]:
Gələn il daha 5 rayonda “ASAN xidmət” mərkəzi açılacaq - SİYAHI
16/11/2018 [13:18]:
ADPU-nun Tələbə Elmi Cəmiyyətinin 75-ci elmi konfransı keçirilib
16/11/2018 [13:16]:
Kaliforniyada yaşayan soydaşlarımızla görüş keçirilib
16/11/2018 [13:11]:
Aİİ Beynəlxalq Tolerantlıq Gününə həsr olunmuş tədbir keçirib
16/11/2018 [13:09]:
Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyində yeni təyinat - EKSKLÜZİV
16/11/2018 [13:04]:
“Abel Məhərrəmovun oğlunun diplomat statusu alınsın” - “Onlar xarici kəşfiyyata da işləyə bilər”
16/11/2018 [13:01]:
Sabahın hava proqnozu
16/11/2018 [12:59]:
Qaçqınlarla bağlı məsələyə aydınlıq gətirildi
16/11/2018 [12:56]:
“Caspian Ecology” 9-cu Azərbaycan Beynəlxalq Ətraf Mühit Sərgisi çərçivəsində konfrans keçirilir
16/11/2018 [12:53]:
Pensiya yaşı tamam olanlara SMS-lə məlumat göndəriləcək
16/11/2018 [12:51]:
Mingəçevirdə avtoxuliqanlar saxlanıldı
16/11/2018 [12:48]:
200 manatadək maaş alan şəxsdən 25 faiz sosial sığorta tutulacaq
16/11/2018 [12:47]:
Əli və dostları qadağalara rəğmən Tac-Mahalda namaz qılmaqda davam edir...- İbrətamiz
16/11/2018 [12:44]:
Almaniyadan son 10 ayda 1449 nəfər azərbaycanlı deportasiya olundu
16/11/2018 [12:35]:
Moskvadan SİQNAL: “Azərbaycan istəsə... Ermənistan buna mane ola bilməyəcək”
16/11/2018 [12:30]:
"Sədərək"də yanğın başlayıb
16/11/2018 [12:29]:
Azərbaycanda bahalaşma - RƏSMİ
16/11/2018 [12:25]:
Avtomobillərdən oğurluq etməkdə şübhəli bilinən şəxslər saxlanılıblar
16/11/2018 [12:23]:
“Bu çox əhəmiyyətli çağırışdır və fəaliyyətlər genişləndirilsə, pozitiv nəticələr verə bilər”
16/11/2018 [12:21]:
“Abel Məhərrəmov konfransda kefli çıxış edib” – Deputat təsdiqlədi
16/11/2018 [12:19]:
Vergilər Nazirliyinin səlahiyyətləri artırılır
16/11/2018 [12:17]:
Deputat: "Hər ailəyə uşaq pulu verilməsin" - VİDEO
16/11/2018 [12:08]:
Bakı Metropoliteni işçi axtarır
16/11/2018 [11:56]:
Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyində Dünya Bankının missiyası ilə görüş olub
16/11/2018 [11:56]:
Spirtli içki və tütün məmulatları da bahalaşdı
16/11/2018 [11:48]:
“Əmək pensiyaları haqqında” qanun dəyişdirilir
16/11/2018 [11:47]:
Qarabağı özünə vətən hesab edəcək ermənilərin sayı 841 NƏFƏR ARTDI...
Bütün arxiv bir sırada
18/06/2018 [16:32] - Siyasət - ( 4558 dəfə baxılıb)

"Bu faktlar bizə onu deyir ki, Qərb Ərdoğanın qələbəsini satın alır..." - TƏHLİL...



Türkiyənin mühafizəkar və qismən də milliyyətçi çevrələrində populyar olan, bizdə də çoxlarının inandığı fikir bundan ibarətdir ki, Qərb Türkiyədə hakimiyyət dəyişikliyinin baş verməsini arzulayır və bunun üçün əlindən gələni edir. Türkiyədə hakim təbliğat iqtisadi çətinliklərin yeganə səbəbkarı kimi “Rəisi devirmək istəyən dış güclər”i göstərir. Bu təbliğat Ərdoğan tərəfdarlarında rəisi sahiblənmə duyğusunun zəifləməsinə yol verməməyə hesablanıb və nəticə də verir.

Qərb doğrudan da Ərdoğanı sevmir. Qərb mediasında, insan haqlarını müdafiə təşkilatlarının hesabatlarında Türkiyə hökumətinin və prezidentinin ünvanına kəskin tənqidlər var. Qərb rəsmi dairələrinin də Ərdoğana hər hansı simpatiyasından danışmaq mümkün deyil.

Bəs, Ərdoğana bu neqativ münasibət Qərbin real, praktik siyasətində nə dərəcədə əksini tapır? Türkiyə kimi hakimiyyətin hələ ki, seçki yolu ilə dəyişdiyi ölkələrdə xalqın rəyini formalaşdıran ən önəmli amil iqtisadiyyatın durumu və buna bağlı olaraq əhalinin rifah səviyyəsidir. Qərbin Ərdoğan dönəmində Türkiyə iqtisadiyyatında oynadığı və oynamağa davam etdiyi rola nəzər salaq.

2003-cü ilin yanvarından 2018-ci ilin aprelinə qədər Türkiyənin ixracatı 1 trilyon 941 milyard dollar, idxalatı 2 trilyon 700 milyard dollar olub. Xarici ticarət kəsiri 759 milyard dollar, büdcə kəsiri 570 milyard dollar təşkil edib. Eyni müddətdə xaricilərin birbaşa yatırımları (Türkiyədə fabrik açmaq, şirkət qurmaq, şirkət almaq və s.) 169 milyard dollar, ölkəyə gətirdikləri “sıcak para” deyilən nəğd pul kütləsi 185 milyard dollar olub. Xarici borclanma ilə bərabər ötən müddətdə xaricdən Türkiyəyə daxil olan kapitalın miqdarı 611,5 milyard dollar (qaynağı bəlli olmayan sərmayə ilə bərabər ümumilikdə 655 milyard dollar) təşkil edib. Yəni 570 milyardlıq büdcə kəsirinə qarşı 655 milyard dollar maliyyə gəlib. Nəticədə xalq büdcə kəsirinin, xarici ticarətdəki neqativ tablonun fəsadlarını hiss etməyib, Ak Parti və Ərdoğan keçirilən seçkiləri, referendumları rahat qazanıb.

Həmin 655 milyardın 74%-i Avropadan, 9%-i Amerika qitəsindən (başda ABŞ olmaqla) daxil olub. Beləliklə, ölkəyə gələn xarici sərmayədə Qərbin payı 83% təşkil edib.

Türkiyənin hazırda toplam xarici borcunun 136,8 milyard dolları dövlət, 316,4 milyard dolları özəl sektorun payına düşür. Özəl sektora, yəni türk iqtisadiyyatına borc şəklində axan maliyyənin 53,4%-i Avropaya, 11,1%-i ABŞ-a aiddir.

2018-ci ilin ilk rübündə dış güclər Türkiyənin “Dövlət iç borclanma sənədləri”nə (xəzinə bondları, dövlət istiqrazları) 29 milyard 305 milyon dollar yatırıblar. Bu məbləğin 19 milyard 358 milyon dolları Avropadan, 7 milyard 970 milyon dolları ABŞ-dan, cəmi 1 milyard 884 milyon dolları Asiyadan daxil olub. (İç borclanma sənədləri büdcə kəsirini qapatmaq üçün dövlətin istifadə etdiyi əsas alətlərdəndir.)

Qərb Ərdoğanı yıxmaq istəsə, sadəcə olaraq, bu yatırımları etməz, öz bazarlarını Türkiyə üçün bağlayar, nəticədə Türkiyə iqtisadiyyatı çox ağır duruma sürüklənər, hətta mübaliğəsiz deyə bilərik ki, ayaqda qala bilməyib çökər.

İndi məsələnin siyasi tərəfinə nəzər salaq, görək seçki ərəfəsində Qərb tərəfindən Türkiyə hökumətinə, prezident Ərdoğana basqılar varmı?

1. Türkiyə və ABŞ Suriyanın şimalındakı Menbiç probleminin həlli üçün anlaşdılar. PKK-nın Suriya qolu YPG bu bölgədən çıxarılacaq, ərazidə ABŞ və Türkiyə əsgərləri keşik çəkəcək, sonra bu iki dövlət birlikdə yerli hakimiyyət orqanlarını formalaşdıracaqlar. Yəni Türkiyənin tələblərini ABŞ böyük ölçüdə qəbul etmiş kimi görünür. Vaşinqton bu anlaşma üçün Türkiyədəki seçkilərin nəticələrini gözləyə bilərdi, gözləmədi.

2. Ərdoğan seçki ərəfəsində Britaniyaya rəsmi səfərə dəvət olundu, baş nazir və kraliça tərəfindən qəbul edildi, investorlarla bir araya gəldi. Düzdür, Ərdoğan o görüşdə ehtiyatsız ifadələrdən istifadə edib investorları qorxutmuşdu, bir neçə gün sonra Türkiyə baş nazirinin iqtisadiyyata məsul müavini və Mərkəzi Bankın rəhbəri təkrar Londona gedib eyni maliyyə bossları ilə görüşərək onları arxayınlaşdırdılar ki, seçkiqabağı dövrdə prezidentimiz bu cür danışa bilər, siz ciddiyə almayın. Türkiyə hökumətinin bildirdiyinə görə, görüş yüksək səviyyədə keçib və Qərb investorları Türkiyəyə sərmayə yatırmağa söz veriblər.

3. Merkel seçkinin nəticələrini gözləmədən, şifahi olaraq (Çavuşoğlu ilə görüşdə) Ərdoğanı 24 iyundan sonra Almaniyaya rəsmi səfərə dəvət edib.

Bu faktlar bizə onu deyir ki, Qərb Ərdoğanın qələbəsinə inanır, 24 iyun sonrasına yatırım qoyur, birja dili ilə desək, Ərdoğanın qələbəsini satın alır. Burada qeyri-adi heç nə yoxdur. Sadəcə olaraq, Qərb öz maraqları əsasında praqmatik siyasət yeridir və onun simpatiyaları, antipatiyaları real siyasətdə rol oynamır, yaxud çox minimal rol oynayır.
Şahin Cəfərli, politoloq

Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyində yeni təyinat - EKSKLÜZİV
Bədənini parçalayıb göydələndən aşağı salladılar –DƏHŞƏT...+ VİDEO
Günəş sistemində yeni bir planet tapıldı - MARAQLI
Hər kəs onu görmək üçün sıraya girir - MARAQLI
Cavid Qurbanov Avstriyanı Azərbaycan üzərindən keçən nəqliyyat dəhlizi layihələrinə qoşulmağa dəvət etdi
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Dünya
Əli və dostları qadağalara rəğmən Tac-Mahalda namaz qılmaqda davam edir...- İbrətamiz
Dünya
“Fətullah Gülən Türkiyəyə verilməyəcək” – PROQNOZ
Cəmiyyət
Könlünün qapı-pəncərəsini insanların üzünə açan nurlu insan - Qənbər Şəmşiroğlu-85
Maraqlı
O kiminsə üstünə atılsa adamı xəstəxanaya yox, birbaşa morqa göndərirlər + FOTOLAR
Maraqlı
Diktatorun ölümünə səbəb olduğu yəhudi qızla fotosu rekord qiymətə satıldı - FOTO
Həftənin ən çox oxunanları
"KİA Motors" Azərbaycanda 1 milyon kilometr maşın sürən şəxsi ŞOKA SALDI...
Xəzər TV rektorun qovulmasının səbəbini açıqladı: Akademiki qara günlər gözləyir - VİDEO
Ayaz Mütəllibovdan şok açıqlamalar -"Danışmışdım, Qarabağ qaytarılacaqdı..."
"Bəlkə içimizdəki ermənilərdənsən ki, şəhid anasını təhqir etməyə özünü borclu bilirsən"
"Misir Mərdanov Abel Məhərrəmovun deyil, Bəhram Əsgərovun rektor olmasını istəyirdi"
"Başa düşə bilmirəm ki, hansı məntiqlə qadınları 65 yaşda pensiyaya çıxarırıq?"
Xatirənin geyimi başına bəla oldu - FOTOLAR
Abel Məhərrəmovun rektorluq "kitabını bağlayan" SENSASİON SƏBƏB...
“Bu reklama çəkilməklə bir ailə başçısını üç il yarım həbsdən azad etdirdim...” - VİDEO
Sehrli ingilis barmağı: Dumanlı Albiondan bir qudaya stop, digərinə yaşıl ışıq? + FOTOLAR
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə