Xəbər lenti
17/07/2018 [00:02]:
Qaçırılan model xilas olmağın yolunu eşqdə tapdı: "Onu özümə aşıq etdim” - FOTOLAR
16/07/2018 [23:54]:
Radiatorun suyunu içərək həyatda qaldı – FOTOLAR
16/07/2018 [23:20]:
“Ağ dəbilqəlilər” Suriyadan təxliyyə olunacaqlar
16/07/2018 [23:05]:
5 min yaşlı buz adamın son yediyi yemək məlum oldu - FOTO + VİDEO
16/07/2018 [22:50]:
Kəlbəcərdə hazırlanan yeni terrorçu dəstələrin görüntüləri yayıldı - VİDEO
16/07/2018 [22:17]:
Barmaq izlərinin sirləri barədə riyazi HESABLAMA...
16/07/2018 [22:15]:
Prezidentlərin finala damğa vuran FOTOLARI
16/07/2018 [21:47]:
Putin və Trampın mətbuat konfransında insident olub - VİDEO
16/07/2018 [21:39]:
Putin Trampa DÇ-nin rəsmi topunu hədiyyə edib
16/07/2018 [21:37]:
Prezident yeni agentlik yaratdı
16/07/2018 [21:36]:
Tramp: "İrana İŞİD-ə qarşı uğurlu kampaniyamızdan istifadə etməyə imkan verməyəcəyik”
16/07/2018 [20:29]:
"Vəzifəyə təyin olunsaydıq, çalışardıq ki, millətin ən ağrılı yerinə məlhəm olaq"
16/07/2018 [20:21]:
Emin Ağalarovun xanımının gəlinliyinin qiyməti məlum oldu - İnanmayacaqsız...
16/07/2018 [20:04]:
Ermənistan NATO ilə sıx əməkdaşlığın səbəbini ilk dəfə açıqladı: "Azərbaycan ordusunu anlamaq istəyirik..."
16/07/2018 [20:01]:
Yerevanda bina uçdu: ölən və yaralananlar var
16/07/2018 [19:50]:
Mustafa Cecelinin eks arvadının İntizarla yeni sevişmə görüntüləri yayıldı - VİDEO
16/07/2018 [19:48]:
“Bunlar polisə, icra başçısına qarşı silah işlədənləri “milli qəhrəman” elan edirlər”
16/07/2018 [19:36]:
Putindən görünməmiş jest - Bu şəxslərdən viza tələb olunmayacaq
16/07/2018 [19:31]:
“Xüsusi xidmət orqanlarımız öz işinin öhdəsindən yüksək səviyyədə gəlir”
16/07/2018 [19:24]:
Əli Həsənov Şuraya üzv təyin edildi - Siyahı
16/07/2018 [19:22]:
“YouTube” yeni funksiya istifadəyə verdi
16/07/2018 [19:20]:
Adnan Oktarın villasından görün nələr çıxdı - FOTOLAR
16/07/2018 [19:17]:
Türkiyə "Patriot" sistemləri almaq üçün ABŞ-la danışıqlar aparır
16/07/2018 [19:00]:
Tramp və Putin arasında təkbətək görüş başa çatıb
16/07/2018 [18:59]:
Bakıda çökmüş yolun altında tunel aşkarlanıb - FOTO + YENİLƏNİB
16/07/2018 [18:53]:
BTC ilə 3 milyardıncı barel neft ixrac olundu
16/07/2018 [18:47]:
Deputat: "Türkiyə NATO üzvü olaraq qalmalıdır"
16/07/2018 [18:44]:
İlham Əliyev ANAMA işçilərini təltif etdi
16/07/2018 [18:28]:
Prezident qəzetlərə maliyyə yardımı ayırdı
16/07/2018 [18:21]:
Azercell-in 4G şəbəkəsi daha 5 bölgə boyu genişləndi
16/07/2018 [18:15]:
UNEC-in gənc müəllimi ABŞ universitetində tədqiqat aparır
16/07/2018 [17:32]:
Bakıda tuneli bağlayıb əylənən gənclər kimdir? - Video
16/07/2018 [17:17]:
İyulun 17-nə MANATIN MƏZƏNNƏSİ
16/07/2018 [17:07]:
"Bakının dəyər-qiymətini, qədrini bakılı daha yaxşı biləcək" - Hacı Əbdüldən təklif...
16/07/2018 [16:56]:
Eldar Əzizov Bakı meriyasına gətirildi - Yeni təyinat
16/07/2018 [16:47]:
Kənd mollasına alkoqol içirdib çılpaq videolarını İnternetdə yayanlar CƏZALANDIRILDI
16/07/2018 [16:43]:
Trampla Putin qapalı görüşdən öncə danışdı
16/07/2018 [16:41]:
"Ölkədə ən çox problemlərdən danışan prezident İlham Əliyevdir"
16/07/2018 [16:23]:
Nazirlik işçilərinin başına DAŞ DÜŞDÜ: ölən və yaralanan var - FOTO
16/07/2018 [16:18]:
Burak Özçivitdən həyat yoldaşına yarım milyonluq hədiyyə
16/07/2018 [16:08]:
36 yaşlı oğlan dəli qıza dəfələrlə təcavüz etdi, sonra hamama saldı... - Bakıda ŞOK
16/07/2018 [15:46]:
Vətənə bürünc medalla qayıtdı
16/07/2018 [15:42]:
ADAU-da 1-ci Beynəlxalq Yay Məktəbinə start verildi - FOTOLAR
16/07/2018 [15:38]:
Bu gündən müəllimlər biliklərini sınayacaqlar
16/07/2018 [15:37]:
Milli Qəhrəman Sərxan Ocaqverdiyevin doğum günüdür...
16/07/2018 [15:36]:
Azay Quliyev: "Ermənilər Gəncə hadisələrinə özlərinin sanki nicat yolu kimi baxırdılar"
16/07/2018 [15:34]:
ADPU reket saytı məhkəmədə udaraq təkzib verməyə məcbur etdi...
16/07/2018 [15:28]:
UFAZ-ın 40 tələbəsi Strasburqda yay məktəbində iştirak etdi - FOTO
16/07/2018 [15:26]:
Trampla Putin arasında görüş başladı - VİDEO
16/07/2018 [15:24]:
Gürcüstanda matəm elan olundu
16/07/2018 [15:14]:
Kobra ilanının sancdığı sehirbaz xaricə aparılır - FOTOLAR
16/07/2018 [15:09]:
Tünzalə Ağayeva Adnan Oktarın yaxın adamıyla - FOTOFAKT
16/07/2018 [15:04]:
“Qarabağ”ın rəqibində problem: Baş məşqçi ilə futbolçu yola getmir
16/07/2018 [14:53]:
12 yaşlı Məhəmmədi iflic olmaqdan xilas edək!
16/07/2018 [14:32]:
Metropoliten maşinist axtarır - Qadınlar da müraciət edə bilər
16/07/2018 [14:23]:
"Qarabağ"ın Çempionlar Liqasındakı oyunu canlı yayımlanacaq
16/07/2018 [14:18]:
Bakıda şirniyyat sexindən 5000 manat pul oğurlandı
16/07/2018 [14:08]:
Sahibsiz itləri güllələyən şəxs tutuldu
16/07/2018 [14:06]:
İlham Əliyev Putini təbrik etdi
16/07/2018 [14:02]:
“Bu olay bir daha göstərdi ki, Paşinyan tam şəkildə hakimiyyətə nəzarət edə bilmir”
16/07/2018 [13:58]:
İki qadını fahişəliyə cəlb edən azərbaycanlı məşhur hakim qarşısına ÇIXARILDI
16/07/2018 [13:47]:
İlham Əliyev Fransa və Xorvatiya prezidentlərini təbrik etdi
16/07/2018 [13:41]:
"Əyalətdə özünü quldurbaşı kimi aparıb xalqın nifrətini qazananlar iqtidardan qovulmalıdır"
16/07/2018 [13:37]:
Bakıda iyrənc hadisə - Dönərə pulu çatmayan 14 yaşlı uşaq döyüldü
16/07/2018 [13:31]:
Bakıda çökmüş yolun altında tunel aşkarlandı - FOTO
16/07/2018 [13:29]:
Küləkli, yağışlı hava - XƏBƏRDARLIQ
16/07/2018 [13:26]:
Dünya Çempionatının tək qazananı Rusiya oldu - İNANILMAZ RƏQƏM
16/07/2018 [13:16]:
"Bu, söz yarışması olduğu üçün sponsor yox idi, söz indi heç kimə lazım deyil..."
16/07/2018 [13:08]:
Tusk Tramp və Putinə: "Borcunuz sabitliyi pozmamaqdır"
16/07/2018 [13:01]:
Mübariz Qurbanlı: "Gəncədə terror törədənlər xarici dairələr tərəfindən ələ alınaraq istifadə edilib"
16/07/2018 [12:55]:
Gəncədə polisi öldürən terrorçu belə məhv edildi - FOTOLAR (+18)
16/07/2018 [12:47]:
İran hökuməti Gəncədəki terrora münasibət bildirdi
16/07/2018 [12:46]:
Vüsalə Mahirqızı: Sosial şəbəkələrdə dini maarifləndirməyə ehtiyac var
16/07/2018 [12:43]:
Özcan Dəniz könə dostu ilə dəfn mərasimində barışdı - FOTOLAR
16/07/2018 [12:27]:
Yaşı 14-dən az olan qızların hicab geyinməsinə yol vermək olmaz - Millət vəkilindən TƏKLİF
16/07/2018 [12:25]:
Şirvanda 18 yaşlı oğlan yoxa çıxıb - FOTO
16/07/2018 [12:23]:
Kolleclərə daxil olmaq istəyənlər üçün ŞAD XƏBƏR
16/07/2018 [12:21]:
Türkiyə səfiri: “Azərbaycanda da terror törətməyə çalışan xainlər var”
16/07/2018 [12:18]:
İyulun 18-də 26332 abituriyent imtahan verəcək
16/07/2018 [12:14]:
Əli Həsənov: “Milli iradəyə qalib gəlmək mümkün deyil”
Bütün arxiv bir sırada
18/06/2018 [16:32] - Siyasət - ( 4458 dəfə baxılıb)

"Bu faktlar bizə onu deyir ki, Qərb Ərdoğanın qələbəsini satın alır..." - TƏHLİL...



Türkiyənin mühafizəkar və qismən də milliyyətçi çevrələrində populyar olan, bizdə də çoxlarının inandığı fikir bundan ibarətdir ki, Qərb Türkiyədə hakimiyyət dəyişikliyinin baş verməsini arzulayır və bunun üçün əlindən gələni edir. Türkiyədə hakim təbliğat iqtisadi çətinliklərin yeganə səbəbkarı kimi “Rəisi devirmək istəyən dış güclər”i göstərir. Bu təbliğat Ərdoğan tərəfdarlarında rəisi sahiblənmə duyğusunun zəifləməsinə yol verməməyə hesablanıb və nəticə də verir.

Qərb doğrudan da Ərdoğanı sevmir. Qərb mediasında, insan haqlarını müdafiə təşkilatlarının hesabatlarında Türkiyə hökumətinin və prezidentinin ünvanına kəskin tənqidlər var. Qərb rəsmi dairələrinin də Ərdoğana hər hansı simpatiyasından danışmaq mümkün deyil.

Bəs, Ərdoğana bu neqativ münasibət Qərbin real, praktik siyasətində nə dərəcədə əksini tapır? Türkiyə kimi hakimiyyətin hələ ki, seçki yolu ilə dəyişdiyi ölkələrdə xalqın rəyini formalaşdıran ən önəmli amil iqtisadiyyatın durumu və buna bağlı olaraq əhalinin rifah səviyyəsidir. Qərbin Ərdoğan dönəmində Türkiyə iqtisadiyyatında oynadığı və oynamağa davam etdiyi rola nəzər salaq.

2003-cü ilin yanvarından 2018-ci ilin aprelinə qədər Türkiyənin ixracatı 1 trilyon 941 milyard dollar, idxalatı 2 trilyon 700 milyard dollar olub. Xarici ticarət kəsiri 759 milyard dollar, büdcə kəsiri 570 milyard dollar təşkil edib. Eyni müddətdə xaricilərin birbaşa yatırımları (Türkiyədə fabrik açmaq, şirkət qurmaq, şirkət almaq və s.) 169 milyard dollar, ölkəyə gətirdikləri “sıcak para” deyilən nəğd pul kütləsi 185 milyard dollar olub. Xarici borclanma ilə bərabər ötən müddətdə xaricdən Türkiyəyə daxil olan kapitalın miqdarı 611,5 milyard dollar (qaynağı bəlli olmayan sərmayə ilə bərabər ümumilikdə 655 milyard dollar) təşkil edib. Yəni 570 milyardlıq büdcə kəsirinə qarşı 655 milyard dollar maliyyə gəlib. Nəticədə xalq büdcə kəsirinin, xarici ticarətdəki neqativ tablonun fəsadlarını hiss etməyib, Ak Parti və Ərdoğan keçirilən seçkiləri, referendumları rahat qazanıb.

Həmin 655 milyardın 74%-i Avropadan, 9%-i Amerika qitəsindən (başda ABŞ olmaqla) daxil olub. Beləliklə, ölkəyə gələn xarici sərmayədə Qərbin payı 83% təşkil edib.

Türkiyənin hazırda toplam xarici borcunun 136,8 milyard dolları dövlət, 316,4 milyard dolları özəl sektorun payına düşür. Özəl sektora, yəni türk iqtisadiyyatına borc şəklində axan maliyyənin 53,4%-i Avropaya, 11,1%-i ABŞ-a aiddir.

2018-ci ilin ilk rübündə dış güclər Türkiyənin “Dövlət iç borclanma sənədləri”nə (xəzinə bondları, dövlət istiqrazları) 29 milyard 305 milyon dollar yatırıblar. Bu məbləğin 19 milyard 358 milyon dolları Avropadan, 7 milyard 970 milyon dolları ABŞ-dan, cəmi 1 milyard 884 milyon dolları Asiyadan daxil olub. (İç borclanma sənədləri büdcə kəsirini qapatmaq üçün dövlətin istifadə etdiyi əsas alətlərdəndir.)

Qərb Ərdoğanı yıxmaq istəsə, sadəcə olaraq, bu yatırımları etməz, öz bazarlarını Türkiyə üçün bağlayar, nəticədə Türkiyə iqtisadiyyatı çox ağır duruma sürüklənər, hətta mübaliğəsiz deyə bilərik ki, ayaqda qala bilməyib çökər.

İndi məsələnin siyasi tərəfinə nəzər salaq, görək seçki ərəfəsində Qərb tərəfindən Türkiyə hökumətinə, prezident Ərdoğana basqılar varmı?

1. Türkiyə və ABŞ Suriyanın şimalındakı Menbiç probleminin həlli üçün anlaşdılar. PKK-nın Suriya qolu YPG bu bölgədən çıxarılacaq, ərazidə ABŞ və Türkiyə əsgərləri keşik çəkəcək, sonra bu iki dövlət birlikdə yerli hakimiyyət orqanlarını formalaşdıracaqlar. Yəni Türkiyənin tələblərini ABŞ böyük ölçüdə qəbul etmiş kimi görünür. Vaşinqton bu anlaşma üçün Türkiyədəki seçkilərin nəticələrini gözləyə bilərdi, gözləmədi.

2. Ərdoğan seçki ərəfəsində Britaniyaya rəsmi səfərə dəvət olundu, baş nazir və kraliça tərəfindən qəbul edildi, investorlarla bir araya gəldi. Düzdür, Ərdoğan o görüşdə ehtiyatsız ifadələrdən istifadə edib investorları qorxutmuşdu, bir neçə gün sonra Türkiyə baş nazirinin iqtisadiyyata məsul müavini və Mərkəzi Bankın rəhbəri təkrar Londona gedib eyni maliyyə bossları ilə görüşərək onları arxayınlaşdırdılar ki, seçkiqabağı dövrdə prezidentimiz bu cür danışa bilər, siz ciddiyə almayın. Türkiyə hökumətinin bildirdiyinə görə, görüş yüksək səviyyədə keçib və Qərb investorları Türkiyəyə sərmayə yatırmağa söz veriblər.

3. Merkel seçkinin nəticələrini gözləmədən, şifahi olaraq (Çavuşoğlu ilə görüşdə) Ərdoğanı 24 iyundan sonra Almaniyaya rəsmi səfərə dəvət edib.

Bu faktlar bizə onu deyir ki, Qərb Ərdoğanın qələbəsinə inanır, 24 iyun sonrasına yatırım qoyur, birja dili ilə desək, Ərdoğanın qələbəsini satın alır. Burada qeyri-adi heç nə yoxdur. Sadəcə olaraq, Qərb öz maraqları əsasında praqmatik siyasət yeridir və onun simpatiyaları, antipatiyaları real siyasətdə rol oynamır, yaxud çox minimal rol oynayır.
Şahin Cəfərli, politoloq

Emin Ağalarovun xanımının gəlinliyinin qiyməti məlum oldu - İnanmayacaqsız...
“Xüsusi xidmət orqanlarımız öz işinin öhdəsindən yüksək səviyyədə gəlir”
Kobra ilanının sancdığı sehirbaz xaricə aparılır - FOTOLAR
Özcan Dəniz könə dostu ilə dəfn mərasimində barışdı - FOTOLAR
“Nizami” Kino Mərkəzində “Şəhid Fidanlar” filminin nümayişi keçirildi - FOTOLAR
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Araşdırma
5 min yaşlı buz adamın son yediyi yemək məlum oldu - FOTO + VİDEO
Kriminal
Adnan Oktarın villasından görün nələr çıxdı - FOTOLAR
Cəmiyyət
Yaşı 14-dən az olan qızların hicab geyinməsinə yol vermək olmaz - Millət vəkilindən TƏKLİF
Cəmiyyət
Əli Həsənov: “Milli iradəyə qalib gəlmək mümkün deyil”
Köşə
Dildə hədə, cibdə “aman məktubu”
Həftənin ən çox oxunanları
Ayaz Mütəllibov Gəncə və Mingəçevir olaylarından elə şeylər danışdı ki...
Sevgilisiylə yataqda olarkən qaynanasına yaxalandı -FOTOLAR
Prezident Gəncə hadisələri ilə bağlı sərt danışdı - VİDEO
“Gəncə olaylarında Elmar Vəliyevin inanclı insanlara münasibətdə yol verdiyi xətaların da rolu olub”
Adnan Oktarın villasından çıxan bu ƏŞYA HAMINI ŞOKA SALDI - Ağlasığmaz FAKTLAR
Bakı metrosunda növbəti geyim qalmaqalı - Müdaxilə edən şəxs döyüldü - VİDEO
"Zaqar" edən qızın seksual pozası etiraz doğurdu - “Kişilər, sizə nə olub? Axı, orda uşaqlar var...”
Bir ay əvvəl Vaşinqtondan gəlmiş xəbərdarlıq: "Rusiya "Gəncə keçidi"ndə hər şey edə bilər"
Yunis Səfərovla bağlı yeni şok məlumatlar üzə çıxdı: Sən demə, Tohid İbrahimbəyli... - FOTO
"Atam DİN-in polkovniki olsa da bizi bir dəfə də xidməti maşını ilə məktəbə göndərmədi"
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə