Xəbər lenti
12/12/2018 [07:35]:
Oğrunun əli hansı hallarda kəsilməlidir?- Allahın müəyyən etdiyi cəza...
12/12/2018 [00:33]:
Vüqar Əhməd AMEA Ədəbiyyat institutuna şöbə müdiri təyin edildi
11/12/2018 [23:58]:
"Əsas olan seçicilər üçün əlçatan olmaqdır, məkan önəmli deyil..."
11/12/2018 [23:51]:
Parlamentdə yer almayan ən populyar partiya...
11/12/2018 [23:41]:
ATƏT PA sədri: "İşğalçılara qarşı sanksiyalar tətbiq olunmalıdır"
11/12/2018 [23:31]:
Məhkəmə azərbaycanlını yüksək vəzifəyə bərpa etdi –Ukraynada Roman Nəsirova qarşı iddialar sübut olunmayıb
11/12/2018 [23:29]:
“Ərdoğan artıq mənə iki gündən bir yox, altı gündən bir “Hitler” deyir”
11/12/2018 [23:01]:
Saday Şəkərli Mübariz Mənsimova müraciət etdi: "Əyilmədim, yalvarıb kiməsə əl açmadım...."
11/12/2018 [22:55]:
Rus səfir, pop-ulduz, ağır atlət, hüquqşunas... - Trampın impiçmenti üçün hansı sübutlar toplanıb?
11/12/2018 [22:52]:
Vladimir Solovyov bu elanı ermənilərlə müzakirəyə çıxaracaq...
11/12/2018 [22:41]:
Tereza Mey “Mercedes”dən düşə bilmədi - Qapısı bağlandı
11/12/2018 [22:22]:
Rihannanın qəribə kaprizləri - “Razetka”, güldan...
11/12/2018 [22:05]:
Nazir USAİD-in missiya direktoru ilə görüşdü -FOTOLAR
11/12/2018 [22:02]:
2019-cu ilin Ay tutulmaları mafiyaların süqut edəcəyini xəbər verir
11/12/2018 [21:58]:
Nazirlikdə balıqçılığın və akvakulturanın inkişafı ilə bağlı görüş keçirildi - Foto
11/12/2018 [21:49]:
Faiq Ələkbərli Türkiyədə konfrans verəcək
11/12/2018 [21:41]:
ADNSU-da Heydər Əliyevin anım günü qeyd olundu
11/12/2018 [21:31]:
Yüksək təzyiqdən əziyyət çəkənlər üçün ən faydalı məhsullar
11/12/2018 [21:25]:
ƏƏSMN-də Heydər Əliyevin anım mərasimi keçirildi
11/12/2018 [21:18]:
Yeni Zelandiyada marixuana leqallaşdırılır
11/12/2018 [21:15]:
Qurbanovun istefasıyla bağlı yeni sensasiyalar - Müqaviləsi 6 illik deyilmiş, təzminat məbləği...
11/12/2018 [21:12]:
"Paşinyan Sarkisyana çevriləcəkmi?" - Elnur Eltürk
11/12/2018 [21:07]:
14 yaşlı qapıçı oyunda xəsarət aldıqdan sonra dünyasını dəyişib
11/12/2018 [21:06]:
Nəsrəddin şahı taxtda, Xamnəini “beşikdə görmüş” qadın –İranın ən yaşlı vətəndaşı vəfat edib
11/12/2018 [21:05]:
Düşmən Kəlbəcərin kəndində belə icma mərkəzi qurdu...  – FOTOLAR
11/12/2018 [21:00]:
AYB-nin növbəti qurultayına hazırlıqlar nə zaman başlanacaq? – Fikrət Qocadan cavab
11/12/2018 [21:00]:
Vahid Ələkbərovun seksist olduğu üzə çıxdı
11/12/2018 [20:55]:
“Əbədi məşəl”in divarına dırmaşan gənc kimdir? - Polisə müraciət olunacaq
11/12/2018 [20:39]:
Sabah Rusiya Baş Qərargah rəisi ilə NATO generalı Bakıda GÖRÜŞƏCƏK
11/12/2018 [20:19]:
7-ci sinif şagirdi ilə evlənən Mirismayıl müəllim işləməyib
11/12/2018 [20:17]:
“Yazdıqlarımdan ibarət 5-6 kitab buraxdırmaq fikrindəyəm” – Ramiz Əzizbəyli
11/12/2018 [20:11]:
BDU-da anım mərasimi - Abel Məhərrəmov çağırılmadı
11/12/2018 [20:09]:
"İnkişaf etmiş ölkələrdə adi müəllim bir universitetdə 10 ildən çox işləməz..."
11/12/2018 [20:06]:
Azərbaycanın Ukraynadakı səfirliyində audit yoxlamaları başladı – Qanun pozuntuları var
11/12/2018 [20:04]:
Qəlbimizə dağ çəkən Qarabağ dağları  -Bu gün- ümumdünya Dağlar günüdür…
11/12/2018 [20:02]:
“Bakcell”dən abunəçilərə möhtəşəm Yeni İl HƏDİYYƏSİ
11/12/2018 [20:01]:
Nadir İsrafilov təhsil ekspertlərinin yarıqapalı toplantısını şərh etdi...
11/12/2018 [19:59]:
“Bunu reallaşdırmaq şansı getdikcə azalır” – Ramiz Həsənoğlu ekran əsərindən danışdı
11/12/2018 [19:53]:
UNEC-də Heydər Əliyevin anım günü qeyd olundu -FOTOLAR
11/12/2018 [19:44]:
Qrantlara nəzarəti bu iki qurum həyata keçirəcək – MÜHÜM DƏYİŞİKLİK
11/12/2018 [19:41]:
Kremlin Silah palatasında erməni fahişəliyin sübutu olan unikal eksponat... - FOTO
11/12/2018 [19:37]:
Düşmən parlamentinin “tolerantlıq siması”: kürd, yezidi, rus və suriyalı…
11/12/2018 [19:31]:
ADAU-da Heydər Əliyevin anım günü keçirilib - FOTOLAR
11/12/2018 [19:14]:
“Bu parklarda muzeylər açılmalıdır, ictimai iaşə obyektləri yox”
11/12/2018 [19:12]:
Rövşən Rzayev köçkünləri qəbul etdi
11/12/2018 [19:10]:
“Nar” Azərbaycanda yaşıl enerjinin tətbiqini dəstəkləyir
11/12/2018 [19:00]:
Avtomobildə 75 ədəd güllə aşkarlandı -FOTOLAR
11/12/2018 [18:58]:
İnsan alverinə qarşı mübarizəyə dair məsələlər müzakirə edildi
11/12/2018 [18:53]:
TIR-EPD sisteminin tətbiqinə dair növbəti seminar keçirildi
11/12/2018 [18:48]:
Əqli mülkiyyətin qorunması mövzusunda seminar keçirildi -FOTO
11/12/2018 [18:36]:
Bakı aeroportunda ər və arvadın ağlasığmaz macəraları - VİDEO
11/12/2018 [18:33]:
Britaniya parlamenti yanvarda "Brexit" sazişi üzrə səsvermə keçirəcək
11/12/2018 [18:31]:
Ləki-Qəbələ dəmir yolu xəttinin tikintisinə 30 milyon manat ayrıldı
11/12/2018 [18:21]:
Bu da Fatimənin hər kəsdən gizlətdiyi əri - FOTOLAR
11/12/2018 [18:15]:
Ərdoğan Türkiyə və Azərbaycan arasında ali təhsil sahəsində əməkdaşlığa dair sənədi təsdiqlədi
11/12/2018 [18:12]:
“Time” ilin adamını elan etdi
11/12/2018 [18:04]:
"Heydər Əliyev hər kəsi səbirlə dinləyirdi..." - Eks-nazir
11/12/2018 [18:01]:
Jurnalistin atasını öldürən sürücünün məhkəməsi davam etdi - Şahidlər DANIŞDI
11/12/2018 [17:58]:
Fransada minimal əməkhaqqı hər ay 100 avro artacaq
11/12/2018 [17:55]:
Hərbi jurnalistlər harada hazırlanmalıdır: Hərbi məktəbdə, yoxsa jurnalistika fakültəsində?
11/12/2018 [17:50]:
Siqaretin qiyməti bahalaşır
11/12/2018 [17:48]:
SON DƏQİQƏ: polis rəisi iş otağında öldürüldü - FOTO
11/12/2018 [17:30]:
Bayraq və Gerbi təhqir edənlərə bu CƏZALAR kəsiləcək
11/12/2018 [17:29]:
Gömrük Komitəsinin Akademiyasında Heydər Əliyevə həsr olunmuş tədbir keçirildi
11/12/2018 [17:21]:
Dekabrın 12-nə MANATIN MƏZƏNNƏSİ
11/12/2018 [17:16]:
"Heydər Əliyev tribunaya çıxdı, hamı heyrət içində idi və..." - Pastuxov TARİXİ FAKTLARI AÇDI
11/12/2018 [17:12]:
"Hansı kanalı açırsan, ya ərini yuxuya verərək sevgilisinə qoşulub qaçan 10-15 günün gəlinindən, ya da ki..."
11/12/2018 [17:11]:
Fransada etiraz aksiyaları səngimir
11/12/2018 [17:00]:
Akif Nağı: “Qarabağ mitinqinin məqsədini başa düşmək istəmirlər”
11/12/2018 [16:59]:
“Mikayıl Gözəlov Milli Qəhrəman adına layiqdir… -Separatçılar onu 1988-ci ildən hədəfə almışdı...”
11/12/2018 [16:52]:
Ermənistanda süpürgəçi qadını öldürmüş rusiyalı hərbçi tutuldu
11/12/2018 [16:48]:
İlhamə Quliyevanın oğlu azadlığa buraxıldı
11/12/2018 [16:34]:
“Azərbaycanda bir dənə at üstündə normal heykəl yoxdur”
11/12/2018 [16:25]:
Sədərəkdə telefon oğurlayan şəxs kameralara düşdü - VİDEO
11/12/2018 [16:19]:
Daha bir bağça ilə bağlı qalmaqallı video yayılıb - Müəllimə söyüş söyür - VİDEO
11/12/2018 [16:09]:
Həbib Azərbaycana gələ bilər
11/12/2018 [16:05]:
Dünyanın ən zəngin azərbaycanlısı varisi barədə DANIŞDI
11/12/2018 [15:58]:
“Özümü dənizə atıb öldürmək istəmişəm” - Nazpəri Dostəliyeva
11/12/2018 [15:51]:
Sənubər İsgəndərlinin məşhur dayısı - FOTO
11/12/2018 [15:50]:
Fransada azərbaycanlı, gürcü və ermənilər saxlanıldı - 300 nəfərlik əməliyyat
Bütün arxiv bir sırada
19/06/2018 [23:08] - Ədəbiyyat - ( 1274 dəfə baxılıb)

Abdulla Şaiq yaradıcılığında insan problemi...



II YAZI

İnsan özünü elə bir vəziyyətə salıb ki, artıq ona heç bir cin, şeytan lazım deyil. Onların vəzifəsini insan özü yerinə yetirir. Abdulla Şaiqi də insan-şeytanın bu ikili halı, ikili şəkli təəccübə salır. O özünün “İblisin hüzurunda” adlı hekayəsində bu məsələyə xüsusi diqqət yetirir. Hekayədə göstərilir ki, iblis insanların iradəsini, şüurunu özlərinə tabe etdirən oğlanlarının bu böyük qələbələr münasibətilə təntənəli bir kef məclisi təşkil edib, burada çəkilən əzab, əziyyətlərinin müqabilində oğlanlarına məzuniyyət vermək istəyir və onları qələbə münasibətilə təbrik edir:

- Şah baba, biz ancaq insanları istədiyimiz kimi gördüyümüz zaman rahatlanırıq. Əsrlərdən bəri çəkdiyimiz min cür zəhmət, qurduğumuz min hiylə, saçdığımız min cür fitnə və fəsad nəticəsində insan oğlunu özümüzə əsir etməyə müvəffəq olduq. İndi onları başlı-başına buraxmaq əql və hikmətə əsla müvafiq deyildir”

Cavab iblisi düşünməyə vadar edir. Elə bu zaman onun ən hiyləgər və siyasətçi oğlu olan Xənnas irəli çıxıb atasını sakitləşdirir: 

-  Böyük babamız! Mənim fikrimcə, bundan sonra onları tamamilə sərbəst buraxmaq olar. Zira ki, əkdiyimiz toxumlar o qədər dərin rişə atmış, qurduğumuz tor əl-ayaqları elə sarımış ki, insan bütün şərəf və mənliyini unutmuşdur. Əsrlərcə onların ətrafına dolaşmasaq belə, alışmış olduqlarə adətlərdən əl çəkməzlər. Bir də bizsiz də onların içində o qədər iblislər yetişmişdir ki, onlar bizim yerimizi tuta bilər.”

Sözlərinin doğruluğuna atasını inandırmaq üçün Xənnas çox dəhşətli bir səhnə təşkil edir; yer, göy, dağ, dərə od tutub yanır. İnsanlar imdad diləyirlər. Əli qılınclı bir qrup insan isə bu məzlumları qılıncdan keçirir. Ətrafı vahimə və dəhşət bürümüşdür. Xənnas adamlardan birini tutaraq atasının yanına gətirir və baş verən hadisələrə diqqətlə baxmağı xahiş edir. 

Əmlakı, var-yoxu külə dönən insanlar əl açıb kömək diləyirlər. Xənnas insana deyir ki, cibindəki kisəni çıxar və qardaş-bacılarına kömək et. İnsan əlləri əsə-əsə kisəni çıxarıb pulları sayır, verməyə cəsarəti çatmayıb yenidən kisəyə qoyur və deyir ki, xırdası olmadığı üçün Xənnas onu bağışlasın
Xənnas mənalı-mənalı atasına baxır. İblis oğlunun fikrini anlayıb deyir:

- Oğlanlarım, artıq şübhəm qalmadı. Oğlum Xənnas sözünü çox gözəl isbat etdi. İnsanın yaxşı sifətlərindən biri də verimdir. Biz həm də verim əli olan insanların qəlbini, vicdanını qaraltmaq və onları bu yoldan uzaqlaşdırmaq üçün çalışırıq. Kağız və mədən parçalarına tapınan və onu öz həmcinsindən qiymətli sayan, qardaşlıq və insanlıq duyğularını məhv etmiş olan bu insancıqlar üçün məəttəl olmağa dəyməz. Gedin, bir neçə il hər cür xidmətdən azadsınız.” 

Burada, əlbəttə, İblis, Xənnas obrazları ədibə öz fikrini açmaq üçün lazım olan mövhumi vasitədir. Əsərdə əsasən iki cəhətə xüsusi diqqət vermək lazımdır; birincisi, ədib föstərir ki, insanlığın ən mühüm şərtlərindən biri və başlıcası insanlara kömək etmək etmək, çətin anlarda onların harayına çatmaq və yardım əlini uzatmaqdan ibarətdir. Kimin verən əli yoxdursa, o, insan adına layiq deyildir. 
İslam dininin hökmlərinə görə də, səxavət sahibləri allah yanında ibadət sahiblərindən hörmətli və ucadırlar. Verim (səxavət) insanı bu dünyada və axirətdə ən yüksək məqama çatdırır. Əliaçıq və ürəyi geniş adamlar bu keyfiyyətləri ilə özlərini xaliqlərinə yaxınlaşdırmış və ona oxşamış olurlar. İnsanı dünyada səxavət qədər məşhurlaşdıran, sevdirən ikinci bir amil yoxdur.

Lakin ədib təəssüflə bildirir ki, insanlar bu keyfiyyətlərdən uzaq olduqları üçün İblis və Xənnasın hörmətini, rəğbətini qazanmışlar. Onlar isə insanlığı məhv etmək, allahdan intiqam almaq üçün bütün səylərini bu istiqamətə yönəltmişlər. Müvəffəqiyyət qazandıqları insanların qəlbindəki mərhəmət və şəfqət hissini dondurduqları üçün İblis tərəfindən bir neçə illiyə hər cür xidmətdən azad olunurlar.
Artıq insanlar özləri-özlərini idarə etmək iqtidarında deyillər. İndi onların iradəsi şeytanların əlindədir, beyinləri düşünmək funksiyasını çoxdan itirmişşdir, ustadları Xənnas, İblis kimi qəlbsizləşmişlər. Adəm övladlarının onlara Allah tərəfindən verilmiş insani keyfiyyətlərdən məhrum olunmasında oğlunun böyük rol oynadığının şahidi olan İblis özünü tam rahat hiss edir, allahdan “intiqam” aldığı üçün hədsiz dərəcədə sevinir. 

Bəli, İblis sevinir, lakin ədib kədərlənir, məyus olur, insanlığın aradan götürülməsi ona əzab verir. Abdulla Şaiq həmcinslərini xənnasların, iblislərin təsirindən xilas olmağa, öz uca adlarını şərəflə qorumağa çağırır.

İkinci cəhət bundan ibarətdir ki, müəllif İblisin öz oğlanları ilə etdiyi söhbətini, onların özləri barəsində atalarına verdikləri hesabatı , Xənnasın təşkil etdiyi ibrətamiz səhnəni göstərməklə, insanlığa dəymiş zərbənin böyüklüyünü və bu zərbənin insanların özləri tərəfindən endirildiyini bildirmək istəmişdir. İnsanın ağlı, şüuru elə bir səviyyəyə enmişdir ki, artıq ona heç bir İblis, heç bir Xənnas mane olmaq istəmir. İnsan həm İblisi, həm də Xənnası əvəz etmişdir. Əsil müsibət, əsil bəla da buradan baş verir. İnsanın özünün özünə etdiklərini heç bir düşmən edə bilməz.

Abdulla Şaiq əsil insanlığı qəlbin genişliyində, ruhun ucalığında görür, həyat, təbiət belə adamların qarşısında sanki acizləşir, mütiləşir. Ədibin “Anabacı” hekayəsinin sonluğuna diqqət yetirək: “Köhnə nəslin son qəhrəmanı olan bu qadın hələ qarşımda oturmuş, mənə meydan oxuyur, həm də ata-babalarından qalma keçmiş əxlaq və səciyyələrini bütün hal və hərəkətləri ilə mənə anladırdı. Artıq yarım əsr əvvəlin canlı tarixi olan bu qadın, nəzərimdə daha böyümüş, daha canlanmış, sanki mənə ; “Yoxsul olsam da, qəlbim geniş, ruhum ucadır” demək istəyirdi.”

Abdulla Şaiq də mənəvi-əxlaqi zənginliyə malik, kamil insanın yetişməsində tərbiyəyə xüsusi yer verir. Sağlam cəmiyyətin əsasını, bünövrəsini ilk ailə tərbiyəsi təşkil edir – qənaətinə gəlir. Tərbiyə qəlib kimi bir şeydir. İnsanın dünyagörüşünün formalaşması da həmin tərbiyə ”qəlibləri”nin formasından, quruluşundan asılıdır. İnsanın alnına onun qatil, oğru, alçaq və ya sədaqətli, mərhəmətli, adil olacağı yazılmır. Onun yaşadığı mühit, şərait, aldığı tərbiyə sifətlərə, keydiyyətlərə yiyələnməkdə rol oynayır.
Abdulla Şaiq də sələfləri kimi, tərbiyəyə çox yüksək qiymət verir və sübut etmək istəyir ki, tərbiyənin ideya istiqamətindən asılı olaraq, ağıllı, qabiliyyətli, düzgün adamlar dəliyə, oğruya, cəllada, caniyə və əksinə çevrilə bilərlər.

Ədib valideynlərin diqqətini ailə tərbiyəsinin düzgün qurulmasına cəlb edərək göstərir ki, ailədə xoş əhval-ruhiyyə, qayğı, səmimiyyət, inam, etibar və sədaqətlə aş;lanmış bir iqlim yaranarsa, həmin ailədən nəslə xələl gətirən vətəndaş yetişməz. Ata-ana nəvazişi və sədaqəti ilə böyüyən uşaqlar cəmiyyət üçün ən lazımlı, hamıya örnək olacaq bir səviyyəyə çatırlar. Əks təqdirdə, uşaqlara qarşı laqeydlik, onlarla yersiz, qaba və sərt rəftar, ailədə despotizm səviyyəsində cansıxıcı şəraitin olması, yersiz cəza və qorxu hissinin mövcudluğu, uşaq psixologiyasının nəzərə alınmaması və sair kimi mənfi hallar gənc nəslin mənəvi-əxlaqi inkişafına ağır zərbə vurmaqla, onu cəmiyyət üçün ən qorxulu bir adama çevirər. 

Buna görə də Abdulla Şaiq valideynlərin qarşısında böyük vəzifələr qoyur. Xalqın, cəmiyyətin mənəviyyatında meydana gələn hər cür dəyişiklik üçün onları məsul sayır. Onlar tərifə də, tənqidə də layiqdirlər. Müəllif haqqında belə mülahizələr söyləməyimizə onun “ Vəzifə” hekayəsində irəli sürdüyü ideya əsas verir

Əvvəllər çox çalışqan, bacarıqlı, qabiliyyətli və səmimi şagird olan Xosrov bir müddətdən sonra tamamilə dəyişilir, onda mənfi keyfiyyətlər özünü göstərməyə başlayır. Evdən on manat pulun oğurlanması ailədə ciddi təşviş döğurur. Xosrovun atası bu barədə onun müəllimi ilə söhbət edir. Müəllim hadisədən xəbərdar olanda çox təəssüflənir və bu işin aşkarlanması üçün özünün uzunillik təcrübəsindən istifadə etməyi qərara alır. Xosrovun anası ilə söhbət edir. Ailə şəraitini öyrənir, onun atası haqqında müəyyən məlumat toplayır, yenidən uşaqla söhbət edir və qaranlıq nöqtələr yavaş-yavaş aydınlaşır. Bu aydınlaşmanın şahidi olmaq üçün hekayədən bir parçaya diqqət edək: “Müəllim çox çalışdı. Uşaq inadında davam edərək, ona təminedici cavab vermədi. Müəllim mövzunu dəyişərək:

- Xosrov, onda sən bunu de: Məsərrət xanımın səninlə evdə rəftarı pisdirmi?
- Xeyr!
- Atanın rəftarı necədir?
Uşaq susdu.
- Demək, Həsənin xasiyyəti sərtdir. Bilirəm, o, bir qədər müstəbiddir, rəsmiyyət sevən adamdır. Doğrudurmu? 

Uşaq başı ilə təsdiq edərək:

- Doğrudur, -dedi.
- Onun rəftarı o qədər pisdirmi ki, səndə bu qədər dərin və acı təsir buraxmışdır?
- Çox pisdir!
- Məsələn nə edir?
- Hər şey...oturma, durma, danışma, hətta, yeyib-içməyimə də bir qulp taxır, deyinir, qışqırır...”

Atanın belə rəftarı uşağı sarsıtmış, onun psixologiyasına zərbə endirmişdir Bu boğucu şəraitdən qurtarmaq üçün uşaq evdən qaçmağı, tanımadığı yad bir ölkəyə getməyi qərara almış və yol pulu olaraq evdən on manat götürmüşdür. Pulu gətirdən müəllim hadisənin necə faciə ilə nətıcələnə biləcəyini nəzərə alaraq, Xosrovun atası ilə görüşür və ona öz mülahizələrini söyləyir:

- Məqsəd sizi öyrətmək deyil, ailə həyatında unudulmuş mühüm bir nöqtəni sizə xatırlatmaqdır. Sözlərim səmimi, dostcasına olduğundan acıqlanmayacağınıza əminəm.
- Əsla, buyurun!
- Sizin ailə həyatınızda bir əskiklik var. O iki kiçik otaqda, o qalın divarlar arasında ürəksıxıcı bir inzibat, soyuq bir rəsmiyyət, əzici bir istibdad vardır. Bu da , şübhəsiz, məmurluğun sizdə doğurmuş olduğu bir haldır ki, həm özünüzə, həm də ailə üzvlərinə çox zərərlidir. Bunu qəti surətdə aradan qaldırmalısınız. Xasiyyətiniz buna uyğun olmasa belə, uşaqlarınızın, ailənizin  bəxtiyarlığı üçün  siz bunu etməyə məcbursunuz. Bəxtiyarlığı uzaqlarda axtaranlar  çox yanılırlar. Onu hər kəs özü , hər şeydən əvvəl, ailə həyatının quruluşunda axtarmalıdır. Sizin o kiçik otaqlarda boğucu zindanın  cansız və həzin səsləri deyil, şən bir yuvanın  şux civiltiləri, bəxtiyar bir ailənin şən qəhqəhələri eşidilməlidir..Bunu edə bilsəniz, Xosrov yenə də əvvəlki halına gələr, istedadı sərbəst olaraq inkişaf edə bilər. Onun üçün də bu vəziyyəti ortadan qaldırmanızı  atalıq naminə  sizdən xahiş edirəm.”

Müstəqil Ağayev
AMEA Fəlsəfə İnstitutu Azərbaycan
fəlsəfə  tarixi şöbəsinin aparıcı elmi
işçisi, f.ü.f.d. Qabaqcıl Maarif Xadimi.

Düşmən parlamentinin “tolerantlıq siması”: kürd, yezidi, rus və suriyalı…
"Hansı kanalı açırsan, ya ərini yuxuya verərək sevgilisinə qoşulub qaçan 10-15 günün gəlinindən, ya da ki..."
“Özümü dənizə atıb öldürmək istəmişəm” - Nazpəri Dostəliyeva
"Şaxta baba həqiqət deyil" dedi, həbs edildi - MARAQLI
Şikayət üçün polis idarəsinə getdi, ilanın hücumuna məruz qaldı - VİDEO
Ədliyyə: 1918-2018
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Cəmiyyət
"Əsas olan seçicilər üçün əlçatan olmaqdır, məkan önəmli deyil..."
Cəmiyyət
“Bu parklarda muzeylər açılmalıdır, ictimai iaşə obyektləri yox”
Dünya
Rahibələr oğurladıqları yarım milyon dolları qumarda xərclədilər - İNANILMAZ...
Cəmiyyət
“Bizim məmurları “Qurani-Kərim”ə də and içdirsən, yenə rüşvət alacaqlar”
Siyasət
“Ermənistandakı proseslər İrəvan-Bakı münasibətinə təsir göstərə bilər” - PROQNOZ
Həftənin ən çox oxunanları
Paşinyan sərhədlərin açılması ilə bağlı Türkiyəyə yalvardı: "Bir şərtlə ki..."
“Təki, erməni ordusu güclü olsun -  pensiyamızın qalxması vacib deyil...”-Xankəndindəki erməni qarı-
Fitnəkar ruslar ermənilərə Naxçıvanı da vəd etdilər: Bəs bizimkilər niyə susur...?
Putin Paşinyanın xeyir-duasını çoxdan verib – Biz Qarabağın gününə ağlayaq...
Putin Paşinyandan niyə çəkinir?
"Ermənilərin yaşadığı ərazi Hüseynqulu xanın torpaqlarıdır, oranı da geri almalıyıq...”
Gələcək intim necə olacaq? - Alimlərdən maraqlı açıqlama...
Tramp ata Buşun dəfnində yarıməsrlik ənənəni pozdu - FOTO+VİDEO
"Bacı bacının balasını bu günə qoyarmı?" deyən baldızının Arif Əsgərova deyəcəkləri var...
Arif Əsgərov hardan biləydi ki, baldızı oğlu təhlükəli sularda üzür: Bir həbsin izi ilə...
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə