Xəbər lenti
12/12/2018 [00:33]:
Vüqar Əhməd AMEA Ədəbiyyat institutuna şöbə müdiri təyin edildi
11/12/2018 [23:58]:
"Əsas olan seçicilər üçün əlçatan olmaqdır, məkan önəmli deyil..."
11/12/2018 [23:51]:
Parlamentdə yer almayan ən populyar partiya...
11/12/2018 [23:41]:
ATƏT PA sədri: "İşğalçılara qarşı sanksiyalar tətbiq olunmalıdır"
11/12/2018 [23:31]:
Məhkəmə azərbaycanlını yüksək vəzifəyə bərpa etdi –Ukraynada Roman Nəsirova qarşı iddialar sübut olunmayıb
11/12/2018 [23:29]:
“Ərdoğan artıq mənə iki gündən bir yox, altı gündən bir “Hitler” deyir”
11/12/2018 [23:01]:
Saday Şəkərli Mübariz Mənsimova müraciət etdi: "Əyilmədim, yalvarıb kiməsə əl açmadım...."
11/12/2018 [22:55]:
Rus səfir, pop-ulduz, ağır atlət, hüquqşunas... - Trampın impiçmenti üçün hansı sübutlar toplanıb?
11/12/2018 [22:52]:
Vladimir Solovyov bu elanı ermənilərlə müzakirəyə çıxaracaq...
11/12/2018 [22:41]:
Tereza Mey “Mercedes”dən düşə bilmədi - Qapısı bağlandı
11/12/2018 [22:22]:
Rihannanın qəribə kaprizləri - “Razetka”, güldan...
11/12/2018 [22:05]:
Nazir USAİD-in missiya direktoru ilə görüşdü -FOTOLAR
11/12/2018 [22:02]:
2019-cu ilin Ay tutulmaları mafiyaların süqut edəcəyini xəbər verir
11/12/2018 [21:58]:
Nazirlikdə balıqçılığın və akvakulturanın inkişafı ilə bağlı görüş keçirildi - Foto
11/12/2018 [21:49]:
Faiq Ələkbərli Türkiyədə konfrans verəcək
11/12/2018 [21:41]:
ADNSU-da Heydər Əliyevin anım günü qeyd olundu
11/12/2018 [21:31]:
Yüksək təzyiqdən əziyyət çəkənlər üçün ən faydalı məhsullar
11/12/2018 [21:25]:
ƏƏSMN-də Heydər Əliyevin anım mərasimi keçirildi
11/12/2018 [21:18]:
Yeni Zelandiyada marixuana leqallaşdırılır
11/12/2018 [21:15]:
Qurbanovun istefasıyla bağlı yeni sensasiyalar - Müqaviləsi 6 illik deyilmiş, təzminat məbləği...
11/12/2018 [21:12]:
"Paşinyan Sarkisyana çevriləcəkmi?" - Elnur Eltürk
11/12/2018 [21:07]:
14 yaşlı qapıçı oyunda xəsarət aldıqdan sonra dünyasını dəyişib
11/12/2018 [21:06]:
Nəsrəddin şahı taxtda, Xamnəini “beşikdə görmüş” qadın –İranın ən yaşlı vətəndaşı vəfat edib
11/12/2018 [21:05]:
Düşmən Kəlbəcərin kəndində belə icma mərkəzi qurdu...  – FOTOLAR
11/12/2018 [21:00]:
AYB-nin növbəti qurultayına hazırlıqlar nə zaman başlanacaq? – Fikrət Qocadan cavab
11/12/2018 [21:00]:
Vahid Ələkbərovun seksist olduğu üzə çıxdı
11/12/2018 [20:55]:
“Əbədi məşəl”in divarına dırmaşan gənc kimdir? - Polisə müraciət olunacaq
11/12/2018 [20:39]:
Sabah Rusiya Baş Qərargah rəisi ilə NATO generalı Bakıda GÖRÜŞƏCƏK
11/12/2018 [20:19]:
7-ci sinif şagirdi ilə evlənən Mirismayıl müəllim işləməyib
11/12/2018 [20:17]:
“Yazdıqlarımdan ibarət 5-6 kitab buraxdırmaq fikrindəyəm” – Ramiz Əzizbəyli
11/12/2018 [20:11]:
BDU-da anım mərasimi - Abel Məhərrəmov çağırılmadı
11/12/2018 [20:09]:
"İnkişaf etmiş ölkələrdə adi müəllim bir universitetdə 10 ildən çox işləməz..."
11/12/2018 [20:06]:
Azərbaycanın Ukraynadakı səfirliyində audit yoxlamaları başladı – Qanun pozuntuları var
11/12/2018 [20:04]:
Qəlbimizə dağ çəkən Qarabağ dağları  -Bu gün- ümumdünya Dağlar günüdür…
11/12/2018 [20:02]:
“Bakcell”dən abunəçilərə möhtəşəm Yeni İl HƏDİYYƏSİ
11/12/2018 [20:01]:
Nadir İsrafilov təhsil ekspertlərinin yarıqapalı toplantısını şərh etdi...
11/12/2018 [19:59]:
“Bunu reallaşdırmaq şansı getdikcə azalır” – Ramiz Həsənoğlu ekran əsərindən danışdı
11/12/2018 [19:53]:
UNEC-də Heydər Əliyevin anım günü qeyd olundu -FOTOLAR
11/12/2018 [19:44]:
Qrantlara nəzarəti bu iki qurum həyata keçirəcək – MÜHÜM DƏYİŞİKLİK
11/12/2018 [19:41]:
Kremlin Silah palatasında erməni fahişəliyin sübutu olan unikal eksponat... - FOTO
11/12/2018 [19:37]:
Düşmən parlamentinin “tolerantlıq siması”: kürd, yezidi, rus və suriyalı…
11/12/2018 [19:31]:
ADAU-da Heydər Əliyevin anım günü keçirilib - FOTOLAR
11/12/2018 [19:14]:
“Bu parklarda muzeylər açılmalıdır, ictimai iaşə obyektləri yox”
11/12/2018 [19:12]:
Rövşən Rzayev köçkünləri qəbul etdi
11/12/2018 [19:10]:
“Nar” Azərbaycanda yaşıl enerjinin tətbiqini dəstəkləyir
11/12/2018 [19:00]:
Avtomobildə 75 ədəd güllə aşkarlandı -FOTOLAR
11/12/2018 [18:58]:
İnsan alverinə qarşı mübarizəyə dair məsələlər müzakirə edildi
11/12/2018 [18:53]:
TIR-EPD sisteminin tətbiqinə dair növbəti seminar keçirildi
11/12/2018 [18:48]:
Əqli mülkiyyətin qorunması mövzusunda seminar keçirildi -FOTO
11/12/2018 [18:36]:
Bakı aeroportunda ər və arvadın ağlasığmaz macəraları - VİDEO
11/12/2018 [18:33]:
Britaniya parlamenti yanvarda "Brexit" sazişi üzrə səsvermə keçirəcək
11/12/2018 [18:31]:
Ləki-Qəbələ dəmir yolu xəttinin tikintisinə 30 milyon manat ayrıldı
11/12/2018 [18:21]:
Bu da Fatimənin hər kəsdən gizlətdiyi əri - FOTOLAR
11/12/2018 [18:15]:
Ərdoğan Türkiyə və Azərbaycan arasında ali təhsil sahəsində əməkdaşlığa dair sənədi təsdiqlədi
11/12/2018 [18:12]:
“Time” ilin adamını elan etdi
11/12/2018 [18:04]:
"Heydər Əliyev hər kəsi səbirlə dinləyirdi..." - Eks-nazir
11/12/2018 [18:01]:
Jurnalistin atasını öldürən sürücünün məhkəməsi davam etdi - Şahidlər DANIŞDI
11/12/2018 [17:58]:
Fransada minimal əməkhaqqı hər ay 100 avro artacaq
11/12/2018 [17:55]:
Hərbi jurnalistlər harada hazırlanmalıdır: Hərbi məktəbdə, yoxsa jurnalistika fakültəsində?
11/12/2018 [17:50]:
Siqaretin qiyməti bahalaşır
11/12/2018 [17:48]:
SON DƏQİQƏ: polis rəisi iş otağında öldürüldü - FOTO
11/12/2018 [17:30]:
Bayraq və Gerbi təhqir edənlərə bu CƏZALAR kəsiləcək
11/12/2018 [17:29]:
Gömrük Komitəsinin Akademiyasında Heydər Əliyevə həsr olunmuş tədbir keçirildi
11/12/2018 [17:21]:
Dekabrın 12-nə MANATIN MƏZƏNNƏSİ
11/12/2018 [17:16]:
"Heydər Əliyev tribunaya çıxdı, hamı heyrət içində idi və..." - Pastuxov TARİXİ FAKTLARI AÇDI
11/12/2018 [17:12]:
"Hansı kanalı açırsan, ya ərini yuxuya verərək sevgilisinə qoşulub qaçan 10-15 günün gəlinindən, ya da ki..."
11/12/2018 [17:11]:
Fransada etiraz aksiyaları səngimir
11/12/2018 [17:00]:
Akif Nağı: “Qarabağ mitinqinin məqsədini başa düşmək istəmirlər”
11/12/2018 [16:59]:
“Mikayıl Gözəlov Milli Qəhrəman adına layiqdir… -Separatçılar onu 1988-ci ildən hədəfə almışdı...”
11/12/2018 [16:52]:
Ermənistanda süpürgəçi qadını öldürmüş rusiyalı hərbçi tutuldu
11/12/2018 [16:48]:
İlhamə Quliyevanın oğlu azadlığa buraxıldı
11/12/2018 [16:34]:
“Azərbaycanda bir dənə at üstündə normal heykəl yoxdur”
11/12/2018 [16:25]:
Sədərəkdə telefon oğurlayan şəxs kameralara düşdü - VİDEO
11/12/2018 [16:19]:
Daha bir bağça ilə bağlı qalmaqallı video yayılıb - Müəllimə söyüş söyür - VİDEO
11/12/2018 [16:09]:
Həbib Azərbaycana gələ bilər
11/12/2018 [16:05]:
Dünyanın ən zəngin azərbaycanlısı varisi barədə DANIŞDI
11/12/2018 [15:58]:
“Özümü dənizə atıb öldürmək istəmişəm” - Nazpəri Dostəliyeva
11/12/2018 [15:51]:
Sənubər İsgəndərlinin məşhur dayısı - FOTO
11/12/2018 [15:50]:
Fransada azərbaycanlı, gürcü və ermənilər saxlanıldı - 300 nəfərlik əməliyyat
11/12/2018 [15:49]:
Milli Məclis 18 dekabrda bu məsələlərə görə iclas çağırıb - SİYAHI
Bütün arxiv bir sırada
22/06/2018 [21:25] - Araşdırma - ( 3293 dəfə baxılıb)

Molla Pənah Vaqifin vəzirlik fəaliyyəti ilə bağlı bilmədiklərimiz - Bir əsanın sirri...



 Siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Zaur Əliyev Qarabağ xanlığı ilə Qacar sülaləsi arasındakı münasibətə, ikincinin hücumetmə səbəbinə aid maraqlı bir faktı aşkarlayıb:

"Qacarın Qarabağa hücum niyyəti də olmayıb. Çünki İbrahimxəlil xan da daxil bir çox Azərbaycan xanlıqları Qacar hakimiyyətə gəldiyində onu hüquqi hökmdar kimi tanıyıblar. 

Gürcüstanla Rusiya arasında 1781-ci ildə imzalanmış "Georgiyevski" sülhü var. Gürcüstan Rusiyanın hakimiyyəti altına girir. Qacar çar İrakliyə yazır ki, yüzillər boyu sən bizim – türklərin qulu olmusan, nəyə görə Rusiyaya tərəf keçirsən, öz səhvini düzəlt. İki dəfə hücum edir Tiflisə. Birinci hücumda da, ikincidə də Şuşada dayanır və Tiflisi alır. Tiflisə hücum zamanı ona xəbər verirlər ki, Qarabağ xanlığı Rusiya ilə gizli danışıqlara gedib. Ağaməmməd şah xanlıqların Rusiya ilə gizli anlaşmaya getməsini eşidəndə qəzəblənir və dərhal 85 minlik qoşunla Şimali Azərbaycana qarşı yürüşə başlayır”. 

Moderator.az xəbər verir ki, araşdırmaçı alim Qarabağ xanlığının vəziri olan Molla Pənah Vaqif, daha doğrusu, onun diplomatik fəaliyyəti haqqında bəzi bilmədiyimiz faktları bu cür əsaslandırır:

“Onun Qarabağ və digər xanlıqları işğal etmək planı ilk illərdə yox idi. Ümid edirdi ki, xanlıqlar xaçpərəstlərlə iş birliyinə getməz. Lakin Rusiya ilə onların yaxınlşaması barədə kəşfiyyat ona məlumat gətirəndə dərhal hücuma başlamaq qərarına gəlir. 1797-ci ilin ilk baharında Ağa Məhəmməd Şah güclü ordu ilə növbəti səfərlə Qarabağ istiqamətində hücuma başladı.
İbrahim Xəlil xanın Car əyalətinə qaçmasından sonra Şuşaya daxil olmasından bir müddət öncə İran şahı olmaq ümidi ilə yaşayan Sadıq xan Molla Pənah Vaqifə və Rus ordusunda Pyotr Stepanoviç Kotlyarevskiyə məktub yazır. Qeyd edim ki, Kotlyarevski Azərbaycanda qalmağı və buranı təkbaşına idarə etməyi çox arzulayırdı. Kotlyarevski bunun üçün xanlqıları məhv etmək, İran və Osmanlı saraylarını bu regiondan uzaq tutmaq idi. O məktubunda yazır “Əlahəzrət General, Şah Şuşanı almaqda israrlıdır. O, buranı alsa Tehrandan sonra ikinci paytaxt buranı elan edəcək. Daha sonra bütün xanlqıları bir araya gətirəcək. Əmrinizə tabeyəm”.

Cavab məktubu qısa olur “Əlahəzrət Çar sizin bu xidmətinizi böyük dəyərləndirir. Şahın orda qalmasının qarşısın ala bilməsəniz, öldürün. Sadıq xan İran hökmdarı olacağınıza əminik. Siz narazı Məmməd bəyin köməyindən yararlana bilərsiz” (Esnadi ez Revabet-ı İran ve Rusye ez Safaviye ta Kacariye, Ter. Rahim Musulmanyan Kubadiyani, Behruz Musulmaniyan Kubadiyani, Tahran 1387)

Qarabağ xanın vəziri Molla Pənah Vaqif, Sadıq xan xan və Kotlyarevski dostlaşmışdır. Bu dostluğa səbəb isə Şah Qacarın sağ əli Sadıq xan da vəzir Vaqif kimi rusiyameylli idi. Onların gizli yazışmaları var idi. Habelə, dəfələrlə Molla Pənah Vaqif məclislərdə Osmanlı sarayından daha çox Rusiyadan dəstək alınaraq İrana qarşı müdafiə olunmağı təklif etmişdi. O, Osmanlı sarayı ilə yazışmaları, digər vəzir Mirzə Əliməmməd xanın İstanbuldan yox cavabı ilə gəlməsini əsas tutaraq Rusiyanın himayəsinə keçməyi ən çox müdafiə edən şəxs idi.
Qeyd edim ki, Tifilisdə General Stepan Burnaşovla görüşü olur. Burnaşov Vaqifi inandıra bilir ki, Rusiya himayəsi onlar üçün yeganə çıxış yoludur. (Описание областей Адербижанских в Персии и их политического состояния”1793).

Sadıq xan və Molla Pənah Vaqiflə yazışan Kotlayerski rus himayəsi altında Qarabağın inkişaf edəcəyini və sonradan da İranda Sadıq xanın hökmran olacağını vəd edirdi.
Sadıq xanın ona olan məktublarının birində yazılır: “General Kotlyarevski, biz Sizin humanist biri olduğunuza əminik və inanırıq ki, həşəmətli Çar bizi əsla unutmayacaq və verilən vədlərə əməl olunacaq” (Акты, собранные Кавказскою Археологическою Комиссиею. Том 7. Издан под редакциею Ад.Берже.Тифлис, 1878 г., 995 с., с. 481.)

Kotlyarevskinin ona cavab məktubunda isə yazılır: “Əlahəzrət Çarın diqqəti üzərinizdədir. Siz Çara sadiq olduqca, onun himayəsindən yararlana bilərsiniz. Bunun üçün Qacarların bura yürüş etməsinin qarşısı alınmalıdır. Çalışın, o saraya daxil olun və tapşırıqları gözləyin” (“Русская старина”. Ноябрь 1894 г.)
Yekaterina xidmətlərinə görə ona qızıl əsa da bağışlayıb və bu əsanı görən İbrahimxəlil xanla araları bir müddət soyur. Lakin sonradan sarayda daxili çevrilişdən narahat olan Xan onu yenidən yanına çağırır”.

Düşmən parlamentinin “tolerantlıq siması”: kürd, yezidi, rus və suriyalı…
"Hansı kanalı açırsan, ya ərini yuxuya verərək sevgilisinə qoşulub qaçan 10-15 günün gəlinindən, ya da ki..."
“Özümü dənizə atıb öldürmək istəmişəm” - Nazpəri Dostəliyeva
"Şaxta baba həqiqət deyil" dedi, həbs edildi - MARAQLI
Şikayət üçün polis idarəsinə getdi, ilanın hücumuna məruz qaldı - VİDEO
Ədliyyə: 1918-2018
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Cəmiyyət
"Əsas olan seçicilər üçün əlçatan olmaqdır, məkan önəmli deyil..."
Cəmiyyət
“Bu parklarda muzeylər açılmalıdır, ictimai iaşə obyektləri yox”
Dünya
Rahibələr oğurladıqları yarım milyon dolları qumarda xərclədilər - İNANILMAZ...
Cəmiyyət
“Bizim məmurları “Qurani-Kərim”ə də and içdirsən, yenə rüşvət alacaqlar”
Siyasət
“Ermənistandakı proseslər İrəvan-Bakı münasibətinə təsir göstərə bilər” - PROQNOZ
Həftənin ən çox oxunanları
Paşinyan sərhədlərin açılması ilə bağlı Türkiyəyə yalvardı: "Bir şərtlə ki..."
“Təki, erməni ordusu güclü olsun -  pensiyamızın qalxması vacib deyil...”-Xankəndindəki erməni qarı-
Fitnəkar ruslar ermənilərə Naxçıvanı da vəd etdilər: Bəs bizimkilər niyə susur...?
Putin Paşinyanın xeyir-duasını çoxdan verib – Biz Qarabağın gününə ağlayaq...
Putin Paşinyandan niyə çəkinir?
"Ermənilərin yaşadığı ərazi Hüseynqulu xanın torpaqlarıdır, oranı da geri almalıyıq...”
Gələcək intim necə olacaq? - Alimlərdən maraqlı açıqlama...
Tramp ata Buşun dəfnində yarıməsrlik ənənəni pozdu - FOTO+VİDEO
Arif Əsgərov hardan biləydi ki, baldızı oğlu təhlükəli sularda üzür: Bir həbsin izi ilə...
"Bacı bacının balasını bu günə qoyarmı?" deyən baldızının Arif Əsgərova deyəcəkləri var...
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə