Xəbər lenti
25/03/2019 [00:44]:
Ovsunlayıcı kəşf: Bu günə qədər görülməyib...
25/03/2019 [00:21]:
Budapeştdə yaşayan azərbaycanlı cəmiyyət rəhbəri...
25/03/2019 [00:21]:
Minlərlə insan axın etdi: Festivaldan maraqlı görüntülər
24/03/2019 [23:58]:
Bütün dünyanın müzakirə etdiyi polis: Baş örtüyü və qəmgin halı ilə diqqət çəkdi...
24/03/2019 [23:39]:
25 nəfərin öldüyü yanğın daha bir cinayətin üstünü açıb - qaçırdığı qadını öldürmək istəyib...
24/03/2019 [23:33]:
Əfqanıstanda terror hücumu: ölənlər var
24/03/2019 [23:31]:
İranda Ali dini liderin də xalq tərəfindən seçilməsi təklif olundu
24/03/2019 [22:37]:
Putin Nazarbayevin istefa verəcəyini əvvəldən bilirmiş...- Peskov etiraf etdi
24/03/2019 [22:27]:
Soçidə təyyarəni ildırım vurdu
24/03/2019 [22:21]:
Bütöv Azərbaycan Ocaqları bayraq aksiyasına start verdi
24/03/2019 [22:17]:
"Bu cür iddialar və iftiralar sırf şəxsi qərəzdən qaynaqlanır"
24/03/2019 [22:12]:
Mart ayı üzrə sosial yardımlar tam ödənildi
24/03/2019 [21:46]:
Sabirabadda “Mercedes” motosikleti vurdu
24/03/2019 [21:27]:
Qurban Qurbanov: "Neftçi"nin çempion olacağına dair mənə heç nə deyilməyib"
24/03/2019 [21:22]:
Hakim partiya İstanbulda izdihamlı mitinq keçirdi
24/03/2019 [21:20]:
Dağıstanda kütləvi zəhərlənməyə dair cinayət işi qaldırıldı
24/03/2019 [21:17]:
Futbol millilərimiz ərəblərə uduzdu - FOTO
24/03/2019 [21:04]:
Rumıniya İsraildəki səfirliyini Qüdsə köçürür
24/03/2019 [20:58]:
Trampın Colan yüksəklikləri barədə qərarının tarixi açıqlandı
24/03/2019 [20:55]:
Myanmada partlayış: 16 ölü, 48 yaralı
24/03/2019 [20:52]:
Keçmiş məhbəs yoldaşları Əli İnsanovla görüşdü - FOTO
24/03/2019 [20:28]:
Eldar Sabiroğlu təcili Türkiyəyə aparıldı
24/03/2019 [20:26]:
Amerikalılar tarlanın ortasında pivə dolu soyuducu tapdılar – FOTO
24/03/2019 [20:23]:
Necati Şaşmaz: “Hər zaman keşikdəyik”
24/03/2019 [20:21]:
Nazarbayevin qızı əlil uşaqları təhqir edib: “O eybəcərləri…” -VİDEO
24/03/2019 [20:06]:
Paşinyan Gürcüstanın baş naziri ilə bir araya gəldi
24/03/2019 [20:03]:
Göyçayda 24 yaşlı oğlan komaya düşərək öldü
24/03/2019 [19:59]:
Üç uşaq atası biləndə ki, o əvvəldən dölsüzdür, arvadını...
24/03/2019 [19:44]:
Canlı yayımda dua oxuyan keşiş bıçaqlandı - VİDEO
24/03/2019 [19:37]:
Azərbaycan və BP Aral dənizində geoloji kəşfiyyat işlərinə başlaya bilərlər
24/03/2019 [19:26]:
Bakı Parisdən böyükdür, amma... - FOTO
24/03/2019 [19:19]:
Sərhəddə “siqaret əməliyyatı”
24/03/2019 [19:08]:
Gözəl rəngli, dözümlü, sahibinin etibarlı yoldaşı - dünyanın ən qiymətli cinslərindən olan Qarabağ atları
24/03/2019 [18:58]:
Nikola Yurçeviç: "Razıyam, Litva Xorvatiya deyil"
24/03/2019 [18:42]:
Bazarda naziri butulka ilə vurmaq istəyən şəxs saxlanıldı
24/03/2019 [18:35]:
Azərbaycan yığması Nikola Yurçeviçin rəhbərliyi altında ilk ev oyununu keçirəcək
24/03/2019 [18:06]:
Yerə maqnit qasırğası yaxınlaşır
24/03/2019 [18:02]:
Tarkan 5 milyondan imtina etdi - FOTO
24/03/2019 [17:51]:
Bakıda dənizə düşən şəxs xilas edildi
24/03/2019 [17:43]:
Botsvanada həyat yoldaşını öldürmək istəyən pilot təyyarəni evinə çırpdı- VİDEO
24/03/2019 [17:15]:
Cazibədar xanım sevgilisi ilə sevişərkən səhvən canlı yayım açdı - FOTOLAR
24/03/2019 [17:12]:
Yasamalda avtomobil yandı
24/03/2019 [17:02]:
Keçmiş prezident evini 80 dollara kirayəyə verir - Hətta həyətdəki meyvə-tərəvəzlərdən də dadmaq olar
24/03/2019 [16:40]:
Rusiyada səkkiz ton balıq yollara səpildi - VİDEO
24/03/2019 [16:26]:
Azərbaycanlı icra başçısı vəzifəsinə namizəd oldu
24/03/2019 [16:20]:
Azərbaycanlı şair: "Oğlumu tabutuma yaxın qoymayın"
24/03/2019 [16:15]:
Sərnişin qatarlarının gizli üzü: intim məkan, həzzin pik həddi və daha nələr – FOTOLAR
24/03/2019 [16:05]:
Bakıya gələn qatarı Türkiyədə bəy-gəlin qarşıladı - VİDEO
24/03/2019 [15:57]:
Sakinlər Xoşqədəmin verilişinə çıxan qadını qınadı: “Ərini axtarmaq əvəzinə evinin təmiri üçün kömək istəyərdi...” -FOTO
24/03/2019 [15:30]:
Əli İnsanov hələ 2005-ci ildə İlham Əliyevdən bağışlanmasını istəyib – FAKT
24/03/2019 [14:21]:
Afrikada "İdai" qasırğası nəticəsində 761 nəfər ölüb - FOTO
24/03/2019 [14:18]:
Gəncədə kran aşdı, fəhlə beton blokun altında qaldı - FOTO
24/03/2019 [14:16]:
Zakir Həsənov ABŞ-a gedəcək
24/03/2019 [13:40]:
Türkiyədə hərbçiləri daşıyan avtomobil qəzaya uğradı: ölən və yaralananlar var
24/03/2019 [13:38]:
Hava dəyişir: yağış, qar yağacaq
24/03/2019 [13:36]:
Azərbaycanlı tələbələr təhsillərini Çexiyada davam etdirirlər
24/03/2019 [13:22]:
Aydın Xırdalanlı son mənzilə yola salınır - FOTOLAR
24/03/2019 [13:20]:
Pakistanda “Yaşasın Azərbaycan” sədaları - VİDEO
24/03/2019 [12:36]:
ATV-nin aparıcısının evinə oğru girdi - 37 minlik ziyan
24/03/2019 [12:34]:
Norveç sahillərində qəzaya uğrayan gəmidən 338 nəfər təxliyə edilib, xəsarət alanlar var - FOTO+VİDEO
24/03/2019 [12:17]:
80 və 73 yaşlı qocalar bank yardı - Evindən marixuana plantasiyası çıxdı-VİDEO
24/03/2019 [12:15]:
104 yaşlı qadını öz xahişi ilə həbs etdilər – VİDEO
24/03/2019 [12:03]:
Aygün Səmədzadənin əsərləri Türkiyədə canlanma və coşqu yaratdı… – FOTO
24/03/2019 [11:57]:
Şirin içkilərin təhlükəsi aşkarlandı
24/03/2019 [11:54]:
ABŞ Ədliyyə Nazirliyi məhkəməyə verildi
24/03/2019 [11:49]:
Təbii fəlakətdə ölənlərin sayı 732-yə çatdı
24/03/2019 [11:33]:
Kitab kimi ömür yaşayan 82 yaşlı qadın - FOTO
24/03/2019 [11:29]:
Azərbaycan şəhərində Qarabağı Ermənistan ərazisi kimi göstərən fleşmob keçirildi-FOTO+VİDEO
24/03/2019 [11:21]:
İlham Əliyev Yunanıstan Prezidentini Müstəqillik Günü münasibətilə təbrik etdi
24/03/2019 [11:20]:
Yüz yaşlı təhlükəsizlik keşikçiləri - VİDEO
24/03/2019 [11:17]:
Nanədən illər sonra etiraf: "Türkiyədə məni…"
24/03/2019 [11:15]:
Doğulduğu gün çəkisiylə dünyanı şoka salan adam indi polisdə işləyir - FOTOLAR
24/03/2019 [11:06]:
"Erməni konyakı"nın müəllifi ermənilər yox, Azərbaycan almanlarıdır - ALMAN ALİMDƏN ŞOK İDDİA
24/03/2019 [10:48]:
“Pəncəli dünyaya gələn gün kəndimizə bir metr hündürlüyündə qar yağdı…”- Əmisinin xatirəsi…
24/03/2019 [10:31]:
Omar Momanidən Ramil Şeydayevin qoluna karikatura - FOTO
24/03/2019 [10:27]:
Ərdoğandan CHP-li namizədə sərt sözlər
24/03/2019 [10:22]:
Ermənistan silahlı bölmələri atəşkəsi 23 dəfə pozdu
24/03/2019 [10:20]:
Azərbaycanın Xəzərdə balıq ovu kvotası 33 faiz azaldılıb
24/03/2019 [10:16]:
Paytaxtın Xəzər rayonuna elektrik enerjisinin verilişində fasilələr yaranacaq
24/03/2019 [09:34]:
Malidə silahlı hücum nəticəsində ölənlərin sayı 134-ə çatdı
Bütün arxiv bir sırada
22/06/2018 [21:25] - Araşdırma - ( 3359 dəfə baxılıb)

Molla Pənah Vaqifin vəzirlik fəaliyyəti ilə bağlı bilmədiklərimiz - Bir əsanın sirri...



 Siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Zaur Əliyev Qarabağ xanlığı ilə Qacar sülaləsi arasındakı münasibətə, ikincinin hücumetmə səbəbinə aid maraqlı bir faktı aşkarlayıb:

"Qacarın Qarabağa hücum niyyəti də olmayıb. Çünki İbrahimxəlil xan da daxil bir çox Azərbaycan xanlıqları Qacar hakimiyyətə gəldiyində onu hüquqi hökmdar kimi tanıyıblar. 

Gürcüstanla Rusiya arasında 1781-ci ildə imzalanmış "Georgiyevski" sülhü var. Gürcüstan Rusiyanın hakimiyyəti altına girir. Qacar çar İrakliyə yazır ki, yüzillər boyu sən bizim – türklərin qulu olmusan, nəyə görə Rusiyaya tərəf keçirsən, öz səhvini düzəlt. İki dəfə hücum edir Tiflisə. Birinci hücumda da, ikincidə də Şuşada dayanır və Tiflisi alır. Tiflisə hücum zamanı ona xəbər verirlər ki, Qarabağ xanlığı Rusiya ilə gizli danışıqlara gedib. Ağaməmməd şah xanlıqların Rusiya ilə gizli anlaşmaya getməsini eşidəndə qəzəblənir və dərhal 85 minlik qoşunla Şimali Azərbaycana qarşı yürüşə başlayır”. 

Moderator.az xəbər verir ki, araşdırmaçı alim Qarabağ xanlığının vəziri olan Molla Pənah Vaqif, daha doğrusu, onun diplomatik fəaliyyəti haqqında bəzi bilmədiyimiz faktları bu cür əsaslandırır:

“Onun Qarabağ və digər xanlıqları işğal etmək planı ilk illərdə yox idi. Ümid edirdi ki, xanlıqlar xaçpərəstlərlə iş birliyinə getməz. Lakin Rusiya ilə onların yaxınlşaması barədə kəşfiyyat ona məlumat gətirəndə dərhal hücuma başlamaq qərarına gəlir. 1797-ci ilin ilk baharında Ağa Məhəmməd Şah güclü ordu ilə növbəti səfərlə Qarabağ istiqamətində hücuma başladı.
İbrahim Xəlil xanın Car əyalətinə qaçmasından sonra Şuşaya daxil olmasından bir müddət öncə İran şahı olmaq ümidi ilə yaşayan Sadıq xan Molla Pənah Vaqifə və Rus ordusunda Pyotr Stepanoviç Kotlyarevskiyə məktub yazır. Qeyd edim ki, Kotlyarevski Azərbaycanda qalmağı və buranı təkbaşına idarə etməyi çox arzulayırdı. Kotlyarevski bunun üçün xanlqıları məhv etmək, İran və Osmanlı saraylarını bu regiondan uzaq tutmaq idi. O məktubunda yazır “Əlahəzrət General, Şah Şuşanı almaqda israrlıdır. O, buranı alsa Tehrandan sonra ikinci paytaxt buranı elan edəcək. Daha sonra bütün xanlqıları bir araya gətirəcək. Əmrinizə tabeyəm”.

Cavab məktubu qısa olur “Əlahəzrət Çar sizin bu xidmətinizi böyük dəyərləndirir. Şahın orda qalmasının qarşısın ala bilməsəniz, öldürün. Sadıq xan İran hökmdarı olacağınıza əminik. Siz narazı Məmməd bəyin köməyindən yararlana bilərsiz” (Esnadi ez Revabet-ı İran ve Rusye ez Safaviye ta Kacariye, Ter. Rahim Musulmanyan Kubadiyani, Behruz Musulmaniyan Kubadiyani, Tahran 1387)

Qarabağ xanın vəziri Molla Pənah Vaqif, Sadıq xan xan və Kotlyarevski dostlaşmışdır. Bu dostluğa səbəb isə Şah Qacarın sağ əli Sadıq xan da vəzir Vaqif kimi rusiyameylli idi. Onların gizli yazışmaları var idi. Habelə, dəfələrlə Molla Pənah Vaqif məclislərdə Osmanlı sarayından daha çox Rusiyadan dəstək alınaraq İrana qarşı müdafiə olunmağı təklif etmişdi. O, Osmanlı sarayı ilə yazışmaları, digər vəzir Mirzə Əliməmməd xanın İstanbuldan yox cavabı ilə gəlməsini əsas tutaraq Rusiyanın himayəsinə keçməyi ən çox müdafiə edən şəxs idi.
Qeyd edim ki, Tifilisdə General Stepan Burnaşovla görüşü olur. Burnaşov Vaqifi inandıra bilir ki, Rusiya himayəsi onlar üçün yeganə çıxış yoludur. (Описание областей Адербижанских в Персии и их политического состояния”1793).

Sadıq xan və Molla Pənah Vaqiflə yazışan Kotlayerski rus himayəsi altında Qarabağın inkişaf edəcəyini və sonradan da İranda Sadıq xanın hökmran olacağını vəd edirdi.
Sadıq xanın ona olan məktublarının birində yazılır: “General Kotlyarevski, biz Sizin humanist biri olduğunuza əminik və inanırıq ki, həşəmətli Çar bizi əsla unutmayacaq və verilən vədlərə əməl olunacaq” (Акты, собранные Кавказскою Археологическою Комиссиею. Том 7. Издан под редакциею Ад.Берже.Тифлис, 1878 г., 995 с., с. 481.)

Kotlyarevskinin ona cavab məktubunda isə yazılır: “Əlahəzrət Çarın diqqəti üzərinizdədir. Siz Çara sadiq olduqca, onun himayəsindən yararlana bilərsiniz. Bunun üçün Qacarların bura yürüş etməsinin qarşısı alınmalıdır. Çalışın, o saraya daxil olun və tapşırıqları gözləyin” (“Русская старина”. Ноябрь 1894 г.)
Yekaterina xidmətlərinə görə ona qızıl əsa da bağışlayıb və bu əsanı görən İbrahimxəlil xanla araları bir müddət soyur. Lakin sonradan sarayda daxili çevrilişdən narahat olan Xan onu yenidən yanına çağırır”.

Ovsunlayıcı kəşf: Bu günə qədər görülməyib...
Minlərlə insan axın etdi: Festivaldan maraqlı görüntülər
Bütün dünyanın müzakirə etdiyi polis: Baş örtüyü və qəmgin halı ilə diqqət çəkdi...
Canlı yayımda dua oxuyan keşiş bıçaqlandı - VİDEO
Moskvada Üzeyir və köməkçisini "yun" kimi çırpdılar: Rəqsanənin restoranında...
"AQRO" İnvest & İstehsalat
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Dünya
Putin Nazarbayevin istefa verəcəyini əvvəldən bilirmiş...- Peskov etiraf etdi
Dünya
Necati Şaşmaz: “Hər zaman keşikdəyik”
Cəmiyyət
Kitab kimi ömür yaşayan 82 yaşlı qadın - FOTO
Araşdırma
Lütfi Zadənin qeyri-adi uşaqlıq çağları- Nadir fotolar və xatirələr
Dünya
"Sən kimsən ki, bir metr irəli gəlmisən? İşdən qovuldun!" -VİDEO
Həftənin ən çox oxunanları
"Telmandan soruşdum ki, bəs Monika Belluçi nə edəcək, dedi ki, o sadəcə..."
Putinə "ilişən" 35 yaşlı generalın məhvi – Rütbələrini soyub, 22 il həbs verdilər...
Uşaq pulunun bərpası ilə bağlı yayılan xəbərlərə - Nazirlikdən reaksiya
Baş məhbus azad olunmadı, O əfv gözləmir və heç kimi əfv etmir...
“İşıq və qaz limiti yaradıb əhalinin bu dərəcədə narazı salmaq düzgün deyil”
“Aprel döyüşlərini Rusiya Qarabağda qoşunlarını yerləşdirmək məqsədi ilə başladıb…”
"Ağıl öyrənmək istəsəydi, 15 il əvvəl məni dinləyərdi..." - Əli Nağıyevdən Əli İnsanova irad
Nazarbayevin varisləri: Boşanmış qızı, general qardaşı oğlu, 52 yaşlı kürəkəni, yoxsa nəvəsi?
“Bir də ayılacağıq ki, Tramp deyir: "Qarabağı Ermənistan ərazisi kimi tanımaq lazımdır"...”
Paşinyanın arvadı Azərbaycan şəhərində  əri ilə sərbəst çəkdirdiyi fotoları paylaşdı…
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə