Xəbər lenti
21/07/2018 [10:14]:
Adnan Oktarın Azərbaycandakı tərəfdarları kimlərdir? - Rəsmi açıqlama
21/07/2018 [10:13]:
Sarkisyanın şəxsi cangüdəni 2 mln. dollar girov müqabilində azadlığa buraxılacaq
21/07/2018 [10:11]:
Deputat: "Həmsədrlər “nağıllara” son qoymalıdır"
21/07/2018 [10:10]:
Bakı rayonlarında elektrik verilişi bərpa edildi - Yenilənib
21/07/2018 [10:02]:
ABŞ-da kater faciəsi: 17 ölü - VİDEO
21/07/2018 [09:58]:
Tanınmış tənqidçi Milli Ensiklopediyanı yıxıb-sürüdü...
21/07/2018 [09:54]:
Əli Əhmədov komissiya sədri oldu
21/07/2018 [09:54]:
Paytaxtda ağır yol qəzası
21/07/2018 [09:49]:
Polisdən ƏMƏLİYYAT: 112 nəfər saxlanıldı
21/07/2018 [09:39]:
Adnan Oktarın villasının içindən yeni görüntülər - xaç, şərab... - FOTO/VİDEO
21/07/2018 [09:23]:
Bakı sakini ürəyindən bıçaqlanaraq qətlə yetirildi
21/07/2018 [09:22]:
Azərbaycan çaylarında sululuq səviyyəsi dəyişdi
21/07/2018 [09:17]:
Sarkisyanın cangüdəni 2 mln. dollar girov qoyaraq azadlığa çıxır
21/07/2018 [00:32]:
Rusiya sınaqdan keçirdi: Saniyədə 4 km... - Video
21/07/2018 [00:23]:
Komitə sədri sərhədlərdəki növbələrin səbəbi açıqlayıb - VİDEO
21/07/2018 [00:23]:
UNEC professorunun tədqiqatı Rusiyanın nüfuzlu elmi jurnalında
21/07/2018 [00:20]:
Bakının bəzi yerlərində işıqlar niyə sönüb? - RƏSMİ AÇIQLAMA
21/07/2018 [00:12]:
“Mən Putinin qorxunc röyası olacam” - Tramp Helsinki uğursuzluğunu unutdurmaq istəyir...
21/07/2018 [00:07]:
Abşeronun icra başcısı 40 000 sakini olan qəsəbədə görüş keçirdi - FOTOLAR
20/07/2018 [23:56]:
Hüquq - mühafizə orqanları soyuducuda yarım milyard pul "tapdı"...
20/07/2018 [23:48]:
Ayılar Rusiyanın strateji vacib resursu hesab edilsin - FTX-dən əcaib təklif...
20/07/2018 [23:42]:
“Gördüyü işin ictimaiyyətə çatdırılmasını istəyən hər bir qurum jurnalistlərlə işləməlidir”
20/07/2018 [23:35]:
"Dünyanın hər yerində media hər zaman ona uzanan dost əlini sıxıb...”
20/07/2018 [23:32]:
“Qəzetlərin iqtisadi durumu yüksək olmadığı üçün onlar çox jurnalist saxlaya bilmir”
20/07/2018 [23:32]:
"O zaman hamı mənə fəxrlə "Əsgər anası" demişdi" - Şəhidimizin anasından ürək parçalayan sözlər
20/07/2018 [23:19]:
“Atamın həyatı təhlükədədir” -Dilqəm Əsgərovun oğlu
20/07/2018 [23:17]:
Paşinyan ölkədəki korrupsiyanın miqyasından şokdadır
20/07/2018 [23:15]:
Paytaxtın bəzi əraziləri qaranlıqda qaldı: Mərdəkandakı DRES-də nasazlıq
20/07/2018 [22:45]:
Trampdan Çinə 505 milyard dollarlıq təhdid
20/07/2018 [22:44]:
Prezidentin Fransa səfəri başa çatdı
20/07/2018 [22:41]:
“Milan” əfv olundu
20/07/2018 [22:30]:
Makronun Qarabağ mövqeyi - Bəyanat
20/07/2018 [22:11]:
KİVDF fərdi jurnalist yazıları müsabiqəsinin qaliblərini mükafatlandırdı
20/07/2018 [21:59]:
ADAU-nun fakültə həmkarlar təşkilatı diploma layiq görüldü
20/07/2018 [21:44]:
“Əkinçi” qəzetinin bağlanmasında erməni donosları mühüm rol oynayıb”
20/07/2018 [21:20]:
Özünü 17-ci mərtəbədən atan Nərgizin son görüntüləri – VİDEO
20/07/2018 [21:12]:
SHXÇDX-də milli mətbuat günü qeyd olunub
20/07/2018 [21:12]:
Türkiyə böyük Qəndil əməliyyatını dayandırıb – səbəb
20/07/2018 [21:08]:
ABŞ Türkiyəni sıxışdırır: Bakı hədəfdə...
20/07/2018 [21:03]:
Türkiyə-Hollandiya siyasi böhranı bitir - Yenidən səfirlər göndərilir
20/07/2018 [21:02]:
Özünü 17-ci mərtəbədən atan Nərgizin son görüntüləri - Video
20/07/2018 [20:59]:
700 bal toplayan gənclər – Onları siz də tanıyın!
20/07/2018 [20:54]:
Xorvatiyalı futbolçu DÇ-nin medalından imtina etdi
20/07/2018 [20:52]:
İranın neft anbarında partlayış: ölənlər var
20/07/2018 [20:35]:
Sahil Babayev Lənkəranda 5 rayonun sakinləri ilə görüşdü
20/07/2018 [20:00]:
Makronun adından İlham Əliyevin şərəfinə nahar verildi - FOTO + YENİLƏNİB
20/07/2018 [19:49]:
Kəlbəcərin kəndində erməni uşaqlar üçün yay məktəbi də təşkil edildi...- FOTO
20/07/2018 [19:34]:
İsrail aviasiyası və tankları Qəzzaya zərbə endirdi
20/07/2018 [19:22]:
Dünyanın ən nüfuzlu gəncləri məlum oldu
20/07/2018 [19:21]:
Hava gəmilərinin hissələrini ölkədən çıxarmağa çalışanlar tutuldu - FOTO
20/07/2018 [19:19]:
ETSN-də Milli Mətbuat Günü ilə bağlı tədbir keçirildi -FOTOLAR
20/07/2018 [19:08]:
Rus general türkiyəli qadının şərəfinə minarə ucaldıb - UNUDULAN TARİX+FOTOLAR
20/07/2018 [18:33]:
İmişli və Siyəzən rayonlarında əmək yarmarkaları keçirildi
20/07/2018 [18:27]:
Bakıda MDB Daxili İşlər Nazirləri Şurasının iclası keçirildi
20/07/2018 [18:26]:
Ermənistanda xarici diplomatın evi yarıldı
20/07/2018 [18:24]:
Qənirə Paşayeva Masallıda Aprel döyüşlərinin şəhidlərinin ailələrini ziyarət etdi
20/07/2018 [18:17]:
Azərbaycan prezidenti Belçika kralını təbrik edib
20/07/2018 [18:14]:
İmtahanların nəticələri açıqlandı: 15 nəfər 700 bal topladı
20/07/2018 [18:00]:
Diqqətsizlik və isti hava daha bir can aldı: Avtomobildə unudulan uşaq boğularaq həyatını itirdi
20/07/2018 [17:59]:
2 min 500 illik tabutdan çıxanlar şok yaratdı - FOTOLAR
20/07/2018 [17:58]:
Nazir Qazaxda mədəniyyət müəssisələrinin fəaliyyəti ilə tanış oldu -FOTOLAR
20/07/2018 [17:56]:
Təhsil Nazirliyi jurnalistləri mükafatlandırdı
20/07/2018 [17:48]:
Manat və dolların 3 günlük MƏZƏNNƏSİ
20/07/2018 [17:47]:
Təhsil strateji məsələdir - şou-biznes deyil
20/07/2018 [17:43]:
Evli qadını intim videoları ilə şantaj edən məhkəmə qarşısında
20/07/2018 [17:42]:
XIV əsrə məxsus qala satışa çıxarıldı
20/07/2018 [16:42]:
İlham Əliyevlə Makron görüşdü - FOTOLAR
20/07/2018 [16:41]:
113 ildir batan gəmi tapıldı: Milyard dollarlıq qızılla dolu olduğu iddia olunur
20/07/2018 [16:39]:
Avropada ən ucuz alkoqolu hardan əldə etmək olar? - İlk beşlikdəki şəhərləri tanıyın...
20/07/2018 [16:31]:
Laboratoriya şəraitində süni ət istehsal edildi
20/07/2018 [16:28]:
Almaniyadan deportasiya edilənlər Bakıda kütləvi şəkildə həbs olundular- FOTO
20/07/2018 [16:12]:
“Mən bənna yox, aşıq qızıyam…” - Nazpəri
20/07/2018 [16:07]:
"Diaspor təşkilatlarımızın birləşməsinə sevinməmək mümkün deyil"
20/07/2018 [16:05]:
Azərbaycan Türk fəlsəfəsindən yarpaqlar: MİRZƏ MƏHƏMMƏDƏLİ KAZIM BƏY
20/07/2018 [16:05]:
AZTV sədrini öldürmək istəyənlərə hökm oxundu
20/07/2018 [16:02]:
Putin Azərbaycanın yaxın dostu İsmail Safini mükafatlandırdı
20/07/2018 [16:02]:
Ofisiant qadına sataşan adam həyatının dərsini aldı – VİDEO
20/07/2018 [16:00]:
İlqar Abbasovun boğçası, İnam Kərimovun alçası...
20/07/2018 [15:58]:
Parlamentdə intihara cəhd hadisəsi baş verdi - VİDEO
20/07/2018 [15:56]:
Alimlərdən yeni kəşf - Çay insanlarda bu xəstəliyin qarşısını alır...
Bütün arxiv bir sırada
23/06/2018 [09:36] - Cəmiyyət - ( 3551 dəfə baxılıb)

"Elçibəyin əsas fərqliliklərindən biri də türklüyü ilə qürur duyması idi"



Elçibəy təlimi

24 iyun 1938-ci il doğumlu Milli Azadlıq Hərəkatının lideri, eks-prezident Əbülfəz Elçibəyin 80 illiyi tamam olur. Sosial şəbəkələrdə, ictimaiyyət içərisində Elçibəyə millət sevgisi açıq sezilir. Hətta, onu inkar etmək istəyənlərin də içərisində "təmiz adam idi" deyərək Bəyin böyüklüyünün etirafı aydın duyulur. Gözəl yazılar oxudum. Hətta, onu sağlığında inkar edənlərin də tarixi unutqanlığa vararaq "ən böyük Elçibəyçi kimi" özünü təqdim etməsi ilə də rastlaşdım.  Əksər yazıların ana xəttini duyğusal mədhiyyə, bəzən isə təhlil xarakterli dəyərləndirmə təşkil edir. Az bir qism yazılarda isə fəlsəfi, ruhani təhlilə önəm verildiyini müşahidə etdim. Nəticə olaraq  bu yazıları, statusları Elçibəy kimliyinin mahiyyətinin açılması istiqamətində çalışmalar kimi də qiymətləndirmək mümkündür.  

Özlərini Elçibəyçi hesab edən fiqurların Azərbaycan siyasətinə, siyasət elminə,  siyasətçilərin bir-birinə münasibətlərini, dünən bir komandada olmalarına baxmayaraq ayrı-ayrı qütblərdə az qala bir-birinin varlığına, rəqib kimi deyil, düşmən kimi davranmalarını müşahidə etdikcə xeyli suallar yaranır. Bunların əksəriyyəti  Elçibəydən çox danışmağı xoşlayırlar, işləri dara düşəndə ilk yadlarına düşən xilaskarın da Elçibəy ruhu olduğunu nümayiş etdirsələr də,  reallıqda Elçibəy düşüncəsindən çox aralı düşdüklərini görməmək mümkün deyildir. Birbaşa siyasi burulğanların mərkəzində olduğum, indi isə ictimai təşkilata rəhbərliyim səbəbindən fəal müşahidəçi imkanlarım bir sıra qənaətlərimin formalaşmasına səbəb olub. Elçibəyçilik nədir, onu içdən dərk edən siyasətçi, siyasi lider necə olmalı, hansı meyarlarla siyasətə yanaşmalı, dosta, rəqibə, düşmənə mövqeyi necə olmalıdır və s. kimi suallar fikrimcə sistemləşməli, təlim formasını almalıdır. 

Elçibəyçilik nədir?

Elçibəy ilk öncə yetkin, əxlaqlı, mənən zəngin, Allaha yaxın, inanclı, insanlığa sevgi ilə dolu İNSAN idi. Vicdan anlayışı onun üçün çox mütləq idi. Vicdanı içindəki, ruhundakı Allah hesab edirdi. Elçibəyə görə ən böyük fəlsəfə insanlıq fəlsəfəsidir. Elçibəyə görə dilin ucundakı, içdən gəlməyən etiqad saxta olduğu kimi, insanı da saxtalaşdırır. 
O,  yalan danışmazdı. İnsanın ruhani mənini cismani mənindən daha yüksəkdə görürdü. Elçibəy hesab edirdi ki, mənimizdən yuxarıda duran etiqada inam mütləqləşməsə birləşməyimiz, saflaşmağımız,güclənməyimiz mümkünsüz olar. Yalanın hakim olduğu yerdə inanc, etiqada inam mümkünsüzdür. Maddi dünyaya meylin güclüdürsə, Allahın varlığına, Allahın ruhunun ifadəçisi olmağa, gerçək insan olmağa vaxtın, enerjin, ruhun qalmır.

 Materialist düşüncə sahiblərinə xəyalpərəstlik kimi görünən insanlıq fəlsəfəsi Elçibəy düşüncəsində güclü idi, aparıcı idi, ruhani idi. Onu fərqli edən, sevdirən, böyük edən, uğura aparan ən ali keyfiyyətlərindən birincisi, məncə onun yetkin İnsan formulunu mənimsəməsi idi. Elçibəyin bu özəlliyinin öyrənilməsi və siyasi, ictimai həyatımızda aparıcı olması çox vacibdir. 
Elçibəyin əsas fərqliliklərindən biri də türklüyünü dərk etməsi və onunla qürur duyması idi. Onun davranışı, ictiami auditoriyalarda, rəsmi, qeyri-rəsmi görüşlərdə, sosial statusundan asılı olmayaraq ixtiyari bir tərəfmüqabillə özünü aparması, əks tərəfə böyük ehtiram, onu ucaltma cəhdi, maneraları, ifadələri türklük, yetkin bir insan nümunəsinin özüdür. Elçibəy türklüyünün, özünüdərkinin fəlsəfəsində sadəlik, əxlaqlılıq, təvəzökarlıq, mənəviyyat və sevgi hissləri hakimdir. Ona görə türkçülük dəyərlər sisteminin məcmusudur, toxunulmazdır, alidir, ilahidir. Bəyə görə insan ruhunun özünü dərk etməsi insaniyyətlik qanununun əsasıdır, zahir saf ruhun təzahürüdür.  Elçibəy özünü türk milliyətçisi adlandırır və bunu qürurla söyləməyi bacarırdı. Türklükdən, milliyətçilikdən  çox danışanlar, onunla öyünmək istəyənlər Elçibəydəki türklük kimliyini mənimsəməyə çalışmalıdırlar. 

Elçibəy həm də digər millətlərə, inanc sahiblərinə sevgili, sayğılı idi. İnsanlıq və türklüyün dərki bu sevginin təməli idi. “Genetik türklük hələ türk olmaq deyildir, türklük bir sistemdir” deyiminin fəlsəfəsində də özünüdərkin tamlığının mütləqliyinə işarə durur. Bir başqa millət sənin dəyərlərin uğrunda nə qədər fədakardırsa, bir o qədər türkçüdür, bir o qədər kamil bir insandır deməsinin kökündə də milli mənsubiyyətdən üstdə insanlığa, onun dərkinə işarə var. 
Bəyin siyasətçi kimi təqdimatında, onun dərk olunmasındakı sapmalar məqsədyönlü düşmən maşınının işidirsə, digər tərəfdən  isə  kütləvi deformasiyaya uğradılmış,  aşılanmış milli şüur natamamlığının təzahürüdür. Etiraf olunmalıdır ki, Elçibəy ərəb, islam, qərb fəlsəfi, siyasi cərəyanlarını, dini sistemi kifayət qədər dərin bilən, onu mənisəmiş, özü üçün onların içərisindən ən yaxşısını, perspektiv vəd edənini seçmişdi. Bu, demokratiya, ideoloji cərəyan olaraq isə, milli demokratiya idi. Elçibəy tam ruhani dərk olunmuş milliyətçiliyin demokratiya ilə nəinki ziddiyyət təşkil etdiyini düşünür, əksinə onu tamamladığı qənaətində idi. Elçibəyin zaman-zaman təkrarladığı “zaman hər şeyi həll edəcək” deyimini təsadüfi hesab etmirəm. Elçibəy strateq kimi zaman keçdikcə, siyasət elmini və praktik uzaqgörənliyi ilə çoxlarını heyrətləndirəcəkdir. Daha çox mübahisə doğuran 1993-cü il hərbi qiyamından sonra hakimiyyətə sahiblənmiş Heydər Əliyev xəttinin hansı antimilli proqramlara malik olduğu, Elçibəyin isə hansı hiylələrdən Azərbaycanı xilas etdiyinin fərqində olacaqlar. Görünür bu həqiqətin üzə çıxması üçün bir az da zamana ehtiyac vardır. Cəsarətlə deyirəm ki, Elçibəyin siyasi hesablamaları spontan, qısa məsafəli deyildi, o 50 ilin proqnozunu aparmaq gücündə nəhəng siyasi fiqur idi. İç siyasətdə müxtəlifliklər arasında balans və uzlaşmanı onun qədər ustalıqla aparan ikinci siyasi fiqurun olmadığını əksəriyyət etiraf edə bilər.  Elçibəyin siyasi sistemi, özünəməxsusluğu, onun timsalında siyasət və əxlaqın vəhdəti modeli öyrənilməli, incələnməlidir.
Elçibəyin dost-sirdaş kimi, vətəndaş kimi, ailə başçısı, müəllim kimi özəllikləri və cazibə qüvvəsinin təməlində də məhz onun yuxarıda qeyd olunan keyfiyyətləri mühüm yer tutur. İlk yazım tezis formasında diqqəti “Həyatda və siyasətdə Elçibəy təlimi”nə yönəltməkdir. Fikrimcə, toplantılarda “Elçibəy, Elçibəy” şüarları hayqırmaq toplumun duyğusal tələbatıdırsa, onu dərindən dərk etmək  Azərbaycan milli davasının vəzifəsi və qida mənbəyidir. 

Zəlimxan Məmmədli, 
"Borçalı" Cəmiyyətinin sədri

Adnan Oktarın villasının içindən yeni görüntülər - xaç, şərab... - FOTO/VİDEO
Abşeronun icra başcısı 40 000 sakini olan qəsəbədə görüş keçirdi - FOTOLAR
Hüquq - mühafizə orqanları soyuducuda yarım milyard pul "tapdı"...
“Gördüyü işin ictimaiyyətə çatdırılmasını istəyən hər bir qurum jurnalistlərlə işləməlidir”
Metroda qəflətən soyunmağa başlayan qadın görənləri heyrətə gətirdi – VİDEO
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Cəmiyyət
"Dünyanın hər yerində media hər zaman ona uzanan dost əlini sıxıb...”
Dünya
2 min 500 illik tabutdan çıxanlar şok yaratdı - FOTOLAR
Dünya
113 ildir batan gəmi tapıldı: Milyard dollarlıq qızılla dolu olduğu iddia olunur
Dünya
Parlamentdə intihara cəhd hadisəsi baş verdi - VİDEO
Maraqlı
Alimlərdən yeni kəşf - Çay insanlarda bu xəstəliyin qarşısını alır...
Həftənin ən çox oxunanları
Tolik güllələnən icra başçısı haqqında heç kimin bilmədiyi FAKTI AÇIQLADI - FOTO
Kəlbəcərdə hazırlanan yeni terrorçu dəstələrin görüntüləri yayıldı - VİDEO
"Əyalətdə özünü quldurbaşı kimi aparıb xalqın nifrətini qazananlar iqtidardan qovulmalıdır"
Sərhəddə Ermənistana yük daşıyan azərbaycanlılarla ermənilərin dialoqu - ŞOK VİDEO
Melanyanın ayaqları mətbuat konfransında şorgöz Lavrovun "gözünə girdi"... -FOTO
Bakı metrosunda növbəti geyim qalmaqalı - Müdaxilə edən şəxs döyüldü - VİDEO
Yunis Səfərovla bağlı yeni şok məlumatlar üzə çıxdı: Sən demə, Tohid İbrahimbəyli... - FOTO
Emin Ağalarovun xanımının gəlinliyinin qiyməti məlum oldu - İnanmayacaqsız...
"Atam DİN-in polkovniki olsa da bizi bir dəfə də xidməti maşını ilə məktəbə göndərmədi"
Telekanallarımız və şou-biznesimiz MASONLARIN MƏKRLİ PLANLARINI İCRA EDİR...
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə