Xəbər lenti
20/03/2019 [11:33]:
"Elmin ağırlıq mərkəzinin universitetlərə keçməsi çox sevindiricidir"
20/03/2019 [11:27]:
“Günah etmədiyimiz gün -bayramdır...”  Novruzumuzu da halallıqla qeyd edək...
20/03/2019 [10:44]:
Şıxəli Qurbanovun müəmmalı ölümü: Onu Novruz bayramına görə izləyirdilər
20/03/2019 [10:23]:
Azərbaycanın ən yaxşı gənc natiqi müəyyən olundu!
20/03/2019 [10:12]:
Partiya sədri Azərbaycan xalqını təbrik edib
20/03/2019 [10:10]:
Ağciyər Xəstəlikləri İnstitutundan səhiyyə nazirinə nəfəskəsən MÜRACİƏT...
20/03/2019 [09:35]:
Orenburqun azərbaycanlı idmançısı...
20/03/2019 [09:34]:
İmam Əlinin (ə) kəramətinin nümayişinə 70 nəfərdən yalnız biri dözdü...
20/03/2019 [09:28]:
Bakıda yaşayış binasında yanğın olub, 12 nəfər təxliyyə olunub
20/03/2019 [08:46]:
Maksim Musayev: “Allah eləməsin, mən də onun yerində olsaydım...”
20/03/2019 [08:38]:
Bu il şəkər xəstələri üçün 44 milyon manatlıq dərman alınacaq
20/03/2019 [08:28]:
Ferqüssonun saqqızı hərracda 517 min dollara satıldı
20/03/2019 [08:26]:
UNESCO-nun mənzil-qərargahında Novruz bayramı qeyd olundu
20/03/2019 [08:25]:
Dövlət büdcəsinin tərtibi qaydası dəyişdi
20/03/2019 [08:23]:
Rezidenturada ixtisasların sayı artırıldı
20/03/2019 [00:12]:
Bu gün Azərbaycanda Novruz bayramıdır
19/03/2019 [23:19]:
Nazarbayev Putinlə istefasını müzakirə etdi
19/03/2019 [23:13]:
İranda göyərtəsində 50 nəfərin olduğu təyyarə yandı
19/03/2019 [22:14]:
Novruz bayramı münasibəti ilə təntənəli bayram tədbiri keçirildi
19/03/2019 [21:57]:
Paşinyanın arvadı Azərbaycan şəhərində  əri ilə sərbəst çəkdirdiyi fotoları paylaşdı…
19/03/2019 [21:56]:
Dövlət Gömrük Komitəsinin Akademiyasında bayram şənliyi keçirildi
19/03/2019 [21:38]:
İlham Əliyev: “Bizim tariximiz qorunur, tarixi abidələr bərpa olunur”
19/03/2019 [21:31]:
Məcburi köçkün qəsəbələrində Novruz şənlikləri keçirildi -FOTOLAR
19/03/2019 [21:30]:
1928 şəhid vərəsəsinə bayrama qədər birdəfəlik ödəmə verilib
19/03/2019 [21:28]:
Ölkəyə qanunsuz yolla spirtli içki gətirilməsi cəhdinin qarşısı alınıb
19/03/2019 [21:21]:
Livan şirkəti separatçı rejimlə Kəlbəcərdə  “Sidney” şəhərciyi tikmək üçün müqavilə bağladı- FOTOLAR
19/03/2019 [21:02]:
Məşhur müğənnini öldürmək istəyən azərbaycanlı kimdir?
19/03/2019 [20:54]:
Paşinyan: "Ermənistan Azərbaycanla azaraq sərhədi keçmiş vətəndaşların mübadiləsinə hazırdır"
19/03/2019 [20:44]:
Qıpçaq bəyinin sultan nəvəsinin gedişi – Nazarbayev hər kəsi mat qoydu
19/03/2019 [20:25]:
Nazir bayramı sığınacaqdakı uşaqlarla qeyd etdi - FOTO
19/03/2019 [19:25]:
Prezident və xanımı bayram şənliyində - Fotolar
19/03/2019 [19:18]:
Mərkəzi Gömrük Hospitalının əməkdaşı məhkəmə zalından azadlığa buraxılıb
19/03/2019 [19:11]:
Qazaxıstanda prezident səlahiyyətlərini icra edəcək şəxs martın 20-də and içəcək
19/03/2019 [19:10]:
Azərbaycanda mart ayı üzrə bütün sosial müavinət və təqaüdlər ödənilib
19/03/2019 [18:55]:
“Azərxalça”nın filiallarında Novruz bayramı qeyd olundu -FOTOLAR
19/03/2019 [18:52]:
"Atası yaşda kişiylə eşq yaşamamalıdır" - Aysel Xoşqədəmi məhkəməyə verib
19/03/2019 [18:49]:
“ASAN Xidmət”ə yeni sədr müavini təyin edildi - DOSYE
19/03/2019 [18:42]:
Əli Əhmədov nazir və deputatları qocalar evinə apardı
19/03/2019 [18:29]:
110 kiloqramdan artıq heroin keçirmək istəyənlərin qarşısı alındı - FOTOLAR
19/03/2019 [18:28]:
Haqqı danmaq olmaz... -Buxarestdə bəyannamə qəbul edildi
19/03/2019 [18:23]:
Avropa Parlamentində ermənilərin daha bir cəhdi boşa çıxdı
19/03/2019 [18:11]:
Saday Şəkərlinin beş cildliyi işıq üzü gördü...
19/03/2019 [18:02]:
“Qadından və şəkərli qidalardan uzaq dur...” -Tolstoyun özünə qoyduğu on qadağa...
19/03/2019 [17:47]:
Nursultan Nazarbayev istefa verdi
19/03/2019 [17:46]:
Ermənistana keçən Azərbaycan vətəndaşı ilə bağlı daha bir rəsmi məlumat
19/03/2019 [17:45]:
ABŞ Prezident İlham Əliyevin imzaladığı əfv sərəncamını alqışladı
19/03/2019 [17:39]:
ADU-da təntənəli “Multikultural Novruz bayramı” tədbiri keçirildi -FOTOLAR
19/03/2019 [17:38]:
Türkiyədə əmlaka sahib olan Azərbaycan vətəndaşlarının sayı 56% artdı
19/03/2019 [17:05]:
Prezident Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsinin fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi ilə bağlı fərman imzaladı
19/03/2019 [17:01]:
Saakaşvilinin lideri olduğu partiyaya yeni sədr seçiləcək - Qarşıdakı qurultayda
19/03/2019 [16:57]:
Naxçıvanda 7 məhkum əfv edildi - FOTO
19/03/2019 [16:41]:
Rəcəb Tayyib Ərdoğan: "Edam cəzasının ləğvi səhv qərar olub"
19/03/2019 [16:24]:
Putinə "ilişən" 35 yaşlı generalın məhvi – Rütbələrini soyub, 22 il həbs verdilər...
19/03/2019 [16:23]:
“Laçın torpağında son Çərşənbə tonqalını o gün qaladıq...”
19/03/2019 [16:21]:
"Ümimiyyətlə Azərbaycanda siyasi məhbus məsələsi birdəfəlik qapadılmalıdır"
19/03/2019 [16:14]:
Nazir: "Təqaüd və əmək haqları ilə bağlı artımlar inqilabi addımlardır"
19/03/2019 [16:02]:
74 güllə yarası aldı, amma sağ qaldı - İnanılmaz
19/03/2019 [16:01]:
Rumın Dili və Mədəniyyəti İnstitutunun rəhbəri ADU-da olub
19/03/2019 [15:57]:
YAP-ın sədr müavini: "Əli İnsanovun azadlığa buraxılması üçün heç bir tərəfdən nə xahiş, nə də istək olub"
19/03/2019 [15:53]:
"Prezident tərəfindən Əhalinin sosial müdafiəsi istiqamətində addımlar atılacaq"
19/03/2019 [15:48]:
Şəkinin su və kanalizasiya sistemi yenilənir
19/03/2019 [15:13]:
Azərbaycanda təhlükəsizlik orqanlarının yaranmasının 100 illiyi münasibəti ilə tədbir keçirilib
19/03/2019 [15:04]:
Universitet tələbəsindən Siyavuş Novruzova diabetli xəstələrlə bağlı MÜRACİƏT...
19/03/2019 [14:56]:
Milli konsepsiyanın formalaşmasında milli fəlsəfənin dərki: problemlər və həll yolları (III yazı)
19/03/2019 [14:51]:
“Şəhid ailələrinə göstərilən qayğının qayəsi budur: Heç kim və heç nə unudulmur!”
19/03/2019 [14:44]:
BSU-da “Xonça müsabiqəsi” keçirildi
19/03/2019 [14:43]:
İsmayıllıda toxucular üçün tədris-hazırlıq kurslarına başlanılıb -FOTOLAR
19/03/2019 [14:39]:
“Novruz bayramı”nın acı bir xatirəsi...
19/03/2019 [14:36]:
Prezident Xalq artistinə mənzil bağışladı
19/03/2019 [14:34]:
Serbiyada 6 şairə “Nəsimi 650 il” diplomu verildi - FOTO
19/03/2019 [14:34]:
Keçmiş döyüşçüdən prezidentə müraciət: "28 illik hərbi xidmətimdən sonra..."
19/03/2019 [14:30]:
“Nar” abunəçiləri üçün Novruz kampaniyası!
19/03/2019 [14:26]:
Avropa Şurasının rəsmi saytı “Azərbaycan ədəbiyyatı antologiyası”ndan yazdı
19/03/2019 [14:19]:
Təmas xəttində yeni hərbi hissə istifadəyə verildi – General açılışda - FOTO
19/03/2019 [14:08]:
Mübariz Qurbanlı: "Azərbaycan əleyhinə qarayaxma kampaniyası aparanların "fəaliyyət"i xalq tərəfindən ciddi narazılıqla qarşılanır”
19/03/2019 [14:06]:
"Planet Parni iz Baku" KVN teatrının bu məsələyə diqqət yetirməsi alqışlanandır”
19/03/2019 [14:00]:
Hikmət Hacıyev Almaniyada Qarabağı müzakirə edib
19/03/2019 [14:00]:
Rövşən Rzayev vətəndaşları dinlədi
19/03/2019 [13:56]:
Türk Cümhuriyyətlərinin mənəvi paytaxtı növbəti sınaq qarşısında...
19/03/2019 [13:55]:
Yaz fəsli Azərbaycana martın 21-i saat 01.58-də daxil olacaq
Bütün arxiv bir sırada
23/06/2018 [09:36] - Cəmiyyət - ( 3695 dəfə baxılıb)

"Elçibəyin əsas fərqliliklərindən biri də türklüyü ilə qürur duyması idi"



Elçibəy təlimi

24 iyun 1938-ci il doğumlu Milli Azadlıq Hərəkatının lideri, eks-prezident Əbülfəz Elçibəyin 80 illiyi tamam olur. Sosial şəbəkələrdə, ictimaiyyət içərisində Elçibəyə millət sevgisi açıq sezilir. Hətta, onu inkar etmək istəyənlərin də içərisində "təmiz adam idi" deyərək Bəyin böyüklüyünün etirafı aydın duyulur. Gözəl yazılar oxudum. Hətta, onu sağlığında inkar edənlərin də tarixi unutqanlığa vararaq "ən böyük Elçibəyçi kimi" özünü təqdim etməsi ilə də rastlaşdım.  Əksər yazıların ana xəttini duyğusal mədhiyyə, bəzən isə təhlil xarakterli dəyərləndirmə təşkil edir. Az bir qism yazılarda isə fəlsəfi, ruhani təhlilə önəm verildiyini müşahidə etdim. Nəticə olaraq  bu yazıları, statusları Elçibəy kimliyinin mahiyyətinin açılması istiqamətində çalışmalar kimi də qiymətləndirmək mümkündür.  

Özlərini Elçibəyçi hesab edən fiqurların Azərbaycan siyasətinə, siyasət elminə,  siyasətçilərin bir-birinə münasibətlərini, dünən bir komandada olmalarına baxmayaraq ayrı-ayrı qütblərdə az qala bir-birinin varlığına, rəqib kimi deyil, düşmən kimi davranmalarını müşahidə etdikcə xeyli suallar yaranır. Bunların əksəriyyəti  Elçibəydən çox danışmağı xoşlayırlar, işləri dara düşəndə ilk yadlarına düşən xilaskarın da Elçibəy ruhu olduğunu nümayiş etdirsələr də,  reallıqda Elçibəy düşüncəsindən çox aralı düşdüklərini görməmək mümkün deyildir. Birbaşa siyasi burulğanların mərkəzində olduğum, indi isə ictimai təşkilata rəhbərliyim səbəbindən fəal müşahidəçi imkanlarım bir sıra qənaətlərimin formalaşmasına səbəb olub. Elçibəyçilik nədir, onu içdən dərk edən siyasətçi, siyasi lider necə olmalı, hansı meyarlarla siyasətə yanaşmalı, dosta, rəqibə, düşmənə mövqeyi necə olmalıdır və s. kimi suallar fikrimcə sistemləşməli, təlim formasını almalıdır. 

Elçibəyçilik nədir?

Elçibəy ilk öncə yetkin, əxlaqlı, mənən zəngin, Allaha yaxın, inanclı, insanlığa sevgi ilə dolu İNSAN idi. Vicdan anlayışı onun üçün çox mütləq idi. Vicdanı içindəki, ruhundakı Allah hesab edirdi. Elçibəyə görə ən böyük fəlsəfə insanlıq fəlsəfəsidir. Elçibəyə görə dilin ucundakı, içdən gəlməyən etiqad saxta olduğu kimi, insanı da saxtalaşdırır. 
O,  yalan danışmazdı. İnsanın ruhani mənini cismani mənindən daha yüksəkdə görürdü. Elçibəy hesab edirdi ki, mənimizdən yuxarıda duran etiqada inam mütləqləşməsə birləşməyimiz, saflaşmağımız,güclənməyimiz mümkünsüz olar. Yalanın hakim olduğu yerdə inanc, etiqada inam mümkünsüzdür. Maddi dünyaya meylin güclüdürsə, Allahın varlığına, Allahın ruhunun ifadəçisi olmağa, gerçək insan olmağa vaxtın, enerjin, ruhun qalmır.

 Materialist düşüncə sahiblərinə xəyalpərəstlik kimi görünən insanlıq fəlsəfəsi Elçibəy düşüncəsində güclü idi, aparıcı idi, ruhani idi. Onu fərqli edən, sevdirən, böyük edən, uğura aparan ən ali keyfiyyətlərindən birincisi, məncə onun yetkin İnsan formulunu mənimsəməsi idi. Elçibəyin bu özəlliyinin öyrənilməsi və siyasi, ictimai həyatımızda aparıcı olması çox vacibdir. 
Elçibəyin əsas fərqliliklərindən biri də türklüyünü dərk etməsi və onunla qürur duyması idi. Onun davranışı, ictiami auditoriyalarda, rəsmi, qeyri-rəsmi görüşlərdə, sosial statusundan asılı olmayaraq ixtiyari bir tərəfmüqabillə özünü aparması, əks tərəfə böyük ehtiram, onu ucaltma cəhdi, maneraları, ifadələri türklük, yetkin bir insan nümunəsinin özüdür. Elçibəy türklüyünün, özünüdərkinin fəlsəfəsində sadəlik, əxlaqlılıq, təvəzökarlıq, mənəviyyat və sevgi hissləri hakimdir. Ona görə türkçülük dəyərlər sisteminin məcmusudur, toxunulmazdır, alidir, ilahidir. Bəyə görə insan ruhunun özünü dərk etməsi insaniyyətlik qanununun əsasıdır, zahir saf ruhun təzahürüdür.  Elçibəy özünü türk milliyətçisi adlandırır və bunu qürurla söyləməyi bacarırdı. Türklükdən, milliyətçilikdən  çox danışanlar, onunla öyünmək istəyənlər Elçibəydəki türklük kimliyini mənimsəməyə çalışmalıdırlar. 

Elçibəy həm də digər millətlərə, inanc sahiblərinə sevgili, sayğılı idi. İnsanlıq və türklüyün dərki bu sevginin təməli idi. “Genetik türklük hələ türk olmaq deyildir, türklük bir sistemdir” deyiminin fəlsəfəsində də özünüdərkin tamlığının mütləqliyinə işarə durur. Bir başqa millət sənin dəyərlərin uğrunda nə qədər fədakardırsa, bir o qədər türkçüdür, bir o qədər kamil bir insandır deməsinin kökündə də milli mənsubiyyətdən üstdə insanlığa, onun dərkinə işarə var. 
Bəyin siyasətçi kimi təqdimatında, onun dərk olunmasındakı sapmalar məqsədyönlü düşmən maşınının işidirsə, digər tərəfdən  isə  kütləvi deformasiyaya uğradılmış,  aşılanmış milli şüur natamamlığının təzahürüdür. Etiraf olunmalıdır ki, Elçibəy ərəb, islam, qərb fəlsəfi, siyasi cərəyanlarını, dini sistemi kifayət qədər dərin bilən, onu mənisəmiş, özü üçün onların içərisindən ən yaxşısını, perspektiv vəd edənini seçmişdi. Bu, demokratiya, ideoloji cərəyan olaraq isə, milli demokratiya idi. Elçibəy tam ruhani dərk olunmuş milliyətçiliyin demokratiya ilə nəinki ziddiyyət təşkil etdiyini düşünür, əksinə onu tamamladığı qənaətində idi. Elçibəyin zaman-zaman təkrarladığı “zaman hər şeyi həll edəcək” deyimini təsadüfi hesab etmirəm. Elçibəy strateq kimi zaman keçdikcə, siyasət elmini və praktik uzaqgörənliyi ilə çoxlarını heyrətləndirəcəkdir. Daha çox mübahisə doğuran 1993-cü il hərbi qiyamından sonra hakimiyyətə sahiblənmiş Heydər Əliyev xəttinin hansı antimilli proqramlara malik olduğu, Elçibəyin isə hansı hiylələrdən Azərbaycanı xilas etdiyinin fərqində olacaqlar. Görünür bu həqiqətin üzə çıxması üçün bir az da zamana ehtiyac vardır. Cəsarətlə deyirəm ki, Elçibəyin siyasi hesablamaları spontan, qısa məsafəli deyildi, o 50 ilin proqnozunu aparmaq gücündə nəhəng siyasi fiqur idi. İç siyasətdə müxtəlifliklər arasında balans və uzlaşmanı onun qədər ustalıqla aparan ikinci siyasi fiqurun olmadığını əksəriyyət etiraf edə bilər.  Elçibəyin siyasi sistemi, özünəməxsusluğu, onun timsalında siyasət və əxlaqın vəhdəti modeli öyrənilməli, incələnməlidir.
Elçibəyin dost-sirdaş kimi, vətəndaş kimi, ailə başçısı, müəllim kimi özəllikləri və cazibə qüvvəsinin təməlində də məhz onun yuxarıda qeyd olunan keyfiyyətləri mühüm yer tutur. İlk yazım tezis formasında diqqəti “Həyatda və siyasətdə Elçibəy təlimi”nə yönəltməkdir. Fikrimcə, toplantılarda “Elçibəy, Elçibəy” şüarları hayqırmaq toplumun duyğusal tələbatıdırsa, onu dərindən dərk etmək  Azərbaycan milli davasının vəzifəsi və qida mənbəyidir. 

Zəlimxan Məmmədli, 
"Borçalı" Cəmiyyətinin sədri

Saday Şəkərlinin beş cildliyi işıq üzü gördü...
74 güllə yarası aldı, amma sağ qaldı - İnanılmaz
Dünyanın ilk uzaqdan beyin əməliyyatı həyata keçirildi - MARAQLI
“Dünyanı bu həqiqətə inandırmaq üçün xarici ekspertlərlə birgə iş aparmalıyıq”
"Media ilə işləyən adamlar ya dəyişdirilsin, ya da onları elə islah edəsən ki, beyinləri düzəlsin"
"AQRO" İnvest & İstehsalat
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Dünya
“Qadından və şəkərli qidalardan uzaq dur...” -Tolstoyun özünə qoyduğu on qadağa...
Dünya
Putinə "ilişən" 35 yaşlı generalın məhvi – Rütbələrini soyub, 22 il həbs verdilər...
Araşdırma
Kitab oxuyan insanlar daha uzunömürlü olurlar - Araşdırma...
Cəmiyyət
Kitab oxumaq üçün kənddə qoyun saxlayan qadın - İBRƏTAMİZ...
Araşdırma
Kənd yumurtasını digər yumurtalardan necə ayırd edək? - Araşdırma...
Həftənin ən çox oxunanları
Baş məhbus azad olunmadı, O əfv gözləmir və heç kimi əfv etmir...
Deputatlar “eşşək” ləqəbli sədrlərini hər dəfə belə qarşılayır...-FOTO+VİDEO
“Azərbaycan nəinki hücuma, ildırımsürətli əməliyyata hazırlaşır” + İşğalçı səksəkədə...
"Təkcə bizə məxsus ticarət obyektlərində qışda 47, yayda 60 min azərbaycanlı çalışır"
Putinə "ilişən" 35 yaşlı generalın məhvi – Rütbələrini soyub, 22 il həbs verdilər...
Mürəkkəbi qurumamış əfv sərəncamına görə Prezidentə məhbus atasından minnətdarlıq məktubu
“Gözləyirdim ki, həmin raketləri atacaqlar...” – Zakir Həsənov erməniləri təəccübləndirdi
"Ermənilərin torpaq qaytaracağına ümid edənlər bunları görsün və dərk etsinlər ki..."
Cavid Qurbanova qarşı növbəti təxribat: Onlar qanun, yoxsa Allah qarşısında cavab verəcək?
“Aprel döyüşlərini Rusiya Qarabağda qoşunlarını yerləşdirmək məqsədi ilə başladıb…”
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə