Xəbər lenti
24/09/2018 [15:02]:
Monqolustan prezidenti Azərbaycanda
24/09/2018 [14:52]:
Dünyada insanlar ən çox bu səbəbdən ölürmüş - ÜST açıqladı
24/09/2018 [14:35]:
Qadın şüşə qapının içindən keçdi - VİDEO
24/09/2018 [14:25]:
Qasırğadan sonra qorxunc görüntü ortaya çıxdı - FOTOLAR
24/09/2018 [14:19]:
Mustafa Babanlı Çində bəyannamə imzaladı -FOTOLAR
24/09/2018 [14:14]:
Dövlət qulluğunda inzibati vəzifələr üzrə müsabiqənin qeydiyyat davam edir
24/09/2018 [14:13]:
Tanınmış jurnalisti üç kişi ilə hotelə buraxmadılar
24/09/2018 [14:05]:
“Putin geopolitik güzəştlər qoparmaq məqsədi ilə gəlir” – Partiya sədrindən xəbərdarlıq
24/09/2018 [14:05]:
Bakıda yaşlı qadını döyüb boyunbağısını oğurlayanlar saxlanıldı
24/09/2018 [14:03]:
“Hərbi sənayemizin inkişafı ölkəmizin hərbi qüdrətinin göstəricisidir”
24/09/2018 [14:02]:
“Hələ aprel döyüşlərindən sonra demişdim ki...”
24/09/2018 [14:00]:
“KTMT-ya qoşulmaq olmaz” -Vahid Əhmədov
24/09/2018 [13:52]:
Rusiya Suriyaya zenit raket kompleksi göndərir - “Adekvat cavab verəcəyik”
24/09/2018 [13:51]:
Gədəbəydən olan Syuni Qriqor Mirzayanı, bu “dünya şöhrətli” bəstəkarı tanıyan varmı?
24/09/2018 [13:50]:
40 il əvvəl ölən şəxsin cəsədini mədəsindəki toxum ortaya çıxardı - İNANILMAZ...
24/09/2018 [13:45]:
Hava şəraiti ilə bağlı - Xəbərdarlıq
24/09/2018 [13:30]:
“Elə məmurlarla rastlaşırıq ki, sanki Qarabağda biz bunların əzizlərinə güllə atmışıq”
24/09/2018 [13:11]:
Azərbaycanda xalq artisti adı almış ermənilər - SİYAHI
24/09/2018 [13:01]:
Səbail Rayon İcra Hakimiyyətindən açıqlama gəldi - 5 gündür küçələrdə gecələyən ailə ilə bağlı
24/09/2018 [12:57]:
Dünyanın gerçək adlandırdığı FOTOLAR...
24/09/2018 [12:50]:
Komitə 23 oktyabrda növbəti hərrac keçirəcək: 170 dövlət əmlakı üzrə seçim imkanı
24/09/2018 [12:37]:
Bu qələbə Nikol Paşinyanın mövqeyini gücləndirəcək?
24/09/2018 [12:33]:
Deputat bankları dollar krediti olanlara güzəşt etməyə ÇAĞIRDI
24/09/2018 [12:26]:
Ronaldu Qurban Qurbanovun yolu ilə getdi
24/09/2018 [12:22]:
Xalq şairinin həyat yoldaşı ona qarşı dələduzluq edən şəxsdən məhkəmədə pulunu tələb etdi...
24/09/2018 [12:20]:
“Azərsu” Bakı Meriyasının ittihamlarına CAVAB VERDİ
24/09/2018 [12:18]:
Əli Məslimlinin təklifini Ziyad Səmədzadə də dəstəklədi
24/09/2018 [12:14]:
DTX və polis Astarada əməliyyat keçirdi
24/09/2018 [12:13]:
Pravoslav xristianları arasında PARÇALANMA - Moskva bu dəfə “dini zərbə” aldı
24/09/2018 [12:09]:
“Lotereyalar haqqında” qanunda hansı dəyişiklik nəzərdə tutulur?
24/09/2018 [11:45]:
“İrşad Electronics”in rəhbəri intihar edib – RƏSMİ
24/09/2018 [11:41]:
Etimad İsmayılovun qatilləri ilə bağlı qərar verildi
24/09/2018 [11:40]:
Fədayə Laçın mahnı oxudu, şahid dustaq ifadəsini dandı: "Qara dustağam mən"
24/09/2018 [11:38]:
Yumor ustası Yerevan meri seçildi...
24/09/2018 [11:36]:
“Elə məmurlarla rastlaşırıq ki, sanki Qarabağda biz bunların əzizlərinə güllə atmışıq”
24/09/2018 [11:28]:
“Andropov əllərimin arasında öldü...” – Kremlin baş həkimi, sirr xəzinəsi, akademik Çazov
24/09/2018 [11:22]:
"Məqsəd ərzaq təminatını daha da yaxşılaşdırmaqdır" - Əli Əhmədov
24/09/2018 [11:21]:
Yalnızlıq qorxusu...
24/09/2018 [11:18]:
Samir Şərifovun keçmiş müşavirinə vəzifə VERİLDİ
24/09/2018 [11:18]:
Ərdoğan ABŞ-ı PKK-nın Suriya qoluna dəstək verməkdə ittiham etdi
24/09/2018 [11:16]:
Müalicə mərkəzinə silahlı hücum: 18 nəfər həlak oldu
24/09/2018 [11:07]:
Həkimlər üç aylıq uşağın ürəyini 3 saatlıq dayandırdılar
24/09/2018 [11:04]:
Laçına 1992-ci il payız hücumuna aid ciddi sənədlər üzə çıxdı... - Qərargah rəisinin gündəliyindən
24/09/2018 [10:58]:
Bakı Meriyası subasmalara görə günahı boynundan atdı
24/09/2018 [10:53]:
Cəbhədə şiddətli atışma olub – RƏSMİ
24/09/2018 [10:43]:
“Onda baxıram ki, yuxu tutub yatmışam...” -Altmış yaşı tamam olan tənqidçi...
24/09/2018 [10:29]:
İcazəsiz ov edən şəxs saxlanıldı
24/09/2018 [10:27]:
Kərəm Həsənov Lənkəranda vətəndaşları qəbul edəcək
24/09/2018 [10:14]:
Mişel Obama toyda tamadalıq edib- FOTO+VİDEO
24/09/2018 [10:13]:
“Cavanşirin adını mən qoymuşam...” -Yubiley təbriki...
24/09/2018 [10:08]:
“Allah da istəyir yusun günahlarımızı...” - Elnarədən dünənki yağışa reaksiya
24/09/2018 [10:05]:
Xankəndində ayağı kəsilən erməni hərbçini İrəvana apardılar
24/09/2018 [09:50]:
Azərbaycan beynəlxalq agentliyin idarə heyətinə üzv oldu – Nobel sertifikatlı soydaşımızdan xəbər
24/09/2018 [09:32]:
Dövlət Komitəsi İctimai Televiziya ilə yeni layihəyə başladı -VİDEO
24/09/2018 [09:25]:
Azərbaycanda axtarışda olan 25 nəfər saxlanıldı
24/09/2018 [09:23]:
“Rusiya artıq Odessanı da ələ keçirdi...”- Ukrayna deputatı
24/09/2018 [09:20]:
Rusiyanı faydasız ölkə adlandırdılar
24/09/2018 [09:19]:
İnsan beyni mədə ilə birbaşa bağlıdır - ARAŞDIRMA
24/09/2018 [09:07]:
Paşinyanın adamı Yerevan meri seçildi - Nəticələr məlum oldu
24/09/2018 [09:06]:
Binəli Yıldırım Özbəkistana getdi
24/09/2018 [09:05]:
Qəzzada toqquşmalar: fələstinli öldü
24/09/2018 [09:02]:
İranda matəm elan olundu
24/09/2018 [08:57]:
Bakılı Boris Ptaşko veteran dostunun yubileyində “Katyuşa”nı oxumaqdan niyə imtina etdi?
24/09/2018 [08:48]:
Manat və dolların bugünkü MƏZƏNNƏSİ
24/09/2018 [08:46]:
Ərdoğan Nyu-Yorkda...
24/09/2018 [08:45]:
Dəniz yolu ilə daşınan yüklərin həcmi artdı
24/09/2018 [08:44]:
“Porşe” bu avtomobillərin istehsalını dayandırır
24/09/2018 [08:42]:
Baş nazir küçədə zibil yığdı -FOTOLAR
23/09/2018 [22:36]:
İsveçdə yaşayan azərbaycanlılardan daha bir xoş xəbər...
23/09/2018 [22:09]:
“Fiberoptikanın atası” vəfat etdi
23/09/2018 [22:06]:
Trampın tələbi rədd edildi - “Qiymətləri endirməyəcəyik”
23/09/2018 [21:48]:
Tarixdə ilk dəfə asteroiddən görüntülər əldə edilib - FOTO
23/09/2018 [21:47]:
Yağışa AÇIQ MƏKTUB...
23/09/2018 [21:41]:
İranda terrorda ölənlər arasında kapitan və polkovnik də var - Ölü sayı artdı
23/09/2018 [21:38]:
Tramp Ruhani ilə görüşməyə hazırdır
23/09/2018 [21:36]:
Ermənistan qaçqınının arvadı 4-cü gecədir ki, Bakı küçələrində qalır... -FOTOLAR
23/09/2018 [20:34]:
Oksana qınaqlara cavab verdi - “Belə uşaq atasız olmur”
23/09/2018 [20:27]:
Cəlilabadda təcili yardım maşını piyadanı vuraraq öldürüb
23/09/2018 [20:14]:
Poroşenkonun yenidən prezident olmasını əhalinin cəmi 5 faizi istəyir
23/09/2018 [20:02]:
Güclü külək pilotlara çətin anlar yaşatdı – VİDEO
Bütün arxiv bir sırada
07/07/2018 [21:39] - Araşdırma - ( 3827 dəfə baxılıb)

Bakı məşhur ixtiraçını necə heyrətləndirdi? - “Xəzər dənizini asanlıqla alovlandırmaq olar”



Elektrotexnikanın yaradıcısı və dünyaca məşhur Simens AG-nin qurucusu olan Vemer fon Simens Azərbaycanda həm də başqa bir səbəbdən məşhurdur. Bu da onun qardaşları Karl və Valterlə birlikdə qədim dağ-mədən yeri olan Gədəbəydə 1864-cü ildə mis mədənini alması və onilliklər boyu - özünün qeyd etdiyi kimi - bu “cənnət məkan”- ında dağ-mədən fəaliyyətilə məşğul olması ilə bağlıdır.
Simens qardaşları Gədəbəydə geniş həcmli mis hasilatını XIX əsrin ikinci yarısında qurublar. V. Simens sonradan ölkəsinə dönərək, bir növ,  məşhur yazıçı Aleksandr Düma kimi Qafqaz səyahətnaməsi yazdı. Dümanın Qafqaz səyahətlərindən bəhs edən xatirələri nə qədər məşhur olsa da, Simensin xatirələrindən bir o qədər xəbərsizik.

Moderator.az xəbər verir ki, Simens həm də səfər əsnasında təkcə Gədəbəydə yox, Bakıda və Azərbaycanın başqa şəhərlərində olub.  Lakin onu ən çox valeh edən şəhər təbii ki, Bakı olub. Konkret olaraq, Bakıdakı neft mədənləri, şəhərin qədimliyi Simensi çox təəccübləndirib. O, Almaniyaya qayıtdıqdan sonra yazdığı  “Qafqaz səyahətləri”ndə Rusiyanın, eləcə də Qafqazın bir çox şəhərləri, yaşayış məntəqələri haqqında yazıb. Amma ən çox təriflədiyi şəhər isə Bakı olub. 
Moderator.az Simensin Bakı ilə bağlı xatirələrindən yalnız birini təqdim edir::

“Səfərin sonuna yaxın buna oxşar, amma çox daha hündür və bir-birlərinə yaxın olduğu görünən və yaxınlıqdakı bir təpəliyin zirvəsini bəzəyən taxta qüllələrdən ibarət bütün bir şəhər bizə xüsusi bir mənzərə bəxş etdi. 
Durbinlə daha dəqiq baxdıqda, bunun dərin quyuların qazılması üçün tikilən hündür buruq qüllələri olması aydın oldu. Bu, böyük liqroin quyulan olan ərazi idi. Liqroin buradan çoxlu kəmər xəttləri vasitəsilə qonşu “Qara şəhər” Bakıya - yəni həmin şəhərin çoxlu sayda neft emalı zavodları olan yeni salınan hissəsinə daşınır. Qəribə haldır ki, bir-birinə çox yaxın yerləşən, bəzən min futdan dərin qazma quyuları çox vaxt tam fərqli nəticələr verir. Tez-tez neft olan qata çatanda fantan vurur ki, bunun da liqroini yüz futdan çox hündürlüyə fişqınr. Bu zaman tez ətraf torpaqda göyə fışqıran liqroini toplamaq üçün çuxur qazılır. Amma quyunun məhsuldarlığı tez azalır; bir neçə həftədən sonra ümumiyyətlə daha, Bakıda deyildiyi kimi, “vurmağı” dayandırır. Və liqroin bu zaman qazma quyunun dərinliyindən nasosla yuxan vurulur. Qazma qüllələri buna görə olduğu kimi saxlayırlar ki, sonra ondan nasos qülləsi kimi istifadə etsinlər. Oncə nefti yuxarı fışqıran qazların elastiklik qüvvəsinin artıq tam itdiyi bir qazma quyusundan az arahda yeni giiclü bir quyu mənbəyinin yarana bilməsinin necə miimkün olmasını izalı etmək çətindir, çünki axı bütün mən- bələrin tək bir liqroin yatağına aid olması qəbul edilməlidir. Ümumən, neftin yaranma tarixı hələ qaranlıq qalır və buna görə onun bəşər sivilizasiyasmda özünə daimi bir yer təsbit edib- etməyəcəyini söyləmək çətindir. 
Bakının liqroin quyularının Rusiyadakı həyata və sənayeyə artıq necə böyük təsir etməsini bütün Rusiya dəmir yollarında rast gəlinən neft və mazut nəqli üçün anbar-vaqonlann yaranmış olan uzun sıralarından görmək olar. Rusiya meşələrinin demək olar ki hər yerdə çox güclü şəkildə seyrəkləşdiyindən və kömür filizlərinin yalnız Donda kifayət qədər mövcud olduğuna görə mazut və xam neft ucuz və asan daşınan yanacaq materialı kimi tez zaman ərzində böyük əhəmiyyət qazanmışdır. Rus lokomotivlərinin və çay gəmilərinin böyük bir qismi artıq indi neftlə qızdırılır və bu bizim Gədəbəydəki mis mədəni kimi Rusiyanın bəzi sənaye sahələri üçün dar günün dayağı olub”. 

Simens Bakıdan danışarkən, İçərişəhərə də biganə qalmayıb. Onu İçərişəhərdə ən çox bunlar maraqlandırıb:

“Bakının İçərişəhəri Xəzər dənizinin dik qalxan sahilində gözəl bir yerdə yerləşir. Çox müasirləşdirilmiş əbədi alovları olan liqroin quyuları ərazisindən, “qara şəhərdən” və İran şahının iqamətgahı olduğu dövrü xatırladan bir sıra maraqlı memarlıq nümunələrindən başqa bura gələn qonaqlar üçün şəhərin füsunkarlığı azdır. Buna baxmayaraq yaxşı havada dəmirdən olan gəmiylə dənizin dibindən yanar qazların çıxdığı sahildən uzaq olmayan bir yerə gedərək, Xəzər dənizini oda yaxmaqdan zövq almaq olar. Bu, sakit havada alışdırıla bilir və bu zaman uzun müddət gəminin ətrafında bir alov dənizi təşkil edir”.

MODERATOR.AZ

Qadın şüşə qapının içindən keçdi - VİDEO
Qasırğadan sonra qorxunc görüntü ortaya çıxdı - FOTOLAR
40 il əvvəl ölən şəxsin cəsədini mədəsindəki toxum ortaya çıxardı - İNANILMAZ...
Salahlıdan Amasyaya Polkovnik Məmməd Qazaxın izi ilə...
"Yenə sahibkarlara zülm edəcəklər ki, istixanaları qoyub qaçsınlar" - ŞİKAYƏT
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Cəmiyyət
“Hərbi sənayemizin inkişafı ölkəmizin hərbi qüdrətinin göstəricisidir”
Dünya
40 il əvvəl ölən şəxsin cəsədini mədəsindəki toxum ortaya çıxardı - İNANILMAZ...
Cəmiyyət
İnsan beyni mədə ilə birbaşa bağlıdır - ARAŞDIRMA
Gündəm
Ermənistan qaçqınının arvadı 4-cü gecədir ki, Bakı küçələrində qalır... -FOTOLAR
Cəmiyyət
Binəli Yıldırım MM-də Rüstəmxanlının şeirini dedi - Rəsmi KİV bunu niyə gizlədib?
Həftənin ən çox oxunanları
Ata İmam Hüseyn üçün oğlunun başını kəsdi - ŞOK VİDEO (+18)
Şəxsi silahlı mühafizəsi olan baş həkim Məcid Əliyev həbs edildi... - FOTO+VİDEO
Bakıda dəhşətli qəza: Ölənlərdən 3-nün kimliyi bilindi - VİDEO (+18)
Düşmən baş nazir Azərbaycanın uca dağlarından birinə belə qalxdı... - VİDEO
Azərbaycanda mobil telefonların qeydiyyat qaydaları dəyişdi – YENİLİK
“Səməd Səmədov nə oxuyur ki, onun adını “hay-küy”qoymuşam...”
“Bu qədər yoxsulluğun olduğu ölkədə lüks bir təyyarəyə minməkdən utanıram" - Prezident...
"Yaxın günlərdə gözləmədiyimiz bir məkanda mütləq terror aktı baş tutacaq" - PROQNOZ
Milyonçu Tağıyevlə Nuru Paşa arasındakı tarixi əhvalat – Evin açarlarını ona verdi...
Məşhur ürək cərrahı Rəşad Mahmudova yeni vəzifə verildi
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə