Xəbər lenti
22/07/2018 [00:26]:
Azərbaycan milli mətbuatının 143 yaşı tamam olur
21/07/2018 [23:35]:
99 milyon illik ilan qalığı tapıldı - VİDEO
21/07/2018 [23:29]:
"Son 3 əsrdir Türk düşmənləri Türklüyün zəifləməsi yolunda xeyli iş görüblər, ancaq..."
21/07/2018 [23:12]:
100 kq-lıq qızıl pulu oğurlayan ailənin 77 evi müsadirə edildi
21/07/2018 [23:12]:
Ömrü uzadan qidalar: Xərçəngin və kəskin respirator xəstəliklərinin ölüm riskini aşağı salır...
21/07/2018 [23:08]:
Kim Kardaşyan: “Mən çox utancağam” - FOTOLAR
21/07/2018 [23:02]:
Acqarına nə yemək məsləhətdir? - ALİMLƏRDƏN İLGİNC ARAŞDIRMA...
21/07/2018 [22:56]:
Xaçmazda yanğın oldu
21/07/2018 [22:39]:
“Ağdamlı Faiq” sosial şəbəkələrdə avtoxuliqanlığı təbliğ edir -VİDEO
21/07/2018 [22:37]:
Evlərdən oğurluq edən yeniyetmələr tutuldu
21/07/2018 [22:03]:
“Qarabağ”ın rəqibi hücumçu transfer etdi
21/07/2018 [21:53]:
Türkiyə ordusundan PKK-ya daha bir zərbə
21/07/2018 [21:37]:
Ötən il Azərbaycanda evlənmək məqsədilə 19 qız qaçırıldı
21/07/2018 [21:07]:
İranda daha bir şəhər ayağa qalxdı - Video
21/07/2018 [20:57]:
Helikopterlə kişini dağ keçisinin əlindən aldılar - İnanılmaz xilasetmə əməliyyatı...
21/07/2018 [20:55]:
Keniya gözəli haqda ölüm hökmü çıxarıldı - Edam ediləcək...
21/07/2018 [20:45]:
Abşeronda su filtiri satanlarla dava: bir nəfər qətlə yetirildi - FOTO
21/07/2018 [20:37]:
"Onların savadsızlığı, acizliyi hər zaman məni güldürüb və məndə hünər, şövq yaradıb..."
21/07/2018 [20:28]:
Humay Muxtarova: “Mənimlə bir gecə keçirməyə yarım milyon verirdi”
21/07/2018 [20:19]:
Vaxtı keçmiş göz qələmi istifadə etdi, 3 il ərzində tamamilə kor olacaq...
21/07/2018 [20:13]:
SOCAR Gürcüstanda yeni qazpaylayıcı şəbəkələr alıb
21/07/2018 [20:12]:
“Elat tonqalını söndürmək mümkün deyil!...”
21/07/2018 [20:01]:
“Atamızı itirəndə onun beş yaşı var idi...”- Şəhid zabitimizin qardaşı...
21/07/2018 [19:51]:
Yaponiyada istidən 13 nəfər ölüb
21/07/2018 [19:36]:
Qarabağ Mitinqi Komitəsi brifinq keçirdi
21/07/2018 [18:51]:
Dayanacaqlarda ödənişlər büdcəyə yox, ciblərə gedir - FOTOLAR
21/07/2018 [18:38]:
Yaqub Mahmudov jurnalistləri təbrik etdi
21/07/2018 [18:30]:
Xalq artisti: "Bizdə şou-filan yoxdur, toy bazarı var"
21/07/2018 [18:26]:
Qolu sarğılı süpürgəçi: " Bəlkə, bir övladım olsaydı, mənə baxardı
21/07/2018 [17:56]:
700 bal toplayan abituriyentin oxuduğu məktəb qəzalı olduğu üçün bağlandı
21/07/2018 [17:55]:
Sumqayıtda intihar edən abituriyentin anası özünü öldürdü
21/07/2018 [17:53]:
İranda terrorçular 10 hərbçini öldürdü
21/07/2018 [17:52]:
“Harda görsəm, üzünə tüpürüb sillə vuracam” - Aktrisadan müğənniyə sərt ismarış
21/07/2018 [17:50]:
Lənkəranda avtomobil aşdı - Sürücü yaralıdır
21/07/2018 [17:33]:
Şəmkirdə avtomobillə vurulan piyada öldü
21/07/2018 [17:14]:
Qaradağdakı ağır qəzaya görə sürücü həbs edildi
21/07/2018 [17:12]:
Çimərliyə gedənlərin diqqətinə - Hava xəbərdarlığı
21/07/2018 [16:59]:
"Heç bir təhsili olmayan anlayışsız 17-18 yaşlı gənc uşaqlar insanları aldatmağa çalışırlar"
21/07/2018 [16:48]:
“Biz hamımız bu teatra maraq göstərirdik və yenə də...”
21/07/2018 [16:46]:
Səddam Hüseyndən kitab yazan qadının açdığı sirlər: “Çətin uşaqlığı olub, küçələrdə ayaqyalın gəzib”
21/07/2018 [16:43]:
İki Cümhuriyyət kəşfiyyatçısının qəhrəmanlığı – Onları kimsə tanımır…
21/07/2018 [16:21]:
İlham Əliyev misirli həmkarını təbrik etdi
21/07/2018 [16:13]:
Tarmpın təhlükəsizlik xidməti Putinin bağışladığı topu yoxlayıb
21/07/2018 [16:12]:
Bakıda zəncirvari qəza baş verdi - FOTO
21/07/2018 [16:11]:
Zakir Həsənov xidməti müşavirə keçirdi - Generallara tapşırıq verildi
21/07/2018 [16:09]:
Deputatlığa namizəd ailəsi dəstəkləmədiyi üçün intihar etdi
21/07/2018 [16:08]:
Sultan bəyin Andraniki ağlar qoyduğu kənddən Laçına gələn yol: Ürəkdağlayan görüntülər...
21/07/2018 [16:06]:
Dağıstandakı yol qəzasında xəsarət alanların hamısı Azərbaycan vətəndaşlarıdır
21/07/2018 [16:05]:
Azərbaycanın şəhid əsgəri dəfn olundu
21/07/2018 [16:04]:
“Onlar Azərbaycanın haqlı davasını müdafiə etməkdən imtina edə bilərlər”
21/07/2018 [15:47]:
Artıq Böyük Mərcanlıya da dönmək vaxtı deyilmi?..
21/07/2018 [15:42]:
Erməni axçiyinin Şuşadakı pulsuz konserti baş tutdu - Qaldı Bakıdakı... (Fotolar)
21/07/2018 [15:24]:
Qarsdakı Heydər Əliyev parkı qısqandırır...- FOTO
21/07/2018 [15:12]:
Angela Merkel Azərbaycana səfər edəcək
21/07/2018 [15:08]:
Tarmpın təhlükəsizlik xidməti Putinin bağışladığı topu yoxlayıb
21/07/2018 [15:07]:
Azərbaycan Ordusu şəhid verdi...
21/07/2018 [15:04]:
Deputat: "Hamı özünü dahi, ağıllı sayır"
21/07/2018 [14:38]:
“Hərəmizə görə 1000 dollar mükafat alırdı”
21/07/2018 [14:34]:
Bakıda iş adamı ilə kütləvi davada iştirak edən mühafizəçi həbs edilib- bu dəfə adam öldürməyə görə
21/07/2018 [14:27]:
Gəncə hadisələrinin iştirakçısı məhv edildi: daha 8 nəfər saxlanıldı (FOTO)
21/07/2018 [14:04]:
Bakıda çimərlikdə biabırçılıq - Qızlar saçyolduya çıxdılar – VİDEO
21/07/2018 [13:43]:
Bakıda daha 2 marşrut xətti üzrə avtobuslar fəaliyyətə başladı
21/07/2018 [13:34]:
“Həyat yoldaşımın icazəsi ilə bir gecə o qadınla, bir gecə isə arvadımla...” - Sumqayıtda AĞLASIĞMAZ HADİSƏ
21/07/2018 [13:06]:
Qadınları Türkiyəyə apararaq cinsi istismara məruz qoyan şəxs tutuldu
21/07/2018 [13:04]:
Məşhurların qeyri-adi həyatını xarakterizə edən imzaları - FOTO
21/07/2018 [12:57]:
Bu gündən 2 yeni marşrut xətti fəaliyyət başladı
21/07/2018 [12:55]:
Məhkəmə tələbə qızı özünü öldürmə həddinə çatdırmaqda təqsirləndirilən şəxsə bəraət verdi
21/07/2018 [12:50]:
Kadir İnanır filmdən gedir
21/07/2018 [12:48]:
Kiberhücum nəticəsində 160 min xəstənin tibb kartı oğurlandı
21/07/2018 [11:54]:
“Bu gün Azərbaycan mətbuatı ictimai rəyin önündə gedir”
21/07/2018 [11:49]:
“Toydan başqa gəlir yerimiz yoxdur”
21/07/2018 [11:39]:
Məşhur cütlüyün 80 minlik tətili - FOTO
21/07/2018 [11:27]:
Sürücülərə XƏBƏRDARLIQ - Təmir işləri aparılır
21/07/2018 [11:23]:
Astara sakinindən 58 ədəd çətənə bitkisi aşkarlandı
21/07/2018 [11:15]:
Azərbaycana əl-ayaqları qandallı gətirilən şəxs kimdir?
21/07/2018 [10:52]:
Leyla Əliyeva Emin və Alyonanı belə təbrik etdi - FOTO
21/07/2018 [10:51]:
Rəsulzadə Hitlerin ölüm düşərgələrində “sünnət əməliyyatı”na necə nail oldu?..- 116 min Azərbaycan kişisinin xilas tarixçəsi
21/07/2018 [10:45]:
Neftçalada partlayış baş verdi, 37 yaşlı kişi dünyasını dəyişdi
21/07/2018 [10:39]:
“Kitaba qarşı ən laqeyd münasibət mediadandır”
21/07/2018 [10:35]:
Kamran Əsədov: “6 illik təhsil haqqını geri qazanmaq üçün 10 il işləmək lazımdır”
Bütün arxiv bir sırada
07/07/2018 [21:39] - Araşdırma - ( 3682 dəfə baxılıb)

Bakı məşhur ixtiraçını necə heyrətləndirdi? - “Xəzər dənizini asanlıqla alovlandırmaq olar”



Elektrotexnikanın yaradıcısı və dünyaca məşhur Simens AG-nin qurucusu olan Vemer fon Simens Azərbaycanda həm də başqa bir səbəbdən məşhurdur. Bu da onun qardaşları Karl və Valterlə birlikdə qədim dağ-mədən yeri olan Gədəbəydə 1864-cü ildə mis mədənini alması və onilliklər boyu - özünün qeyd etdiyi kimi - bu “cənnət məkan”- ında dağ-mədən fəaliyyətilə məşğul olması ilə bağlıdır.
Simens qardaşları Gədəbəydə geniş həcmli mis hasilatını XIX əsrin ikinci yarısında qurublar. V. Simens sonradan ölkəsinə dönərək, bir növ,  məşhur yazıçı Aleksandr Düma kimi Qafqaz səyahətnaməsi yazdı. Dümanın Qafqaz səyahətlərindən bəhs edən xatirələri nə qədər məşhur olsa da, Simensin xatirələrindən bir o qədər xəbərsizik.

Moderator.az xəbər verir ki, Simens həm də səfər əsnasında təkcə Gədəbəydə yox, Bakıda və Azərbaycanın başqa şəhərlərində olub.  Lakin onu ən çox valeh edən şəhər təbii ki, Bakı olub. Konkret olaraq, Bakıdakı neft mədənləri, şəhərin qədimliyi Simensi çox təəccübləndirib. O, Almaniyaya qayıtdıqdan sonra yazdığı  “Qafqaz səyahətləri”ndə Rusiyanın, eləcə də Qafqazın bir çox şəhərləri, yaşayış məntəqələri haqqında yazıb. Amma ən çox təriflədiyi şəhər isə Bakı olub. 
Moderator.az Simensin Bakı ilə bağlı xatirələrindən yalnız birini təqdim edir::

“Səfərin sonuna yaxın buna oxşar, amma çox daha hündür və bir-birlərinə yaxın olduğu görünən və yaxınlıqdakı bir təpəliyin zirvəsini bəzəyən taxta qüllələrdən ibarət bütün bir şəhər bizə xüsusi bir mənzərə bəxş etdi. 
Durbinlə daha dəqiq baxdıqda, bunun dərin quyuların qazılması üçün tikilən hündür buruq qüllələri olması aydın oldu. Bu, böyük liqroin quyulan olan ərazi idi. Liqroin buradan çoxlu kəmər xəttləri vasitəsilə qonşu “Qara şəhər” Bakıya - yəni həmin şəhərin çoxlu sayda neft emalı zavodları olan yeni salınan hissəsinə daşınır. Qəribə haldır ki, bir-birinə çox yaxın yerləşən, bəzən min futdan dərin qazma quyuları çox vaxt tam fərqli nəticələr verir. Tez-tez neft olan qata çatanda fantan vurur ki, bunun da liqroini yüz futdan çox hündürlüyə fişqınr. Bu zaman tez ətraf torpaqda göyə fışqıran liqroini toplamaq üçün çuxur qazılır. Amma quyunun məhsuldarlığı tez azalır; bir neçə həftədən sonra ümumiyyətlə daha, Bakıda deyildiyi kimi, “vurmağı” dayandırır. Və liqroin bu zaman qazma quyunun dərinliyindən nasosla yuxan vurulur. Qazma qüllələri buna görə olduğu kimi saxlayırlar ki, sonra ondan nasos qülləsi kimi istifadə etsinlər. Oncə nefti yuxarı fışqıran qazların elastiklik qüvvəsinin artıq tam itdiyi bir qazma quyusundan az arahda yeni giiclü bir quyu mənbəyinin yarana bilməsinin necə miimkün olmasını izalı etmək çətindir, çünki axı bütün mən- bələrin tək bir liqroin yatağına aid olması qəbul edilməlidir. Ümumən, neftin yaranma tarixı hələ qaranlıq qalır və buna görə onun bəşər sivilizasiyasmda özünə daimi bir yer təsbit edib- etməyəcəyini söyləmək çətindir. 
Bakının liqroin quyularının Rusiyadakı həyata və sənayeyə artıq necə böyük təsir etməsini bütün Rusiya dəmir yollarında rast gəlinən neft və mazut nəqli üçün anbar-vaqonlann yaranmış olan uzun sıralarından görmək olar. Rusiya meşələrinin demək olar ki hər yerdə çox güclü şəkildə seyrəkləşdiyindən və kömür filizlərinin yalnız Donda kifayət qədər mövcud olduğuna görə mazut və xam neft ucuz və asan daşınan yanacaq materialı kimi tez zaman ərzində böyük əhəmiyyət qazanmışdır. Rus lokomotivlərinin və çay gəmilərinin böyük bir qismi artıq indi neftlə qızdırılır və bu bizim Gədəbəydəki mis mədəni kimi Rusiyanın bəzi sənaye sahələri üçün dar günün dayağı olub”. 

Simens Bakıdan danışarkən, İçərişəhərə də biganə qalmayıb. Onu İçərişəhərdə ən çox bunlar maraqlandırıb:

“Bakının İçərişəhəri Xəzər dənizinin dik qalxan sahilində gözəl bir yerdə yerləşir. Çox müasirləşdirilmiş əbədi alovları olan liqroin quyuları ərazisindən, “qara şəhərdən” və İran şahının iqamətgahı olduğu dövrü xatırladan bir sıra maraqlı memarlıq nümunələrindən başqa bura gələn qonaqlar üçün şəhərin füsunkarlığı azdır. Buna baxmayaraq yaxşı havada dəmirdən olan gəmiylə dənizin dibindən yanar qazların çıxdığı sahildən uzaq olmayan bir yerə gedərək, Xəzər dənizini oda yaxmaqdan zövq almaq olar. Bu, sakit havada alışdırıla bilir və bu zaman uzun müddət gəminin ətrafında bir alov dənizi təşkil edir”.

MODERATOR.AZ

99 milyon illik ilan qalığı tapıldı - VİDEO
100 kq-lıq qızıl pulu oğurlayan ailənin 77 evi müsadirə edildi
Kim Kardaşyan: “Mən çox utancağam” - FOTOLAR
"Onların savadsızlığı, acizliyi hər zaman məni güldürüb və məndə hünər, şövq yaradıb..."
Vaxtı keçmiş göz qələmi istifadə etdi, 3 il ərzində tamamilə kor olacaq...
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Araşdırma
Ömrü uzadan qidalar: Xərçəngin və kəskin respirator xəstəliklərinin ölüm riskini aşağı salır...
Cəmiyyət
“Atamızı itirəndə onun beş yaşı var idi...”- Şəhid zabitimizin qardaşı...
Cəmiyyət
Dayanacaqlarda ödənişlər büdcəyə yox, ciblərə gedir - FOTOLAR
Cəmiyyət
“Biz hamımız bu teatra maraq göstərirdik və yenə də...”
Gündəm
“Onlar Azərbaycanın haqlı davasını müdafiə etməkdən imtina edə bilərlər”
Həftənin ən çox oxunanları
Tolik güllələnən icra başçısı haqqında heç kimin bilmədiyi FAKTI AÇIQLADI - FOTO
Kəlbəcərdə hazırlanan yeni terrorçu dəstələrin görüntüləri yayıldı - VİDEO
Sərhəddə Ermənistana yük daşıyan azərbaycanlılarla ermənilərin dialoqu - ŞOK VİDEO
"Əyalətdə özünü quldurbaşı kimi aparıb xalqın nifrətini qazananlar iqtidardan qovulmalıdır"
Melanyanın ayaqları mətbuat konfransında şorgöz Lavrovun "gözünə girdi"... -FOTO
Alimlərdən yeni kəşf - Çay insanlarda bu xəstəliyin qarşısını alır...
Yunis Səfərovla bağlı yeni şok məlumatlar üzə çıxdı: Sən demə, Tohid İbrahimbəyli... - FOTO
Emin Ağalarovun xanımının gəlinliyinin qiyməti məlum oldu - İnanmayacaqsız...
"Atam DİN-in polkovniki olsa da bizi bir dəfə də xidməti maşını ilə məktəbə göndərmədi"
Telekanallarımız və şou-biznesimiz MASONLARIN MƏKRLİ PLANLARINI İCRA EDİR...
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə