Xəbər lenti
23/04/2019 [18:25]:
Qadının mədəsindən xörək qaşığı çıxardılar - Qəribə olay...
23/04/2019 [18:11]:
“Formula-1" ilə əlaqədar Bakının bəzi məktəblərində tədris dayandırılıb
23/04/2019 [18:08]:
Serj Sarkisyaın 1 il öncəki istefası - TƏFƏRRÜATLAR
23/04/2019 [17:57]:
Tahir İmanov: "Yeddi ildir ki, onlar bizi avara qoyublar"
23/04/2019 [17:54]:
Hüseyn Abdullayevin məhkəməsində DSX əməkdaşları dindirilib
23/04/2019 [17:38]:
“Nar”-dan kənd məktəbinə dəstək
23/04/2019 [17:24]:
Sürücülərin NƏZƏRİNƏ: İki küçədə nəqliyyatın hərəkəti məhdudlaşdırılır
23/04/2019 [17:20]:
Uşaqların əsas problemləri - 801 müraciət edilib
23/04/2019 [17:18]:
Havaların qeyri-sabit keçməsinin səbəbi açıqlandı
23/04/2019 [17:13]:
Azərbaycanla YUNESKO arasında Saziş təsdiqlənib
23/04/2019 [17:11]:
Akademik Zərifə Əliyeva oftalmologiya elminin tərəqqisinə böyük töhfələr verib
23/04/2019 [17:04]:
Azərbaycanda 110 mindən çox insan peyvənd olunub
23/04/2019 [17:00]:
“Hüseyn nəzarət altındadır, vəziyyəti yaxşıdır” - Nazirlik
23/04/2019 [16:57]:
BSU-da startapla bağlı təlim keçirilib
23/04/2019 [16:56]:
Qubada yeniyetmə qız özünü körpüdən atıb
23/04/2019 [16:49]:
Dövlət Komitəsinin Sədri vətəndaşları qəbul edib
23/04/2019 [16:40]:
Müharibə veteranlarına birdəfəlik maddi yardım veriləcək
23/04/2019 [16:31]:
Paytaxtın ictimai nəqliyyatında çətinliklər yaranıb
23/04/2019 [16:29]:
XİN sazişin vaxtı ilə bağlı açıqlama yaydı
23/04/2019 [16:28]:
Bakı metrosunun 3 aylıq gəliri - 16,6 milyon manat
23/04/2019 [16:25]:
BSU-da “İslamda tolerantlıq” mövzusunda mühazirə keçirilib - FOTOLAR
23/04/2019 [16:24]:
Naxçıvanda orta aylıq əməkhaqqı artıb
23/04/2019 [16:12]:
Bu il Azərbaycana 7978 maşın gətirilib
23/04/2019 [16:08]:
Prezident: "Azərbaycan indi inkişafın yeni mərhələsindədir"
23/04/2019 [16:03]:
MTRŞ Real TV-yə yerüstü yayım üçün lisenziya verib
23/04/2019 [16:02]:
Müsəlman dükan sahibi  satıcının 400 minlik kəsirini bağışladı- İbrətamiz…
23/04/2019 [15:56]:
Bakıdakı şadlıq saraylarının bazarı öldü
23/04/2019 [15:53]:
Frankofoniya həftələrinin yekun konserti “Bakcell”in dəstəyilə keçirilib
23/04/2019 [15:47]:
Sərdar Cəlaloğlu: “Heç kəs müxalifətə rəhbərlik edə bilməz”
23/04/2019 [15:36]:
ADAU-nun rektoru İbrahim Cəfərov Bolqarıstanda səfərdədir
23/04/2019 [15:34]:
"Vətəndaşları narahat edən problemləri həll etməliyik" - İlham Əliyev
23/04/2019 [15:32]:
“İfaçıların səhhətinin üstündə əsirik ki, bu cür problemlər yaşanmasın...”
23/04/2019 [15:22]:
“Formula-1” yarışlarında işıq problemi olmayacaq
23/04/2019 [15:18]:
Ermənilər içməli sudan kütləvi zəhərləndi
23/04/2019 [15:14]:
Millət vəkili əhaliyə verilən təbii qaz limitinin artırılması təklifi ilə çıxış etdi
23/04/2019 [15:12]:
Niyaməddin Orduxanlı ARB TV-nin “Günə Baxış” verlişinin qonağı olub - VİDEO
23/04/2019 [15:01]:
İranın XİN-in başçısı ABŞ-a gedib
23/04/2019 [14:48]:
Rusiyada müflis vətəndaşların sayı 100 mini keçib
23/04/2019 [14:38]:
Fransalı deputat: "Sarı jiletlilər" Azərbaycandakına bənzər islahatlar tələb edirlər"
23/04/2019 [14:38]:
“O, bu gün adını daşıyan məktəbdə təhsil alıb, bir ata kimi mənim üçün ağrılıdır ki..."
23/04/2019 [14:35]:
Nəvələr babalarının kəsdiyi başlara görə təzminat tələb edir: Bütün tarixçilər şokda...
23/04/2019 [14:32]:
ADPU-da "Kitab bilik mənbəyidir" mövzusunda tədbir keçirilib
23/04/2019 [14:24]:
Bakıda məktəbdən 7500 manatlıq oğurluq edildi
23/04/2019 [14:20]:
Gömrükçülər narkotik vasitə aşkarlayıb
23/04/2019 [14:17]:
Nazirlikdən qar uçqununda həlak olan hərbçilərlə bağlı məlumat
23/04/2019 [14:10]:
“Eurovision 2019” təmsilçimizin tanıtım çarxı çəkilib - VİDEO
23/04/2019 [14:08]:
“Biz onun timsalında əsl vətənpərvəri itirmişik”
23/04/2019 [14:07]:
İlham Əliyev vətəndaşlarla görüşdü - FOTOLAR
23/04/2019 [13:56]:
Saakaşvili: "Eybi yox, bir az dözərəm"
23/04/2019 [13:52]:
Qənirə Paşayeva Əhməd bəy Ağaoğluna abidə qoymağa ÇAĞIRDI
23/04/2019 [13:52]:
Yük göndərmə qaydaları dəyişdirilir – Milli Məclis təsdiqlədi
23/04/2019 [13:48]:
Təhsil ekspertləri Ceyhun Bayramovun nazir işlədiyi 365 günə qiymət verdilər...
23/04/2019 [13:45]:
Prezident Mərdəkan-Qala yolunun açılışında oldu
23/04/2019 [13:38]:
Spiker: “Nə üçün müharibəyə çağırış etməliyik?!”
23/04/2019 [13:32]:
“Bizdə bu sahədə vəziyyət ağlamalıdır...”
23/04/2019 [13:30]:
Aqil Abbas İsmayıl Ömərovun müdafiəsinə qalxdı
23/04/2019 [13:24]:
Kəşfiyyat və əks-kəşfiyyat subyektlərinin hərbi qulluqçularının pensiyası artırıldı
23/04/2019 [13:16]:
Bakıda 14 dərəcə isti olacaq
23/04/2019 [13:13]:
“ASAN xidmət”in 108 “Çağrı” mərkəzinə 3 milyonuncu zəng
23/04/2019 [13:09]:
Deputat azərbaycanlı jurnalistlərin Qarabağa getmək təkliflərini qınadı
23/04/2019 [13:07]:
Onlar İTV-nin Yayım Şurasına üzv seçildilər - ADLAR
23/04/2019 [13:06]:
Diaspor Gənclərinin II Yay düşərgəsində iştirak üçün 44 ölkədən 352 nəfər müraciət edib
23/04/2019 [13:05]:
"Bu təxribatçılar dərk etməlidir ki, Mübariz Mənsimov başqa bir ölkənin vətəndaşıdır"
23/04/2019 [13:00]:
Hitler həqiqətən Argentinaya qaçıb? – FTB açıqladı
23/04/2019 [12:56]:
Uçqunda itən hərbçilərimizdən birinin meyiti tapıldı
23/04/2019 [12:54]:
İsmayıllıda qadınları fahişəliyə cəlb edən sahibkar tutulub
23/04/2019 [12:50]:
BMT-dən Azərbaycana qarşı təxribat - Azay Quliyev çağırış etdi
23/04/2019 [12:44]:
Tarixdə iz qoyan 11 dahinin əziyyət çəkdiyi nadir XƏSTƏLİKLƏR
23/04/2019 [12:42]:
Pensiya artımından kənarda qalanların problemi həll edildi
23/04/2019 [12:37]:
“Rusiya Cənubi Qafqazda möhkəmlənməyə çalışır” – Polad qanadların gətirdiyi mesaj...
23/04/2019 [12:36]:
Ümumdünya Kitab Günündə “Nar”dan kənd məktəbinə dəstək - FOTO
23/04/2019 [12:34]:
Millət vəkili BNA-nı quru yuyub yaş sərdi: "Hələ çəkilən ağ boyanın keyfiyyətini demirəm..."
23/04/2019 [12:32]:
Məmmədyarovun bacısı Dünya Kubokuna vəsiqə qazandı
23/04/2019 [12:24]:
Anar Məmmədxanovun anım günüdür
23/04/2019 [12:22]:
Rusiya Ermənistana yeni nəsil qırıcılar göndərir
23/04/2019 [12:20]:
BSU tələbələri Cocuq Mərcanlıda - FOTOLAR
23/04/2019 [12:17]:
Baş redaktorlardan Allahşükür Paşazadə haqqındakı prezident sərəncamına ŞƏRH
23/04/2019 [12:14]:
Generalın qalstukunda gizli kamera –Baş redaktoru necə “ilişdiriblər”…
23/04/2019 [12:09]:
"Tanınmış şəxsiyyətlərlə, dəyər daşıyıcılarıyla cəmiyyət arasında bu qədər sədd yaratmaq olmaz”
23/04/2019 [12:09]:
Bu rayonlar üzrə IX sinif şagirdlərinin buraxılış imtahanının nəticələri açıqlandı –Cavabları necə yoxlamaq olar?
Bütün arxiv bir sırada
11/07/2018 [20:33] - Araşdırma - ( 5312 dəfə baxılıb)

AXC hökumətinin ana dilini zəif bilən müəllimlərə sərt xəbərdarlığı – Tikilməyən universitetlər




Moderator.az Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illik yubileyi və 2018-ci il “Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti” ili münasibəti ilə ADR-lə bağlı silsilə tarixi yazılara davam edir.


Bu dəfə Cümhuriyyət hökumətinin təhsil sahəsində həyata keçirdiyi, lakin çox təəssüf ki, araşdırmalardan kənarda qalan məsələlərdən söhbət açacaq.


Amma onu da qeyd edək ki, bir neçə il bundan əvvəl BDU-nun Filologiya fakültəsinin Müasir Azərbaycan dili kafedrasını ADR-in məktəb, dil və təhsillə bağlı gördüyü işlər barəsində geniş araşdırmalardan ibarət monoqrafiya hazırlayıblar.


Qeyd edək ki, yazıda həmin mənbəyə aid faktlardan da istifadə edilib:


Bu mövzuda toxunacağımız ilk məsələ ADR hökumətinin pedaqoji institut yaratmaqla bağlı atdığı addımlardır.

M.Ə.Rəsulzadədən sonra Y.Əhmədov çıxış edərək deyir ki, onların fraksiyası ümumən universitet açılmasını başa düşür, ancaq söhbət onun vaxtının çatmasından gedir...

“Azərbaycan” qəzetinin 29 aprel 1919-cu il tarixli sayında “Pedaqoji institut açılmasının planlaşdırılması” haqqında məlumat dərc olunur. Burada deyilir: "Məsələsi artıq müsbət həll olunmuş universitetdən başqa, Xalq Maarif Nazirliyi yeni tədris ilinin başlanğıcında pedaqoji institut - orta məktəblər üçün pedaqoqlar hazırlayan ali təhsil müəssisəsi açılmasını planlaşdırır».

Tarixi qeyddən də anladıq ki, burada söhbət indiki Bakı Dövlət Universitetindən gedir. Yəni, Rəsulzadənin rəhbəri olduğu hökumət 1919-cu ildə Bakı Dövlət Universitetini açandan sonra pedaqoji istiqamətdə ali tədris müəssisəsi də yaratmaq istəyirmiş. Lakin çox təəssüf ki, istila buna imkan vermədi.

 

Ümumən,  AXC maarif məsələsi dövlətin, az qala, birinci dərəcəli problemi kimi həyata keçirilirdi. Adıçəkilən mənbədə bu barədə yazılır:

 

“Bir tərəfdən, ümumtəhsil məktəblərinin şəbəkəsini genişləndirmək, ali məktəblər açmaq kimi mühüm problemlərin həlli ilə əlaqədar işlər aparılır, digər tərəfdən Azərbaycan dilində tədrisin həyata keçirilməsi, ali məktəblərdə Azərbaycan dili kafedralarının təşkili nəzərdə tutulurdu. Bu işlər ardıcıl davam etdirilirdi. Azərbaycan Cümhuriyyəti dövründə ana dilində dərs deyən müəllimlərin çatışmaması özünü göstərirdi. Mövcud müəllimlərin də bir qismi ana dilini və milli fənləri lazımi dərəcədə bilmirdilər. Bu da narahatlıq doğurur və bu sahədə ciddi tədbirlərə əl atılmasını tələb edirdi. Belə tədbirlər də görülürdü. Məsələn, 1919-cu il fevralın 7-də məktəb komissiyasının sədri şəhər türk ibtidai məktəblərinin müəllimlərinə aşağıdakı məzmunda müraciət edir:


"Milliləşdirilmiş ibtidai və ali ibtidai şəhər məktəblərinin cənab öyrədicilərinin çoxu ana dilini və milli tədris fənlərini lazımi dərəcədə bilmirlər, bununla əlaqədar olaraq, Türk məktəblərinin müəllimlərindən və müəllimələrindən xahiş edirəm ki, ana dili və ədəbiyyatı sahəsində öz biliklərini artırmağa və dərinləşdirməyə ciddi diqqət yetirsinlər, zira məktəblərin bütünlüklə milliləşdirilməsi ilə əlaqədar olaraq vacibdir ki, öyrədicilər hazırlıqlarına görə bu məktəblərin tələblərinə cavab versinlər. Bu tədris ilinin sonuna yaxın sınaq təşkil ediləcək, lazımi dərəcədə bilik və hazırlıq nümayiş etdirməyənlər bundan sonra məktəblərdə dərs deməyə buraxılmayacaqlar. Bu məsələni xüsusi ilə indiki ildə təyinat alanların nəzərinə çatdırıram. Şəhər hakimiyyəti vəziyyətin ciddiliyini hiss edərək və öz biliklərini artırmaq istəyənlərin arzularına rəğmən kurslar açır və o kurslara davamiyyəti təkidlə məsləhət görürəm».

 

Daha çox narahatçılıq müəllimlərin sayca azlığı ilə və müəllim hazırlayan məktəblərin olmaması ilə əlaqədar idi.


1919-cu ilin oktyabr ayında Xalq Maarif Nazirinin "Tədris müəssisələrinin açılması haqqında qanun layihəsinə izahat qeydində oxuyuruq:


Azərbaycan Respublikasının ərazisində cəmi üç müəllimlər seminariyası var ki, bunlar hər il ən çoxu əlli müəllim buraxır. İndiki dövrdə müəllimlərin böyük çatışmazlığı, hər il müəllimlərin sırasının azalmasını nəzərə alsaq, tamamilə aşkar və aydın olacaqdır ki, hazırkı üç müəllimlər seminariyası indiki məktəbləri lazımi dərəcədə müəllim kadrları ilə təmin edə bilməyəcəkdir; hələ onu demirik ki, ümumi icbari təhsilin həyata keçirilməsi ilə əlaqədar olaraq, hər il respublikanın ərazisində təxminən 35 yeni məktəb açılacaqdır... Hərçənd ikiillik pedaqoji kursların açılması üzrə çoxlu layihələr hazırlanır, ancaq pedaqoji kursların açılması müvəqqəti tədbirdir... Deyilənlərə uyğun olaraq, daha dörd müəllimlər seminariyasının Nuxa və Şuşa şəhərlərində və iki qadın seminariyasının Bakıda və Nuxada; seminariyaların nəz- dində nümunəvi məktəblər və hər bir məktəbin tərkibində, hələlik, (1919-1920-ci tədris ili üçün) hazırlıq və birinci siniflər açılması lazım gəlir. Nazir sonra seminariyaların həmin şəhərlərdə təşkilinin səbəblərini aydınlaşdırır və əsaslandırır.


MODERATOR.AZ

 

Baş redaktorlardan Allahşükür Paşazadə haqqındakı prezident sərəncamına ŞƏRH
İcra başçısının Şəmkirdəki nəhəng biznesi-qızıl balıq, maral və taxıl... -FOTOLAR
14 ildir bu at hər gün şəhərdə tək gəzir - FOTOLAR
Ağalar Vəliyev daha 30 seçicisini Məşhəd ziyarətinə göndərdi - FOTOLAR
İstanbul seçkisi yenidən sual altında - YSK hər an Türkiyəni şoka salan qərar verə bilər...
"AQRO" İnvest & İstehsalat
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Cəmiyyət
Müsəlman dükan sahibi  satıcının 400 minlik kəsirini bağışladı- İbrətamiz…
Cəmiyyət
“İfaçıların səhhətinin üstündə əsirik ki, bu cür problemlər yaşanmasın...”
Mədəniyyət
“Biz onun timsalında əsl vətənpərvəri itirmişik”
Cəmiyyət
“Əleyhimizə səsləndirilən fikirlərin hamısı cəfəngiyyatdır, həmin adamların cavabını verəcəm”
Cəmiyyət
Ağalar Vəliyevin ölkə təhsilinə göstərdiyi dəstək əlahəzrət rəqəmlərin dili ilə...
Həftənin ən çox oxunanları
Ukraynanın yeni birinci xanımı: Yelena Zelenskaya kimdir? (FOTOLAR)
“Qarabağ Ermənistanla birləşməlidir” – Prezidentliyə namizəddən sərsəm bəyanat
Ermənilər Aprel savaşı haqda cizgi filmi də çəkdi...-FOTO+VİDEO
“Gənc qızları rayonlardan Bakıya gətirib fahişəliyə cəlb edirlər” - Həyəcan təbili...
Kəndin imamı evə ikinci arvad gətirdi, mərəkə qopdu - Davanın GÖRÜNTÜLƏRİ - VİDEO
Direktorun təcavüz etdiyi tələbə yandırıldı - DƏHŞƏT...
“A.Mamikonyan və qrupu 1997-ci ildə Xətai metrosu yaxınlığında  yaşayıb və...” 
"İran fəlakət qarşısında- Azərbaycana da böyük təhlükə var..."
""Space"in rəhbəri heç olmazsa öz kanalına baxırmı, bu, söyüşdən də pisdir" - QALMAQAL
"Bu millət erməniyə necə qalib gələ bilər?" - Millət vəkilindən həyəcan təbili...
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2019
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və s. işlər üçün əlaqə:
Telefon: 0502711225, 0507440247 (Whatsapp)
e-mail: [email protected]