Xəbər lenti
17/01/2019 [17:24]:
Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin rəisi vətəndaşları qəbul edib
17/01/2019 [17:21]:
BMM-də “Fransada İnsan Hüquqlarına dair İçtimai dinləmələr” adlı içtimai dinləmələr keçirildi
17/01/2019 [17:18]:
Rəsulzadənin barelyefini oğurlayan şəxs tutuldu
17/01/2019 [17:06]:
Əhalinin sülhə hazırlanması nə deməkdir? - Xarici İşlər Nazirliyindən Qarabağ AÇIQLAMASI
17/01/2019 [16:49]:
Hacı Nuranın gizli sirri - Özü ilə gəzdirir
17/01/2019 [16:33]:
Güclü külək Goranboyda transformatoru dayağından aşırdı, partlayış baş verdi...
17/01/2019 [16:33]:
Gürcüstanda 5 yaşlı azərbaycanlı uşaq "donuz qripi"nə yoluxub
17/01/2019 [16:25]:
Rusiyada bəbir təlimçiyə hücum etdi
17/01/2019 [16:19]:
“Əsgər qucağımdakı yaralını başından avtomatın qundağı ilə vurub öldürdü...” - Qanlı Yanvarın həkimi
17/01/2019 [16:17]:
Azercell ilə rominqdə onlayn ol
17/01/2019 [16:15]:
Ekologiya Nazirliyi: Bakıda küləyin sürəti 30 m/s, Sumqayıtda 40 m/s-ə çatır
17/01/2019 [16:13]:
Avropa İttifaqı Nümayəndəliyinin müvəqqəti işlər vəkili Gəncədədir
17/01/2019 [16:08]:
Tarixçi-deputat: “Nəsiminin məzarının Hələbdə qalmasının tərəfdarıyam”
17/01/2019 [16:07]:
Ramil Usubovdan daha yeddi təyinat - SİYAHI
17/01/2019 [16:05]:
Qar Türkiyəni əsir aldı: 48 kəndlə əlaqə kəsildi - FOTO
17/01/2019 [15:51]:
Güclü küləyin əsməsi nəticəsində bu saata qədər xəsarət alan olmayıb - Səhiyyə Nazirliyi
17/01/2019 [15:50]:
Seksoloq: "60 yaşa kimi bakirəliyin qorunması qürur məsələsi deyil"
17/01/2019 [15:50]:
"Bu, ümumi bəladır və onunla istər media, istərsə də hər bir vətəndaş fəal mübarizə aparmalıdır"
17/01/2019 [15:32]:
4700,3 mln. manat profisit yaranıb – Maliyyə Nazirliyi
17/01/2019 [15:30]:
Altı yaşlı qızı ilə dünyanı gəzmək üçün işindən ayrıldı - FOTOLAR
17/01/2019 [15:28]:
Mirəliyev pişiyi 9-cu mərtəbədən atıb - “Bu kişi manyak imiş...”
17/01/2019 [15:20]:
Qurban Qurbanovdan sərt qərar - Onu əvəzedici heyətə göndərdi
17/01/2019 [15:15]:
Gürcüstanda “donuz qripi”ndən sonra qızılca yayıldı - 17 gündə 312 nəfər
17/01/2019 [15:12]:
Bakıda güclü külək TIR-ı aşırdı - VİDEO
17/01/2019 [15:09]:
20 Yanvarın “açılmayan gülləsi” - Primakov Allahşükür Paşazadəyə hakimiyyəti ələ almağı niyə təklif etmişdi? - TARİX
17/01/2019 [15:04]:
ABŞ-da qətlə yetirilən azərbaycanlının cənazəsi ölkəyə GƏTİRİLİR
17/01/2019 [15:02]:
Zakir Həsənov İranın Baş Qərargah rəisi ilə nədən DANIŞDI?
17/01/2019 [14:55]:
İki erməni əsgəri minaya düşdü
17/01/2019 [14:53]:
“Dünyanın heç bir musiqisi muğamlarımız qədər dərinliyə və duyğusallığa malik deyil”
17/01/2019 [14:51]:
Məhəmməd Əli: “Peyğəmbərim Həzrəti Məhəmmədin(s) adını ayaq altına qoydurmaram”
17/01/2019 [14:49]:
Tramadolun dövriyyəsi ilə bağlı qanunvericiliyə edilən dəyişiklik qüvvəyə mindi
17/01/2019 [14:48]:
Qorxulu siklon artıq Azərbaycandadır
17/01/2019 [14:23]:
20 Yanvarın Şəhidlər Günü elan olunması təklif edildi
17/01/2019 [14:21]:
Lion Universitetində partlayış baş verib - VİDEO
17/01/2019 [14:21]:
“Azərbaycan ordusu birinci müdafiə xəttini yarsa....” – Erməni politoloqdan XƏBƏRDARLIQ
17/01/2019 [14:18]:
Polkovnik Qəddafinin haqqı Liviyalıların burnundan gəlir -Ölkə qaçılmaz su fəlakəti qaqrşısındadır
17/01/2019 [14:17]:
Nazirlik rayon təhsil şöbələrinin ləğv edilməsi barədə məlumatlara münasibət bildirdi
17/01/2019 [14:10]:
Sergey Lavrov: “Bizim türk həmkarlarımızda suallar yaranıb”
17/01/2019 [14:09]:
Bakı Nəqliyyat Agentliyi bəzi yollarda sürət həddini aşağı saldı
17/01/2019 [14:07]:
Avtomobil nəhəngləri elektromobillərə 300 milyard dollar ayırır –Yeni texnologiyanın tətbiqi sürətlə genişləndirilir
17/01/2019 [14:03]:
Rusiya ilə Qərb arasında “Balkan savaşı” –Karnegi Fondu ziddiyyətlərin perspektivlərini təhlil edib
17/01/2019 [13:58]:
Yanvarın 17-də Gürcüstanda matəm günü elan olunub
17/01/2019 [13:55]:
Sabahın havası – yollar buz bağlayacaq
17/01/2019 [13:37]:
Ramil Usubov daha bir rəisin yerini dəyişdi
17/01/2019 [13:30]:
Prezident Administrasiyasının rəsmisi dini radikalizmə qarşı mübarizəyə səslədi
17/01/2019 [13:28]:
Beyons Bakıya gəlir?
17/01/2019 [13:14]:
Sabunçuda əməliyyat: Silahlı şəxs tutuldu - FOTOLAR
17/01/2019 [13:14]:
“Belə “kişi”nin boyunu yerə soxum”
17/01/2019 [13:10]:
Düşmən sərhədyanı ərazidə  raket-sursat anbarları inşa etdi-VİDEO
17/01/2019 [13:04]:
Trapmın keçmiş arvadı şəkilləri ilə meydan oxudu - FOTOLAR
17/01/2019 [12:59]:
Vilayət Quliyev Macarıstanda təhsil alan azərbaycanlıların sayını AÇIQLADI
17/01/2019 [12:56]:
Bakıda sulu qar yağır -Dənizdə dalğanın hündürlüyü 5.3 metrə çatdı
17/01/2019 [12:56]:
Küləklə Azərbaycana “donuz qripi” gəlib? - RƏSMİ
17/01/2019 [12:54]:
SOCAR 2500 neftçini təxliyə etdi - Ən son məlumat
17/01/2019 [12:52]:
Milli Məclis muğam sənəti ilə bağlı sənədi müzakirəyə çıxaracaq
17/01/2019 [12:49]:
Bakı Nəqliyyat Agentliyində TƏYİNAT
17/01/2019 [12:34]:
Ələtdə yükqaldırma əməliyyatları dayandırıldı - RƏSMİ
17/01/2019 [12:31]:
Aleksandr Lapşin əlini erməni ətəyindən üzmək istəmir
17/01/2019 [12:29]:
Əl çantasında bəyən olunmayan valyuta aşkarlandı
17/01/2019 [12:27]:
Siqaretləri avtomobildə gizlədərək keçirmək istədi
17/01/2019 [12:25]:
Narkotik vasitə və psixotrop maddə aşkarlandı
17/01/2019 [12:20]:
“Kitabların oxunması məcburiləşdirilməlidir” - Əflatun Amaşov
17/01/2019 [12:19]:
"Kənd kitabxanaları bağlanıb, nə var ki, işçiyə 120 manat maaş verilirdi" - Aqil Abbasdan etiraz
17/01/2019 [12:18]:
“Bu hadisə qərənfil obrazını tamamilə dəyişdirdi”
17/01/2019 [12:16]:
Alagöz dağında tank döyüşü başlandı-FOTOLAR
17/01/2019 [12:13]:
Ləğv edilən dövlət qurumlarına müsahibələr dayandırıldı - RƏSMİ
17/01/2019 [12:12]:
“Çap məhsulları ƏDV-dən azad edilsin”
17/01/2019 [12:06]:
Bakıda gözlənilən tornado Elman Rüstəmovla Əhməd Əhmədzadəni Londondan vurdu - FOTOLAR
17/01/2019 [12:01]:
“Ümumiyyətlə, köhnə kitabxanaların yenidən qurulması təqdir olunacaq bir addımdır...”
17/01/2019 [11:57]:
Aclıq və ölümlə döyüşən şagirdlər, bombalanan məktəblər, əlacsız müəllimlər –TƏSİRLİ VİDEO
17/01/2019 [11:55]:
Təbii fəlakətlərdən hər il Azərbaycana 250-300 milyon dollar zərər dəyir
17/01/2019 [11:54]:
Teatr, kino və efir məkanında tütün qadağası ilə bağlı dəqiq parametrlər müəyyənləşdirilə bilər
17/01/2019 [11:53]:
Müəllimlər məktəbli kitabçasını necə yazmalıdırlar? – Edilən xətalar, vacib qaydalar
17/01/2019 [11:50]:
“Bəziləri bunu kitabxanların ləğvi kimi izah etməyə çalışır” - Komitə sədri
17/01/2019 [11:48]:
Aqil Abbas kitabxana problemi HAQDA: “Ad çəkəndə küsürlər”
17/01/2019 [11:46]:
Vəkillər Kollegiyasının dəstəyi ilə beynəlxalq məhkəmə müsabiqəsinin Azərbaycan seçimləri keçirilir
17/01/2019 [11:42]:
Şamaxı və ətraf rayonların əhalisinin diqqətinə: Pulsuz hüquqi yardım
17/01/2019 [11:38]:
“Misir Mərdanov sona qədər ekspert institutunu nüfuzdan salmağa çalışdı” - İTTİHAM
17/01/2019 [11:33]:
Aİİ-də “Sən uğura layiqsən, uğur sənsən” mövzusunda seminar keçirildi
17/01/2019 [11:31]:
Cüdo üzrə azərbaycanlı Amerika çempionu... - FOTOLAR
Bütün arxiv bir sırada
11/07/2018 [20:33] - Araşdırma - ( 5269 dəfə baxılıb)

AXC hökumətinin ana dilini zəif bilən müəllimlərə sərt xəbərdarlığı – Tikilməyən universitetlər




Moderator.az Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illik yubileyi və 2018-ci il “Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti” ili münasibəti ilə ADR-lə bağlı silsilə tarixi yazılara davam edir.


Bu dəfə Cümhuriyyət hökumətinin təhsil sahəsində həyata keçirdiyi, lakin çox təəssüf ki, araşdırmalardan kənarda qalan məsələlərdən söhbət açacaq.


Amma onu da qeyd edək ki, bir neçə il bundan əvvəl BDU-nun Filologiya fakültəsinin Müasir Azərbaycan dili kafedrasını ADR-in məktəb, dil və təhsillə bağlı gördüyü işlər barəsində geniş araşdırmalardan ibarət monoqrafiya hazırlayıblar.


Qeyd edək ki, yazıda həmin mənbəyə aid faktlardan da istifadə edilib:


Bu mövzuda toxunacağımız ilk məsələ ADR hökumətinin pedaqoji institut yaratmaqla bağlı atdığı addımlardır.

M.Ə.Rəsulzadədən sonra Y.Əhmədov çıxış edərək deyir ki, onların fraksiyası ümumən universitet açılmasını başa düşür, ancaq söhbət onun vaxtının çatmasından gedir...

“Azərbaycan” qəzetinin 29 aprel 1919-cu il tarixli sayında “Pedaqoji institut açılmasının planlaşdırılması” haqqında məlumat dərc olunur. Burada deyilir: "Məsələsi artıq müsbət həll olunmuş universitetdən başqa, Xalq Maarif Nazirliyi yeni tədris ilinin başlanğıcında pedaqoji institut - orta məktəblər üçün pedaqoqlar hazırlayan ali təhsil müəssisəsi açılmasını planlaşdırır».

Tarixi qeyddən də anladıq ki, burada söhbət indiki Bakı Dövlət Universitetindən gedir. Yəni, Rəsulzadənin rəhbəri olduğu hökumət 1919-cu ildə Bakı Dövlət Universitetini açandan sonra pedaqoji istiqamətdə ali tədris müəssisəsi də yaratmaq istəyirmiş. Lakin çox təəssüf ki, istila buna imkan vermədi.

 

Ümumən,  AXC maarif məsələsi dövlətin, az qala, birinci dərəcəli problemi kimi həyata keçirilirdi. Adıçəkilən mənbədə bu barədə yazılır:

 

“Bir tərəfdən, ümumtəhsil məktəblərinin şəbəkəsini genişləndirmək, ali məktəblər açmaq kimi mühüm problemlərin həlli ilə əlaqədar işlər aparılır, digər tərəfdən Azərbaycan dilində tədrisin həyata keçirilməsi, ali məktəblərdə Azərbaycan dili kafedralarının təşkili nəzərdə tutulurdu. Bu işlər ardıcıl davam etdirilirdi. Azərbaycan Cümhuriyyəti dövründə ana dilində dərs deyən müəllimlərin çatışmaması özünü göstərirdi. Mövcud müəllimlərin də bir qismi ana dilini və milli fənləri lazımi dərəcədə bilmirdilər. Bu da narahatlıq doğurur və bu sahədə ciddi tədbirlərə əl atılmasını tələb edirdi. Belə tədbirlər də görülürdü. Məsələn, 1919-cu il fevralın 7-də məktəb komissiyasının sədri şəhər türk ibtidai məktəblərinin müəllimlərinə aşağıdakı məzmunda müraciət edir:


"Milliləşdirilmiş ibtidai və ali ibtidai şəhər məktəblərinin cənab öyrədicilərinin çoxu ana dilini və milli tədris fənlərini lazımi dərəcədə bilmirlər, bununla əlaqədar olaraq, Türk məktəblərinin müəllimlərindən və müəllimələrindən xahiş edirəm ki, ana dili və ədəbiyyatı sahəsində öz biliklərini artırmağa və dərinləşdirməyə ciddi diqqət yetirsinlər, zira məktəblərin bütünlüklə milliləşdirilməsi ilə əlaqədar olaraq vacibdir ki, öyrədicilər hazırlıqlarına görə bu məktəblərin tələblərinə cavab versinlər. Bu tədris ilinin sonuna yaxın sınaq təşkil ediləcək, lazımi dərəcədə bilik və hazırlıq nümayiş etdirməyənlər bundan sonra məktəblərdə dərs deməyə buraxılmayacaqlar. Bu məsələni xüsusi ilə indiki ildə təyinat alanların nəzərinə çatdırıram. Şəhər hakimiyyəti vəziyyətin ciddiliyini hiss edərək və öz biliklərini artırmaq istəyənlərin arzularına rəğmən kurslar açır və o kurslara davamiyyəti təkidlə məsləhət görürəm».

 

Daha çox narahatçılıq müəllimlərin sayca azlığı ilə və müəllim hazırlayan məktəblərin olmaması ilə əlaqədar idi.


1919-cu ilin oktyabr ayında Xalq Maarif Nazirinin "Tədris müəssisələrinin açılması haqqında qanun layihəsinə izahat qeydində oxuyuruq:


Azərbaycan Respublikasının ərazisində cəmi üç müəllimlər seminariyası var ki, bunlar hər il ən çoxu əlli müəllim buraxır. İndiki dövrdə müəllimlərin böyük çatışmazlığı, hər il müəllimlərin sırasının azalmasını nəzərə alsaq, tamamilə aşkar və aydın olacaqdır ki, hazırkı üç müəllimlər seminariyası indiki məktəbləri lazımi dərəcədə müəllim kadrları ilə təmin edə bilməyəcəkdir; hələ onu demirik ki, ümumi icbari təhsilin həyata keçirilməsi ilə əlaqədar olaraq, hər il respublikanın ərazisində təxminən 35 yeni məktəb açılacaqdır... Hərçənd ikiillik pedaqoji kursların açılması üzrə çoxlu layihələr hazırlanır, ancaq pedaqoji kursların açılması müvəqqəti tədbirdir... Deyilənlərə uyğun olaraq, daha dörd müəllimlər seminariyasının Nuxa və Şuşa şəhərlərində və iki qadın seminariyasının Bakıda və Nuxada; seminariyaların nəz- dində nümunəvi məktəblər və hər bir məktəbin tərkibində, hələlik, (1919-1920-ci tədris ili üçün) hazırlıq və birinci siniflər açılması lazım gəlir. Nazir sonra seminariyaların həmin şəhərlərdə təşkilinin səbəblərini aydınlaşdırır və əsaslandırır.


MODERATOR.AZ

 

Altı yaşlı qızı ilə dünyanı gəzmək üçün işindən ayrıldı - FOTOLAR
Polkovnik Qəddafinin haqqı Liviyalıların burnundan gəlir -Ölkə qaçılmaz su fəlakəti qaqrşısındadır
"Kənd kitabxanaları bağlanıb, nə var ki, işçiyə 120 manat maaş verilirdi" - Aqil Abbasdan etiraz
“Misir Mərdanov sona qədər ekspert institutunu nüfuzdan salmağa çalışdı” - İTTİHAM
"Qılıncla qadını qoruyan biz kişilər, o qədər acizik ki, indi onları videoyla şantaj edirik?!"
"AQRO" İnvest & İstehsalat
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Dünya
Trapmın keçmiş arvadı şəkilləri ilə meydan oxudu - FOTOLAR
Köşə
Mərdimazar...
Cəmiyyət
Güneyli soydaşlarımız sovet rejiminə qarşı mücadilədə... - Nəsiman Yaqublu yazır...
Cəmiyyət
Qış mövsümünün yeni bəlası - Mədə qripi...
Gündəm
“Erməni probleminin araşdırılması üçün ayrıca institutlar yaradılmalıdır”
Həftənin ən çox oxunanları
ABŞ prezidentinin Stalinə verdiyi məxfi məktubda Azərbaycan haqda nə yazılmışdı?..
Qarşı cinsə marağı azalan, intim hissləri qaydasında olmayan cütlüklər onu çeynəsələr...
Putin Paşinyanı qucaqlayır, Lukaşenko İrəvan yolçuluğunda... - Bəs biz nəyi gözləyirik?
"Bu ölkənin şeyxi hara baxır, Anar, Çingiz Abdullayev, Ramiz Rövşən və digərləri hara baxır?"
Bu ölkədən idxal olunan 7 ərzağı başınıza silah dirəsələr də YEMƏK OLMAZ!!!
Azərbaycanda boşanma iddiası qaldıranların çoxu kişilərdir - Səbəb UTANCVERİCİDİR
Bakıda gözlənilən tornado Elman Rüstəmovla Əhməd Əhmədzadəni Londondan vurdu - FOTOLAR
Ucarda dəhşət: 16 yaşlı qız qaçırılıdı, zorlandı, sonra ailəsinə qaytarıldı - VİDEO
“102-ci baza ləğv edilsə, Qarabağda  genişmiqyaslı müharibə başlayacaq...”
Şəhər meri 30 il kirayədə yaşayan süpürgəçiyə ev verdi-İbrətamiz- FOTOLAR  
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə