Xəbər lenti
12/12/2018 [00:33]:
Vüqar Əhməd AMEA Ədəbiyyat institutuna şöbə müdiri təyin edildi
11/12/2018 [23:58]:
"Əsas olan seçicilər üçün əlçatan olmaqdır, məkan önəmli deyil..."
11/12/2018 [23:51]:
Parlamentdə yer almayan ən populyar partiya...
11/12/2018 [23:41]:
ATƏT PA sədri: "İşğalçılara qarşı sanksiyalar tətbiq olunmalıdır"
11/12/2018 [23:31]:
Məhkəmə azərbaycanlını yüksək vəzifəyə bərpa etdi –Ukraynada Roman Nəsirova qarşı iddialar sübut olunmayıb
11/12/2018 [23:29]:
“Ərdoğan artıq mənə iki gündən bir yox, altı gündən bir “Hitler” deyir”
11/12/2018 [23:01]:
Saday Şəkərli Mübariz Mənsimova müraciət etdi: "Əyilmədim, yalvarıb kiməsə əl açmadım...."
11/12/2018 [22:55]:
Rus səfir, pop-ulduz, ağır atlət, hüquqşunas... - Trampın impiçmenti üçün hansı sübutlar toplanıb?
11/12/2018 [22:52]:
Vladimir Solovyov bu elanı ermənilərlə müzakirəyə çıxaracaq...
11/12/2018 [22:41]:
Tereza Mey “Mercedes”dən düşə bilmədi - Qapısı bağlandı
11/12/2018 [22:22]:
Rihannanın qəribə kaprizləri - “Razetka”, güldan...
11/12/2018 [22:05]:
Nazir USAİD-in missiya direktoru ilə görüşdü -FOTOLAR
11/12/2018 [22:02]:
2019-cu ilin Ay tutulmaları mafiyaların süqut edəcəyini xəbər verir
11/12/2018 [21:58]:
Nazirlikdə balıqçılığın və akvakulturanın inkişafı ilə bağlı görüş keçirildi - Foto
11/12/2018 [21:49]:
Faiq Ələkbərli Türkiyədə konfrans verəcək
11/12/2018 [21:41]:
ADNSU-da Heydər Əliyevin anım günü qeyd olundu
11/12/2018 [21:31]:
Yüksək təzyiqdən əziyyət çəkənlər üçün ən faydalı məhsullar
11/12/2018 [21:25]:
ƏƏSMN-də Heydər Əliyevin anım mərasimi keçirildi
11/12/2018 [21:18]:
Yeni Zelandiyada marixuana leqallaşdırılır
11/12/2018 [21:15]:
Qurbanovun istefasıyla bağlı yeni sensasiyalar - Müqaviləsi 6 illik deyilmiş, təzminat məbləği...
11/12/2018 [21:12]:
"Paşinyan Sarkisyana çevriləcəkmi?" - Elnur Eltürk
11/12/2018 [21:07]:
14 yaşlı qapıçı oyunda xəsarət aldıqdan sonra dünyasını dəyişib
11/12/2018 [21:06]:
Nəsrəddin şahı taxtda, Xamnəini “beşikdə görmüş” qadın –İranın ən yaşlı vətəndaşı vəfat edib
11/12/2018 [21:05]:
Düşmən Kəlbəcərin kəndində belə icma mərkəzi qurdu...  – FOTOLAR
11/12/2018 [21:00]:
AYB-nin növbəti qurultayına hazırlıqlar nə zaman başlanacaq? – Fikrət Qocadan cavab
11/12/2018 [21:00]:
Vahid Ələkbərovun seksist olduğu üzə çıxdı
11/12/2018 [20:55]:
“Əbədi məşəl”in divarına dırmaşan gənc kimdir? - Polisə müraciət olunacaq
11/12/2018 [20:39]:
Sabah Rusiya Baş Qərargah rəisi ilə NATO generalı Bakıda GÖRÜŞƏCƏK
11/12/2018 [20:19]:
7-ci sinif şagirdi ilə evlənən Mirismayıl müəllim işləməyib
11/12/2018 [20:17]:
“Yazdıqlarımdan ibarət 5-6 kitab buraxdırmaq fikrindəyəm” – Ramiz Əzizbəyli
11/12/2018 [20:11]:
BDU-da anım mərasimi - Abel Məhərrəmov çağırılmadı
11/12/2018 [20:09]:
"İnkişaf etmiş ölkələrdə adi müəllim bir universitetdə 10 ildən çox işləməz..."
11/12/2018 [20:06]:
Azərbaycanın Ukraynadakı səfirliyində audit yoxlamaları başladı – Qanun pozuntuları var
11/12/2018 [20:04]:
Qəlbimizə dağ çəkən Qarabağ dağları  -Bu gün- ümumdünya Dağlar günüdür…
11/12/2018 [20:02]:
“Bakcell”dən abunəçilərə möhtəşəm Yeni İl HƏDİYYƏSİ
11/12/2018 [20:01]:
Nadir İsrafilov təhsil ekspertlərinin yarıqapalı toplantısını şərh etdi...
11/12/2018 [19:59]:
“Bunu reallaşdırmaq şansı getdikcə azalır” – Ramiz Həsənoğlu ekran əsərindən danışdı
11/12/2018 [19:53]:
UNEC-də Heydər Əliyevin anım günü qeyd olundu -FOTOLAR
11/12/2018 [19:44]:
Qrantlara nəzarəti bu iki qurum həyata keçirəcək – MÜHÜM DƏYİŞİKLİK
11/12/2018 [19:41]:
Kremlin Silah palatasında erməni fahişəliyin sübutu olan unikal eksponat... - FOTO
11/12/2018 [19:37]:
Düşmən parlamentinin “tolerantlıq siması”: kürd, yezidi, rus və suriyalı…
11/12/2018 [19:31]:
ADAU-da Heydər Əliyevin anım günü keçirilib - FOTOLAR
11/12/2018 [19:14]:
“Bu parklarda muzeylər açılmalıdır, ictimai iaşə obyektləri yox”
11/12/2018 [19:12]:
Rövşən Rzayev köçkünləri qəbul etdi
11/12/2018 [19:10]:
“Nar” Azərbaycanda yaşıl enerjinin tətbiqini dəstəkləyir
11/12/2018 [19:00]:
Avtomobildə 75 ədəd güllə aşkarlandı -FOTOLAR
11/12/2018 [18:58]:
İnsan alverinə qarşı mübarizəyə dair məsələlər müzakirə edildi
11/12/2018 [18:53]:
TIR-EPD sisteminin tətbiqinə dair növbəti seminar keçirildi
11/12/2018 [18:48]:
Əqli mülkiyyətin qorunması mövzusunda seminar keçirildi -FOTO
11/12/2018 [18:36]:
Bakı aeroportunda ər və arvadın ağlasığmaz macəraları - VİDEO
11/12/2018 [18:33]:
Britaniya parlamenti yanvarda "Brexit" sazişi üzrə səsvermə keçirəcək
11/12/2018 [18:31]:
Ləki-Qəbələ dəmir yolu xəttinin tikintisinə 30 milyon manat ayrıldı
11/12/2018 [18:21]:
Bu da Fatimənin hər kəsdən gizlətdiyi əri - FOTOLAR
11/12/2018 [18:15]:
Ərdoğan Türkiyə və Azərbaycan arasında ali təhsil sahəsində əməkdaşlığa dair sənədi təsdiqlədi
11/12/2018 [18:12]:
“Time” ilin adamını elan etdi
11/12/2018 [18:04]:
"Heydər Əliyev hər kəsi səbirlə dinləyirdi..." - Eks-nazir
11/12/2018 [18:01]:
Jurnalistin atasını öldürən sürücünün məhkəməsi davam etdi - Şahidlər DANIŞDI
11/12/2018 [17:58]:
Fransada minimal əməkhaqqı hər ay 100 avro artacaq
11/12/2018 [17:55]:
Hərbi jurnalistlər harada hazırlanmalıdır: Hərbi məktəbdə, yoxsa jurnalistika fakültəsində?
11/12/2018 [17:50]:
Siqaretin qiyməti bahalaşır
11/12/2018 [17:48]:
SON DƏQİQƏ: polis rəisi iş otağında öldürüldü - FOTO
11/12/2018 [17:30]:
Bayraq və Gerbi təhqir edənlərə bu CƏZALAR kəsiləcək
11/12/2018 [17:29]:
Gömrük Komitəsinin Akademiyasında Heydər Əliyevə həsr olunmuş tədbir keçirildi
11/12/2018 [17:21]:
Dekabrın 12-nə MANATIN MƏZƏNNƏSİ
11/12/2018 [17:16]:
"Heydər Əliyev tribunaya çıxdı, hamı heyrət içində idi və..." - Pastuxov TARİXİ FAKTLARI AÇDI
11/12/2018 [17:12]:
"Hansı kanalı açırsan, ya ərini yuxuya verərək sevgilisinə qoşulub qaçan 10-15 günün gəlinindən, ya da ki..."
11/12/2018 [17:11]:
Fransada etiraz aksiyaları səngimir
11/12/2018 [17:00]:
Akif Nağı: “Qarabağ mitinqinin məqsədini başa düşmək istəmirlər”
11/12/2018 [16:59]:
“Mikayıl Gözəlov Milli Qəhrəman adına layiqdir… -Separatçılar onu 1988-ci ildən hədəfə almışdı...”
11/12/2018 [16:52]:
Ermənistanda süpürgəçi qadını öldürmüş rusiyalı hərbçi tutuldu
11/12/2018 [16:48]:
İlhamə Quliyevanın oğlu azadlığa buraxıldı
11/12/2018 [16:34]:
“Azərbaycanda bir dənə at üstündə normal heykəl yoxdur”
11/12/2018 [16:25]:
Sədərəkdə telefon oğurlayan şəxs kameralara düşdü - VİDEO
11/12/2018 [16:19]:
Daha bir bağça ilə bağlı qalmaqallı video yayılıb - Müəllimə söyüş söyür - VİDEO
11/12/2018 [16:09]:
Həbib Azərbaycana gələ bilər
11/12/2018 [16:05]:
Dünyanın ən zəngin azərbaycanlısı varisi barədə DANIŞDI
11/12/2018 [15:58]:
“Özümü dənizə atıb öldürmək istəmişəm” - Nazpəri Dostəliyeva
11/12/2018 [15:51]:
Sənubər İsgəndərlinin məşhur dayısı - FOTO
11/12/2018 [15:50]:
Fransada azərbaycanlı, gürcü və ermənilər saxlanıldı - 300 nəfərlik əməliyyat
11/12/2018 [15:49]:
Milli Məclis 18 dekabrda bu məsələlərə görə iclas çağırıb - SİYAHI
Bütün arxiv bir sırada
18/07/2018 [20:43] - Köşə - ( 6987 dəfə baxılıb)

Azadlığa gedən uzun yol...

İlham İsmayıl

Yüz il bundan əvvəl bu gün - 18 iyul 1918 ci ildə bir insan dünyaya gəldi. Atası ona “Rolihlahla” adını qoydu. Yerli dildən bu adın tərcüməsi “baş ağrıdan”, “qışqırtıcı” mənasını verirdi. Atası bu adı ona verəndə yəqin heç ağlına da gəlməzdi ki, oğlu bu adın mənasını artıqlaması ilə həyatda qazanacaq. Həm də dar bir dairə üçün yox. o, ömür boyu fəaliyyəti ilə çox rejimlərin, diktatorların baş ağrısına çevrildi.

Dərsə gedəndə ingilis dili müəllimi çətin tələffüz olunan yerli adları ingilis adları ilə əvəz edirdi. Ona da ad verildi- Nelson.


Söhbət azadlıq uğrunda, qorxu və basqılar altında əyilməyən planet miqyaslı bir savaşçıdan - Nelson Mandeladan gedir. “Planetar miqyaslı” adını ona Birləşmiş Millətlər Təşkilatı verib.

Bu gün onun doğum günü, həm də anım günüdür.

Cənubi Afrika Respublikasında aparteid rejiminə qarşı ömür boyu mübarizə apardı, 27 il həbsdə yatdı. 

Prokuror ona edam istəmişdi. Onunsa məhkəmədəki son sözü bir əfsanə oldu: “Həm ağların, həm qaraların üstünlüyünə qarşı mübarizə etdim. Bütün insanların rahat və bərabər hüquqa sahib olduğu demokratik və azad bir cəmiyyət idealını gerçəkləşdirməyə çalışdım. Bu ideal üçün yaşamaq istəyirəm. Ancaq lazım olanda bu yolda ölməyə də hazıram”.

Ona ömürlük həbs verdilər. Onun 17 ilini Robinn adasında çəkdi. Bu gün onun qaldığı 5 nömrəli cəza otağı turistlərin ziyarət məkanı olub. Qəribədir, bu həbsxananın yanındakı başqa bir coğrafi yerin adı isə Xeyirxah ümid burnu adlanır, 27 illik həbsxana pəncərəsindən görünən Xeyirxah ümid...

27 il həbs həyatında dəfələrlə ona müraciət olundu ki, əfv ərizəsi yaz, söz ver ki, rejimə qarşı çıxmayacaqsan. O, bundan imtina etdi. Böyük təzyiqlərin nəticəsində məcbur olub onu azad etdilər.

Azadlığa çıxanda mübarizəsini davam etdirdi. 1993-də Nobel sülh mükafatını aldı. O azadlığa çıxanda onu qarşılayan kütlə qarşısında bu sözləri dedi: “Qarşınızda xilaskar bir peyğəmbər kimi deyil, Afrika xalqına xidmət edən biri kimi dayanmışam”.

1994-cü ildə ilk demokratik seçkilərdə 62% səslə Cənubi Afrika Respublikasının ilk qaradərili prezidenti seçildi. Onun gözü hakimiyyət kreslosunda deyildi. 1999-da aktiv siyasi fəaliyətinə son verdi.

Nelson Mandela, həyatının son dövrünü doğulduğu Qunuda sakit bir həyat sürdü. 5 dekabr 2013 –cü ildə, 95 yaşında həyata gözlərini əbədi yumanda dünya liderləri başsağlığı göndərdi.

Nelson Mandelanın “Azadlığa gedən uzun yol” avtobioqrafik kitabı, “Mən ölümə hazıram” adlı çıxışı, “Özümlə söhbət” məktublar toplusu və “Mübarizə - bu mənim həyatımdır” kitabı gənclər arasında çox populyardır.

Mandela kimi azadlıq və demokratiya uğrunda mübarizə aparanlar, üstündə və içində ağ bayraq gəzdirməyənlər, bu yolda əfv ərizəsi yazmayanlar .., mütləq məqsədlərinə çatacaq, ölkələrini, dünyanı xilas edəcəklər.

Yazını bitirməyə az qalmış yaxın dostum zəng etdi, biləndə ki, Mandeladan yazıram, bu əfsanə adam haqqında mənə əlavə bilgilər verdi və onun haqqında çəklmiş “Yenilməzlər” filminə baxmağı, sonra yazını bitirməyi məsləhət gördü. Filmə baxdım. Çox təsirli filmdi. Filmdə Manndelanın mübarizəsindən yox, artıq onun prezident olduğu vaxtda öz ideallarına sadiq qalan mübariz şəxsin, ölkədə aparteidin simvolu olan reqbi komandasına necə təsir etməsindən, onu çempionluğa ruhlandırmasından , barışla, bağışlamaqla necə zirvə fəth etməyin mümkünlüyündən bəhs edilir. Bunun üçün ona, özünün dediyi kimi, “yenilməz ruhu və kapitanı olduğu ürəyi” yol göstərmişdi.

Mandelanın həyatı romanlara sığmaz, nəinki bir məqaləyə. Mandelanın ideallarını yetər ki, dərk edəsən. O ideallar uğrunda mübarizənin hər bir detalı bir romandır, həyat yolunu dəyişdirə biləcək bir simvoldur.

Mandela simvoldur, mübarizlik simvolu. Mandela xeyirxahlıq simvoludur. Prezident olanda hamı gözləyirdi ki, o revanş edəcək, bütün rəqiblərini həbs etdirəcək. Mandela ona ölüm hökmü verən prokurorla görüşəndə, prokuror deyir ki, mən elə bilirdim ki, məni bağışlamaycaqsınız. Mandela: “Sən mənə ölüm hökmü oxuyanda, mən səni bağışlamışdım”-deyir.

Filmdə Mandela reqbi komandasının kapitanına deyir ki, “millət olaraq özümüzü təsdiq etməmiz üçün başımızdan da yüksəyə tullanmalıyıq”. Bunu 27 il həbs yatan dövlət başçısı deyir.

27 ildi müstəqil Azərbaycanda Qarabağ dərdi ilə, Qarabağın işğalı ilə yaşayırıq. Ətrafımızı saran irili-xırdalı düşmən çəpərini görür, dərk edirik. Fəqət, məhz belə bir vəziyyətdə Qarabağı azad etmək üçün millət olaraq “başımızdan yüksəyə tullanmaq” yolunu göstərən, xalqına arxalanan Mandelaya ehtiyac var. Vətən uğrunda başından yuxarı tullanmağı bacaran, yəni ölməyə hazır olan kişilər hələ ki sağdır... Pəncərədən Xeyirxah ümidi görürsünüzmü?

İlham İsmayıl

Düşmən parlamentinin “tolerantlıq siması”: kürd, yezidi, rus və suriyalı…
"Hansı kanalı açırsan, ya ərini yuxuya verərək sevgilisinə qoşulub qaçan 10-15 günün gəlinindən, ya da ki..."
“Özümü dənizə atıb öldürmək istəmişəm” - Nazpəri Dostəliyeva
"Şaxta baba həqiqət deyil" dedi, həbs edildi - MARAQLI
Şikayət üçün polis idarəsinə getdi, ilanın hücumuna məruz qaldı - VİDEO
Ədliyyə: 1918-2018
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Cəmiyyət
"Əsas olan seçicilər üçün əlçatan olmaqdır, məkan önəmli deyil..."
Cəmiyyət
“Bu parklarda muzeylər açılmalıdır, ictimai iaşə obyektləri yox”
Dünya
Rahibələr oğurladıqları yarım milyon dolları qumarda xərclədilər - İNANILMAZ...
Cəmiyyət
“Bizim məmurları “Qurani-Kərim”ə də and içdirsən, yenə rüşvət alacaqlar”
Siyasət
“Ermənistandakı proseslər İrəvan-Bakı münasibətinə təsir göstərə bilər” - PROQNOZ
Həftənin ən çox oxunanları
Paşinyan sərhədlərin açılması ilə bağlı Türkiyəyə yalvardı: "Bir şərtlə ki..."
“Təki, erməni ordusu güclü olsun -  pensiyamızın qalxması vacib deyil...”-Xankəndindəki erməni qarı-
Fitnəkar ruslar ermənilərə Naxçıvanı da vəd etdilər: Bəs bizimkilər niyə susur...?
Putin Paşinyanın xeyir-duasını çoxdan verib – Biz Qarabağın gününə ağlayaq...
Putin Paşinyandan niyə çəkinir?
"Ermənilərin yaşadığı ərazi Hüseynqulu xanın torpaqlarıdır, oranı da geri almalıyıq...”
Gələcək intim necə olacaq? - Alimlərdən maraqlı açıqlama...
Tramp ata Buşun dəfnində yarıməsrlik ənənəni pozdu - FOTO+VİDEO
Arif Əsgərov hardan biləydi ki, baldızı oğlu təhlükəli sularda üzür: Bir həbsin izi ilə...
"Bacı bacının balasını bu günə qoyarmı?" deyən baldızının Arif Əsgərova deyəcəkləri var...
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə