Xəbər lenti
18/02/2019 [20:31]:
Dünyanın ölkələrinin vətəndaşları Xocalıya ədalət istədilər - VİDEO
18/02/2019 [20:29]:
99 dövlət əmlakı özəlləşmədə - VAXT
18/02/2019 [20:22]:
Komaya girdi, oyananda ana oldu - MARAQLI
18/02/2019 [19:35]:
Azərbaycana qarşı növbəti təxribat - FOTO
18/02/2019 [19:31]:
Putinin kortejini içəridən göstərdilər - VİDEO
18/02/2019 [19:08]:
Sahil Babayevdən pensiya artımı ilə bağlı - AÇIQLAMA
18/02/2019 [18:56]:
“Əvvəl deyirdilər niyə gəlmir, indi də soruşurlar ki, niyə gəlib?”
18/02/2019 [18:45]:
Buraxılış sinif şagirdlərinin ADAU ilə tanışlığı davam edir
18/02/2019 [18:26]:
İsti havada divar hörən işçinin qeyri-adi sərinləmək üsulu: - MARAQLI...+ VİDEO
18/02/2019 [18:26]:
“Ermənilər beynəlxalq ictimaiyyətin diqqətini Xocalı soyqırımından yayındırmağa çalışır”
18/02/2019 [18:25]:
İlham Əliyevin hər bir uğuru Əli Kərimlini stressə salır - Əli Həsənovun YAZISI
18/02/2019 [18:13]:
Şəmkirdə qızına təcavüz edən ata həbs olundu
18/02/2019 [18:10]:
ADNSU ilə “Schlumberger” şirkəti arasında əməkdaşlığa dair birgə plan hazırlanacaq
18/02/2019 [18:07]:
UNEC “Pul qazanmaq xoşbəxtlikdir, başqalarını xoşbəxt etmək daha böyük xoşbəxtlikdir” şüarına qoşulacaq
18/02/2019 [18:05]:
Mendeleyev cədvəlini modernləşdirən azərbaycanlı: “AMEA-da tanışbazlıq yığışsa, hər şey gözəl olar”
18/02/2019 [17:56]:
İkitərəfli əməkdaşlıq əlaqələri müzakirə olunub - FOTOLAR
18/02/2019 [17:54]:
Üç dostun böyük uğuru: Məktub yazmaqla sərvət qazandılar...
18/02/2019 [17:51]:
“Mənə yazan kişilərin 70 faizi evlidir”
18/02/2019 [17:49]:
"İmperator" varsa, "toylar kralı" otursun yerində" - Cavanşir Məmmədov
18/02/2019 [17:45]:
İlham Əliyev: “Pensiyaların qaldırılması bundan sonra da nəzərdə tutulacaq”
18/02/2019 [17:40]:
Fevralın 19-na MANATIN MƏZƏNNƏSİ
18/02/2019 [17:37]:
Koçaryanın oğluna qarşı ittiham irəli sürüldü
18/02/2019 [17:35]:
Nazir: "Azərbaycanda pensiya yenə qalxacaq"
18/02/2019 [17:32]:
Millət vəkili: "Məhkəmələr sahibkarları müdafiə etmir"
18/02/2019 [17:31]:
“Xocalı muzeyinin yaradılması ideyası müsbət təklifdir”
18/02/2019 [17:27]:
Həbsxanada tanış oldular, oğurluq edib maşın aldılar - FOTO
18/02/2019 [17:19]:
Prezident Sumqayıt bulvarında sakinlərlə görüşdü - FOTOLAR
18/02/2019 [17:12]:
Bakıda dələduzluq edən müğənniyə hökm oxundu
18/02/2019 [17:09]:
“AFB Bank” “Gilan” MMC-nin əlindən çıxdı
18/02/2019 [17:04]:
Milli Məclisin komitə sədrləri gənclərlə görüşdü
18/02/2019 [17:00]:
Putinə görülməmiş təklif: "Torpaqlarımızı birləşdirək"
18/02/2019 [16:59]:
Kənd Təsərrüfatı Nazirliyində yeni direktor TƏYİNATI
18/02/2019 [16:53]:
Nazirliyə “Uğur-2018” mükafatı verildi - FOTOLAR
18/02/2019 [16:51]:
Azərbaycan Dillər Universiteti məhkəməyə müraciət edəcək - FOTOLAR
18/02/2019 [16:49]:
Sumqayıtda yeni iş yerləri açılacaq - Prezident anons etdi
18/02/2019 [16:45]:
Cahangir Hacıyevin məhkəməsində təqsirləndirilən şəxs: "Adıma 23 milyon 53 min manat kredit götürülüb"
18/02/2019 [16:40]:
İlham Əliyev: " Qeyri-neft sektorunun inkişafı, iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi..."
18/02/2019 [16:38]:
Ombudsman Xocalı soyqırımının 27-ci ildönümü ilə əlaqədar bəyanat verdi
18/02/2019 [16:36]:
Gömrük əməkdaşları üçün təlim başladı
18/02/2019 [16:31]:
Şəbnəm Tovuzlu: "Ərimə hörmət edib, kişi məclisinə getmirəm" - VİDEO
18/02/2019 [16:25]:
Prezident: "Əsas məqsədimiz qeyri-neft ixracını artırmaq, yeni iş yerləri açmaqdır"
18/02/2019 [16:22]:
SON DƏQİQƏ: İsraildən bütün müsəlmanları ŞOKA SALACAQ QƏRAR
18/02/2019 [16:17]:
"Sən haranın maralısan?" - Afətdən Nadirə sərt sözlər
18/02/2019 [16:02]:
Peskov Türkiyə qəzetində jurnalist işləmək istəyib
18/02/2019 [16:01]:
İlham Əliyev: "Burada istehsal olunan məhsullar ölkəmizə valyuta gətirəcək"
18/02/2019 [15:57]:
Netanyahu Polşa ilə İsrailin arasını vurdu
18/02/2019 [15:54]:
Aİİ rektoru tədris və elmi tədqiqat təcrübəsinə yollanan tələbələrlə görüşdü
18/02/2019 [15:51]:
Baş Prokurorluq işə qəbul elan etdi
18/02/2019 [15:49]:
Sumqayıta 3 milyon manat ayrıldı
18/02/2019 [15:47]:
ADP İdarə Heyətininəti toplantısı keçirilidi
18/02/2019 [15:45]:
Tacir Fədayə Laçından ayrılmağının səbəbini açıqladı - “O pis vərdişin yolçusu ..."
18/02/2019 [15:38]:
Ermənilər Vaşinqtondakı Azərbaycan səfirliyi qarşısında  Ramil Səfərov əleyhinə aksiya keçirdi... 
18/02/2019 [15:26]:
Sankt-Peterburqda “Ədalət mühakiməsinin elektron tərəzisi” doktrinasının təqdimat mərasimi keçirildi
18/02/2019 [15:24]:
Atası kimi o, da torpaq uğrunda şəhid oldu - Leytenant Baxışlı...
18/02/2019 [15:22]:
Prezident çox ciddi islahatlara gedir
18/02/2019 [15:18]:
Rüstəm İbrahimbəyov Bakıya gəlişindən DANIŞDI: “Prezident Administrasiyasından zəng vurdular...”
18/02/2019 [15:13]:
Yol polisindən sürücülərə hava ilə bağlı XƏBƏRDARLIQ
18/02/2019 [15:06]:
Yaqub Mahmudova həsr olunmuş kitabın təqdimatı oldu – FOTO
18/02/2019 [15:03]:
Vətənə tən daş...
18/02/2019 [15:00]:
"Polad" müəmma: Heydər Əliyevin “ekonomik əsgərləri” necə sıradan çıxarıldılar?
18/02/2019 [14:52]:
“İbrahimbəyov məni dəvət edib, sağlığına tost demişəm” -Anar
18/02/2019 [14:40]:
Bu siqaretlər 3 manat oldu
18/02/2019 [14:37]:
240 minlik maşın hədiyyə edilən Afət bu dəfə qızılı ilə GÖZ QAMAŞDIRDI - FOTO
18/02/2019 [14:35]:
“Zamanın keçməsi ömrə bolluq gətirmir...” Firuz Mustafa...
18/02/2019 [14:29]:
Dövlət qulluğuna qəbul imtahanının nəticələri açıqlandı
18/02/2019 [14:25]:
Nazir: “Çörəyin qiymətinin dəyişməsi gözlənilmir”
18/02/2019 [14:19]:
Kəlbəcərin kəndində  böyük qutab festivalı keçiriləcək
18/02/2019 [14:18]:
Türkiyədə azərbaycanlı qızların "seks köləsi" olduğu evdən görüntülər - VİDEO
18/02/2019 [14:12]:
Təxribatlara qarşı vahid mövqe nümayiş etdirmək lazımdır
18/02/2019 [14:04]:
Rüstəm İbrahimbəyov Azərbaycanı tərk etdi –Rusiyaya qayıdıb
18/02/2019 [14:01]:
FHN-nin generalı Şahmar Paşayev təkzib etdi: “Pulu götürən var, mənim adım niyə hallanır?”
18/02/2019 [13:59]:
Bakıda liftlərin əyləc dolağını oğurlayan saxlanıldı
18/02/2019 [13:55]:
Sabah Ay Yerə ən yaxın məsafədə olacaq –Vaxt açıqlandı
18/02/2019 [13:55]:
“Harda bayrağımız dalğalanırsa, himnimiz oxunursa, bu bizim üçün fəxrdir...”
18/02/2019 [13:54]:
“Aztelekom”un sabiq baş direktorunun məhkumluğu götürüldü
18/02/2019 [13:50]:
Mərhum diktor Rafiq Hüseynova barelyef qoyuldu - FOTO
18/02/2019 [13:37]:
İlham Əliyev Böyük Britaniya Baş nazirinin ticarət elçisini qəbul edib
18/02/2019 [13:33]:
Sabah Bakıya sulu qar yağacaq - XƏBƏRDARLIQ
18/02/2019 [13:26]:
İqbal Ağazadə ona qarşı dələduzluq edəni bağışladı - MƏHKƏMƏ
18/02/2019 [13:23]:
Rövşən Rzayev Beyləqanda köçkünləri qəbul etdi
Bütün arxiv bir sırada
18/07/2018 [20:43] - Köşə - ( 7059 dəfə baxılıb)

Azadlığa gedən uzun yol...

İlham İsmayıl

Yüz il bundan əvvəl bu gün - 18 iyul 1918 ci ildə bir insan dünyaya gəldi. Atası ona “Rolihlahla” adını qoydu. Yerli dildən bu adın tərcüməsi “baş ağrıdan”, “qışqırtıcı” mənasını verirdi. Atası bu adı ona verəndə yəqin heç ağlına da gəlməzdi ki, oğlu bu adın mənasını artıqlaması ilə həyatda qazanacaq. Həm də dar bir dairə üçün yox. o, ömür boyu fəaliyyəti ilə çox rejimlərin, diktatorların baş ağrısına çevrildi.

Dərsə gedəndə ingilis dili müəllimi çətin tələffüz olunan yerli adları ingilis adları ilə əvəz edirdi. Ona da ad verildi- Nelson.


Söhbət azadlıq uğrunda, qorxu və basqılar altında əyilməyən planet miqyaslı bir savaşçıdan - Nelson Mandeladan gedir. “Planetar miqyaslı” adını ona Birləşmiş Millətlər Təşkilatı verib.

Bu gün onun doğum günü, həm də anım günüdür.

Cənubi Afrika Respublikasında aparteid rejiminə qarşı ömür boyu mübarizə apardı, 27 il həbsdə yatdı. 

Prokuror ona edam istəmişdi. Onunsa məhkəmədəki son sözü bir əfsanə oldu: “Həm ağların, həm qaraların üstünlüyünə qarşı mübarizə etdim. Bütün insanların rahat və bərabər hüquqa sahib olduğu demokratik və azad bir cəmiyyət idealını gerçəkləşdirməyə çalışdım. Bu ideal üçün yaşamaq istəyirəm. Ancaq lazım olanda bu yolda ölməyə də hazıram”.

Ona ömürlük həbs verdilər. Onun 17 ilini Robinn adasında çəkdi. Bu gün onun qaldığı 5 nömrəli cəza otağı turistlərin ziyarət məkanı olub. Qəribədir, bu həbsxananın yanındakı başqa bir coğrafi yerin adı isə Xeyirxah ümid burnu adlanır, 27 illik həbsxana pəncərəsindən görünən Xeyirxah ümid...

27 il həbs həyatında dəfələrlə ona müraciət olundu ki, əfv ərizəsi yaz, söz ver ki, rejimə qarşı çıxmayacaqsan. O, bundan imtina etdi. Böyük təzyiqlərin nəticəsində məcbur olub onu azad etdilər.

Azadlığa çıxanda mübarizəsini davam etdirdi. 1993-də Nobel sülh mükafatını aldı. O azadlığa çıxanda onu qarşılayan kütlə qarşısında bu sözləri dedi: “Qarşınızda xilaskar bir peyğəmbər kimi deyil, Afrika xalqına xidmət edən biri kimi dayanmışam”.

1994-cü ildə ilk demokratik seçkilərdə 62% səslə Cənubi Afrika Respublikasının ilk qaradərili prezidenti seçildi. Onun gözü hakimiyyət kreslosunda deyildi. 1999-da aktiv siyasi fəaliyətinə son verdi.

Nelson Mandela, həyatının son dövrünü doğulduğu Qunuda sakit bir həyat sürdü. 5 dekabr 2013 –cü ildə, 95 yaşında həyata gözlərini əbədi yumanda dünya liderləri başsağlığı göndərdi.

Nelson Mandelanın “Azadlığa gedən uzun yol” avtobioqrafik kitabı, “Mən ölümə hazıram” adlı çıxışı, “Özümlə söhbət” məktublar toplusu və “Mübarizə - bu mənim həyatımdır” kitabı gənclər arasında çox populyardır.

Mandela kimi azadlıq və demokratiya uğrunda mübarizə aparanlar, üstündə və içində ağ bayraq gəzdirməyənlər, bu yolda əfv ərizəsi yazmayanlar .., mütləq məqsədlərinə çatacaq, ölkələrini, dünyanı xilas edəcəklər.

Yazını bitirməyə az qalmış yaxın dostum zəng etdi, biləndə ki, Mandeladan yazıram, bu əfsanə adam haqqında mənə əlavə bilgilər verdi və onun haqqında çəklmiş “Yenilməzlər” filminə baxmağı, sonra yazını bitirməyi məsləhət gördü. Filmə baxdım. Çox təsirli filmdi. Filmdə Manndelanın mübarizəsindən yox, artıq onun prezident olduğu vaxtda öz ideallarına sadiq qalan mübariz şəxsin, ölkədə aparteidin simvolu olan reqbi komandasına necə təsir etməsindən, onu çempionluğa ruhlandırmasından , barışla, bağışlamaqla necə zirvə fəth etməyin mümkünlüyündən bəhs edilir. Bunun üçün ona, özünün dediyi kimi, “yenilməz ruhu və kapitanı olduğu ürəyi” yol göstərmişdi.

Mandelanın həyatı romanlara sığmaz, nəinki bir məqaləyə. Mandelanın ideallarını yetər ki, dərk edəsən. O ideallar uğrunda mübarizənin hər bir detalı bir romandır, həyat yolunu dəyişdirə biləcək bir simvoldur.

Mandela simvoldur, mübarizlik simvolu. Mandela xeyirxahlıq simvoludur. Prezident olanda hamı gözləyirdi ki, o revanş edəcək, bütün rəqiblərini həbs etdirəcək. Mandela ona ölüm hökmü verən prokurorla görüşəndə, prokuror deyir ki, mən elə bilirdim ki, məni bağışlamaycaqsınız. Mandela: “Sən mənə ölüm hökmü oxuyanda, mən səni bağışlamışdım”-deyir.

Filmdə Mandela reqbi komandasının kapitanına deyir ki, “millət olaraq özümüzü təsdiq etməmiz üçün başımızdan da yüksəyə tullanmalıyıq”. Bunu 27 il həbs yatan dövlət başçısı deyir.

27 ildi müstəqil Azərbaycanda Qarabağ dərdi ilə, Qarabağın işğalı ilə yaşayırıq. Ətrafımızı saran irili-xırdalı düşmən çəpərini görür, dərk edirik. Fəqət, məhz belə bir vəziyyətdə Qarabağı azad etmək üçün millət olaraq “başımızdan yüksəyə tullanmaq” yolunu göstərən, xalqına arxalanan Mandelaya ehtiyac var. Vətən uğrunda başından yuxarı tullanmağı bacaran, yəni ölməyə hazır olan kişilər hələ ki sağdır... Pəncərədən Xeyirxah ümidi görürsünüzmü?

İlham İsmayıl

Komaya girdi, oyananda ana oldu - MARAQLI
İsti havada divar hörən işçinin qeyri-adi sərinləmək üsulu: - MARAQLI...+ VİDEO
Üç dostun böyük uğuru: Məktub yazmaqla sərvət qazandılar...
Putinə görülməmiş təklif: "Torpaqlarımızı birləşdirək"
Belə etsəniz, vəhy qəbul edərsiniz – Elmi-lədun
"AQRO" İnvest & İstehsalat
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Gündəm
“Ermənilər beynəlxalq ictimaiyyətin diqqətini Xocalı soyqırımından yayındırmağa çalışır”
Gündəm
“Xocalı muzeyinin yaradılması ideyası müsbət təklifdir”
Cəmiyyət
Atası kimi o, da torpaq uğrunda şəhid oldu - Leytenant Baxışlı...
Müsahibə
“Ölkəmizdə II Dünya Müharibəsi ilə bağlı muzeyin yaradılması faydalı olar” - MÜSAHİBƏ
Köşə
Yalıncıq xislətli adamların Dədə Qorqud cildinə girib "müdrik" məsləhətlər verməsi...
Həftənin ən çox oxunanları
“Ölkəyə un gətirəndə kömək etdiyim çeçenlər və dağıstanlılar mənə çox böyük dəstək oldular...”
Ramzan Kadırov azərbaycanlılarla çeçenlərin davasına belə reaksiya verdi – FOTO
“Vertolyotla Yevlağa kimi pul səpəcəm....- Başınız qarışacaq pul yığmağa..."
Çay sakinlərin gözü önündə yox oldu!..- “Qiyamətin başlanğıcıdır?!.”-VİDEO
Saakyan atası azərbaycanlı olan generalı  xüsusi nümayəndə təyin etdi...-FOTOLAR
Şuşa türməsində Dilqəm və Şahbazdan başqa türkmənşəli dustaq kimdir?..
"Əgər ANS yenidən açılarsa və fəaliyyət göstərdiyi ilk 15 ildəki ANS olarsa..."
“Fevralın 14-də həmin sənədi imzalasaydım, Xocalı faciəsi baş verməzdi...” - ETİRAF
Vergilər Nazirliyini "ağ gün"ə çıxardı, indi də əmanətləri sığortalayacaqmış...
Bakıda dəhşətli qəza: "Qaqaş, neylədin, nə içmişdin, nə vurmuşdun?" - VİDEO
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə