Xəbər lenti
20/10/2018 [14:50]:
Dünya azərbaycanlıları arasında yeni həmlə - DİASPORDA NƏ BAŞ VERİR ?
20/10/2018 [14:49]:
Şəkidə məcburi köçkün məktəblilərə dərs ləvazimatları paylanılıb
20/10/2018 [14:48]:
Bərdədə 600 kq at əti aşkarlandı
20/10/2018 [14:45]:
Qarabağdakı xərçəng ermənilər yeni binada müalicə alacaq - FOTOLAR
20/10/2018 [14:43]:
Abşeron və Şamaxı rayon sakininlərindən silah aşkar edilərək götürüldü
20/10/2018 [14:39]:
Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 32 nəfər saxlanılıb
20/10/2018 [14:36]:
Qorxunc hörümçəyin yol polisinə “hücum” anı kameraya yaxalandı – VİDEO
20/10/2018 [14:33]:
Dünyanın ən böyük amfibiya təyyarəsinin ilk uçuşu – Video
20/10/2018 [14:31]:
"Onu öldürərəm..." - Xoşqədəmdən ŞOK ETİRAF
20/10/2018 [14:18]:
Arda Turana daha bir zərbə QAYINATASINDAN GƏLDİ - Hamilə xanımını...
20/10/2018 [14:15]:
Kabildə seçki günü 3 partlayış: Uşaq ölüb, 30 yaralı var
20/10/2018 [14:02]:
Gənc qız piyada keçidində prezidentin kortejinə güzəşt etmədi – VİDEO
20/10/2018 [13:51]:
YAP rəsmisi: "Həmsədrlər missiyalarını yerinə yetirməlidir"
20/10/2018 [13:46]:
İstirahət gününə olan hava proqnozu açıqlandı
20/10/2018 [13:27]:
İlham Əliyev “Demirören Holding”in rəhbəri ilə söhbətləşdi -FOTOLAR
20/10/2018 [13:19]:
"Atası, qardaşı, oğlu sahib çıxdığı qadın bu cür addımlar ata bilərmi?" - HƏYƏCAN TƏBİLİ...
20/10/2018 [13:14]:
Hüseyn Cavid insan haqda...
20/10/2018 [13:11]:
Baş Prokurorluq MTN generallarının azad olunmasına dair xəbərləri təkzib etdi
20/10/2018 [12:52]:
Azərbaycanda məktəblərdə cinsi tərbiyə dərsləri tədris olunacaq
20/10/2018 [12:52]:
“Bunu nə ABŞ-ın, nə də Rusiyanın acığına etmirik”
20/10/2018 [12:50]:
ABŞ-dakı aktiv qazma qurğularının sayı artır
20/10/2018 [12:25]:
Ağstafada 18 yaşlı gəlin itkin düşdü
20/10/2018 [12:18]:
Dövlət qulluğuna qəbulla bağlı sınaq imtahanı keçirilir
20/10/2018 [12:13]:
Azərbaycanlı MMA döyüşündə rusiyalıya qalib gəldi - VİDEO
20/10/2018 [12:11]:
Goranboyun icra başçısından Moderator.az-ın tənqidi yazısına operativ reaksiya - FOTOLAR
20/10/2018 [12:02]:
Aprel şəhidimizlə bağlı filmin təqdimatı keçiriləcək - VİDEO
20/10/2018 [11:53]:
"Rüşvət və himayədarlığın nəticəsində kvazialimlər əsas alimlərin yerlərini zəbt edir..."
20/10/2018 [11:42]:
Xomeyni getdi, İran kimə qalacaq?
20/10/2018 [11:40]:
ABŞ səfiri Ermənistanı niyə xəbərdar etdi?
20/10/2018 [11:30]:
Bakıda universitetdə qızlara qəribə qadağa
20/10/2018 [11:27]:
Əlaçı olsa da, təhsili bu səbəbdən muğama “qurban edən” Canəli Əkbərov - Xalq artistinin parta etirafları
20/10/2018 [11:27]:
"Ölkədə xidmət sektoru sıfır həddində olsa da istirahət, turizm məkanları çox bahalıdır"
20/10/2018 [11:20]:
Azercell-dən iPhone Xs və iPhone Xs Max ilə Limitsiz İnternet Hədiyyə!
20/10/2018 [11:19]:
“Qızların dünyaya gəlməsinin əngəllənməsinin ləğvi barədə qanun qəbul olunmalıdır"
20/10/2018 [11:18]:
STAR zavodunun ərazisi Xüsusi Sənaye Bölgəsi elan edildi
20/10/2018 [11:16]:
Qida Təhlükəsizliyi Agentliyində sahibkarlarla görüş keçirildi
20/10/2018 [11:15]:
Anti-Israil baxışlı müsəlman qız İsraildə təhsil haqqına nail oldu - İNANILMAZ...
20/10/2018 [11:08]:
120 kiloqram fındıq oğurlayan Zaqatala sakini saxlanıldı
20/10/2018 [10:59]:
"Bu zavodun hesabına Azərbaycan iqtisadi əlaqələrini daha da genişləndirəcək"
20/10/2018 [10:56]:
Külli miqdarda aksiz markasız siqaretin realizə edilməsinin qarşısı alındı
20/10/2018 [10:55]:
Dövlət Komitəsində Karabağlar bələdiyyəsi ilə əməkdaşlıq müzakirə olundu
20/10/2018 [10:52]:
Cəbhədə atəşkəs 30 dəfə pozuldu
20/10/2018 [10:46]:
Gəmidə zəhərlənən İran vətəndaşlarından 6 nəfər evə buraxıldı
20/10/2018 [10:19]:
Şoyqu: " Suriyada İŞİD tamamilə məhv edilib"
20/10/2018 [10:16]:
Azərbaycanda “Aİ-92” markalı benzinlə bağlı - MÜHÜM QƏRAR
20/10/2018 [10:15]:
Laçının təzə “başçısı” Mirik kəndində arxeoloji qazıntılar təşkil edib... - FOTOLAR
20/10/2018 [10:08]:
Ticarət mərkəzində qadın ac akulalarla dolu hovuza düşdü - VİDEO
20/10/2018 [10:04]:
Sürüşmə zonasında - SON VƏZİYYƏT
20/10/2018 [09:43]:
Səudiyyə Ərəbistanı jurnalistin ölümünü etiraf etdi
20/10/2018 [01:02]:
Bilgəh sakinləri keçmiş deputatı yalançılıqda ittiham etdilər - QALMAQAL...
20/10/2018 [00:34]:
Bu dəfə Kardaşyan yox, qarşısındakı soyundu - FOTO
19/10/2018 [23:54]:
"Bir-birimizlə əlaqəmiz olmasa da ikimiz birlikdə övladımızı böyüdürük..."
19/10/2018 [23:31]:
Badamdarda süxurların yola doğru hərəkəti müşahidə edilib
19/10/2018 [23:03]:
Adil Əliyev: "5 kikboksçumuz finaldadır"
19/10/2018 [22:52]:
Dodağının böyüklüyü alkoqol testindən keçməyə mane oldu - 310 funt sterlinq cərimə...
19/10/2018 [22:06]:
Azərbaycan - Türkiyə həsrətinin ən yaxşı ifadəsi olan görüş – Bir şəklin tarixçəsi
19/10/2018 [22:05]:
Tanrıverdi Mustafayev prezident tərəfindən mükafatlandırılmasından danışdı: “İşığımız daim və gur yansın”
19/10/2018 [21:53]:
Tarix İnstitutunun saytı yeni versiyada təqdim edildi
19/10/2018 [21:53]:
“Həmişə Allah adamı olmuşam, elə buna görə də…” – Kamil Cəlilov
19/10/2018 [21:28]:
”Yuğ”da uşaq tamaşası, yüngül komediya iddiasına düşmək kökündən səhvdir”
19/10/2018 [21:08]:
"Mən 2004-cü ildən aktiv siyasətdən ayrılmışam, ancaq bu o demək deyil ki..."
19/10/2018 [20:58]:
“İstiqlalçı deputatlar xüsusi imtiyazlara layiqdirlər, əks halda belə çıxır ki...”
19/10/2018 [20:50]:
Nəinki bank sektoruna, özünə nəzarəti itirən Rüfət Aslanlının sorağı Fransadan gəldi...
19/10/2018 [20:34]:
Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinin sədri Qubada vətəndaşları qəbul etdi
19/10/2018 [20:17]:
General Zolotov müxalifətçi Navalnının qabağından qaçdı: “Mən onu ayrı döyüşə dəvət etmişdim”
19/10/2018 [20:15]:
Cəlladlar dərhal jurnalistin üstünə şığıyıb, cəmi 15 dəqiqəyə parçalayıb...
19/10/2018 [20:04]:
Pakistanda güclü zəlzələ baş verib
19/10/2018 [19:54]:
Azərbaycanlı nazirlərin məşhur ataları – Akademik, deputat, polis polkovniki...
19/10/2018 [19:51]:
Hindistanda qatar onlarla insanın üstündən keçdi - VİDEO
19/10/2018 [19:51]:
Sosial şəbəkə vasitəsi ilə daha bir gənci şantaj edərək pul tələb etdilər - FOTO
19/10/2018 [19:26]:
Aşıq Samirə və Əli övladlarını klipə çəkdilər - VİDEO
19/10/2018 [19:22]:
Sankt-Peterburqda zavodda partlayış olub, ölən və yaralananlar var
19/10/2018 [19:10]:
"15-21 oktyabr 2018-ci ildə Azərbaycanda Yerli Demokratiya həftəsi” adlı tədbir keçirildi
19/10/2018 [18:57]:
Narkoloji Mərkəz işi: "Atam evi yandıracağını deyirdi"
19/10/2018 [18:54]:
Aİİ “Bəşəri inkişafda elm və təhsilin rolu” mövzusunda seminar keçirdi
19/10/2018 [18:40]:
Gülməmməd Cavadova Prezidentin fərdi təqaüdü verilib
19/10/2018 [18:40]:
Qaşıqçını buna görə öldürdülər: İsrailin ifşa etdiyi planın detalları
19/10/2018 [18:37]:
İlham Əliyev bir qrup şəxsi təltif etdi - SİYAHI
19/10/2018 [18:35]:
“Bu şəbəkəyə müdaxilə etmək ona görə çətindir ki, orada heç bir kodeks yoxdur”
19/10/2018 [18:00]:
“Parlament seçkiləri yeni gərginliklərə səbəb olacaq” - PROQNOZ
Bütün arxiv bir sırada
29/07/2018 [00:27] - Araşdırma - ( 6779 dəfə baxılıb)

Üzeyir bəy və Soltan Məcidə edilən xəyanətlər - Qoridə azərbaycanlılar niyə sıxışdırılırdı?



Rəsmi adı Zaqafqaziya Müəllimlər Seminariyası olan, el içində isə Qori Müəllimlər Seminariyas adlandırılan “böyük universitet” xalqımıza bir sıra görkəmli simalar bəxş edib. Onların arasında "Azərbaycan" qəzetinin əməkdaşları da olub.

İlk mətbuu orqanımız "Əkinçi" qəzeti yazırdı: “...Qori şəhərində bir məktəbxana açılıb ki, orada oxuyan şagirdləri müəllim eləsinlər. O məktəbxanada 20 nəfər erməni və gürcü padşahlıq xərcinə oxuyacaq. İndi "Kafkaz" adlı qəzet yazır ki, doğrudur, müsəlmanların məktəbxanaları üçün müəllimləri oxutmaqdan ötrü əlahiddə məktəbxana açılacaq, amma indi müsəlmanlardan hər kəs xahiş etsə, zikr olan Qoridə açılan məktəbxanaya öz uşaqlarını öz xərcinə qoya bilər. Oraya oxumağa girən hər kəs gərək uyezdni şkolada oxumuş ola və özü 16–19 yaşında ola. Orada 3 il dərs deyiləcək". Hələ 1875-ci il aprelin 8-də Zaqafqaziya Müəllimlər Seminariyasının "Əsasnamə"sindəki bir qeyddə deyilirdi ki, müsəlmanlar xüsusi müsəlman müəllim məktəbi açılana kimi bu seminariyaya və onun nəzdindəki məktəbə daxil ola bilərlər.

1876-cı ildə ibtidai məktəblər üçün müəllim kadrları hazırlamaq məqsədilə Qoridə Müəllimlər Seminariyası açıldı. Bu məktəbin ibtidai siniflər üçün kadrlar hazırlamaq məqsədi daşımasına baxmayaraq, Qori Seminariyasının çar Rusiyası dövründə Azərbaycana verdiyi kadrları Rusiya imperiyası dövründə heç bir ali təhsil ocağı verməyib. Sonralar bu fikri professor Əziz Şərif də  söyləyib. Çünki Qori Seminariyasını bitirən nəsil Azərbaycan  mədəniyyətinin, maarifinin, təhsilinin və tərəqqisinin inkişafında müstəsna rol oynadılar, millətimizin azadlıq və istiqlaliyyət uğrunda apardığı mübarizəsinin önündə getdilər. Ümumi təhsil rus dilində olsa da, hər millətin öz ana dilini və şəriət dərsini ayrıca keçirdilər, eyni zamanda hər bir fənn tədris edilirdi.

Lakin Qori Müəllimlər Seminariyasının Azərbaycana çox fayda verməsinə açıq-aşkar imkan vermədilər. Digər millətlərin nümayəndələri orada oxuyan soydaşlarmızı gözüm-çıxdıya salmaqla bərabər, təhsil almamaları üçün “əllərindən gələni edirdilər”.

Vəziyyət getdikcə dözülməz hal alırdı.  

Moderator.az xəbər verir ki, 1894-cü ildə A.O.Çernyayevskinin ölümündən bir neçə il sonra Qori müəllimlər seminariyasının Azərbaycan şöbəsinə görkəmli maarif xadimi Soltanməcid Qənizadə (1905- 1908-ci illər) inspektor təyin edilir. 

Sultanməcid Qənizadə XIX əsrin sonu - XX əsrin əvvəllərində Azərbaycan xalqının yetirdiyi böyük maarifçi, söz, fikir və əməl adamı, dilçi, metodist alim, tanınmış ədib və ictimai-siyasi xadim idi.Onun inspektor təyinatı İrəvan filialında çalışan Miropyevin 1902-ci ildə Qori Seminariyasına direktor təyin olunması ilə eyni vaxta düşür.Mütləqiyyət tərəfdarı Miropyevin gəlişiylə seminariyada vəziyyət dəyişir, azərbaycanlılara qarşı açıq mübarizə başlayır.Baş verən gərginliklər nəticəsində bir neçə azərbaycanlı tələbə seminariyadan azad edilir.Soltanməcid Qənizadənin millətsevərliyi, xalqının maarif və mədəniyyətinin inkişafı üçün çalışması və azərbaycanlı seminaristərin başarıqlı olmaları Miropyevi özündən çıxarır.Və iş o yerə gəlir ki, Soltanməcid Qənizadə inspektor vəzifəsindən azad edilir. Tənəffüsdə ana dilində danışmaq azərbaycanlı tələbələrə qadağan olunur. 1900-cü il dekabrın 3-də hazırlıq sinfinin şagirdi Üzeyir bəy Hacıbəyliyə ana dilində danışdığına görə töhmət verilir. Seminariyada mürtəce fəaliyyət getdikcə daha da genişlənir, ana dilində dərslər qadağan olunmuş, Azərbaycanlılar addım-addım güdülürdü.Bu vaxtlar İrəvan gimnaziyasından Qori seminariyasına müəllim göndərilən Firisun bəy Köçərli olanlara dözmür və qarşısına bir məqsəd qoyur.Necə olursa olsun seminariyanı Azərbaycana köçürmək. Çünki bu şəraitdə Qoridə nə yaşamaq, nə də oxumaq mümkün deyildi... 

Qeyd: Məqalədə tarixçi Elmar Həsənlinin təqdim etdiyi faktlardan istifadə olunub.

Tarix İnstitutunun saytı yeni versiyada təqdim edildi
Azərbaycanlı nazirlərin məşhur ataları – Akademik, deputat, polis polkovniki...
Sosial şəbəkə vasitəsi ilə daha bir gənci şantaj edərək pul tələb etdilər - FOTO
ABŞ 1 trilyon dolları bazardan çıxarıb yandıracaq — SƏBƏB
Soyğun zamanı baxın nə etdi - MARAQLI...+ VİDEO
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Hadisə
Anti-Israil baxışlı müsəlman qız İsraildə təhsil haqqına nail oldu - İNANILMAZ...
Mədəniyyət
”Yuğ”da uşaq tamaşası, yüngül komediya iddiasına düşmək kökündən səhvdir”
Cəmiyyət
“Bədii ədəbiyyat hadisələrə bir qədər geridən, tarixi perspektivdən baxmağı xoşlayır”
Dünya
Dul kişilər daha darıxmayacaq...
Dünya
24 saat gündüz yaşanılacaq - AĞILASIĞMAZ...
Həftənin ən çox oxunanları
Rüfət Aslanlının "göyün yeddinci qatı"nda 6 milyon dollarlıq "stadion"u tapıldı...
Sərkisyan və Saakyan arvadları ilə Azərbaycan şəhərlərini gəzdi... -FOTOLAR
Paşinyan istefa verdi - Son dəqiqə
"Cavan oğlanı nə edirsən, pul xərcləməyəcək" - Rövşanədən müğənniyə
Dədə Şəmşirə uzanan yaman dil "kəsildi"...
Ermənilər Tərtərdəki futbol stadionunu Avropa çempionatına hazırlayır - FOTOLAR
"Biz bəyəm buna görə müstəqil olmuşuq ki, kimsə 109 milyonu oğurlayıb xaricə getsin...?"
İstanbulda küçəyə erməninin adı verildi
Qaşıqçının konsulluqda öldürülməsi sübut olundu - Təcili
Qarabağ qazisi Etimad Əsədov vəfat etdi
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə