Xəbər lenti
26/09/2018 [01:20]:
Nəsib Nəbioğlunun kitabının təqdimat mərasimi keçiriləcək
26/09/2018 [00:54]:
Ankarada Camal Mustafayevin xatirəsinə möhtəşəm tədbir keçirildi - FOTOLAR
26/09/2018 [00:08]:
Messi ilk dəfə Ronalduya səs verdi
25/09/2018 [23:53]:
Ərdoğan Trampın çıxışı zamanı zalı tərk etməyib - YENİLƏNİB
25/09/2018 [23:25]:
Tacikistanda sünnət qadağası...
25/09/2018 [23:04]:
Ermənistanın XİN başçısı Nyu-Yorkda ATƏT MQ-nin həmsədrləri ilə görüşüb
25/09/2018 [22:23]:
Ərdoğan Trampla ayaqüstü görüşdü - FOTO
25/09/2018 [22:15]:
Azərbaycanlı nazirin qızı da nazir təyin edildi
25/09/2018 [21:54]:
"Bu terror İranda daxili etnik zəmində münaqişələrin yaranmasına təkan verməkdir"
25/09/2018 [21:43]:
“Məşədi İbadın məşhur “Tarixi Nadir”in əlyazmasının üz qabığı - TARİXİ FOTO
25/09/2018 [21:33]:
Əfsanəvi pambıqçı yenə də iş başında - FOTOLAR
25/09/2018 [21:24]:
"Türkiyə qaçqınlara 32 milyard dollar xərcləyib"
25/09/2018 [21:12]:
“Azər-İlmə” Xalçaçılıq Mərkəzi ilə tanışlıq ali qonaqda xoş təəssürat yaratdı
25/09/2018 [21:10]:
Bağırovun həbsxanadakı son saatları – O, ancaq yazır, yeməkdən imtina edirmiş...
25/09/2018 [21:06]:
AXC-nin gənc təhsil nazirinin tarixi çıxışı – “Bunu etsək, universitet yenə də açılmayacaq”
25/09/2018 [20:38]:
"KQB-nin dəstəyi ilə qabağa gedən yazıçılar olub..."
25/09/2018 [20:36]:
Ermənistan hökümətinin psixoloji problemləri var...
25/09/2018 [20:31]:
Ərdoğan BMT sessiyasında qurumu tənqid etdi - “5 daimi üzvə xidmət edən bir forma alıb”
25/09/2018 [20:26]:
Netanyahu yenə Putinə zəng etdi - Təyyarə vurulması müzakirə edildi
25/09/2018 [20:23]:
Tramp iclasa gecikdi - Növbəsi başqa prezidentə keçdi
25/09/2018 [20:22]:
Ərdoğan BMT Gənclər Fondunun qurulmasını təklif etdi
25/09/2018 [20:15]:
İki başlı ilan görənləri çaşqına çevirdi - VİDEO
25/09/2018 [20:11]:
“Qarabağ” – “Arsenal” oyununa 20 min bilet satıldı
25/09/2018 [20:07]:
Növbəti hərracda yüksək rəqabət: 10 dövlət əmlakına 22 sifariş verildi
25/09/2018 [19:59]:
Ölü doğulan körpəsini rəfdə gizlətdi - DƏHŞƏT...
25/09/2018 [19:47]:
Ateist adam göz yaşları içində İslamı qəbul etdi - VİDEO
25/09/2018 [19:46]:
Ələt-Astara yolunun pullu olacağı tarix AÇIQLANDI
25/09/2018 [19:44]:
Sabah Bakı və Abşeronun bu ərazilərində qaz olmayacaq
25/09/2018 [19:43]:
Aİİ-nin Elmi Məcmuəsinin payız nömrəsinə məqalə qəbulu başlanıldı
25/09/2018 [19:39]:
“Bakcell”dən maraqlı aksiya və onlayn müsabiqə: DaimOnline
25/09/2018 [19:03]:
Son illərin ən əhəmiyyətli kəşfi: Tam 400 yaşındadır
25/09/2018 [18:59]:
İranla sərhəddə qaçaqmalçılara qarşı yeni avadanlıq quraşdırılacaq
25/09/2018 [18:31]:
“O vaxt ermənipərəst dövlətlər bizə pul ilə də silah-sursat vermirdilər”
25/09/2018 [18:30]:
“Ermənistanın bu təxribatçı addımı ağır fəsadlara yol aça bilər” -Azərbaycan XİN
25/09/2018 [18:13]:
“Azərbaycan ordusu İrəvan-Mehri yolunu topla vura bilər…” -Erməni komandirdən etiraf
25/09/2018 [17:50]:
Jennifer Beni razı saldı - 30 gündür xəstəxanadadır
25/09/2018 [17:44]:
Donald Tramp: "İran prezidenti Həsən Ruhani gözəl insandır"
25/09/2018 [17:38]:
ADNSU-da Unibook birinci kurs tələbələrinin istifadəsinə verildi
25/09/2018 [17:37]:
"Erməni siyasətçiləri hara, şərəf hara?"
25/09/2018 [17:30]:
2019-cu il üzrə dövlət büdcəsinin layihəsi Prezidentə təqdim olundu
25/09/2018 [17:28]:
Azərbaycan Dillər Universitetində Çin təbabəti üzrə seminar təşkil olundu
25/09/2018 [16:52]:
İşıq sürəti ilə hasil olan işıqlı məkanlar - Heydər Əliyev Fondundan yayılan ziya
25/09/2018 [16:39]:
Vüqar Abbasov: “Əlbəttə ki, evdə oturub “bu da belə olsa idi” demək asandır”
25/09/2018 [16:31]:
Pakistanlı alimlər ADAU-da oldular
25/09/2018 [16:30]:
Ramil Usubov sabiq polis rəisinə vəzifə verdi
25/09/2018 [16:29]:
Trampdan gözlənilməz KOMPLİMENT: “Ruhani gözəl insandı”
25/09/2018 [16:28]:
"Qaçqınkom" sədri məcburi köçkünlərlə görüşdü
25/09/2018 [16:27]:
Zeynab Kazımovaya gömrükdə yeni vəzifə verildi
25/09/2018 [16:26]:
Alimlərdən xəbərdarlıq: "Çox su içməyin, ölə bilərsiniz"
25/09/2018 [16:24]:
Votsapda təhlükəli qidalarla bağlı yayılan səsyazısına - Rəsmi reaksiya
25/09/2018 [16:17]:
ADAU-nun rektoru Aqronomluq fakültəsinə qəbul olan 1-ci kurs tələbələri ilə görüşdü
25/09/2018 [16:14]:
Qazaxın icra başçısı vətəndaşları fərdi şəkildə qəbul etdi -FOTOLAR
25/09/2018 [16:14]:
“İrandan bunu gözləməzdim” – Millət vəkili
25/09/2018 [16:11]:
Rəsmi saytlara giriş məhdudlaşdı - Problem yaranıb
25/09/2018 [16:08]:
Gövhər Baxşəliyeva: "Beynəlxalq qurumlar gərək Azərbaycan prezidentinin sözlərindən nəticə çıxarsınlar"
25/09/2018 [16:03]:
“Hər ikisinin öz yeri var...”- Şəhid zabitimizin atası...
25/09/2018 [15:49]:
Bakıda şirkət rəhbəri işə düzəlmək istəyən qıza intim təklif etdi - FAKT
25/09/2018 [15:40]:
Azərbaycanda Rusiya helikopterləri üçün servis mərkəzi yaradılacaq
25/09/2018 [15:40]:
"Lotu Quli"dən ismarıc: "Onu diri-diri yandıracam" - ŞOK SƏS YAZISI
25/09/2018 [15:14]:
Mehriban Əliyeva İtaliya Senatının sədri ilə görüşdü
25/09/2018 [15:03]:
İlham Əliyev sərgidə silahlarla tanış oldu -FOTOLAR
25/09/2018 [14:47]:
Laçın şəhərində daha bir erməni ailəsi xoşbəxt oldu... - FOTOLAR
25/09/2018 [14:43]:
Deputatdan təklif: "Süni mayalanma ilə bağlı büdcədən vəsait ayrılsın"
25/09/2018 [14:37]:
AMİP Konstitusiya Məhkəməsinin kreditlərlə bağlı qərarına görə bəyanat yaydı
25/09/2018 [14:33]:
Qətərin nüfuzlu qəzetindən separatçı Qarabağ rejimlə bağlı sərt xəbərdarlıq
25/09/2018 [14:29]:
"Dərs oxumayacaqsan, qabağına iki qoyun qatacaqsan sahəsi deyil" -İnam Kərimov
25/09/2018 [14:20]:
Putinin Bakı səfəri və Qarabağda aviasiya təlimi: Təsadüf, yoxsa düşünülmüş ssenari?
25/09/2018 [14:20]:
Körpəsi ilə evdən qaçan gəlinin qayınanası DANIŞDI: "Əri hərbi xidmətdədir..."
25/09/2018 [14:10]:
Zakir Həsənov Bolqarıstanlı həmkarı ilə görüşdü
25/09/2018 [14:07]:
“Azercell”dən maraqlı layihə: “Təhlükəsiz internet və rəqəmsal vətəndaşlıq”
25/09/2018 [14:03]:
İrəvanda xəstəxanada partlayış, ölən var
25/09/2018 [13:53]:
“Putin İlham Əliyevdən konkret nə istəyəcək?..” – Ayaz Mütəllibov cavab verir...
25/09/2018 [13:47]:
“Ürək-damar xəstəlikləri ilə bağlı xüsusi proqram yaradılsın” – Deputatdan təklif
25/09/2018 [13:44]:
Su üzünə həsrət qalan vətəndaş Gəncə “Su kanal” TSC-dən fəryad edir - FOTO + VİDEO
25/09/2018 [13:43]:
Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi kərə yağı satışını YOXLAYIB
25/09/2018 [13:42]:
İranlı tələbəni öldürən şəxslərə ağır cəza - 95 il
25/09/2018 [13:39]:
Zaur müğənnilərin Tünzaləyə göndərdiyi pulun miqdarını açıqladı - VİDEO
25/09/2018 [13:33]:
Sabahdan hava pisləşəcək, güclü külək, leysan, daşqın gözlənilir - XƏBƏRDARLIQ
25/09/2018 [13:27]:
Həkim əməliyyatdan sonra xəstəni zorladı
25/09/2018 [13:20]:
"Heç olmasa mənə bir neçə vedrə versinlər ki, yağış yağanda suyun altına qoyum..."
Bütün arxiv bir sırada
14/08/2018 [16:21] - Cəmiyyət - ( 981 dəfə baxılıb)

Ziyad Səmədzadə: "Xəzər sülh, təhlükəsizlik dənizi olacaq"

“5 nüfuzlu dövlət başçısının razılığa və bir araya gəlməsi…”


Moderator.az akademik, Milli Məclisin (MM) İqtisadi siyasət komitəsinin sədri Ziyad Səmədzadənin müsahibəsini təqdim edir:

-Ziyad müəllim, bildiyiniz kimi, dünən tarixi hadisə baş verdi, Qazaxıstanın Aktau şəhərində Xəzəryanı dövlətlərin dövlət başçılarının V Zirvə toplantısında Xəzər dənizinin hüquqi statusuna dair Konvensiya imzalandı. İllərdir ki, bu məsələdə heç cür razılığa gəlmək mümkün olmurdu, bəzi dövlətlər əsaslı-əsassız iddialar irəli sürürüdü, ancaq, sonda nəhayət, razılğa gəlmək mümkün oldu və məlum Konvensiya ortaya qoyuldu. Bu hadisəni və onun gələcək perspektivlərini necə dəyərləndirisiniz?

-Doğrudan da, bu, çox böyük tarixi siyasi və iqtisadi hadisədir.

5 nüfuzlu dövlət başçısının bu məsələdə razılığa və bir araya gəlməsi, Konvensiyanı imzalaması nəinki Xəzəryanı dövlətlərin, bütövlükdə regionun və dünyanın xeyrinə, onun təhlükəsizliyinə və əmin-amanlığına doğru atılan nəcib bir addım, töhfədir. Çünki bu gün dünyada çox ciddi hadisələr, siyasi, iqtisadi, hərbi, diplomatik qarşıdurmalar, kataklizmlər yaşanır. Bir problem başa çatmamış, digər və daha ciddi, təhlükəli problem, proses yaşanır. Bəzən olub-bitənləri belə ərtaflı düşünməyə, anlamağa, təhlil etməyə imkan, fürsət olmur. Odur ki, dünyanın belə bir qarşıq dönəmində beş nüfuzlu dövlətin və onların liderlərinin belə bir addım atması, dünyaya xoşməramlı mesaj verməsi çox önəmli və çox təqdirəlayiqdir. Bildiyiniz kimi, sənədin imzalanmasından sonra da dövlət başçıları bəyanatlarla çıxış etdirdilər və bir daha region, dünya üçün önəmli mesajlar səsləndirdilər. Azərbaycan prezidenti cənab İlham Əliyev də bəyanatında sənədin önəminə diqqət çəkərək vurğuladı ki, Xəzər dənizinin hüquqi statusu haqqında Konvensiyanın imzalanması tarixi əhəmiyyətli sənəddir. O, bəyan etdi ki, Azərbaycan bu sənədin hazırlanmasının bütün mərhələlərində konstruktiv işləyib və digər Xəzəryanı ölkələr kimi bu sənədin imzalanmasına öz töhfəsini verib. Onun qeyd etdiyinə görə, Konvensiya imzalanana qədər də qurulan ikitərəfli və çoxtərəfli münasibətlər Xəzərin təhlükəsizlik, sabitlik dənizinə çevrilməsinə nail olunmasına gətirib çıxarıb və Xəzərdə sabitliyin, təhlükəsizliyin qarantı olub.


“Xəzəryanı ölkələr arasında yüksək səviyyədə əməkdaşlıq, etimad və qarşılıqlı fəaliyyət mövcuddur və bu da təhlükəsizliyin və sabitliyin başlıca qarantıdır”-deyərək, o, fikirlərini tamamladı.

Həmçinin, İran Prezidenti Həsən Ruhani, Rusiya Prezidenti Vladimir Putin və Türkmənistan Prezidenti Qurbanqulu Berdiməhəmmədov , Qazaxıstan prezidenti Nursultan Nazarbayev Xəzərin hüquqi statusuna dair Konvensiyanın imzalanmasının əhəmiyyətinə toxunaraq onun ölkələr arasında gələcək əməkdaşlığa daha mühüm töhfələr verəcəyini bildirdilər.

Yəni, bunlar onu deməyə imkan verir ki, bu Konvensiya 5 Xəzəryanı dövlətin təhlükəsizliyinə, sabitliyinə, inkişafına, birgə əməkdaşlığına töhfə olmaqla yanaşı, dünyanın qarşılıqlı şəkildə bir-birini anlamasına, dünyanın təhlükəsizliyinə də töhfə olacaq. Maraqlı bir məqam kimi, onu da nəzərə çatdırım ki, Xəzər Konvensiyanın imzalanması avqustun 12-ə təsadüf edən Beynəlxalq Xəzər Günü ilə üst-üstə düşüb. Bunu özü də elə bilirəm ki, xoş bir təsadüfdür və anlamlıdır.

-Dövlət başçısının da qeyd etdiyi kimi, Azərbaycan məlum Knvensiyanın hazırlanmasının bütün mərhələlərində konstruktiv rol oynayıb və digər Xəzəryanı ölkələr kimi bu sənədin imzalanmasına öz töhfəsini verib. Odur ki, bir iqtisadçı, Xəzərlə bağlı məsələlərdə iştirakı olmuş bir şəxs kimi, Azərbaycanın bu prosesdə rolunu necə qiymətləndirərdiniz?

-Azərbaycan bu prosesdə daim müsbət və konstruktiv rol oynayıb.

Hər zaman Xəzərin sülh, təhlükəsizlik, əməkdaşlıq, tərəfdaşlıq dənizinə çevrilməsi üçün əməli addımlar atıb, prosesə öz töhfəsini verməyə çalışıb. İstər dövlət başçısı mərhum Heydər Əliyevin dönəmində, istərsə də onun siyasətinin layiqli davaçmısı cənab İlham Əliyevin son 15 illik hakimiyyəti dövründə Xəzəryanı dövlətlərlə ən üst, ən yüksək səviyyələrdə münasibətlərin qurulması, əməkdaşlığa, tərəfdaşlığa üçün gərəkən bütün addımlar atılıb. Eyni zamanda, bu prosesin, bu fəaliyyətin tərkib hissəsi olaraq, Xəzərin hüquqi statusunun müəyyənləşdirilməsi üçün nələr lazımdırsa edilib, yəni, Azərbaycan heç zaman bu məsələdə qeyri-konstruktivlik nümayiş etdirməyib, hansısa dövlətin maraqlarına toxuna biləcək addımlara, davranışlara yol verməyib, daim səmimi mövqe sərgiləyib.

Qazaxıstan prezidenti Nursultan Nazarbayev Azərbaycan prezidenti İlham Əliyevlə təkbətək görüşündə də ölkəmizin bu məsələdə neçə böyük pola malik olduğunu söylədi və “bugünkü görüş və nəhayət, bu Konvensiyanın imzalanması çox mühüm hadisədir. Xatırlayıram ki, Heydər Əliyev bunun üzərində çox güclü işləyib. Mən düşünürəm ki, indi o, bizim nəhayət, bu Konvensiyanı imzalamağımıza, bu çox mühüm məsələni həll etdiyimizə görə çox şad olardı”-deyə, bəyan etdi. Bunlar yuxarıda deyilənlərin bir daha əyani sübutu və təsdiqidir.

Bu yerdə 29 iyul 1998-ci il tarixində Heydər Əliyevlə Xəzərin hüquqi statusunun müəyyənləşdirilməsi məsələlərində Azərbaycanla məsləhtləşmələrdə Rusiya xarici işlər nazirinin birinci müavini Boris Pastuxovun başçılıq etdiyi nümayəndə heyəti arasında gedən müzakirəni xarırlatmaq istərdim. Çünki bu, çox tarixi bir görüş, müzakirə idi. Heydər Əliyev görüş zamanı qeyd etdi ki, hər belə görüşün Rusiya–Azərbaycan münasibətlərində öz yeri və əhəmiyyəti var və bu cür hər bir hadisə bizə ikitərəfli münasibətləri və digər problemləri müzakirə etməyə və irəliləməyə imkan verir.

“Zənnimcə, razılaşarsınız ki, ümumi məqsədimiz – həm Rusiya rəhbərliyinin, həm də Azərbaycan rəhbərliyinin ümumi məqsədi münasibətlərimizin möhkəmlənməsinə və inkişaf etməsinə, əməkdaşlığımızın genişlənməsinə ardıcıl surətdə nail olmaqdır. Biz bunu öz tərəfimizdən edirik. Bu, Rusiya Federasiyası tərəfindən də edilir və sizin buraya gəlməyiniz buna sübutdur”- deyən mərhum dövlət başçısı həmçinin qeyd etdi ki, biz keçmişdə çox vaxt itirmişik, lakin bununla yanaşı, sevinmək olar ki, biz artıq indi doğru yoldayıq və Rusiya bu baxımdan təşəbbüsü özündə saxlayır. “Bu, bizdə rəğbət oyadır. Məsələn, şəxsən mən bunu dəstəkləyirəm, çünki qısa müddətdə böyük iş görülmüşdür”-deyə, sözlərinə əlavə etdi.

Boris Pastuxov da öz növbəsinə qeyd etdi ki, Xəzər dənizinin hüquqi statusu haqqında konvensiyanı bütün Xəzəryanı dövlətlərin imzalaması mərhələsinə çıxmaqdan ötrü ümumi razılığa gəlməyi arzulayırlar. O, belə güman etdiyini bildirdi ki, bu böyük, bütün Xəzəryanı dövlətlər üçün prinsipial əhəmiyyətə malik məsələdə ümumi razılığa nə qədər tez gəlsək, bundan hamımız qazanarıq. Çünki bundan Xəzərin sahillərində yaşayan və çalışan adamlar da, bu bölgədəki bütün dövlətlər də qazanarlar. Rusiya rəsmisi həmçinin xatırlatdı ki, Xəzər dənizinin dibinin bölünməsinə münasibət məsələsində Heydər Əliyevin mövqeyi ilə tanış olduqdan sonra Qazaxıstanla mürəkkəb danışıqlar aparıblar və nəticədə iyulun 6-da Moskvada imzalanmış sazişə nail olublar. Sazişdə isə təbiətdən istifadənin mənafeyi naminə Xəzər dənizinin şimal hissəsinin dibinin bölünməsinə aiddir. Pastuxov sonra “Biz indiki danışıqlarımızda da vurğuladıq ki, bu saziş yalnız o halda qüvvəyə minəcək ki, o, Xəzər dənizinin hüquqi statusu haqqında konvensiyada təsbit edilməli olan ümumi razılaşmaları tam dolğunluğu ilə nəzərə alsın. Amma mən hesab edirəm və qazaxlarla danışıqlarımız da bizi inandırdı ki, mart ayında Siz diqqətimizi belə bir məsələyə yönəldəndə çox haqlı idiniz ki, ilk addımları atmaq lazımdır. Qoy bu addımlar əvvəlcə bəlkə də çox iri olmayacaq, lakin ölçülüb-biçilmiş olmalıdır. Axı irəliyə hərəkət olmadan heç nə mümkün deyil”-deyə, diqqətə çatdırdı.


Daha sonra, o, Heydər Əliyevə İran höküməti ilə aparılan danışıqlar barədə məruzə verdi. O, Rusiya İran danışıqlarının nəticələri ilə bağlı dedi:

“Biz İran tərəfini inandırdıq ki, proqnozlaşdırılan ehtiyatları bölmək qeyri mümkündür və bu yol bir yana aparıb çıxarmır. Bu yol münaqişələrə, bu yol vəziyyətin daha da mürəkkəbləşməsinə doğru gedir. Biz deyirdik ki, dənizin dibinin səthini bölmək gərəkdir. Söhbət onun ədalətlə bölünməsinin zəruriliyindən getdikdə, nəzərə çarpdırdıq ki, biz prinsipcə həmişə ədalət tərəfdarıyıq. Siz isə istədikləriniz – bölünsün, hər bir Xəzəryanı dövlətə bərabər hissə, 20 faiz düşsün – barədə öz təkliflərinizi verin: İndi təklif edirsiniz ki, Xəzərin mərkəzində sahildən eyni uzaqlıqda olan nöqtə tapılsın, orada xəyalən paya qoyulsun və bu payadan hər bir dövlətin sərhədlərinə doğru xətt çəkilsin və deyilsin ki, bax, bu, sizin sektorunuzdur.Mən dedim ki, belə olan halda siz hamıdan çox qazanırsınız, lakin biz də hamıdan çox uduzuruq. Axı indi 14 faiz sizə, 16 faiz bizə, 18 faiz Azərbaycana, – mən faizin onda bir hissəsini atıram, – 22 faiz türkmənlərə, 29 faiz isə qazaxlara düşür. Gəlin razılığa gələk. Lakin mən sizə bəri başdan deyə bilərəm ki, mən Azərbaycan tərəfinin yerinə olsam, sizə heç nə ayırmaram, çünki orada kəşfiyyat işləri aparmışam, artıq orada iş görürəm, orada mənim borularım var. Elə bilirsiniz ki, bunları mən sizə hədiyyə verəcəyəm? prinsipləri axtarıb tapın. Heydər Əliyeviç, bir sözlə, indi biz elə bir vəziyyətdəyik ki, Xəzəryanı beş dövlətin hamısı dənizin dibi məsələsində razılığa gəlmişdir. Əgər suyun qalınlığı məsələsində də irəliləsək, onda biz hamını qane edən razılaşmalara kifayət qədər tez bir zamanda nail ola bilərik. Cürət edib deyə bilərəm ki, ümumiyyətlə, indi daha da irəliləməyin açarı Sizdədir…”.

Buna cavabında isə Heydər Əliyev bildirdi ki, bu məsələdə irəliləyirik və bunun özü müsbət haldır.

“Mə mən bu fikirdəyəm ki, biz irəliləməliyik və bu məsələnin tamamilə həll edilməsinə nail olmalıyıq. Bunu indi də edə bilərik, bir müddətdən sonra da, bunun əhəmiyyəti yoxdur. Başlıcası budur ki, düzgün xətt götürmüşük, düzgün istiqamətdə gedirik. Hesab edirəm ki, siz xarici işlər naziri və Baş nazir ilə görüşərkən qarşılıqlı anlaşmaya nail olmadığınız məsələlər barəsində indi biz daha konkret surətdə fikir mübadiləsi apara bilərik”-deyə, Heydər Əliyev müzakirələrə nöqtəsini qoydu. Yəni, indi çox sevindirici və əlamətdar haldır ki,ölkəmizin də yaxından iştirakı və töhfəsi ilə bu proses, yəni, 1992-ci ildən Xəzərin hüquqi statusu barədə konvensiya ilə bağlı sahil dövlətlərinin ikitərəfli və çoxtərəfli görüşləri öz məntiqi yekununa yaxınlaşıb, fərqli yanaşmalar bir kənara qoyulub və nəticədə məlum Konvensiya imzalanıb.Xatırladım ki, Azərbaycan tərəfi uzun illər ərzində Xəzərin beynəlxalq hüquqi normalar çərçivəsində ədalətli bölgüsünü və “qazan-qazan” prinsipini təklif etsə də, müəyyən süni maneələr, əngəllər yekun statusla bağalı razılaşma əldə edilməsinə verməyib. Sənəd üzərində iş 1996-cı ildən aparılıb. 2003-cü il mayın 14-də Astanada Azərbaycan, Rusiya və Qazaxıstan arasında “Xəzərin dibinin orta xətt üzrə milli sektorlara bölünməsi, su səthinin ümumi istifadəsi” haqqında üçtərəfli saziş imzalanıb və tərəflər, Xəzərin dibinin bölünməsinə dair yekun razılığa imza atıb.

Həmçinin, 2010-cu ildə Xəzəryanı ölkələrin dövlət başçılarının Bakıda keçirilmiş III Zirvə toplantısı ölkələrimiz arasında sıx əməkdaşlığın möhkəmləndirilməsi işinə mühüm töhfəsini verib. Həmin Zirvə toplantısında regionda təhlükəsizliyin və sabitliyin qorunub saxlanması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyan “Xəzər dənizində təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlıq haqqında Saziş” imzalanıb. Orada ilk dəfə konseptual olaraq suverenlik və balıqçılıq zonaları yüksək səviyyədə razılaşdırılıb. Sammitdə, həmçinin Xəzəryanı dövlətlərin Xəzər dənizində əməkdaşlığının əsas prinsipləri müəyyənləşdirilib. Bu prinsiplər isə dövlətlərin suverenliyi, müstəqilliyi və ərazi bütövlüyünə hörməti, Xəzərin sülh, mehriban qonşuluq və dostluq zonasına çevrilməsini ehtiva edir. Qeyd edilməlidir ki, həmin prinsiplər imzalanmış “Xəzər dənizinin hüquqi statusu haqqında Konvensiya”da da öz əksini tapıb.

Ümumiyyətlə, Konvensiya layihəsi yekun olaraq Xəzəryanı ölkələrin XİN rəhbərlərinin 4-5 dekabr 2017-ci il tarixində Moskvada keçirilən müşavirəsində razılaşdırılıb. Eyni zamanda, 2018-ci ilin il martın sonunda İran prezidenti Həsən Ruhaninin Bakıya səfəri zamanı imzalanmış Xəzər dənizində müvafiq blokların birgə işlənilməsi haqqında Anlaşma Memorandumu bugünkü konvensiyanın razılaşdırılması yolunda mühüm tarixi əhəmiyyət daşıyan sənəd olub.

Odur ki, bu Konvensiyanın imzalanmasında digər Xəzəryanı dövlətlərin, onların rəhbərlərinin yüksək rolunu qeyd etməklə bərabər, eyni zamanda, bu prosesin bu cür məntiqi sonucla yekunlaşmasında Azərbaycanın, o cümlədən, ölkə Ptrezidenti cənab İlham Əliyevin böyük rolunu, qətiyyətini, iradəsini də vurğulamaq gərəkdir. Bəlkə də Azərbaycan bu prosesdə fəal və aktiv, eyni zamanda, səmimi və konstruktiv rol almasaydı, bu proses hələ bundan sonra da uzun illər davam edər,uzanar, yekun nəticə əldə olunmazdı. Məhz Azərbaycanın və ölkə prezidentinin bu prosesə töhfəsi məlum Konvensiyanın imzalanmasına gətirib çıxardı. Azərbaycan bununla bir daha dünyaya nümayişl etdirdi ki, o bütün səmimi, konstruktiv əməkdaşlıq, tərəfdaşlıq əlaqələrinə, münasibətlərinə açıqdır, şəffafdır, onunla zor, təhdid, dilində danışmaq işə yaramır və yaramayacaq. Çünki artıq Azərbaycan 90-cı illərinin əvvəllərinin zəif, gücsüz Azərbaycanı deyil, Azərbaycan dünyada sözü və nüfuzu olan güclü, çəkili bir dövlətdir.


-Rusiya prezidenti Vladimir Putin öz bəyanatında bildirdi ki, yaxın gələcəkdə Xəzər İqtisadi Forumu yaranacaq…

-Bu, hələlik bir ideyadır və onun baş tutub-tutmayacağı gələcək proseslərdən asılı olacaq.

Ancaq hesab edirəm ki, bu, xoşməramlı bir ideyadır və burada da qorxulu, təhlükəli, Xəzəryanı dövlətlərin iqtisadi, siyasi təhlükəsizliyinə toxunacaq bir məqam yoxdur. Bəzən hansısa bir ideya səsləndirilərkən, düşünüb-düşünmədən bəziləri çox səbatsız şəkildə onu başqa yerə yozmağa cəhd edirlər ki, bu da nəticə etibarı ilə proseslərə mənfi təsir göstərir. Yadınıza gəlirsə, MDB ilə bağlı məsələdə də əsassız hay-küylər, ajiotajlar yaradılmşıdı, guya ki, bu qurum başqa çətir, ad altında keçmiş SSRİ-nin bərpasıdır və sairə…Amma ötən 27 il bunun heç də belə olmadığını göstərdi. Kimlərinsə hansısa niyyətləri, məqsədləri ola bilər, bu, istisna deyil, amma əsas nəticədir. Nəticə də ondan ibarətdir ki, digər MDB ölkələri kimi, Azərbaycan da ötən 27 il ərzində müstəqil dövlətçilik və müstəqil inkişaf yolundadır, dünyanın hətta, lider dövlətləri sırasında öncül mövqelərdədir. Odur ki, hər hansı bir ideyaya, hər hansı bir məsələyə, əməkdaşlıq təklifinə tələm-tələsik, qeyri-prqamatik münasibət bildirmək olmaz. Hər şeyi zamana və axarına buraxmaq lazımdır.

Ancaq vacib olan odur ki, regionumuzda, bütövlükdə dünyamızda təhlükəsizlik, sabitlik olmalıdır və hər bir dövlət də bu prosesə əməli töhfə verməlidir. Azərbaycan da müstəqil dövlət kimi hər zaman dünyanın təhlükəsizliyinə və sabitliyinə əməli addımları töhfələrini verib və verməkdədir. Bu siyasət bundan sonra da davam etdiriləcək, heç bir qüvvə Azərbaycanı bu yoldan döndərə bilməyəcək. Bu, mümkünsüzdür.

"Bu terror İranda daxili etnik zəmində münaqişələrin yaranmasına təkan verməkdir"
İki başlı ilan görənləri çaşqına çevirdi - VİDEO
Ölü doğulan körpəsini rəfdə gizlətdi - DƏHŞƏT...
Son illərin ən əhəmiyyətli kəşfi: Tam 400 yaşındadır
"Lotu Quli"dən ismarıc: "Onu diri-diri yandıracam" - ŞOK SƏS YAZISI
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Maraqlı
“Məşədi İbadın məşhur “Tarixi Nadir”in əlyazmasının üz qabığı - TARİXİ FOTO
Araşdırma
AXC-nin gənc təhsil nazirinin tarixi çıxışı – “Bunu etsək, universitet yenə də açılmayacaq”
Gündəm
“O vaxt ermənipərəst dövlətlər bizə pul ilə də silah-sursat vermirdilər”
Cəmiyyət
"Heç olmasa mənə bir neçə vedrə versinlər ki, yağış yağanda suyun altına qoyum..."
Siyasət
"Rusiyadakı hamilə qadınlar azərilərin yiyəsiz uşaqlarını dünyaya gətirəcəklər..."
Həftənin ən çox oxunanları
Ata İmam Hüseyn üçün oğlunun başını kəsdi - ŞOK VİDEO (+18)
Bakıda dəhşətli qəza: Ölənlərdən 3-nün kimliyi bilindi - VİDEO (+18)
Düşmən baş nazir Azərbaycanın uca dağlarından birinə belə qalxdı... - VİDEO
“Səməd Səmədov nə oxuyur ki, onun adını “hay-küy”qoymuşam...”
Azərbaycanda mobil telefonların qeydiyyat qaydaları dəyişdi – YENİLİK
“Bu qədər yoxsulluğun olduğu ölkədə lüks bir təyyarəyə minməkdən utanıram" - Prezident...
"Yaxın günlərdə gözləmədiyimiz bir məkanda mütləq terror aktı baş tutacaq" - PROQNOZ
“Nə qədər ki, prezidentin ətrafında iylənmiş məmurlar var, Bakını su basacaq”
Məşhur ürək cərrahı Rəşad Mahmudova yeni vəzifə verildi
“Ağılları yox imiş, Yezidə baş əyib vəzifədən-zaddan alıb yaşamayıblar...”
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə