Xəbər lenti
20/05/2019 [23:28]:
Dünyanın ən maraqlı saqqal və bığları yarışdı - MARAQLI FOTOLAR...
20/05/2019 [23:06]:
"Bu müharibəni biz başlamadıq, amma onu biz bitirməliyik" - Misilsiz inauqurasiya...
20/05/2019 [22:52]:
Həkim qadının niqabını açmasını istədi, işindən oldu
20/05/2019 [22:42]:
Eyfel qülləsinə giriş-çıxış dayandırılıb - YENİLƏNİB
20/05/2019 [22:29]:
Kərimi yolda döydülər - İş polisə verildi
20/05/2019 [22:27]:
Dilarə Miri Yusifin klipində çox cəsarətli obrazda - VİDEO
20/05/2019 [22:26]:
“Bəzi islam ölkələri dövlət maraqlarını müsəlman həmrəyliyindən üstün tutur”
20/05/2019 [21:59]:
"Ərazilərimizi güc yolu ilə qəsb etdikləri kimi, güc yolu ilə də qovulmalıdırlar"
20/05/2019 [21:46]:
Meyvə şirələrindəki təhlükə: Erkən ölüm riskini artırır...
20/05/2019 [21:35]:
Parisdə “qara jiletlilər” hava limanını bağladı
20/05/2019 [21:21]:
Bakı metrosunda gənc oğlan huşunu itirdi
20/05/2019 [21:19]:
Gözübağlı rəsm çəkən azərbaycanlı Ginnesə iddialıdır - FOTO
20/05/2019 [21:04]:
Şanslı adam dedektor ilə 1,4 kiloqram qızıl tapdı - 69 min dollar dəyərində...
20/05/2019 [20:38]:
Əlindəki yeməklə birlikdə hovuza düşdü - VİDEO
20/05/2019 [20:11]:
Ukraynanın baş naziri də istefa verəcək
20/05/2019 [19:59]:
Vəkil: “Fuad Abbasov mayın 28-də Azərbaycana deportasiya oluna bilər”
20/05/2019 [19:50]:
Oğuzda xəstəliyə dözməyən qadın intihar etdi
20/05/2019 [19:46]:
Azərbaycanda yaradılmış snayper tüfənginin sınaqları keçirildi
20/05/2019 [19:42]:
Fədayə Laçının məhkəməsi təxirə düşdü
20/05/2019 [19:38]:
Ən yüksək maaşlı şəhər məlum oldu
20/05/2019 [19:03]:
“Bu gün elə ən çox vətənpərvərliklə bağlı verilişlərə ehtiyacımız var...”
20/05/2019 [18:58]:
“Avroviziya”da Azərbaycanla bağlı daha bir qalmaqal - Belarus Çingizə səs veribmiş
20/05/2019 [18:31]:
“Tale elə gətirdi ki, fəhlə işlədiyim yerdə nazir oldum.” - Sabir Rüstəmxanlı
20/05/2019 [18:29]:
Nazir 82 tələbəyə əlavə təqaüd təyin etdi
20/05/2019 [18:28]:
DİM-in rəhbər şəxsləri rayonlarda vətəndaşları qəbul edib
20/05/2019 [18:26]:
Ədliyyə Akademiyası Beynəlxalq Maliyyə Korporasiyası birgə hakimlər üçün təlim keçirib
20/05/2019 [18:23]:
Azərbaycanlı gənclərin Roma forumu keçirildi
20/05/2019 [18:16]:
Millət vəkili Qovlar şəhər məktəblərinin müəllim və şagirdləri ilə görüşdü
20/05/2019 [18:14]:
Rusiyada yanacaqdoldurma məntəqəsində partlayış, 3 nəfər ölüb, 4-ü yaralanıb
20/05/2019 [18:13]:
Çingiz Qənizadə: “Avtomobillərə pərdə qadağası DYP ilə sürücünü qarşı-qarşıya qoyur”
20/05/2019 [18:07]:
Dövlət başçıları Prezident İlham Əliyevi təbrik edib
20/05/2019 [18:05]:
İsraildə “Eurovision”un keçirildiyi binadan Ərdoğanın posterini asdılar - Netenyahuya etiraz (Video)
20/05/2019 [18:01]:
Ronaldo kubokla oğlunun başına xəsarət yetirdi – VİDEO
20/05/2019 [17:57]:
Səfurə üçüncü dəfə ana oldu: adını Natiq qoydular - FOTO
20/05/2019 [17:53]:
Ramin Əhmədov: ”Azərbaycanda mükəmməl sosial təminat sistemi qurulub”
20/05/2019 [17:52]:
Ölkəmizdə Qarabağ məğlubiyyətinin səbəblərini araşdıran komissiya yaradıla bilərmi?
20/05/2019 [17:51]:
Səudiyyə Ərəbistanının Kralı İlham Əliyevi təbrik etdi
20/05/2019 [17:30]:
Prezident "ASAN xidmət" mərkəzinin tikintisinin başa çatdırılmasına 20 milyon manat ayırdı
20/05/2019 [17:29]:
“Qalatasaray”ın arvadının güdazına gedən əfsanəvi JARDELİ
20/05/2019 [17:26]:
4 yaşlı Məhəmmədi xilas edək!
20/05/2019 [17:17]:
II Elizabet İlham Əliyevə məktub yazdı
20/05/2019 [17:17]:
98 dövlət əmlakı hərraca çıxarılır
20/05/2019 [17:12]:
"Sumqayıt çoxuşaqlı ana kimidir..." -Baş həkimdən maraqlı yubiley təbriki
20/05/2019 [16:56]:
Nərimanovda şəhid Rasim Məmmədovun xatirəsinə həsr edilmiş şahmat üzrə rayon turniri keçirildi
20/05/2019 [16:52]:
ADU-nun Əlavə təhsil və təcrübə fakültəsi tələbə qəbulu elan edir
20/05/2019 [16:50]:
“Qırmızı Körpü” gömrük postunun rəisi işdən uzaqlaşdırıldı - RƏSMİ
20/05/2019 [16:49]:
İlham Əliyev Zurab Seretelini “Dostluq” ordeni ilə təltif edib
20/05/2019 [16:48]:
ABŞ səfiri Azərbaycan Dillər Universitetində oldu
20/05/2019 [16:45]:
"Kəlbəcərə getmək, İsti-suya toxunmaq üşün qondarma rejimdən icazəmi istəyək...?
20/05/2019 [16:37]:
Xristian Kuba vətəndaşı çeçenlərə iftar süfrəsi acdı-FOTO 
20/05/2019 [16:33]:
Vətənin Şahlar oğlu... - Şəhid Milli Qəhrəmana İTHAF
20/05/2019 [16:28]:
ADP İdarə Heyəti özünün növbəti toplantısını keçirdi
20/05/2019 [16:26]:
Kikboksçular Macarıstandan yüksək nəticələrlə qayıdılar - FOTOLAR
20/05/2019 [16:18]:
ADPU-da “Türkologiya: reallıqlar, problemlər, perspektivlər” Respublika elmi konfransı keçirildi
20/05/2019 [16:13]:
İnam Kərimov Goranboyda fermərin problemlərini dinlədi
20/05/2019 [16:03]:
Ərdoğan Azərbaycan pilotlarının təlimini izləyəcək
20/05/2019 [16:00]:
“Biz həmişə çalışmışıq ki, ona bənzəyək və adını uca tutaq...”
20/05/2019 [15:58]:
İsgəndər Həmidov əməliyyat üçün xaricə aparılır
20/05/2019 [15:36]:
Tibb Universitetində bir İLK - Hibrid müdaxilə icra olundu
20/05/2019 [15:36]:
Deputat seçiciləri dinlədi
20/05/2019 [15:29]:
AzTV hərbi vətənpərvərliklə bağlı yeni layihəyə başlayır
20/05/2019 [15:20]:
Ömürlük məhbuslara görə Prezidentə müraciət edildi
20/05/2019 [15:19]:
“Nar” gənclərə iş imkanları təklif edir
20/05/2019 [15:01]:
Sumqayıtda “Yeddi yazarla bir görüş” adlı tədbir keçirildi
20/05/2019 [14:53]:
"YAP bütövlükdə cəmiyyətin bütün təbəqələri arasında nüfuz qazanan bir təşkilatdır"
20/05/2019 [14:51]:
“Düşməni diqqətlə izləməli və anında qərar verməyi bacarmalıyıq”
20/05/2019 [14:43]:
Nazir müavini: “Diqlas”dakı 460 sahibkarın problemi həll edilib”
20/05/2019 [14:36]:
Əhalinin gəlirləri 17 milyard manatı ötüb - Yanvar-aprel aylarında
20/05/2019 [14:26]:
Bakı-Sumqayıt yolunda hərəkət məhdudlaşdırılacaq
20/05/2019 [14:25]:
Nazirlik özünüməşğulluq proqramı ilə bağlı iddialara münasibət bildirdi
20/05/2019 [14:23]:
Məhkəmə sisteminə etiraz - Paşinyan yeni imtahanla üz-üzə
20/05/2019 [14:14]:
Qəzada ölən müəllimlərlə bağlı məktəbin direktorundan AÇIQLAMA...
20/05/2019 [14:12]:
Yanacaq çəninin içərisindən siqaretlər aşkarlandı
20/05/2019 [14:10]:
Azərbaycan təhsil sistemində idarəetmə texnologiyaların tətbiqi zəruridir
20/05/2019 [14:09]:
“Onlar qorxmurlar ki, elə davranırlar, qorxan belə etməz!”
20/05/2019 [14:03]:
“Gərək Laçın alayı da, polisi də Laçının hər küçəsi, daşı uğrunda sonadək döyüşəydi...”
20/05/2019 [13:54]:
Prezidentdən Arif Məlikov üçün ucaldılacaq heykəllə bağlı xüsusi tapşırıq
20/05/2019 [13:49]:
Başçısı azərbaycanlı olan çoxuşaqlı ailənin Soçi mafiyası ilə mübarizədə keçən qorxu filmi kimi bir həyat hekayəsi...
20/05/2019 [13:46]:
Paşinyan xəyanət izində: “Onlar Qarabağı satmağa hazırdır”
20/05/2019 [13:34]:
Fransalı hücumçu: "Bu, "Qəbələ"də sonuncu oyunum idi"
Bütün arxiv bir sırada
21/09/2018 [21:54] - Araşdırma - ( 6539 dəfə baxılıb)

Mircəfər Bağırovun ömrünün sonundakı taleyi, həbs tarixçəsi - GİZLİ TARİX...



Moderator.az tanınmış tədqiqatçı Adıgözəl Məmmədovun M.C.Bağırovun gizli məchulları  və onu satan yaxın çevrəsinə gün işığı tutan maraqlı araşdırmasının dərc edirik. Bu geniş araşdırmada təkcə, Bağırov deyil, onun yaxın ətrafı, Stalindən tutmuş, tarix üçün bu gün də müəmma olan başqa şəxslərdən söz açılacaq...

XIII  Hissə


“M.C.Bağırov 1953-cü ilin axırına kimi həyat yoldaşı Yevgeniya Mixaylovna və oğlu Cenlə birlikdə Moskvadakı mənzilində yaşayaraq Sov.İKP MK-da yeni vəzifəyə təyinatını gözləyir. Bildiyimiz kimi, 1953-cü ildə Bağırovu Kuybışev şəhərində neft idarəsində kadrlar üzrə müdir müavini təyin edirlər.  
Bu təyinatdan sonra M.C. Bağırova hörməti olan bir qrup Azərbaycan jurnalistləri Kuybışevə gələrək onunla görüşürlər.  Azərbaycanda Bağırov yüksək vəzifələrdən azad ediləndən sonra, ictimaiyyətin və ziyalıların ona münasibəti birmənalı deyildi. 
Lakin 1954-cü ilin yazından hadisələr kəskin dəyişir. Şübhəsiz, hadisələrin  belə inkişafı Kremlin göstərişi olmadan ola bilməzdi.   Həm də Bağırova qarşı münasibətin kəskin dəyişməsində yuxarıda qeyd etdiyim kimi həm Mikoyanın, həm də Əfəndiyevin məktubu-nun xüsusi təsiri vardı.  13 mart 1954-cü ildə M.C.Bağırovu partiyadan xaric edirlər. 
Beriyanın və onun əlaltılarının ittiham işini araşdırarkən, bu işin məhkəmə prosesindən sonra gələn ərizələrdən və materillardan  müəyyən olundu ki, Azərbaycan KP MK katibi Mir Cəfər Bağırov uzun müddət Beriyanın yaxın və sədaqətli adamı olub, onun dəstəyi ilə Azərbaycanın XDİK-DİN orqanlarında Beriya kimi düşmənçilik işi aparılırdı.
Beriya kimi Bağırov da 1937-1938-ci illərdə çekist təşkilatlarına rəhbərlik edirdi,  həbs olunanları kütləvi surətdə döydürür, cinayət işlərini saxtalaşdırır,  arzulamadığı insanlara divan tutur və təmiz partiya-sovet kadrlarını məhv edirdilər.
 Bu məsələ ilə əlaqədar şahid, Azərbaycan XDİK-də işləmiş Şneyder bunları göstərdi:
  «Bağırov XDİK aparatının işçilərinə şəxsən özü göstəriş verirdi ki, bütün həbs olunanlara fiziki təzyiq göstərsinlər. Mən iki dəfə üçlüyün iclasında olanda onun belə göstərişlər verdiyini özüm eşitmişəm. Bununla bərabər Bağırov tələb edirdi ki, üçlüyün güllələnməyə məhkum etdiklərindən başqa şəxslər haqqında ifadə almaq üçün amansızcasına döysünlər. Mən iştirak etdiyim istintaqda Bağırov göstərişlər verirdi ki, güllələnməyə məhkum olunmuşları o dərəcədə döysünlər ki, onlar artıq güllələnmə yerinə gedə bilməsinlər, onları o yerə başqaları aparsın...
  1938-ci ilin yazında Azərbaycanın rəhbər partiya-sovet işçilərinin həbsi davam edirdi. Yeni trotskiçi mərkəzi «açıldı», onun mövcud olmağına həbs olunanları dindirən istintaqçılar da inanmırdılar. İstintaq Bağırov, Rayev və Borşovun rəhbərliyi ilə aparılırdı, həbsdə olanları işgəncə verməklə döyürdülər, onlardan uydurulmuş ifadələr alırdılar, sonra yeni günahsız insanların həbsləri gedirdi..». .
Həbs olunanların Bağırovun göstərişilə işgəncə ilə döyülməsi barədə Azərbaycan SSR DİK katibliyinin keçmiş rəisi Rıbak belə ifadə verdi:
«1937-ci ildə Azərbaycanın XDİK orqanları tərəfindən həbs olunmuşdular: Azərbaycan SSR XŞK sədri Hüseyn Rəhmanov, Bakı şəhər partiya komitəsinin katibi Sef və Bakı partiya komitəsinin katibi Qindin Aleksandr. Onların işinin istintaqını SPO rəisi Lev Tsinman aparırdı. Mən Azərbaycanın XDİK katibliyinin rəisi işləyərkən görürdüm ki, Xalq daxili işlər komissarı işləyən Sumbatov-Topuridzenin kabinetinə istintaq üçün Hüseyn Rəhmanovu, Sefi və Qindin Aleksandrı gətirdilər. Sumbatov-Topuridze və Tsinmanla birlikdə istintaqda Azərbaycan MK katibi Bağırov da iştirak edirdi» .    

   Bağırovun kiminlə ədavəti var idisə  o adamlara divan tuturdu. Buna misal olaraq Qlavlitin keçmiş senzoru, DTN təqaüdçüsü Qafar Sadıx oğlu Qafarlını göstərmək olar. O, Bağırovu və Azərbaycan SSR-in keçmiş xarici işlər xalq komissarı Yemelyanovu qeyri-düzgünlüyünə və cinayət işlərinə görə ifşa edirdi. Bu məsələ ilə bağlı Bağırovun göstərişi ilə Qafarlı həbs edilərək əsassız məhkum olundu, antisovet təbliğatına və  ziyankarlığa görə 10 il azadlıqdan məhrum edildi. İşə bu ilin 30 yanvarında baxılıb və  məhkum olunmuşun hərəkətlərində cinayət tərkibi olmadığı üçün iş dayandırılıb.
   Qafarlı ona məlum olan faktlar üzrə, Bağırov haqqında və onun Azərbaycandakı işi ilə əlaqədar bunları göstərdi:
    «Birinci imperialist müharibəsində Bağırov çar ordusunun “vəhşi diviziya”sında qulluq edirdi, inqilabdan sonra Azərbaycan FK-da işləməyə başlamışdır. O, FK sədri, Beriya isə onun müavini olub. O vaxtdan Beriya ilə Bağırov dost idilər, daima bir-birinə kömək edirdilər. Nə vaxt və hansı vəziyyətdə Bağırovun partiyaya daxil olduğunu mən bilmirəm...
     1933-cü ildə Bağırov Azərbaycan K(b)P MK-nın  katibi oldu. Azərbaycanın Xalq daxili işlər komissarı Bağırovun yaxını Sumbatov idi, bu vaxta qədər XDİK-də adi əməkdaş olmuş təxribatçı və sözbaz Borşov Azərbaycanın Xalq daxili işlər komissarının köməkçisi vəzifəsinə təyin olunur; onun rəhbərliyi altında xüsusi istintaq hissəsi işləyirdi. Bağırovun tapşırığı əsasında, həbs olunan şəxslərin araşdırılması ilə məşğul olurdu.
    İstintaqın işinə Borşov və Sumbatov rəhbərlik edirdilər, istintaq zamanı onlar qeyri-qanuni metodlardan istifadə edirdilər: həbs olunanları və şahidləri döyür, işgəncə verir, təxribat aparır, işləri saxtalaşdırırdılar. 1936-cı ildə bu işçilər çoxlu günahsız sovet adamlarını həbs etmiş, istintaq işlərini saxtalaşdırmış, onlara divan tutmuşdular...
    ...Beləliklə, Borşov və Sumbatov Bağırovun birbaşa köməkçiləri hesab olunurdular, əgər kimsə Bağırov haqqında pis söz desəydi onlar həmin insanlara divan tuturdular. Məhz onların köməyilə Bağırov Azərbaycanın partiya-sovet rəhbər işçilərini məhv etdi və onların yerinə öz yaxın adamlarını təyin etməyə başladı.
   Bağırovun ikiüzlülüyü onun öz həmfikri Beriyanın Sovet dövlətinə qarşı xəyanətini, partiyaya münasibətdə düşmənçilik işini ifşadan gizlətmək cəhdi aşağıdakı faktlardan məlumdur.
   
1936-cı ilin dekabrında Azərbaycan XDİK idarəsinin keçmiş rəisi Nodev öz işçiləri Akopov və Purnislə söhbətində bəyan etmişdi ki,  «Beriyanı ancaq Zaqafqaziyada görkəmli çekist hesab edirlər, Vladivostokdan Moskvaya qədər isə hər yerdə insanlarda onun haqqında mənfi rəy yaranmışdı, o, adamları işdən sıxışdırıb çıxarmaq üçün cürbəcür pis işlərdən istifadə edirdi..». .
   
Belə mülahizəyə görə Nodev Bağırovun təşəbbüsü ilə işdən çıxarıldı, partiya xəttilə ona töhmət elan olundu, 1938-ci ildə isə əksinqilabi cinayətdə ittiham olunaraq güllələndi.
   
Bağırov Beriyanın həyatına xüsusi qayğı göstərirdi. Bu məsələ barədə Beriyanın keşmiş mühafizə rəisi Sarkisov göstərdi:
   
«...1942-ci ildə bir dəfə Beriyanın tapşırığı ilə Moskvadan Bakıya qayıdan Bağırovu vağzala ötürürdüm, onda Bağırov mənə dedi: «Azərbaycan Kommunist Partiyası adından sənə tapşırıram: Beriyanı sayıqlıqla qoru». 
   
XDİK-in xüsusi şöbəsinin keçmiş rəisi, Leninqrad hərbi dairənin rəisi Samoxvalov K.A. (keçmiş SSRİ XDİK tərəfindən 1940-cı ildə məhkum olunmuşdur) şəxsi ərizəsində göstərir ki, “1937-ci ildə həbs olunmuş Axundovu dindirərkən axırıncı məlumat verdi ki, Bağırov və Beriya yoldaşlar S.Orconikidze şəxsiyyəti haqqında şər və böhtan yayırdılar”.
   
Beriyanın S.Orconikidzeyə qarşı bir neçə il apardığı mübarizəsindən, qərəzli intriqasından Bağırovun həqiqətən xəbəri var  idi və bu barədə o, 29 oktyabr 1953-cü il tarixdə istintaq zamanı göstərdi:
   
«...Beriyanın Serqo Orconikidzeyə alçaq münasibəti onun karyeryerizminin və namərdliyinin inandırıcı misallarından hesab oluna bilər..». . 
   
Bir neçə şəxs öz ərizələrində və ifadələrində göstərirlər ki, keçmişdə Bağırovun İran və müsavat kəşfiyyatları ilə əlaqəsi olub.
    
Bağırovun həbsi barədə sizin razılıq verməyinizi və onun barəsində araşdırmanın icraata götürülməsinə icazə verməyinizi xahiş edirəm. 

(ardı var)

loading...
loading...
Meyvə şirələrindəki təhlükə: Erkən ölüm riskini artırır...
“Tale elə gətirdi ki, fəhlə işlədiyim yerdə nazir oldum.” - Sabir Rüstəmxanlı
“Qırmızı Körpü” gömrük postunun rəisi işdən uzaqlaşdırıldı - RƏSMİ
BSU Nurlana Əliyeva ilə bağlı yayılan informasiyanı böhtan adlandırdı - TƏKZİB
Dünən kişi sözü vermişdi, bu gün dağdan ağır ittihamla üzləşməli oldu - FOTOLAR
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Dünya
Əlindəki yeməklə birlikdə hovuza düşdü - VİDEO
Cəmiyyət
“Bu gün elə ən çox vətənpərvərliklə bağlı verilişlərə ehtiyacımız var...”
Cəmiyyət
"Kəlbəcərə getmək, İsti-suya toxunmaq üşün qondarma rejimdən icazəmi istəyək...?
Cəmiyyət
“Biz həmişə çalışmışıq ki, ona bənzəyək və adını uca tutaq...”
Cəmiyyət
“Onu mənə əlli yaşımda versəydilər, dünyanı gəzərdim...”
Həftənin ən çox oxunanları
Bakirə çıxmadığı deyilən gəlindən şok sözlər: "Ərim güzgüdə özünə baxıb..." - VİDEO
"Emin 444" öldürən çempionun yaralı görüntüsü yayıldı - FOTO
Rusiya üçün “S-400”-ü yaratmış azərbaycanlı haqda yeni film çəkildi-VİDEO
"Fahişə belə, bu hərəkəti eləməz, amma bizim "zapravka"lar edir, müvafiq qurumlarsa..."
Azərbaycanda bəy toyu günü gəlinin görüntüsünü paylaşdı - VİDEO
İrana gündə 500 raket zərbəsi!
İcra başçısına zərfdə güllə göndərdilər: "Çox yaxşı bilirəm ki..."
“Şəmistana fəxri ad versələr, inciyərəm...”
DYP əməkdaşları "Gelendevagen" deyir, "Niva"nın sahibi isə daş atıb başını tutur ki...
Tarix İnstitutunun Keşikçidağla bağlı BƏYANATI
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2019
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və s. işlər üçün əlaqə:
Telefon: 0502711225, 0507440247 (Whatsapp)
e-mail: [email protected]