Xəbər lenti
23/10/2018 [23:55]:
"Azərbaycanın indiki reallıqları kapitalizmin eybəcər sifətlərini üzə çıxarıb"
23/10/2018 [23:18]:
Metroda eskalator qırıldı – Yaralılar var – VİDEO
23/10/2018 [22:52]:
Putin Trampın elçisi ilə məzələndi: "Qartal zeytunları yeyib, qalan yalnız oxlardımı...?"
23/10/2018 [21:56]:
Qaranlıq tariximizdən: Qarabağ problemi qansız-qadasız həll oluna bilərdi...
23/10/2018 [21:52]:
“AXC imkan versəydi, siyasi-diplomatik yollarla Xocalını da geri ala bilərdik...”
23/10/2018 [21:01]:
“Azərbaycan İsrailin müasir silahlarına maraq göstərir”
23/10/2018 [20:51]:
“Sosial bağlar” layihəsi - 41 rayonda 125 ailə üçün təsərrüfatlar yaradılır
23/10/2018 [20:44]:
Azərbaycan Fransaya NOTA verdi
23/10/2018 [20:30]:
Kababı söndürməyə yanğınsöndürənləri çağırdılar - MARAQLI...
23/10/2018 [20:21]:
Kaşıkçının nişanlısı Ərdoğana: "Türk vətəndaşı olmaqdan qürur duyuram" - FOTOLAR
23/10/2018 [20:19]:
Ərdoğan Qaşıqçının ailəsinə başsağlığı verdi
23/10/2018 [20:17]:
Film izləyən qadının həyəcandan südü kəsildi...
23/10/2018 [20:16]:
Fermerlər üçün üçün vergi güzəştləri daha 5 il uzadılacaq
23/10/2018 [20:06]:
"Düşmən görməlidir ki, xalq öz dövlətindən də, dünyadan da Qarabağ məsələsinin həllini tələb edir"
23/10/2018 [20:01]:
"Hamı bilməlidir ki, multikultural əhval-ruhiyyə xalqımızın canında və qanında necə yaşayır"
23/10/2018 [19:54]:
AMİP Xətai Rayon Təşkilatının sədri "Tərəqqi" medalı ilə təltif edilib
23/10/2018 [19:43]:
Ramil Usubov rusiyalı həmkarı ilə görüşdü
23/10/2018 [19:34]:
Cəlil Xəlilov Dünya Veteranları Federasiyasının medalı ilə təltif olundu
23/10/2018 [19:17]:
Səudiyyə kralı Kaşıkçının ailəsi ilə görüşdü
23/10/2018 [19:00]:
Prezident yeni qanun imzaladı...
23/10/2018 [18:52]:
Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyə arasında Anlaşma Memorandumu təsdiqləndi
23/10/2018 [18:36]:
Qobustanda yol tikintisinə 6,4 milyon ayrıldı -SƏRƏNCAM
23/10/2018 [18:25]:
Elmar Vəliyevi güllələyən şəxsin həbs müddəti uzadıldı
23/10/2018 [18:23]:
ADU-da “Erməni dilinin qrammatikası” kitabının təqdimatı keçirildi -FOTOLAR
23/10/2018 [18:18]:
Birinci vitse-prezident İmam Hüseyn məscidinin bərpadan sonra açılışını etdi -FOTOLAR
23/10/2018 [18:15]:
Bakının bu əraziləri susuz qalacaq
23/10/2018 [18:12]:
“Azercell” əməkdaşlıq memorandumu imzaladı
23/10/2018 [18:11]:
Mehriban Əliyeva xüsusi təhsil məktəbinin yeni binasının açılışında -FOTOLAR
23/10/2018 [18:06]:
Dövlət Komitəsində tatarıstanlı qonaqlarla görüş keçirildi - FOTO
23/10/2018 [18:05]:
ADU-da “Erməni dilinin qrammatikası” kitabının təqdimatı keçirildi
23/10/2018 [17:55]:
Bələdiyyədən pulunu ala bilməyənlər deputatı hədəfə alıb...
23/10/2018 [17:47]:
“Məmurlar üzərində parlament nəzarəti çoxdan yaradılmalı idi”
23/10/2018 [17:41]:
"Paşinyan "küçə" amilindən məharətlə istifadə edir"
23/10/2018 [17:34]:
Gömrük Komitəsidən kartofla bağlı -AÇIQLAMA
23/10/2018 [17:30]:
Aİİ-də Azərbaycan Tələbə Gənclər Təşkilatları İttifaqının tələbələrlə görüşü keçirildi
23/10/2018 [17:24]:
Temperatur 10 dərəcə aşağı düşəcək - Leysan, qar gözlənilir
23/10/2018 [17:17]:
Erməni oliqarxın məclisində Azərbaycan rəqsi - Buzova oynadı
23/10/2018 [17:03]:
"Nazirlər Kabineti qanundan “tərbiyə” sözünü çıxarır, biz çinsi tərbiyə barədə “baş sındırırıq”"
23/10/2018 [16:58]:
Dövlət Gömrük Komitəsinin Hədəf Mərkəzindən -REPORTAJ...
23/10/2018 [16:41]:
Rufikin “Bank Standard” əməliyyatı: On milyonlarla manat necə mənimsənilib…
23/10/2018 [16:36]:
“Ərim uşaqlıq sevgilisini dostuyla...” -Televiziya verilişində qadından şok açıqlama...
23/10/2018 [16:30]:
İşğalçılar Kəlbəcərin kəndində yeni ikimərtəbəli məktəb tikintisinə başladı - FOTOLAR
23/10/2018 [16:28]:
Dövlət Gömrük Komitəsinin sədri Meksikanın Azərbaycandakı səfiri ilə görüşdü
23/10/2018 [16:23]:
Deputatlara yeni məhdudiyyətlər qoyulur
23/10/2018 [16:20]:
2019-ci ildə 34 rayon və şəhərə dotasiya ayrılmayacaq - SİYAHI
23/10/2018 [16:03]:
“Nar TV” tətbiqini yüklə, smartfonda sevdiyin kanallara bax
23/10/2018 [16:01]:
Rövşən Rzayev vətəndaşları qəbul etdi
23/10/2018 [15:41]:
“Sofiya”nın Azərbaycana gətirilməsinə pul xərclənməyib - RƏSMİ
23/10/2018 [15:40]:
Nazirlik 78 insan alveri qurbanına yardım göstərdi
23/10/2018 [15:39]:
Prezidentin Ehtiyat Fondu 100 milyon manat artırılır
23/10/2018 [15:38]:
Robot “Sofiya”: “İlham Əliyevlə görüşdən məmnun oldum”
23/10/2018 [15:37]:
19 dövlət əmlakı özəlləşdirildi -FOTOLAR
23/10/2018 [15:35]:
Məşhur robot “ASAN Xidmət”də rəy sorğuları aldı
23/10/2018 [15:32]:
Baş Prokurorluqdan MTN polkovniki ilə bağlı açıqlama
23/10/2018 [15:28]:
“Kaşıkçının qətli iyrənc səhvdir, böhran içərisindəyik” - Səudiyyəli nazir
23/10/2018 [14:52]:
Murtuza Nağıyevin 110 illiyinə həsr olunmuş tədbir keçirildi
23/10/2018 [14:48]:
Mehriban Xanlarovanın verilişi bağlandı
23/10/2018 [14:41]:
Əməkdar artistin konsertinə məhdud sayda bilet qaldı...
23/10/2018 [14:31]:
ADAU-nun rektoru əcnəbi tələbələrlə görüşdü
23/10/2018 [14:22]:
Lələtəpədən düşmən mövqelərinə baxış - FOTOREPORTAJ
23/10/2018 [14:20]:
Əməliyyat olunan Rəşid Mahmudovdan xəbər var - Həyat yoldaşı danışdı...
23/10/2018 [14:16]:
İcazəsiz balıq ovlayan şəxslər saxlanıldı
23/10/2018 [14:14]:
Gələn il Bakı şəhərinin gəlirləri 6 milyard 600 milyon manat PROQNOZLAŞDIRILDI
23/10/2018 [14:13]:
“Əgər orada Mikayıl Müşfiqin hətta az ehtimal olunan qalığı varsa..."
23/10/2018 [14:06]:
ADAU-nun kitabxanasına 800-ə yaxın yeni nəşr hədiyyə olundu
23/10/2018 [14:00]:
Ərdoğan jurnalisti öldürənlərin Türkiyəyə verilməsini İSTƏDİ
23/10/2018 [13:57]:
Qarabağda Fransa dövlət bayrağı qaldırıldı - Separatçı rejiminki ilə yanaşı..+FOTOLAR
23/10/2018 [13:35]:
AST Telman Putinə 12 səhifəlik məktub yazdı - “Qurbanam...”
23/10/2018 [13:35]:
Terrorizmə qarşı beynəlxalq Bakı konfransının qətnaməsi: “Biz şərə birlikdə qalib gələcəyik!”
23/10/2018 [13:33]:
"“Star" layihəsindən ilk 5 ildə 853 milyon dollar gəlir gözlənilir”
23/10/2018 [13:32]:
Gömrük Komitəsinin sədri vətəndaşlarla görüşəcək
23/10/2018 [13:30]:
“Rusiya bu addımı ilə Ukraynanı vadar edəcək ki...”
23/10/2018 [13:30]:
Daşkəsəndə oğul ata və anasını baltaladı
23/10/2018 [13:25]:
Türkiyədə MHP-AKP ittifaqı dağıldı
23/10/2018 [13:21]:
"Azərbaycan Ordusu arxalana biləcəyimiz yeganə gücdür"
23/10/2018 [13:08]:
Sabahın havası - 28 dərəcə isti olacaq
23/10/2018 [13:06]:
“Paşinyan üçün əsas problem o deyil ki, komandası yoxdur, əsas problem odur ki...”
23/10/2018 [13:04]:
“Bu səfər İsrail-Azərbaycan hərbi əməkdaşlığına töhfə verəcək”
23/10/2018 [12:59]:
Məşhur fizikin şəxsi əşyaları satışa çıxırıldı - FOTOLAR
23/10/2018 [12:58]:
Milli qəhrəmanlarımız İtaliya və Ukrayna “Vikipediya”sında
Bütün arxiv bir sırada
21/09/2018 [21:54] - Araşdırma - ( 6292 dəfə baxılıb)

Mircəfər Bağırovun ömrünün sonundakı taleyi, həbs tarixçəsi - GİZLİ TARİX...



Moderator.az tanınmış tədqiqatçı Adıgözəl Məmmədovun M.C.Bağırovun gizli məchulları  və onu satan yaxın çevrəsinə gün işığı tutan maraqlı araşdırmasının dərc edirik. Bu geniş araşdırmada təkcə, Bağırov deyil, onun yaxın ətrafı, Stalindən tutmuş, tarix üçün bu gün də müəmma olan başqa şəxslərdən söz açılacaq...

XIII  Hissə


“M.C.Bağırov 1953-cü ilin axırına kimi həyat yoldaşı Yevgeniya Mixaylovna və oğlu Cenlə birlikdə Moskvadakı mənzilində yaşayaraq Sov.İKP MK-da yeni vəzifəyə təyinatını gözləyir. Bildiyimiz kimi, 1953-cü ildə Bağırovu Kuybışev şəhərində neft idarəsində kadrlar üzrə müdir müavini təyin edirlər.  
Bu təyinatdan sonra M.C. Bağırova hörməti olan bir qrup Azərbaycan jurnalistləri Kuybışevə gələrək onunla görüşürlər.  Azərbaycanda Bağırov yüksək vəzifələrdən azad ediləndən sonra, ictimaiyyətin və ziyalıların ona münasibəti birmənalı deyildi. 
Lakin 1954-cü ilin yazından hadisələr kəskin dəyişir. Şübhəsiz, hadisələrin  belə inkişafı Kremlin göstərişi olmadan ola bilməzdi.   Həm də Bağırova qarşı münasibətin kəskin dəyişməsində yuxarıda qeyd etdiyim kimi həm Mikoyanın, həm də Əfəndiyevin məktubu-nun xüsusi təsiri vardı.  13 mart 1954-cü ildə M.C.Bağırovu partiyadan xaric edirlər. 
Beriyanın və onun əlaltılarının ittiham işini araşdırarkən, bu işin məhkəmə prosesindən sonra gələn ərizələrdən və materillardan  müəyyən olundu ki, Azərbaycan KP MK katibi Mir Cəfər Bağırov uzun müddət Beriyanın yaxın və sədaqətli adamı olub, onun dəstəyi ilə Azərbaycanın XDİK-DİN orqanlarında Beriya kimi düşmənçilik işi aparılırdı.
Beriya kimi Bağırov da 1937-1938-ci illərdə çekist təşkilatlarına rəhbərlik edirdi,  həbs olunanları kütləvi surətdə döydürür, cinayət işlərini saxtalaşdırır,  arzulamadığı insanlara divan tutur və təmiz partiya-sovet kadrlarını məhv edirdilər.
 Bu məsələ ilə əlaqədar şahid, Azərbaycan XDİK-də işləmiş Şneyder bunları göstərdi:
  «Bağırov XDİK aparatının işçilərinə şəxsən özü göstəriş verirdi ki, bütün həbs olunanlara fiziki təzyiq göstərsinlər. Mən iki dəfə üçlüyün iclasında olanda onun belə göstərişlər verdiyini özüm eşitmişəm. Bununla bərabər Bağırov tələb edirdi ki, üçlüyün güllələnməyə məhkum etdiklərindən başqa şəxslər haqqında ifadə almaq üçün amansızcasına döysünlər. Mən iştirak etdiyim istintaqda Bağırov göstərişlər verirdi ki, güllələnməyə məhkum olunmuşları o dərəcədə döysünlər ki, onlar artıq güllələnmə yerinə gedə bilməsinlər, onları o yerə başqaları aparsın...
  1938-ci ilin yazında Azərbaycanın rəhbər partiya-sovet işçilərinin həbsi davam edirdi. Yeni trotskiçi mərkəzi «açıldı», onun mövcud olmağına həbs olunanları dindirən istintaqçılar da inanmırdılar. İstintaq Bağırov, Rayev və Borşovun rəhbərliyi ilə aparılırdı, həbsdə olanları işgəncə verməklə döyürdülər, onlardan uydurulmuş ifadələr alırdılar, sonra yeni günahsız insanların həbsləri gedirdi..». .
Həbs olunanların Bağırovun göstərişilə işgəncə ilə döyülməsi barədə Azərbaycan SSR DİK katibliyinin keçmiş rəisi Rıbak belə ifadə verdi:
«1937-ci ildə Azərbaycanın XDİK orqanları tərəfindən həbs olunmuşdular: Azərbaycan SSR XŞK sədri Hüseyn Rəhmanov, Bakı şəhər partiya komitəsinin katibi Sef və Bakı partiya komitəsinin katibi Qindin Aleksandr. Onların işinin istintaqını SPO rəisi Lev Tsinman aparırdı. Mən Azərbaycanın XDİK katibliyinin rəisi işləyərkən görürdüm ki, Xalq daxili işlər komissarı işləyən Sumbatov-Topuridzenin kabinetinə istintaq üçün Hüseyn Rəhmanovu, Sefi və Qindin Aleksandrı gətirdilər. Sumbatov-Topuridze və Tsinmanla birlikdə istintaqda Azərbaycan MK katibi Bağırov da iştirak edirdi» .    

   Bağırovun kiminlə ədavəti var idisə  o adamlara divan tuturdu. Buna misal olaraq Qlavlitin keçmiş senzoru, DTN təqaüdçüsü Qafar Sadıx oğlu Qafarlını göstərmək olar. O, Bağırovu və Azərbaycan SSR-in keçmiş xarici işlər xalq komissarı Yemelyanovu qeyri-düzgünlüyünə və cinayət işlərinə görə ifşa edirdi. Bu məsələ ilə bağlı Bağırovun göstərişi ilə Qafarlı həbs edilərək əsassız məhkum olundu, antisovet təbliğatına və  ziyankarlığa görə 10 il azadlıqdan məhrum edildi. İşə bu ilin 30 yanvarında baxılıb və  məhkum olunmuşun hərəkətlərində cinayət tərkibi olmadığı üçün iş dayandırılıb.
   Qafarlı ona məlum olan faktlar üzrə, Bağırov haqqında və onun Azərbaycandakı işi ilə əlaqədar bunları göstərdi:
    «Birinci imperialist müharibəsində Bağırov çar ordusunun “vəhşi diviziya”sında qulluq edirdi, inqilabdan sonra Azərbaycan FK-da işləməyə başlamışdır. O, FK sədri, Beriya isə onun müavini olub. O vaxtdan Beriya ilə Bağırov dost idilər, daima bir-birinə kömək edirdilər. Nə vaxt və hansı vəziyyətdə Bağırovun partiyaya daxil olduğunu mən bilmirəm...
     1933-cü ildə Bağırov Azərbaycan K(b)P MK-nın  katibi oldu. Azərbaycanın Xalq daxili işlər komissarı Bağırovun yaxını Sumbatov idi, bu vaxta qədər XDİK-də adi əməkdaş olmuş təxribatçı və sözbaz Borşov Azərbaycanın Xalq daxili işlər komissarının köməkçisi vəzifəsinə təyin olunur; onun rəhbərliyi altında xüsusi istintaq hissəsi işləyirdi. Bağırovun tapşırığı əsasında, həbs olunan şəxslərin araşdırılması ilə məşğul olurdu.
    İstintaqın işinə Borşov və Sumbatov rəhbərlik edirdilər, istintaq zamanı onlar qeyri-qanuni metodlardan istifadə edirdilər: həbs olunanları və şahidləri döyür, işgəncə verir, təxribat aparır, işləri saxtalaşdırırdılar. 1936-cı ildə bu işçilər çoxlu günahsız sovet adamlarını həbs etmiş, istintaq işlərini saxtalaşdırmış, onlara divan tutmuşdular...
    ...Beləliklə, Borşov və Sumbatov Bağırovun birbaşa köməkçiləri hesab olunurdular, əgər kimsə Bağırov haqqında pis söz desəydi onlar həmin insanlara divan tuturdular. Məhz onların köməyilə Bağırov Azərbaycanın partiya-sovet rəhbər işçilərini məhv etdi və onların yerinə öz yaxın adamlarını təyin etməyə başladı.
   Bağırovun ikiüzlülüyü onun öz həmfikri Beriyanın Sovet dövlətinə qarşı xəyanətini, partiyaya münasibətdə düşmənçilik işini ifşadan gizlətmək cəhdi aşağıdakı faktlardan məlumdur.
   
1936-cı ilin dekabrında Azərbaycan XDİK idarəsinin keçmiş rəisi Nodev öz işçiləri Akopov və Purnislə söhbətində bəyan etmişdi ki,  «Beriyanı ancaq Zaqafqaziyada görkəmli çekist hesab edirlər, Vladivostokdan Moskvaya qədər isə hər yerdə insanlarda onun haqqında mənfi rəy yaranmışdı, o, adamları işdən sıxışdırıb çıxarmaq üçün cürbəcür pis işlərdən istifadə edirdi..». .
   
Belə mülahizəyə görə Nodev Bağırovun təşəbbüsü ilə işdən çıxarıldı, partiya xəttilə ona töhmət elan olundu, 1938-ci ildə isə əksinqilabi cinayətdə ittiham olunaraq güllələndi.
   
Bağırov Beriyanın həyatına xüsusi qayğı göstərirdi. Bu məsələ barədə Beriyanın keşmiş mühafizə rəisi Sarkisov göstərdi:
   
«...1942-ci ildə bir dəfə Beriyanın tapşırığı ilə Moskvadan Bakıya qayıdan Bağırovu vağzala ötürürdüm, onda Bağırov mənə dedi: «Azərbaycan Kommunist Partiyası adından sənə tapşırıram: Beriyanı sayıqlıqla qoru». 
   
XDİK-in xüsusi şöbəsinin keçmiş rəisi, Leninqrad hərbi dairənin rəisi Samoxvalov K.A. (keçmiş SSRİ XDİK tərəfindən 1940-cı ildə məhkum olunmuşdur) şəxsi ərizəsində göstərir ki, “1937-ci ildə həbs olunmuş Axundovu dindirərkən axırıncı məlumat verdi ki, Bağırov və Beriya yoldaşlar S.Orconikidze şəxsiyyəti haqqında şər və böhtan yayırdılar”.
   
Beriyanın S.Orconikidzeyə qarşı bir neçə il apardığı mübarizəsindən, qərəzli intriqasından Bağırovun həqiqətən xəbəri var  idi və bu barədə o, 29 oktyabr 1953-cü il tarixdə istintaq zamanı göstərdi:
   
«...Beriyanın Serqo Orconikidzeyə alçaq münasibəti onun karyeryerizminin və namərdliyinin inandırıcı misallarından hesab oluna bilər..». . 
   
Bir neçə şəxs öz ərizələrində və ifadələrində göstərirlər ki, keçmişdə Bağırovun İran və müsavat kəşfiyyatları ilə əlaqəsi olub.
    
Bağırovun həbsi barədə sizin razılıq verməyinizi və onun barəsində araşdırmanın icraata götürülməsinə icazə verməyinizi xahiş edirəm. 

(ardı var)

Qaranlıq tariximizdən: Qarabağ problemi qansız-qadasız həll oluna bilərdi...
Film izləyən qadının həyəcandan südü kəsildi...
"Hamı bilməlidir ki, multikultural əhval-ruhiyyə xalqımızın canında və qanında necə yaşayır"
Lələtəpədən düşmən mövqelərinə baxış - FOTOREPORTAJ
“Əgər orada Mikayıl Müşfiqin hətta az ehtimal olunan qalığı varsa..."
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Müsahibə
"Düşmən görməlidir ki, xalq öz dövlətindən də, dünyadan da Qarabağ məsələsinin həllini tələb edir"
Dünya
“Ərim uşaqlıq sevgilisini dostuyla...” -Televiziya verilişində qadından şok açıqlama...
Cəmiyyət
Əməkdar artistin konsertinə məhdud sayda bilet qaldı...
Cəmiyyət
Bakıda İmam Hüseyn məscidinin təmirdən sonra açılışı gözlənilir
Mədəniyyət
Şeyx Əbdül “Qış nağılı” adlı yeni filmə çəkilir
Həftənin ən çox oxunanları
Ağır vəziyyətdə olan Qazimizin xilası üçün şəxsi təyyarəsini təklif etdi - İBRƏTAMİZ...
Azərbaycanlı xanım müğənniyə ŞOK – “oteldən intim görüntüləri…” – FOTOLAR
Rüfət Aslanlının "göyün yeddinci qatı"nda 6 milyon dollarlıq "stadion"u tapıldı...
“Tovuzdan gəlib seks-simvol oldun....”
"Atası, qardaşı, oğlu sahib çıxdığı qadın bu cür addımlar ata bilərmi?" - HƏYƏCAN TƏBİLİ...
Qanda hemoqlobinin miqdarını qaldıran 6 məhsul - Mütəxəssislər tövsiyə edir...
Dul kişilər daha darıxmayacaq...
Ermənilər Tərtərdəki futbol stadionunu Avropa çempionatına hazırlayır - FOTOLAR
"Biz bəyəm buna görə müstəqil olmuşuq ki, kimsə 109 milyonu oğurlayıb xaricə getsin...?"
Şuşi adlı erməni qızı Laçında “Artsax” mahnısı oxuyur- VİDEO
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə