Xəbər lenti
18/12/2018 [17:49]:
İnsanda iki cür ruh var – ELMİ-LƏDUN
18/12/2018 [17:43]:
Bakıda qadın xəstə uşağını marketdə atıb qaçdı
18/12/2018 [17:42]:
“Anar Məmmədovla bağlı cinayət işinin açılması təəccübləndirmədi…” – Deputat açıqlama yaydı
18/12/2018 [17:40]:
Fransa prezidenti Paşinyanı təbrik etdi və...
18/12/2018 [17:29]:
Manatın sabahkı MƏZƏNNƏSİ
18/12/2018 [17:29]:
“Atamın bağışladığı kitabları toplayıram ki, onları yenidən çap edim” – Söhrab Tahirin qızı
18/12/2018 [17:24]:
İki yaşlı Nərgizin əməliyyatı üçün yığılan pullar oğurlandı
18/12/2018 [17:19]:
Bakıda qardaşı arvadını yandıraraq öldürənə 17 il həbs verildi
18/12/2018 [17:10]:
Prezident icra başçısı ilə bağlı sərəncam imzaladı
18/12/2018 [17:00]:
Kişiləri mübahisəyə çəkən gizli səbəblər...
18/12/2018 [16:57]:
2018-ci ilin ən yadda qalan HADİSƏLƏRİ
18/12/2018 [16:48]:
Novruz Məmmədov nazirə yeni səlahiyyət verdi
18/12/2018 [16:46]:
Ermənistandan Ukraynanın ərazi bütövlüyünə qarşı növbəti qəsd
18/12/2018 [16:30]:
Avtomobilin təkərlərində pirotexniki vasitə aşkarlandı
18/12/2018 [16:26]:
Abel Məhərrəmovun səfir oğluna fəxri ad verildi - FOTOLAR
18/12/2018 [16:15]:
Gülənin qardaşı oğluna 7,5 il həbs verildi
18/12/2018 [16:12]:
Koçaryan Avropa ölkələrinin birindən sığınacaq istəyəcək
18/12/2018 [16:06]:
Prezident: “5 milyondan çox vətəndaş hər il pulsuz tibbi müayinədən keçir”
18/12/2018 [15:46]:
“Dünya televiziyalarında elə kök aparıcılar var ki...” - Xalq artisti...
18/12/2018 [15:37]:
Binədəki dəhşətli qəzada ölən 13 yaşlı Yusifin anasına şok təklif - VİDEO
18/12/2018 [15:30]:
Deputat və tarixçidən Araz Əlizadəyə CAVAB: “Əhməd Cavadla bağlı bu müzakirə yersizdir!”
18/12/2018 [15:27]:
Ermənistan ordusunun zabiti əsgəri güllələdi
18/12/2018 [15:16]:
Sarayın itkin şahzadəsi: Camal Xaşuqcinin aqibəti ilə üzləşib
18/12/2018 [15:13]:
“Facebook” İsrail liderinin oğlunu cəzalandırdı -Gözlənilməz...
18/12/2018 [15:11]:
İnformasiya texnologiyaları sahəsində əməkdaşlığın gələcək perspektivləri müzakirə edildi
18/12/2018 [15:11]:
Gürcüstanda SOCAR-ın yanacağına "mız" qoyan “Magi LTD”nin saxtakarlığı üzə çıxdı
18/12/2018 [15:01]:
"Ali məktəbə qəbul olunanlardan barmaq sayı qədər tələbə var ki, repetitor yanına getməyib”
18/12/2018 [15:01]:
Sumqayıt şəhərində əmək yarmarkası keçirildi -FOTOLAR
18/12/2018 [14:59]:
Milli Preventiv Qrupun üzvləri tərəfindən başçəkmələr davam etdirilir
18/12/2018 [14:58]:
Səfirliyə açılan "atəş", gizli arayışlar və diplomatın etirazı - Kiyevdən reportaj
18/12/2018 [14:53]:
Paşinyan aprel döyüşlərində məğlub olan generalı müşavir təyin etdi
18/12/2018 [14:49]:
Azərbaycanlı cərrah əməliyyat etdiyi quyruqlu uşağın görüntülərini yaydı - VİDEO
18/12/2018 [14:41]:
“Mübariz Xocalının intiqamını almağa getmişdi...” - 8 gün erməni əsirliyində qalmış qadın...
18/12/2018 [14:40]:
Azərbaycan deyiləndə ayağa qalxmağı bacaran insan...
18/12/2018 [14:37]:
“Şagirdləri bu qədər yükləmək olmaz!” - Milli Məclisdə təhsil PROBLEMLƏRİ qaldırıldı
18/12/2018 [14:36]:
“Ümumi təhsil haqqında” qanun layihəsi birinci oxunuşdan keçdi
18/12/2018 [14:35]:
Beynəlxalq təşkilatdan əcaib statistika: Ermənistan 69, Azərbaycan 71-ci yerdə...
18/12/2018 [14:34]:
Səməd Seyidov Avropa Parlamentinin qətnaməsini şərh etdi
18/12/2018 [14:33]:
Ermənistandan “Rusiyadan qorxmuruq” açıqlaması: İt sahibini tanımaq istəmir...?
18/12/2018 [14:30]:
Qənirə Paşayeva himn müzakirələrinə etiraz etdi
18/12/2018 [14:25]:
Himnlə bağlı qanun layihəsi 1-ci oxunuşda təsdiqləndi
18/12/2018 [14:17]:
Dövlət Gerbi ilə bağlı sənəd birinci oxunuşdan keçdi
18/12/2018 [14:08]:
Milli Məclisin komitələrinin səlahiyyəti artırıldı
18/12/2018 [14:04]:
Azərbaycanda yeni medal təsis edildi
18/12/2018 [14:03]:
Ziyafət Əsgərov: "Himn çalınanda hərə bir cür dayanır"
18/12/2018 [14:01]:
Tahir Kərimli: “Azərbaycanın himni yenidən aranjiman olunacaq”
18/12/2018 [13:53]:
Sabahın hava proqnozu açıqlandı - Yenə XƏBƏRDARLIQ
18/12/2018 [13:37]:
“Biri var, heç tanımıram, professordur-nədir...” - ETİRAZ
18/12/2018 [13:30]:
“Deputatların hər biri onlara cavab verməlidir” - Siyavuş Novruzovdan ÇAĞIRIŞ
18/12/2018 [13:23]:
Mübariz İbrahimov və Ramil Səfərova qatil deyənlərin beyinlərini belə yuyurlar -Sensasion təfərrüat
18/12/2018 [13:13]:
Azərbaycanda bu nazirlər vəzifəsi ilə vidalaşdı...
18/12/2018 [13:12]:
“2019-cu il Dağlıq Qarabağın azad edilməsi ili olmalıdır” – Həsənquliyevdən ÇAĞIRIŞ...
18/12/2018 [13:07]:
Milli Məclis Rusiya ilə bağlı sənədləri qəbul etdi
18/12/2018 [13:03]:
"Şübhə etmirəm ki, onların damarlarından erməni qanı axır"
18/12/2018 [12:56]:
“Heç siqaret də çəkmirəm, bu nə sözdü mənə deyirlər?” – Tahir Kərimli
18/12/2018 [12:49]:
Prezident Elmi-Tədqiqat Tibbi Bərpa İnstitutunda
18/12/2018 [12:46]:
“Adamı abırsız bir vəziyyətə salırlar” - Tahir Kərimli
18/12/2018 [12:44]:
Paşinyan aprel döyüşlərində məğlub olan generalı müşavir təyin etdi
18/12/2018 [12:44]:
“31 yaşıma qədər ukraynca danışmamışam” - Poroşenkodan etiraf
18/12/2018 [12:41]:
“Mən də oğluma müğənni qız almaram” -Könül Kərimovadan həmkarına dəstək
18/12/2018 [12:39]:
“Yağış yağanda yol polisinə adamın yazığı gəlir” - Deputat
18/12/2018 [12:36]:
“Xalqımız onun cavabını verdi” - Spiker Mübariz İbrahimovu təhqir edən “psixoloq”dan DANIŞDI
18/12/2018 [12:34]:
“Avropada artıq Azərbaycanın haqq səsini eşidirlər, ikili yanaşmalar aradan qalxır” - DEPUTAT
18/12/2018 [12:26]:
Oqtay Əsədovdan parlament jurnalistlərinə XƏBƏRDARLIQ
18/12/2018 [12:23]:
Bakıda 53 yaşlı vəzifəli şəxs vəfat etdi
18/12/2018 [12:04]:
Azərbaycanda 5 gün iş olmayacaq
18/12/2018 [11:58]:
Erməni əsgər özünü başından vurdu
18/12/2018 [11:50]:
Elçin Əlibəyli müğənniləri tənqid etdi: “SIRTILIBLAR”
18/12/2018 [11:49]:
Avstriya Azərbaycanlıları Cəmiyyəti Mehdi Hüseynzadəni andı
18/12/2018 [11:46]:
Natiq Məmmədova yeni vəzifə verildi - SƏRƏNCAM
18/12/2018 [11:44]:
Bakıda bu yollarda sürət həddi endirildi –Sürücülərə xəbərdarlıq
18/12/2018 [11:43]:
Amerikalı polkovnik Türkiyədən üzr istədi: “Lütfən, qəbul edin…”
18/12/2018 [11:27]:
Qurban Qurbanov: "Araz Abdullayev kimdənsə qaçan oğlan deyil"
18/12/2018 [11:18]:
Türkiyədə hərbçilərin kütləvi həbsi...
18/12/2018 [11:15]:
ABŞ Rusiya və Çin raketləri qarşısında müdafiəsiz olduğunu etiraf etdi
18/12/2018 [11:03]:
Azərbaycan Gömrük Xidmətinin nümayəndə heyətinin İsrailə işgüzar səfəri davam edir
18/12/2018 [10:57]:
“Şuşanı ümumerməni təhsil mərkəzinə çevirməyə çalışırıq...” FOTOLAR
18/12/2018 [10:51]:
Qərbi Kaspi Universitetində ingilis dili müəllimlərinin forumu keçiriləcək
18/12/2018 [10:49]:
Xəstəxanada güclü yanğın nəticəsində ölən və yaralananların sayı artıb
18/12/2018 [10:35]:
Azərbaycanda şagirdlərin sayı 230 mindən çox artıb
Bütün arxiv bir sırada
24/09/2018 [11:28] - Dünya - ( 1305 dəfə baxılıb)

“Andropov əllərimin arasında öldü...” – Kremlin baş həkimi, sirr xəzinəsi, akademik Çazov



O, Kremlin dəhlizlərində ərklə gəzməyi, istədiyi qapını şəstlə açmağı bacaran şəxslərdən biri olub. Müasirlərinin söylədiklərinə görə, onun siyasi fəaliyyəti həkimlik fəaliyyətindən daha çox olub. Yeri gələndə kadr siyasəti ilə bağlı son qərarlar verilərkən onun fikirləri də vacib sayılıb. Ancaq özü bunları təkzib edir.

89 yaşı var. Sağlamlığında problemlər yetərincədir. Amma yaddaşı ilə bağlı hər şey qaydasındadır. Kremldə baş verən hadisələri son incəliklərinə qədər xatırlayır...

Uzun illər Kremlin baş həkimi olmuş məşhur kardioloq, akademik Yevgeni Çazov SSRİ-nin siyasi elitasının səhhəti ilə məşğul olub. Əslində “Kremlin baş həkimi” vəzifəsi mövcud olmayıb. SSRİ Səhiyyə Nazirliyinin 4-cü idarəsi birbaşa partiya rəhbərlərinin sağlamlığına cavabdeh olduğundan həmin idarənin rəisi Kremlin baş həkimi kimi tanınıb. Elə bu idarəni Brejnevin göstərişi ilə ilk yaradan da Yevgeni Çazov olub.


Bu idarə təkcə dövlət məmurlarına deyil, tanınmış mədəniyyət, incəsənət nümayəndələrinə, elm xadimlərinə, ölkənin inkişafına xüsusi töhfələr verən insanlara da xidmət edib. 1967-ci ildən 1986-cı ilə qədər Çazov bu idarəyə rəhbərlik edib.
Ancaq həmin dövrdə Çazovun üzərinə düşən ən böyük məsuliyyət Brejnevin səhhətinə cavabdehliyi olub. Baş katibin şəxsi həkimi olmaq, sözsüz ki, gərgin elmi-praktiki fəaliyyətlə yanaşı, həm də psixoloji və yeri gəldikcə siyasi manevrlər etmək bacarığı tələb edib. Leonid İliçin səhhətində baş verən ən adi dəyişiklik olduqda belə, Çazovdan hesabat tələb olunub.

Akademikin fəaliyyəti bununla yekunlaşmayıb, o, Siyasi Büronun digər üzvlərinin sağlamlıq durumunu da nəzarətdə saxlayıb.

89 yaşlı kardioloq öz xatirələrində həmin illərin gərgin iş rejimindən söhbət açıb:


“O illər olduqca gərgin iş rejimində çalışırdım. Üstəlik, kənar təzyiqlər də olurdu. Bəzən mənim hansısa bir xüsusi orqana xidmət etdiyimi də deyirdilər. Hətta belə söhbətlər də gəzirdi ki, guya mən “KQB”-yə xidmət edirəm. Mən heç vaxt bu quruma xidmət etməmişəm. Bütün bunlar boş şayiələr idi. Mən sadəcə öz həkimlik fəaliyyətimlə məşğul olurdum. Siyasi Büronun üzvlərinin çoxu yaşlı insanlar idi. Onların səhhətində yaranan problemlər təkcə yaşları ilə bağlı deyildi. Uzun illər partiya işində çalışan bu siyasətçilər pillə-pillə vəzifələrə yüksəlmişdilər. Bir çoxları müharibəni görmüşdü və təbii ki, bu da onların sağlamlıqlarında mənfi izlər buraxmışdı. Səhiyyə Nazirliyində yaratdığımız 4-cü idarə olduqca məhsuldar fəaliyyət göstərirdi. Digər xarici ölkələrdən bu təcrübəmizi götürmək istəyənlər çox idi. Vaxtlı-vaxtında pofilaktik və diaqnostika tədbirləri həyata keçirilirdi. Brejnev idarənin işindən razı idi. Bu razılığa görə də 1975-ci ildə dövlət mükafatına layiq görülmüşdüm. Leonid İliçin şəxsi həkimi kimi onun səhhətini daima nəzarətdə saxlayırdım. Necə deyərlər, Brejnev harada, mən də orada olmalıydım. Bütün vasitələrlə onun sağlamlığında yaranan problemləri aradan qaldırmağa çalışırdıq. Brejnev daha çox stomatoloji problemlərdən əziyyət çəkirdi. Həmin dövrdə səhiyyənin bu sahəsi Almaniyada daha çox inkişaf etmişdi. Buna görə də mən Almaniyadan üç nəfər yüksək ixtisaslı mütəxəssisləri Moskvaya dəvət etmişdim. Onlar yerli həmkarları ilə mütəmadi olaraq baş katibin bu problemi ilə məşğul olurdular. Brejnev yaşlaşdıqca səhhətində problemlər də artırdı.

Bir gün Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsinin sədri Yuri Andropov məni yanına çağırdı. Onunla münasibətlərim dostluq səviyyəsində idi. Mənə qarşı çox isti münasibət bəsləyirdi. Kabinetində görüşdük. Qısa söhbətdən sonra mənə tapşırıq verdi ki, xarici ölkələrdə yeni tibbi texnologiyalar, yeni dərman pereparatları haqqında ona müntəzəm məlumatlar verim. Bu mənim üçün çox da çətin tapşırıq deyildi. Çünki həmin vaxtlar xarici ölkələrdəki həmkarlarımla sıx əlaqələrim var idi. Onlarla tez-tez fikir və təcrübə mübadiləsi aparırdıq. Həmin ərəfədə amerikalı həmkarlarımdan biri mənə məlumat vermişdi ki, öz ölkələrinin institutlarının birində yeni preparat hazırlanıb. Bu preparat insanın fəallığını, iş qabiliyyətini artırır. Yəni orqanizmə əlavə enerji verir. Həmkarım onu da mənə demişdi ki, bu preparatın hazırlanması hələ sirr olaraq saxlanılır və bu haqda heç kimə demək lazım deyil. Ancaq mən bu sirri Andropova açdım. “KQB” rəhbəri həmin andaca öz qərarını verdi və bildirdi ki, Brejnev günü-gündən zəifləyir, həmin dərmanı biz təcili əldə etməliyik. Çox qısa müddətdən sonra biz həmin preparatın əldə edilməsinə nail olduq. Ən başlıcası isə Leonid İliç həmin dərmanı qəbul etdikdən sonra özünü çox gümrah və enerjili hiss edirdi. İnanın ki, Baş katibin yerişində yeni bir sürət var idi. Andropovla aramızdakı dərman preparatı söhbəti təkcə Brejnevlə yekunlaşmadı. Andropov dəlicəsinə futbol azarkeşi idi. “Dinamo” komandasına azarkeşlik edirdi. Komanda hər dəfə məğlub olanda ona çox pis təsir edirdi. “Dinamo”nun növbəti məğlubiyyətlərinin birində məni çağırıb dedi: “Yevgeni İvanoviç, mənim bu məğlubiyyətləri seyr etməyə daha gücüm yoxdur. Komandanın məşqçisini göndərəcəm yanınıza, həmin preparatlardan onlara verin və qəbul qaydalarını başa salın”. Mən onun xahişini yerinə yetirdim.


Andropovun səhhətində də hər şey qaydasında deyildi. O, xüsusilə böyrəklərindən əziyyət çəkirdi. Mən öz növbəmdə çalışırdım ki, bu problemlər aradan qalxsın. Həkimlər fərdi şəkildə onun müalicəsi ilə məşğul olurdular. Həftədə ən azı iki dəfə mən onunla görüşürdüm. Onda olan xəstəliklə hələ uzun illər yaşamaq olardı. Andropovun ölümü ilə yayılan müxtəlif söz-söhbətlərə gəlincə, mən həkim kimi qeyd edirəm ki, bunlar boş söhbətlərdir. Andropovun ölümünü sürətləndirən öz günahı, sağlamlığına qarşı məsuliyyətsizliyi olub. 1983-cü ildə artıq baş katib vəzifəsində olarkən Andropov məzuniyyətini Krımda keçirməyi qərara almışdı. Mən onda Almaniyada xidməti ezamiyyətdəydim. Krımda olarkən Andropov dağları gəzməyə çıxıb, bir az iqlim dəyişikliyi, bir az havanın nisbətən soyuq olması, digər tərəfdən də gəzintidən sonra daşların üzərində əyləşmək Andropovun böyrək problemlərini kəskinləşdirib. Təcili onu istirahət evinə gətiriblər və Moskvaya xəbər veriblər. Həmin andaca Ustinov mənə zəng vurdu və bildirdi ki, artıq 40 dəqiqədən sonra təyyarə Almaniyada məni gözləyəcək, təcili gəl. Ustinovla Andropov həmkar olmaqla yanaşı, həm də yaxın dost idilər. Mən birbaşa Krıma uçdum. Andropovun vəziyyəti ağır idi. Biz onu Moskvaya xəstəxanaya çatdırdıq. Ancaq gec idi. O mənim əllərimin arasında öldü, çox sakit və səssiz-küysüz. Yalnız bir cümlə dedi: “Yevgeni İvanoviç, bağışlayın, mən həkimə qulaq asan xəstə olmadım”.
Akademik Çazov SSRİ rəhbərlərinin arasında çox hadisələrin şahidi olub. Tanınmış kardioloq öz xatirələrində həmin məqamlara da toxunub:

“Brejnevin sağlamlıq durumu kəskinləşəndə mən bu haqda ilk olaraq Andropova məlumat verdim. Andropov xahiş etdi ki, Suslova təcili məruzə edim. Suslov məni dinlədikdən sonra dedi ki, mən bu məsələlərə qarışmıram. Gələcək baş katib məsələsini mən tək həll etmirəm. Bu ümumi şəkildə həll olunmalıdır. Təbii ki, mən siyasətçi olmadığıma görə, müdaxilə etmirdim. Məsələ çox tezliklə həll olundu. Brejnevin ölümündən sonra Andropov ölkənin yeni rəhbəri oldu. Andropov Brejnevdən fərqli olaraq çox sadə həyat tərzi sürürdü. Brejnev mükafat, ailəsi isə brilyant həvəskarı idi. Andropovun kabineti isə mənim kabinetimdə bəlkə də üç dəfə kiçik idi. Həmçinin mənzili də. O bütün həyatını işə bağlamışdı. Səhər 9-da gəlirdi, axşam 11-də işdən çıxırdı. Belə iş saatı istirahət günləri də davam edirdi. Çox təsirli lirik şeirlər yazırdı. Mən deyərdim ki, o, vətəninin əsl əsgəri idi. Andropov hakimiyyəti davam etsəydi, siyasi hadisələr istiqamətini başqa səmtə yönəldəcəkdi. Ən əsası isə Qorbaçov Kremlin birinci kürsüsünə sahib olmayacaqdı.


Qorbaçovla mənim aramda vaxtilə hələ o, Stavropolda işləyən dövrlərdən dostluq münasibətləri olub. Bu münasibət uzun illər davam edib. Mən onun hakimiyyəti dövründə səhiyyə naziri təyin olunmuşam. Bir dəfə televiziya kanallarının birində kiçik bir tənqidi fikir söyləmişdim. Səhərisi günü Qorbaçov özü mənə zəng vurub incikliyini bildirdi. Mən isə elə telefonda onu hara lazımdırsa, ora göndərdim. Həmin gündən biz düşmən kimiyik. Mən onu çox məsələlərdə günahlandırıram və onun haqqında hər şeyi bilirəm.

Akademik Yevgeni Çazov jurnalistlərlə müsahibələrinin birində bildirib ki, növbəti xatirələr kitabında Mixail Qorbaçov haqqında bildiyi son hərfi də işıqlandıracaq.(musavat.com)

"Ali məktəbə qəbul olunanlardan barmaq sayı qədər tələbə var ki, repetitor yanına getməyib”
Azərbaycanda bu nazirlər vəzifəsi ilə vidalaşdı...
2025-ci ildən siqaret istifadəsi tamamilə qadağan ediləcək - MARAQLI
"Bakı yalnız mədəniyyətlərin qovuşuğu deyil, həm də beynəlxalq forumların keçirildiyi məkan kimi tanınır"
“Məqsəd məmur kimi məni nüfuzdan salmaqdır” - Əli Həsənov
Dr. Günel Azayeva - Həkim kosmetoloq
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Ədəbiyyat
“Atamın bağışladığı kitabları toplayıram ki, onları yenidən çap edim” – Söhrab Tahirin qızı
Maraqlı
Kişiləri mübahisəyə çəkən gizli səbəblər...
Cəmiyyət
“Mübariz Xocalının intiqamını almağa getmişdi...” - 8 gün erməni əsirliyində qalmış qadın...
Siyasət
Ermənistandan “Rusiyadan qorxmuruq” açıqlaması: İt sahibini tanımaq istəmir...?
Cəmiyyət
“Hacı Mazan”ın işdən çıxarılan oğlunun 300 minlik MAŞINLARI...
Müasir Ədliyyə
Həftənin ən çox oxunanları
"Həyat yoldaşım əşyadır ki, onu gizlədəm?" - "O, elə bir yerdə işləyir ki..."
Qüdrətdən səngərli, qalalı dağlarda Vətən keşikçiləri ilə keçirilən 2 qürurlu gün...
Azərindən Mübarizi təhqir edən məxluqa cavab: "Şərəfsizə sənin ən gözəl cavabın..."
Sənin də döşünü kəssəydilər...
Qazax və Ağstafada döyüş postlarının DSX-ya təhvil verilməsi nə ilə bağlıdır?
“Anamın şəxsi əşyalarını şəhidliyindən 23 il sonra mənə çatdırdılar…”- Ceyhun Əsgərov-VİDEO…
Aparıcının “Bahalaşmaya etiraz edək” şərhi Ərdoğanı qəzəbləndirdi: "Ey əxlaqsız, bura Parisdirmi?"
Prezidentin səhifəsindən Mübarizlə bağlı MÖHTƏŞƏM PAYLAŞIM
"Mübarizlə qeyri-bərabər döyüşdə düşmən 12 itki verir, 17-si ağır yaralanır..."
"Cəmiyyət görün nə gündədir ki, onun qəhrəmanlığını şübhə altına alanlar meydan sulayır"
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə