Xəbər lenti
19/10/2018 [00:38]:
"Həyatda qalmağıma və yaşamağıma görə şəxsən Sizə borcluyam" - MÜRACİƏT...
19/10/2018 [00:18]:
Rusiyanın nüvə silahı obyektləri “dirilir”
19/10/2018 [00:01]:
Rüfət Aslanlının "göyün yeddinci qatı"nda 6 milyon dollarlıq "stadion"u tapıldı...
18/10/2018 [23:45]:
Dövlət Gömrük Komitəsinin Akademiyasında "Dövlət Müstəqilliyi günü" qeyd edildi
18/10/2018 [23:17]:
Avropa İttifaqı Səudiyyə Ərəbistanını hədələyib
18/10/2018 [23:16]:
"Bu, artıq böhran yox, bizim ən böyük faciəmizdir..."
18/10/2018 [23:11]:
Badamdarda uçqunların sayı artıb - YENİLƏNİB
18/10/2018 [23:09]:
FIDE eyni şəxsin iki dəfədən artıq prezident seçilməsinə qadağa qoyub
18/10/2018 [23:03]:
Qərargah: Badamdar sürüşmə ərazisində aktivlik dinamikası dəyişməz olaraq qalır
18/10/2018 [22:42]:
SOCAR rəhbərliyi STAR-da çalışan gənc azərbaycanlılarla görüşüb
18/10/2018 [22:41]:
Tramp daha bir ölkəni hədələdi
18/10/2018 [22:37]:
Aİİ 18 oktyabr - Azərbaycanın Dövlət Müstəqilliyi Gününü qeyd etdi
18/10/2018 [22:13]:
ABŞ Rusiyaya qarşı yeni sanksiyalar qəbul edəcək
18/10/2018 [22:05]:
PSJ Neymarın qiymətini açıqladı
18/10/2018 [22:04]:
Rusiyada təyyarə qəzaya uğradı
18/10/2018 [21:16]:
İqtisadiyyat Nazirliyinin səlahiyyətləri artırıldı
18/10/2018 [21:13]:
“Öz mahnılarıma qulaq asa bilmirəm” - Əməkdar artist
18/10/2018 [21:07]:
Müstəqillik əleyhinə olan deputatlar 18 oktyabr sessiyasından sonra Mütəllibova nə deyiblər?
18/10/2018 [20:58]:
Bu ölkə 81 nəfəri edam etmək üçün cəllad axtarır: nazirlik elan verdi...
18/10/2018 [20:50]:
İlham Mirzəyev: "İlhamə pişiyinə qoyduğu hörməti Orxana etmirdi"
18/10/2018 [20:40]:
Azərbaycanın varlı xanımları – Onları siz də tanıyın!
18/10/2018 [20:03]:
Putindən təhlükə xəbərdarlığı: "Hərbi əməliyyatlara başladıq"
18/10/2018 [19:23]:
Donald Tramp: "Meksika qaçqın axınının qarşısını almasa, sərhədə qoşun yeridəcəyəm"
18/10/2018 [19:21]:
"Bəzən qiymətli saat da dil açıb danışır..." - Rüfət Aslanlının zamanını dolduran səbəblər... - FOTOLAR, VİDEO
18/10/2018 [19:12]:
Putin: "Biz təcavüz qurbanları kimi cənnətə düşəcəyik"
18/10/2018 [18:43]:
Azərbaycanda beş min eşşək hara yoxa çıxıb?
18/10/2018 [18:43]:
UNEC-də Dövlət Müstəqilliyinə həsr olunmuş iclas keçirildi
18/10/2018 [18:39]:
ADNSU-da 18 oktyabr - Dövlət Müstəqilliyi Günü qeyd olundu
18/10/2018 [18:38]:
Nazir: "İlin sonunadək şəhid ailələrinin 50 faizinə yaxınına birdəfəlik ödəmə veriləcək"
18/10/2018 [18:37]:
Azərbaycanın Baş naziri İtaliya Senatının sədri ilə görüşüb
18/10/2018 [18:36]:
Cavid Qurbanov Moskvada medalla təltif olundu - FOTOLAR
18/10/2018 [18:35]:
Moskvada 10 yaşlı azərbaycanlı qız faciəvi şəkildə ölüb
18/10/2018 [18:31]:
Mehriban Əliyeva İtaliya Senatının sədri ilə görüşdü - FOTOLAR
18/10/2018 [18:27]:
Badamdarda sürüşmə zonasında yeni çatlar əmələ gəldi
18/10/2018 [18:25]:
“Qarabağ cəbhəsində Sərkisyan-Koçaryan qüvvələri təxribatları dərinləşdirəcək”
18/10/2018 [18:23]:
Tanınmış foto-muxbir vəfat etdi -FOTOLAR
18/10/2018 [18:20]:
Türkiyənin tanınmış siyasətçisi: ”Qarabağın işğalı başa çatmadıqca...”
18/10/2018 [18:13]:
MTN generallarının məhkəməsində şərti cəza alanlar azadlığa buraxıldı
18/10/2018 [18:07]:
Elektrikli avtomobil ilk dəfə sərgiyə çıxarıldı -FOTOLAR
18/10/2018 [18:06]:
Polşada yaşayan Azərbaycanlılar üçün qaynar xətt yaradıldı
18/10/2018 [18:04]:
“Fuad Muradovun bizə maddi və mənəvi dəstəyi çox oldu"
18/10/2018 [18:00]:
“Azərsığorta” şəhid vərəsələrinin birdəfəlik ödənişlə bağlı narazılığına CAVAB VERDİ
18/10/2018 [17:52]:
Putin Trampla münasibətləri HAQDA
18/10/2018 [17:46]:
"İşğalçı ölkə Qarabağdan diqqətləri yayındıraraq Naxçıvan istiqamətinə yönəltməyə çalışır"
18/10/2018 [17:13]:
Qənirə Paşayeva "IV Qardaşlıq Mədəniyyəti" adlı tədbirində iştirak etdi
18/10/2018 [17:13]:
Azərbaycanın sabiq məmurunun kürəkəninin güllələnmə anı - VİDEO
18/10/2018 [17:10]:
“Türkiyə artıq əvvəlki deyil və olmayacaq” - ekspert
18/10/2018 [17:08]:
Aİİ və Heydər Əliyev İrsini Araşdırma Mərkəzinin növbəti tədbiri dini-tarixi abidələrə həsr olundu
18/10/2018 [17:04]:
Gömrük orqanları arasında işgüzar dialoq ikitərəfli əlaqələrin inkişafına töhfə verir
18/10/2018 [17:01]:
Azərbaycanda beş min eşşək hara yoxa çıxıb?
18/10/2018 [16:58]:
Siqaretlə şəkli yayılan azərbaycanlı futbolçu: " Bu, dörd il əvvəl olub"
18/10/2018 [16:51]:
Oqtay Əsədov İtaliya Senatının sədrini qəbul edib
18/10/2018 [16:48]:
Nemət Pənahlı həbsdə qaldı
18/10/2018 [16:47]:
“Lotu Quli”nin Türkiyədə yaşaması üçün heç bir əngəl qalmadı
18/10/2018 [16:45]:
Zakir Həsənov hərbi sərgidə -FOTOLAR
18/10/2018 [16:41]:
Qondarma Kosovo dövləti öz ordusunu yaradır - Parlament təsdiqlədi
18/10/2018 [16:40]:
Gəncədə daha bir şəxs vəzifəsindən getdi
18/10/2018 [16:39]:
Qəzalı vəziyyətə düşmüş ağaclara aqrotexniki qulluq göstərilib
18/10/2018 [16:37]:
Bakının ən təhlükəli sürüşmə əraziləri açıqlandı - SİYAHI
18/10/2018 [16:35]:
Tarixi yurdumuz İrəvan necə “Ermənistan” oldu?! – Analitik yazı
18/10/2018 [16:31]:
AQTA: Azərbaycana gətirilən bəzi məhsullar geri qaytarılıb
18/10/2018 [16:24]:
Novruz Məmmədov iki şöbə müdirini işdən çıxardı
18/10/2018 [16:23]:
İki sığorta şirkətinin lisenziyası ləğv edildi
18/10/2018 [16:21]:
Cəsur MTN əməliyyatçısı, mübariz döyüşçü Oqtay Əliyev kimdir?
18/10/2018 [15:21]:
Kəlbəcərdə mehmanxana biznesi kursları başlandı...- Qanunsuz sakinlər üçün
18/10/2018 [15:17]:
Bakıda qadını liftdə bıçaqlayan şəxs ölkədən necə qaçıb? - VİDEO
18/10/2018 [15:10]:
Filmlərdə tütün məhsullarının açıq şəkildə təbliği qadağan olunur
18/10/2018 [15:01]:
“Tarix göstərdi ki, biz Ehtiramı seçməklə düzgün etmişik...”- Xalq artisti...
18/10/2018 [14:55]:
Milli Məclisin ən çox maaş alan deputatları - Kim nə qədər alır? - SİYAHI
18/10/2018 [14:49]:
Kanadalı öz dəfnindən sonra evə döndü - FOTO
18/10/2018 [14:49]:
Pult üstündə qardaşını öldürənə 17 il həbs verildi
18/10/2018 [14:17]:
Səməd Vurğun adına Mərkəzi Kitabxanada Müstəqillik Günü ilə bağlı möhtəşəm tədbir
18/10/2018 [13:56]:
"Əgər ərindən ayrılıb müğənni olubsansa, valideynin səni evdən qovub müğənni olmusansa..."
18/10/2018 [13:53]:
AMİP-dən Müstəqillik Günü təbriki: "Ruhu azad olan bir milləti heç kəs köləlikdə saxlaya bilməz"
18/10/2018 [13:48]:
“Acınacaqlıdır ki, müstəqillik uğrunda can qoyanların heç biri lazımi qiymətini almayıb”
18/10/2018 [13:31]:
“AccessBank” “UNEC Business Conversation Club” layihəsini ənənəyə çevirdi
18/10/2018 [13:30]:
Şəbnəm özünü fotoşopla arıqladırmış -FOTOLAR
18/10/2018 [13:14]:
Koçaryan siyasətə qayıtdı - Yeni partiya yaradır
18/10/2018 [13:13]:
Şeyx Əbdül Hacıbala Abutalıbovla barışdı - DÜNYANIN SƏKKİZİNCİ MÖCÜZƏSİ...
18/10/2018 [13:10]:
Akademikdən maaşının artmasına münasibət – “Maddi ehtiyaclarım var idi, ona görə də... ”
Bütün arxiv bir sırada
24/09/2018 [20:51] - Araşdırma - ( 3312 dəfə baxılıb)

Rəsulzadənin bayramların fəlsəfəsi barəsində maraqlı təhlili – MƏQALƏ




Moderator.az Məhəmməd Əmin Rəsulzadədən bəhs edən silsilə yazılarına davam edir.
Bu yazılar arasında ara-sıra Rəsulzadənin öz yazılarını, məqalə və araşdırmalarını təqdim edirik. Təbii ki, mətnin orijinalına toxunmadan…

Bu yazıda da dahi Rəsulzadənin analitik,  bədii və fəlsəfi təfəkkürünü əks etdirən bir məqaləni diqqətə çatdıracağıq:

"İnsanlar bayramlarına çoxdan mənusdurlar. İnsanları taifə, qövm, milliyyət, millət və ümmət kimi yaşatmaq və bu yaşayışı hər vasitə ve vəsilə ilə hərdən bir təyid və təhkim eləmək üçün təbiyyəti-bəşər bir çox maddi və mənəvi vəsilələrə müraciət eləmişdir. Onlardan birisi də bayramdır.

Bayramlar hərdən bir cəmiyyətlə yaşamaqda olan heyətləri birləşdirmək, aralarında üns və iltifatı artırmaq üçün bir vəsilədir. Bir millət və ya bir din əfradi bəşər olmaq heysiyyətilə və dünyada heç bir zaman qalmarnış olan mübarizeyi-həyat icabı — biri-birilərilə rəqib surətilə görüşüyor, təsadüf ediyorlar. Biri alır, o biri satır, biri çalışır, o biri çalışdırtdırır. Hər nə qədər yaxm və mənəvi rabitələrlə yekdigərinə mərbut olsa belə bir heyət əfradı yenə bu kimi mənafe ixtüafından tə-vəllüd edən xüsuslarda üz-üzə gəliyorlar. Cüzi də olsa toquşuyorlar. İştə bayramlar müvəqqətən bu toquşmalar üçün bir mütarikə təşkil ediyor. Bütün əsnaf və təbəqələr bu gün ali bir hissi — ümumiyyətlə ruhlanıb özlərinin bir vücud vahid olduqlarmı düşünmək məcburiyyətində qalıyoriar. Bu gün satiıq bir arşın çit üzərində çənə-boğaz döyən müşləri ilə satıci və yaxud ixtilaf aradan nəşət edən müxtəlif və mötəzad firqə adamları artıq kəndilərini iki rəqib və ya müxalif heyətindən deyü, bir hissi müştərəklə yaşayan və bir adət və əxlaqın pirüyəsi, demək ki bir vücudun ayrı-ayrı cüziləri olduqlarını dərk ediyorlar.

Əvət, bayramların milli həyatda bu kimi mühüm bir mövqeiəri vardır. Bayram hər bir insan heyətinin təbii olan daxili ixtilafatdan, mənafe və aradan hasil olan soyuqluqları qızışdırmaq və aynhalan bitişdirmək üçün bir vəsilədir, Pozulan şirazeyi-ittihadə bayramlar birər ya pışqandırlar, 
Bayramlar insanların ərı qədim yoldaşlarından ədd olunuyor. Müctəme bir surətdə yaşamaq və bir din və ayin üzrə ictima etmələri andan etibarən Adəm oğlu bayram saxlayaraq gəlmişdir.

Hələ qurban bayramı insaniyyətin bildiyi qədim bir bayramdı. Qurban kəsmək bəşəriyyətin ömrü qədər qədim olmasa da ondan bir az cavandır. Əvvəllərdə insanlar məbud'arına qarşs insan zəbh edər və bu surətlə ərzi-obudiyyat göstərmiş oluyorlardı. Fəqət həzrəti İbrahim əleyhissəlam səmirni bir surətdə xaiq əhədiyyəti hüzurunda obudiyyat göstərərək oğlu İsmayıiı qurbarı eləmək ictədikdə xudavəndi-təbarək və təali günahsız və məsum İsmayılın əvəzinə bir qoç göndərməklə piruan İbrahimi ondan sonra ancaq bir heyvan zəbtilə bayram saxlamağa hidayət etdi, 
İştə 1500 sənedən bəri, Ibrahim, İsmayil və Haccirin o sədaqət karanə və fədəkaranə hərəkətlərinin yadigarı olaraq müsəlmanlar hər II milyonlarca heyvan kəsməklə bu vəqəəni yad ediyorlar. Fəqət qurban kəsdikləri zaman etiqadi-diniyyə və amalı-mütiyyə yolunda İbrahim və İsmayıl qədər fədakarlıq və mətanət lazım gəldiyini əcəba heç düşünüyorlarmı? Heç dərk ediyorlarmı ki, İsmayılın bu qədər şöhrət və ehtiramı ancaq etiqadı və etiqadı yolunda canına belə "of demədiyindən" irəli gəlmişdir?!

Qurban, məlum olduğu üzrə ümumi bir müsəlman bayramıdır. Fəqət bu axırıncı iüərdə islam aləmini bürüyən ixtilalati daxiliyyə və xariciyyədən dolayı bu bayram çox nadirətlə parlaq, hüzuri-qəlb və vicdan ilə keçmişdir. Keçən illərdə musəlmanlar həzrəti Ismayil qurbanı zəbh edərkən dindaşlarından minlərcə bigünahların necə kəsildiklərini bir növ yaddan çıxara bilməmişlərdir. Yalnız keçəri sənə idi ki, bir az aləmi-islam rahat kimi olmuş, ələlümum müsəlmanlar bilxassə də Rusiya islamları bayramı istirahət qəlblə icra etmişlərdi.

Bu sənənin qurbanı yenə aləmin böyük bir qurbangah təşkil etdiyi vaxta təsadüf ediyor. Bu kərə islam aləmi deyil, Avropa məzbəh şəklini almışdır. Vaxtilə hüzuri-ileyhidə insan zəbh edən insanlar indi o qədim adəti Avropaca və qismən də amali-milliyyə təqibi və vətən müdafiəsi yolunda icra ediyorlar. Ümumi vətənimiz olan Rusiya dəxi bu xüsusda az qurbanlar vermiyor.

Keçən qurban bayramında bəlkə də qonşuluq etibarilə bizi təbrik edən bir çox qeyri-müslim vətəndaşlarımızi bu sənə görməyəcəyiz. Bunlar nərədədiriər?..

İştə meydani-herbə qurban getmişlər. Kim bilir orada nə kimi bir haldadırlar. Kim bilir ölmüşlər və yainki qalmışlardır. Halbuki, burada onların kiçik uşaqları, bivayə arvadları qalmış. Əlbəttə bunlara müavinət etmək karinsaniyyətdir. Bu müavinəti-mərhəmət və şəfqət naminə icra etmək müsəlmanlığa rəvadır.

Upravada yaralı əsgərlər və onların ailələri üçün ianə yığan komisyonun təşəbbüsü ilə qəzavatxanəyə yığışan mollalarımız qurban dərilərinin işdə bu zavallı müharibə qurbanlarına verməyi təhti-qərara almış və bu xüsusda qazı cənabları tərəfindən göndərilmiş dəvətnamə qəzetəmizə də basılmışdır.

Bizim milli məqsədlərimizdən biri idi ki, qurban dərilərini ümum xeyriyyə və milliyyəyə sərf olunmağı əhalimizə gərəkdir. Bu dəfə dərilərin böylə bir məqsədə sərf olunması lazım gəlmiş millətimiz naminə möhtaci-tərəhhüm və şəfqət olan hərb yaralılarına, vətən müdafiəsi qurbanlarına müavinət etməliyik. Həm də ediyoruz. Demək ki, buda yenə milli bir təşəbbüs şəklini alıyor.


Məhəmmədəmin Rəsulzadə

***
məzbəh - sallaqxana, qırğın 
bivayə - heç bir şeyi olmayan
tərəhhüm - rəhm etmə, acıma 
əlvan - lövhələr
MODERATOR.AZ

Azərbaycanın varlı xanımları – Onları siz də tanıyın!
Akademikdən maaşının artmasına münasibət – “Maddi ehtiyaclarım var idi, ona görə də... ”
“Xalqıma müraciət edərək demək istəyirəm ki...” - Xalq artisti...
"Aytən Vip Decor" fəaliyyətə başladı... - FOTOLAR
“Bəzi deputatlar Azərbaycanın müstəqilliyinə səs vermədilər” - “İstiqlalçı deputat"
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Maraqlı
Elektrikli avtomobil ilk dəfə sərgiyə çıxarıldı -FOTOLAR
Cəmiyyət
“Tarix göstərdi ki, biz Ehtiramı seçməklə düzgün etmişik...”- Xalq artisti...
Cəmiyyət
“Acınacaqlıdır ki, müstəqillik uğrunda can qoyanların heç biri lazımi qiymətini almayıb”
Gündəm
"Torpaqlarımızı axırıncı metrinə qədər azad edib Azərbaycan dövlətçiliyini bərpa etsəydik..."
Müsahibə
"Onların efirdəki sözlərinə baxanda adam qalır məəttəl ki, bunun alimi belə danışırsa..."
Həftənin ən çox oxunanları
Sərkisyan və Saakyan arvadları ilə Azərbaycan şəhərlərini gəzdi... -FOTOLAR
Paşinyan istefa verdi - Son dəqiqə
"Cavan oğlanı nə edirsən, pul xərcləməyəcək" - Rövşanədən müğənniyə
Dədə Şəmşirə uzanan yaman dil "kəsildi"...
Ermənilər Tərtərdəki futbol stadionunu Avropa çempionatına hazırlayır - FOTOLAR
İstanbulda küçəyə erməninin adı verildi
“Erməni-rus qruplaşması hansı halda Azərbaycanla döyüşə girə bilər?”- General cavab verir (Video)
Qarabağ qazisi Etimad Əsədov vəfat etdi
"Bunun üçün ölkə başçısına müraciət etmişəm, İqtisadiyyat Nazirliyi ilə söhbətimiz olub"
Qaşıqçının konsulluqda öldürülməsi sübut olundu - Təcili
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə