Xəbər lenti
21/01/2019 [15:13]:
ADP İdarə Heyətinin növbəti toplantısı keçirildi
21/01/2019 [15:13]:
Dünya ədəbiyyatında yer alan və ən çox oxunan şairlər - SİYAHI
21/01/2019 [15:09]:
ADNSU-nun rektoru Azərbaycan nümayəndə heyətinin tərkibində İsraildə işgüzar səfərdədir
21/01/2019 [15:00]:
Bu məşhurlar qrafiklə sekslə məşğul olur - Cədvəl intimi müntəzəmləşdirirmiş...
21/01/2019 [15:00]:
Rektor: “Şəhidlərin xatirəsi UNEC-də daim ehtiramla yad edilir, əziz tutulur”
21/01/2019 [14:52]:
Aİİ-də imtahan sessiyasının gedişatını müşahidə etmək məqsədilə mediatur təşkil olundu
21/01/2019 [14:50]:
“Vikipediya”da məşhur bəstəkar Elza İbrahimova haqqında 8 dildə məqalə yaradıldı
21/01/2019 [14:47]:
Həbsdə olan erməni general Fransaya getmək istəyir
21/01/2019 [14:40]:
101 dövlət əmlakı özəlləşdirilir
21/01/2019 [14:37]:
Evdən qızıl və pul oğurlayan şəxs tutuldu
21/01/2019 [14:35]:
Azərbaycanda yeni diaspor saytı fəaliyyətə başladı
21/01/2019 [14:34]:
Şəfiqə Axundovanın anadan olmasından 95 il ötür
21/01/2019 [14:33]:
İrandan Azərbaycana narkotik keçirilməsinin qarşısı alındı
21/01/2019 [14:29]:
Məmur olmaq istəyənlərin NƏZƏRİNƏ
21/01/2019 [14:28]:
Doğmaları şəhid olan məşhurlar - Gülüstan, Elariz, Nadir...
21/01/2019 [14:26]:
Ucarda yeniyetmə qız qaçırılıb - "Bizə ev və maşın təklif edirlər ki, şikayətimizi geri götürək"
21/01/2019 [14:15]:
Nəsiminin “Hüseyni” təxəllüsü ilə yazdığı şeirləri aşkar edildi
21/01/2019 [14:01]:
Erməni yazıçı heç vaxt olmayan “ermənilərin Bakı qətliamı”na görə dünyanı ayağa qaldırır...
21/01/2019 [13:53]:
Mehriban Xanlarova anası üçün göz yaşı tökdü - VİDEO
21/01/2019 [13:34]:
60 ölkənin dövlət başçısı Davos Forumuna toplaşır
21/01/2019 [13:26]:
Qatı duman Heydər Əliyev Beynəlxalq Hava Limanının işinə təsir edib?
21/01/2019 [13:25]:
"Kriminal aləmdən bəhs edən kitabların nəşri sahəsində nəzarətsizlik var...” - EKSPERT
21/01/2019 [13:23]:
Gürcüstanın Azərbaycana borcu azalıb
21/01/2019 [12:57]:
Gənc ifaçı Narananın yeni klipi təqdim edilir – VİDEO
21/01/2019 [12:45]:
Dəmir yolları zolağı boyunca yeni fiber-optik infrastrukturun tikintisinə başlanıldı
21/01/2019 [12:43]:
Ermənistanda azərbaycanlıya 10 il həbs cəzası verilib
21/01/2019 [12:40]:
Abituriyentlərin NƏZƏRİNƏ: Yeni qəbul modelinə uyğun olaraq sınaq imtahanı keçiriləcək
21/01/2019 [12:29]:
"Təəssüflər ki, vətənpərvərlik mahnılarına ayrılan efir vaxtı kifayət deyil" - Xalq artisti
21/01/2019 [12:21]:
“O, böyük əsərlərin müəllifi olmaqla yanaşı, həm də sinəsi dağlı bir qadın idi...”
21/01/2019 [12:09]:
“Onlar zəifdirlər və qorxurlar...”
21/01/2019 [11:57]:
Aynişan kədərləndi: "Anam 7 il yataqda mübarizə apardı"
21/01/2019 [11:54]:
“Xaricdəki alimlərimizin Vətənə geri dönməsinə inanmıram, çünki...” - ABŞ-dakı soydaşımız
21/01/2019 [11:44]:
Antarktidada sirli orqanizmlər aşkarlandı
21/01/2019 [11:43]:
Nazir: "Çexiya şirkətləri Bakı-Tbilisi-Qars ilə yükdaşımalara maraq göstərir"
21/01/2019 [11:43]:
Texnoloji fəsadlar və ya AİLƏLƏRİ DAĞIDAN YENİLİK
21/01/2019 [11:41]:
ADNSU-nun “Azneft” ŞHK komandası ölkəmizi KiViN-2019 beynəlxalq festivalında təmsil edir
21/01/2019 [11:34]:
“Coşqun ofisiant, mən satıcı işləyir, Azər Axşam və Rafael klounluq edirdi” - Bir qrupun MƏZUNLARI - FOTOLAR
21/01/2019 [11:22]:
İki gün keçirilməyən dərslər necə tənzimlənəcək? - AÇIQLAMA
21/01/2019 [11:03]:
Şəhid polkovnikin şəhadətindən bir il ötür - FOTOLAR
21/01/2019 [10:58]:
Xalq şairinin oğlu: “Doğum günü məsələsinə fikir verən adam deyildi...”
21/01/2019 [10:55]:
Röyanın 20 Yanvar paylaşımına da söz tapdılar, müğənni susdurdu - FOTO
21/01/2019 [10:47]:
Son iki günün “yol terroru”: 7 qəza, 2 ölü, 12 yaralı
21/01/2019 [10:45]:
Vaşinqtonda yanğın aparıcı telekanalların studiyalarına ziyan vurub
21/01/2019 [10:43]:
Gəncədə “20 Yanvar” faciəsi şəhidlərinin xatirəsi anıldı -FOTOLAR
21/01/2019 [10:35]:
Azərbaycanda 3 Ermənistan vətəndaşı   “Niva” ilə  çaya düşüb öldü-FOTO-Yenilənib
21/01/2019 [10:31]:
"20 Yanvar xalqımızın qəhrəmanlıq və birlik günüdür"
21/01/2019 [10:29]:
“Güzəştli mənzil” sistemində YENİLİKLƏR
21/01/2019 [10:15]:
Bu günün HAVASI
21/01/2019 [10:08]:
Mustafa Abbasbəyli nazir müşaviri təyin edilib
21/01/2019 [10:02]:
Ermənilər kəndlərimizi atəşə tutdu
21/01/2019 [09:55]:
Amerikada yaşayan azərbaycanlı ailə...
21/01/2019 [09:43]:
Manat yeni həftəyə bu MƏZƏNNƏ ilə başladı
21/01/2019 [09:41]:
Novruz Novruzlu bu gün anılacaq: “Qısa film və səhnəciklər oynanılacaq”
21/01/2019 [09:34]:
Bu ilin ilk Ay tutulması baş verdi
21/01/2019 [09:30]:
Firuz Mustafanın anası vəfat edib
21/01/2019 [09:27]:
Azərbaycan hakerləri minlərlə erməni  profil və ünvanını sındırdı...
21/01/2019 [09:24]:
Milli Məclisin deputatları Strasburqdadır - AŞPA sessiyası BAŞLAYIR
21/01/2019 [08:43]:
Mollalar məscidlərarası voleybol yarışı təşkil etdi – İbrətamiz...- FOTO
21/01/2019 [07:59]:
"Söyüş  möminə yaraşmaz, amma lənət –zalımla mübarizə vasitəsidir..."
20/01/2019 [22:09]:
20 Yanvar Şəhidləri Qətərdə anıldı - FOTOLAR
20/01/2019 [21:26]:
Kraliçanın 97 yaşlı əri cəzalandırıla bilər
20/01/2019 [20:49]:
İnkişaf etməməyin çox ciddi bir səbəbi
20/01/2019 [20:31]:
8 BMT sülhməramlısı öldürüldü
20/01/2019 [20:21]:
Ehtiyatlı olun, evdən çıxmayın - Tramp amerikalılara səsləndi
20/01/2019 [20:19]:
“Azərbaycanın ağrı-acısını heç vaxt unutmayacağıq”
20/01/2019 [20:07]:
Kişilər qalın qaşlı qadınları bəyənir -ARAŞDIRMA
20/01/2019 [19:56]:
Parisdə 20 Yanvar münasibəti ilə ADR nümayəndələrinin məzarları ziyarət edilib
20/01/2019 [19:55]:
Antalyada şəhidlərimiz anıldı - "Qəbələ"nin oyununda
20/01/2019 [19:53]:
DİN bu gün Şəhidlər xiyabanında baş vermiş insidentə münasibət bildirib
20/01/2019 [19:31]:
Üç ailənin yaşadığı ev yandı
20/01/2019 [19:24]:
“Xəbər gəldi ki, parlamentdəki deputatları  ya güllələyəcək, ya da həbs edəcəklər...”
20/01/2019 [19:24]:
ABŞ-da öldürülən azərbaycanlının meyiti vətənə gətirildi
20/01/2019 [19:11]:
İbn Sinadan xərçəngin qarşısını alan möcüzəvi qarışım
20/01/2019 [19:09]:
Şirvanda 80 yaşlı kişi evində ölü tapıldı
20/01/2019 [18:58]:
20 yanvar...
20/01/2019 [18:24]:
İran bu məhsulların idxalını qadağan etdi
20/01/2019 [18:22]:
Əməkdar artist: "Heç üzümüz gülmədi"
20/01/2019 [18:20]:
Daşkənddə dəyəri 1 milyon dollardan çox olan qədim xəzinə tapıldı
20/01/2019 [18:11]:
Zaqatalada oğru dəstəsi tutuldu
20/01/2019 [18:06]:
Əfqanıstanda qubernatora bombalı hücum oldu
Bütün arxiv bir sırada
19/10/2018 [11:38] - Dünya - ( 768 dəfə baxılıb)

Qazaxıstan: Ölkənin qüdrəti xalqın düşüncəsindədir



Qazaxıstanın liman şəhəri olan Aktauda təyyarədən düşəndən sonra əvvəlki paytaxt “Alma-ataya hələ 3 saatdan çox təyyarə yolu var” düşüncəsi ilk baxışdaca bu ölkənin əzəmətini göstərir. Sözsüz bir ölkə üçün ərazinin bu qədər böyüklüyü ciddi üstünlükdür. Elə bu faktor regionda bir-biri ilə qarşılıqlı əlaqədə olan dövlətlər içərisində Qazaxıstanın strateji potensialına əhəmiyyətli təsir göstərən sistem elementlərinin ən böyüyüdür. Yeri gəlmişkən qeyd edək ki, ərazisinin böyüklüyünə görə Qazaxıstan 197 ölkə arasında 9-cu yeri tutur.

Keçmiş sovetlər birliyinə kapitalizmin ziddiyətlərini dadmadan qoşulan Qazaxıstan dövlət kimi milli kimliyini də sosializm düşərgəsində dərk edib. Lakin uzun əsrlər qıpçaq türklərinin imperiya yaradıcısı olmaları və ona rəhbərlik etmələri bugünkü qazaxların davranışlarında açıq-aşkar hiss olunur. Adi vətəndaşın hərəkətlərindən də görsənir ki, onlar yeni yaranan xalq deyil, uzun tarixə söykənən kökləri var. Bunu təvazökar davranışlarından, hadisələrə sanballı baxışlarından və milli dəyərlərini qoruyub saxlamalarından da hiss etmək olar. Sadə qazaxın münasibət və hərəkətlərindən bəlli olur ki, onların hazırda böyük bir əraziyə sahib olmaları, milli dövlət qurmaları, etnik rəngarənglikdə bütün tərəfləri qane edən ortam taparaq uğur qazanmaları hər hansı dövlət başçısının ayağına yazıla bilməz. Əgər belə bir fikir varsa, bu yaltaqlıqdan başqa başqa bir şey ola bilməz. Lakin elə bu yerdə xüsusilə qeyd etmək vacibdir ki, paytaxtın Alma-atadan Astanaya köçürülməsi ilə bağlı prezident Nazarbayevin cəsarətli addımı ölkəyə qarşı ərazi iddialarının və oyunlarının qarşısını aldı.

Qazaxıstanda qazaxlar (əhalinin 63%-ni təşkil edir), ruslar, özbəklər, ukraynalılar, almanlar, tatarlar və uyğurlar da daxil olmaqla 131 müxtəlif etnik qrup yaşayır. Əhalinin təqribən 70%-i müsəlmanlardan, 26%-i isə xristianlardan ibarətdir. Ölkənin rəsmi dili qazax dili olsa da, inzibati işlər də daxil olmaqla bütün səviyyələrdə rus dili də bərabər statusa sahibdir.Kiçikdən yaşlıya hamı 2 dildə danışır – rus və qazax. Rus dilində danışmaq isə elitarlıq sayılır. Bunu Qazaxıstan kübarlarının toplaşdığı məkanlarda da müşahidə etmək mümkündür. Təbii ki, son vaxtlar ingilis dilinə marağın da yarandığını görmək mümkündür. Lakin bu Azərbaycanda olduğu qədər geniş miqyaslı deyil.

Əhalinin rus dilinə meyli nə qədər çox olsa da, milli ənənələrinə, adətlərinə, mədəniyyətlərinə bağlılığı da bir o qədər böyükdür. Qazaхlarda хalq çalğı ansamblının müşayiəti ilə kоllеktiv halda хоr mahnıları ifa оlunmur. Daha gеniş yayılmış və daha çox sevilən хalq çalğı aləti dоmbırdır. Üç günlü kоrpusa malik

оlan dоmbır iki simlidir. Simlər əsasən qоyun bağırsaqlarından hazırlanıb düzəldilir. Adama elə gəlir ki, Qazaxıstanda bu musiqi alətini sevməyən şəxs yoxdur. Və elə bu məqamda düşünürsən ki, özünü Avropasayağı və müasir göstərmək üçün saza qulaq asmağı aşağılıq və geridəqalmışlıq hesab edən azərbaycanlıların sayı getdikcə artmaqdadır.

Qazaxlar evlərinin, gеyimlərin və müхtəlif bədii sənət növlərinin bəzədilməsində əl işlərindən gеniş istifadə еdirlər. Bu sənət növü özünü хalçaçılıq və kеçəçilik sənətində daha qabarıq fоrmada göstərir. Qazaх qadınları öz paltarlarının və məişət əşyalarının bəzədilməsi zamanı rəngli saplarla işlənən tikməçilik sənətindən istifadə еdirlər. Оnlar tikməçilikdə ipək, yun, qızılı və gümüşü saplarla işləyərək gözəl sənət nümunələri yaradırdılar. Qazaхlar məişətdə işlədilən qablara da bəzək vurur, ancaq kumıs içilən qabı isə хüsusilə gözəl naхışlayırlar.

Görünür, Şərqə doğru getdikcə demokratik dəyərlər özünəməxsus baxışlar və idarəetmə sistemi ilə sərhədlənir. Bu mənada qazaxlar üçün ilk növbədə sosial dəyərlər üstünlük təşkil edir. Liberalizm, insan hüquq və azadlıqları onlar üçün sosial təminatdan xeyli aşağıdadır. İnsanların daha yaxşı yaşamaq istəkləri və arzuları hələ də bütün ölkə əhalisi üçün arzu olaraq qalır. Lakin bunu bacaranlar da var və onlar ya dövlət qurumlarında işləyənlərdir, ya da xüsusi statusa malik olaraq dəstəkli bizneslə məşğul olanlardır. Ancaq bizim üçün qeyri-adi olmasa da əsas və gəlirli biznes sferası hakimiyyətin əlindədir. Dövlət vəzifələrində işləyənlərin isə yaxşı yaşamaq üçün o qədər də yüksək olmayan maaşlarından əlavə qeyri-rəsmi “nəfəs” yerləri var. Bu “nəfəs”in hər an kəsilməsi qorxusu onunla yaşayanların içində bir gərginlik, tabeçilik və mütilik formalaşdırdığını da asanlıqla görmək mümkündür.

Qazaxıstan iqtisadiyyatı böyük həcmdə neft və qazdan asılır. Müstəqillik illərində neftdən çox böyük gəlirlər əldə edilmiş və bunun nəticəsində Qazaxıstan Asiyada ən yüksək həyat səviyyəsinə malik olan ölkələrdən birinə çevrilmişdir. Lakin 2015-ci ildə neftin qiymətinin aşağı düşməsi ilə milli valyuta olan tengə devalvasiyaya uğradı. Hökumət ölkə əhalisinin rifah səviyyəsini nisbətən qoruyub saxlamaq üçün devalvasiya ilə bərabər infilyasiyanın da qarşısını almadı. Ona görə də hazırda 1 dollar 370 tengəyə bərabərdir. Həyata keçirilən bu iqtisadi siyasət qazaxların sosial vəziyyətinin tamamilə pisləşməsinin qarşısını alıb və cəmiyyətdə bizdəki qədər gərginlik, narahatlıq, psixoloji sarsıntılar hiss olunmur.

Bəlkə də sosialist düşüncəsinin nəticəsidir ki, bu ölkədə şüarçılıq əsas yer tutur. Təhsil sferasında da belədir və Boloniya prosesi yeri gəldi gəlmədi bu sahədə hər bir fikrin mübtədasını təşkil edir. Bu isə onu göstərir ki, Qazaxıstanda elm və təhsil ölkənin və xalqın gələcəyi üçün əsas yeri tutmur və ora sərmayə qoyuluşu tələb olunan ehtiyacları ödəmir. Bu da əksər müsəlman ölkələrinin xarakterik xüsusiyyətlərinə uyğun gəlir. Elə bu zaman adam fikirləşir ki, görəsən türk dövlətləri üçün bu istiqamətdə qəbul edilmiş qərar daxildən gəlir, yoxsa xarici təsirlərin məhsuludur.

Geosiyasi üstünlüyə malik Qazaxıstan türk dünyası üçün olduqca böyük güc və dayaq olaraq qalır. Bu yaxınlarda prezident Nazarbayevin fərmanı ilə ölkə latın əlifbasına keçib və öz soykökünə bir addım da yaxınlaşıb. Bu qərar cəmiyyətdə, xüsusilə də ziyalılar arasında sevinclə qarşılansa da, gərginlik yaratdığı da müşahidə edilir. Çünki qazaxların istifadə etdiyi kiril əlifbasında olan 42 hərfi əvəzləyərək öyrənmək onlara o qədər də asan gəlmir. Lakin bu qərardan narazı olan yoxdur, çünki qazaxlar özlərinin kökünü təşkil edən türk xalqları ilə birlikdə olmağı daha üstün sayırlar. 2018-ci il oktyabrın 11-13-də Alma-atada türk dünyasının elm adamlarının beşinci dəfə Beynəlxalq Türk Dünyası Araşdırmaları Simpoziumuna toplaşması da vahid əlifbanın və türk ləhcələrində ümumi anlaşmanın yaranmasına xidmət etmək məqsədi güdürdü.

Elə bu yolda da Qazaxıstanlı soydaşlarımıza uğurlar arzulayırıq

Mütəllim Rəhimli

Kişilər qalın qaşlı qadınları bəyənir -ARAŞDIRMA
Məşhur milyarder 3 dollarlıq hamburger üçün sıra gözlədi - MARAQLI... +FOTO
600 il 3 qitəyə hökmranlıq etmiş imperiya: Hansı ölkələri neçə il idarə edib + SİYAHI
Azadlıq yolunda qalxan bir vuruş...
Dünyanın ən maraqlı döymələri - FOTOLAR
"AQRO" İnvest & İstehsalat
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Maraqlı
Bu məşhurlar qrafiklə sekslə məşğul olur - Cədvəl intimi müntəzəmləşdirirmiş...
Gündəm
Erməni yazıçı heç vaxt olmayan “ermənilərin Bakı qətliamı”na görə dünyanı ayağa qaldırır...
Cəmiyyət
20 yanvar...
Maraqlı
Ər tapa bilmələri üçün qızlara məcburən yemək yedizdirilir
Maraqlı
“Mona Liza”nı dünyanın məşhur sənət əsəri edən nədir?
Həftənin ən çox oxunanları
Bakıda gözlənilən tornado Elman Rüstəmovla Əhməd Əhmədzadəni Londondan vurdu - FOTOLAR
Bakıda dəhşətli qəza: "Mazda" 2 ayın gəlinini vurub öldürdü - FOTOLAR 18+
Bu ölkədən idxal olunan 7 ərzağı başınıza silah dirəsələr də YEMƏK OLMAZ!!!
“Sabah ölkədə elə proseslər baş verə bilər ki, eşidəndə adamın tükləri biz-biz olar...”
Xalqı hansı sülhə hazırlayırlar? - Təhlükə başımızın üstündədir, yoxsa...?
Putin Paşinyanı qucaqlayır, Lukaşenko İrəvan yolçuluğunda... - Bəs biz nəyi gözləyirik?
Soydaşlarımız Moskvada "Vı, pustoy narod" sözlərinə etiraza toplaşır - SON XƏBƏR... + VİDEO
Ucarda dəhşət: 16 yaşlı qız qaçırılıdı, zorlandı, sonra ailəsinə qaytarıldı - VİDEO
Şəhər meri 30 il kirayədə yaşayan süpürgəçiyə ev verdi-İbrətamiz- FOTOLAR  
"Nənəm erməniyə ərə gedə bilməzdi..." - Həcərin nəticəsi
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə