Xəbər lenti
17/01/2019 [10:47]:
“Green Card” qazananların NƏZƏRİNƏ: Pentaqon sizi yoxlamadan keçirəcək
17/01/2019 [10:41]:
“Yaxşı sarımışıq, hə, bu xalqı?..”- Replika...
17/01/2019 [10:34]:
ABŞ-da qətlə yetirilən azərbaycanlı barədə səfirlikdən AÇIQLAMA
17/01/2019 [10:26]:
“Dövlətqaçqınkom”un kollegiyasının yeni tərkibi TƏSDİQLƏNDİ
17/01/2019 [10:17]:
“UNEC-100” İnkişaf Strategiyası: əsas hədəflər
17/01/2019 [10:07]:
Ekologiya Nazirliyi: Küləyin sürəti 34 m/saniyəyə çatdı - FOTO
17/01/2019 [10:02]:
Əflatun Amaşovdan mətbuata ÇAĞIRIŞ: “Buna qətiyyən yol vermək olmaz!”
17/01/2019 [09:47]:
Azərbaycanın Türkiyədəki keçmiş səfiri: “Tansu Çillər düz bir ay məni qəbul etmədi” - MÜSAHİBƏ
17/01/2019 [09:35]:
Manat bu gün yeni məzənnədə olacaq?
17/01/2019 [09:17]:
Biz Bakıda küləkdən daldalanarkən onlar  pişikləri soyuqdan xilas edir...-FOTOLAR
17/01/2019 [08:11]:
Unutmayaq:”Kimik, haradan gəlmişik və hara gedəcəyik?..”
17/01/2019 [01:45]:
"Yaxın 4-5 saata Bakıda güclü külək başlayacaq"
17/01/2019 [00:23]:
Qasırğa qonşu ölkəni vurdu: Ciddi fəsadlar var – Foto
16/01/2019 [23:59]:
"Allah Azərbaycanı AB-ABŞ demokratiyasından və insan haqları imperializmindən qorusun"
16/01/2019 [23:47]:
“Universitetlərimiz AMEA-nın institutları ilə bərabər işləyəcək qədər yüksəlməyib”
16/01/2019 [23:24]:
Həmsədrlər bəyanat yaydı: “Əhalinin sülhə hazırlanması üzrə razılığa gəlinib”
16/01/2019 [23:20]:
“Bakı və Ankara ilə birgə sabitliyə dəstək veririk” - İrakli Kobaxidze
16/01/2019 [23:17]:
Alimlər insanda stress və təşvişi 60% azaldacaq musiqini tapdılar - VİDEO
16/01/2019 [23:15]:
Çin ayda pambıq yetişdirdi – Dünya tarixində ilk...
16/01/2019 [23:10]:
İfrat təhlükəli hava hansı xəstəlikləri kəskinləşdirəcək? - Bu insanlar ehtiyatlı olsun
16/01/2019 [23:01]:
Azərbaycanda bir gecədə ifrat çörək tələbatı - Rəfləri bir neçə saata boşaltdılar
16/01/2019 [22:55]:
Bu ölkədən idxal olunan 7 ərzağı başınıza silah dirəsələr də YEMƏK OLMAZ!!!
16/01/2019 [22:49]:
Türkiyədə 80 minədək hərbçi hazır vəziyyətə gətirildi
16/01/2019 [22:26]:
Prezident sərəncam imzaladı
16/01/2019 [22:22]:
Azərbaycanla Rusiya arasında ikitərəfli sənədlər təsdiqləndi
16/01/2019 [22:21]:
Sarkisyan baş nazirin müavinlərini də dəyişmədi
16/01/2019 [22:19]:
Tbilisidə yaşayış binasında partlayış - 3 nəfərin cəsədi çıxarılıb
16/01/2019 [21:28]:
Ermənistan sakini minaya düşdü - Ayağı kəsildi...
16/01/2019 [21:11]:
Bakıda həyat nə qədər rahatdır?
16/01/2019 [21:01]:
Arif Hacılı Türkiyədə xəstəxanaya yerləşdirildi
16/01/2019 [20:55]:
Azərbaycanlı “donuz qripi”nə yoluxdu
16/01/2019 [20:32]:
Dəmiryolunda təcili yardım lokomotivi istifadəyə verildi
16/01/2019 [20:30]:
Seysmoloji Xidmət zəlzələ olacağı ilə bağlı məlumatlara CAVAB VERDİ
16/01/2019 [20:10]:
2500-dək neftçi təxliyyə edildi
16/01/2019 [20:08]:
Ac qal, sağlam ol - Alimlərdən tövsiyə
16/01/2019 [20:04]:
Pərvin dekoltesi ilə gündəmdə - "Ondansa paltarsız gəz"
16/01/2019 [19:49]:
Ermənistanda sığorta agentləri də etiraza qalxdı
16/01/2019 [19:48]:
İranla Azərbaycan arasında hərbi sahədə protokol imzalandı
16/01/2019 [19:46]:
Xarici işlər nazirləri fevralda yenidən görüşəcək
16/01/2019 [19:45]:
SOCAR-ın 2500-ə yaxın neftçini dənizdən təxliyyə edib
16/01/2019 [19:44]:
Peşəkar rejissorların rəhbəri: “Gəlmək istəyəni qapıdan qovmamışıq”
16/01/2019 [19:34]:
Səfər Mehdiyev səfir və generalla görüşdü
16/01/2019 [19:33]:
Putinlə Ərdoğanın görüş tarixi və yeri açıqlandı
16/01/2019 [19:31]:
Tereza Meyin qərarı qətidir - “Ölkə Aİ-dən çıxacaq”
16/01/2019 [19:30]:
Prezidentdən ETSN-lə bağlı fərman - Yeni xidmətlər və agentlik yaradılır
16/01/2019 [19:20]:
Anar qurultayın təxmini vaxtını açıqladı: “Oktyabrda daha konkret cavab verə bilərəm...”
16/01/2019 [19:13]:
BSU-da 20 Yanvar faciəsi anıldı
16/01/2019 [19:07]:
Soçidə Azərbaycan və Rusiya prezidentləri arasında imzalanmış Birgə Bəyanat təsdiq edilib
16/01/2019 [19:02]:
Əli Əmirli: “Teatrların özlərində gənc dramaturqlarla münasibət zəifdir”
16/01/2019 [18:50]:
Dövlət Gömrük Komitəsinin Akademiyasında mediatur keçirildi - FOTOLAR
16/01/2019 [18:47]:
Agentlik 50-ə yaxın obyekti cərimələdi
16/01/2019 [18:43]:
Orxan Fikrətoğludan “YUĞlama”: “Biz Avropaya Mirsahibin tamaşasını çıxara bilərik, ona görə də...”
16/01/2019 [18:41]:
Rövşən Rzayev Sabunçuda köçkünlərlə görüşdü - FOTO
16/01/2019 [18:39]:
Rektor universitetdə imtahanları dayandırdı
16/01/2019 [18:31]:
“Erməni probleminin araşdırılması üçün ayrıca institutlar yaradılmalıdır”
16/01/2019 [18:28]:
800 min işçi 25 gündür maaş ala bilmir -MARAQLI
16/01/2019 [18:20]:
"Bir dəfə doğulub əbədi yaşayanlar" adlı bədii-sənədli gecə keçirildi
16/01/2019 [18:13]:
Dmitri Peskov: "Bəzən məmur olduğumu deməyə utanıram"
16/01/2019 [18:11]:
Bakıya niyə Makron yox, Sarkozi gəldi? –Keçmiş prezident növbəti seçkiyə hazırlaşır
16/01/2019 [18:07]:
Aksizsiz spirtli içkilər aşkarlandı
16/01/2019 [18:06]:
Daxili orqanlarından narkotik çıxdı
16/01/2019 [18:04]:
“Bir Zamanlar Çukurova”da gərginlik - Maaş verilmir
16/01/2019 [18:03]:
Zakir Qaralov da görüşün vaxtını dəyişdi
16/01/2019 [18:03]:
Dünyanın ən soyuq nöqtəsində şaxtaya meydan oxudu - MARAQLI
16/01/2019 [17:59]:
Azərbaycan məscidinin bağlandığı Moskvada yeni erməni kilsəsi üçün yer ayrıldı...
16/01/2019 [17:52]:
Mətbuat Şurasında bəzi saytlarla bağlı şikayətlər araşdırılıb – Komissiyanın növbəti iclası keçirilib
16/01/2019 [17:50]:
Səhiyyə Nazirliyi sosial şəbəkələrdə yayılan səs yazısı ilə bağlı açıqlama verib
16/01/2019 [17:35]:
“Əgər Hacı Allahşükür Paşazadə olmasaydı, bu cür fotoları çəkə bilməzdim...”
16/01/2019 [17:34]:
ABŞ-ın Miçiqan Universitetinin alimləri “Facebook”dan psixoloji asılılığı qiymətləndiriblər
16/01/2019 [17:24]:
“7000 min məqalə və müsahibələrimin heç birində özümü ekspert kimi təqdim etməmişəm” –Nadir İsrafilov
16/01/2019 [17:21]:
Mübariz İbrahimovun sinif yoldaşı: “Onu, yalvara-yalvara şənliyə gətirdə bildik, çünki...”
16/01/2019 [17:19]:
Alimlər qışda dondurma yeməyi məsləhət görürlər – Çünki…
16/01/2019 [17:18]:
Erkən ölümün qarşısını almağın yolu tapıldı
16/01/2019 [17:17]:
Canavar vasitəsilə yetişdirilən məktəblilər – Qeyri-adi metodun fotoları
16/01/2019 [17:13]:
Zakir Həsənov Milli Orduya göstəriş verdi
16/01/2019 [17:08]:
Zakir Həsənov İran ordusunun Baş Qərargah rəisi ilə protokol imzaladı
16/01/2019 [17:07]:
“Azərsu” da gücləndirilmiş rejimə keçdi
16/01/2019 [17:04]:
Nazirlk: "Pensiya, müavinət və təqaüdlərdə artım tempi davam edib"
16/01/2019 [17:03]:
Bakıdakı sosial sığınacaqlar da gücləndirilmiş iş rejiminə keçdi
16/01/2019 [17:01]:
Nazirlik pensiyalarla bağlı narazılığa son qoydu
Bütün arxiv bir sırada
19/10/2018 [12:59] - İqtisadiyyat - ( 868 dəfə baxılıb)

Azərbaycan STAR zavodu ilə həm özü qazanacaq, həm də Türkiyəyə qazandıracaq - RƏY



Xəbər verdiyimiz kimi, bu gün Azərbaycan Dövlət Neft Şirkətinin (SOCAR) Türkiyənin İzmir şəhərinin Əliağa bölgəsində inşa olunan STAR Neft Emalı Zavodunun (NEZ) açılış mərasimi keçirilir. Ümumi investisiya dəyəri 6,3 mlrd. ABŞ dolları təşkil edən zavodda ildə 10 mln. ton xam neftin emalı nəzərdə tutulur.

Xatırladaq ki, STAR-ın təməli 2011-ci il oktyabrın 25-də Azərbaycan və Türkiyə Prezidentləri İlham Əliyev və Rəcəb Tayyib Ərdoğanın iştirakı ilə qoyulub. Zavodu “Técnicas Reunidas” (İspaniya), “Saipem” (İtaliya), “GS Engineering & Construction Corp” (Cənubi Koreya) və “Itochu” (Yaponiya) şirkətlərindən ibarət konsorsium inşa edib. Bununla bağlı müqavilə 2013-cü il mayın 20-də imzalanıb. 

Bəs bu layihədən Azərbaycan və Türkiyə nə qazanacaq?

STAR zavodu SOCAR-ın Azərbaycandan kənarda inşa etdiyi ilk neft emalı zavodudur. Bu layihə şirkətin biznes portfelini şaxələndirmək məqsədi ilə xaricdə həyata keçirdiyi layihələrdən biridir.

Enerji üzrə ekspert, fəlsəfə doktoru Emin Axundzadə “Report”a bildirib ki, zavodun ilk 5 ildə hər il 852 mln. dollar, növbəti 10 ildə isə 613 mln. dollar gəlir gətirəcəyi proqnozlaşdırılır. Onun sözlərinə görə, bu da, öz növbəsində, Azərbaycan iqtisadiyyatına böyük töhfə olacaq və ölkəyə xarici valyuta axınını təmin edəcək.

SOCAR-ın gəlirləri artacaq

Müəssisədə “Ural”, “Azeri Light” və “Kərkük” neft növləri emal ediləcək. Bu il avqustun 3-də STAR-da emal olunmaq üçün ilk xammal qəbul olunub. “Absheron” adlı tankerlə 80 min ton həcmində “Azeri Light” markalı ilk xam neft yükü çatdırılıb, sınaq məqsədi ilə emal həyata keçirilməyə başlanılıb. Zavod 2019-cu ilin yanvar ayından tam istehsalat gücündə çalışacaq.

Bu il sentyabr ayında Rusiyanın “Rosneft” şirkəti ilə imzalanan müqaviləyə əsasən, dekabr ayından etibarən 1 il ərzində STAR-ın 1 mln. ton Rusiya neft ilə təchiz olunması nəzərdə tutulur.

E.Axundzadə xatırladıb ki, zavodda emal olunacaq xam neft SOCAR-ın ticarət qolu olan “SOCAR Trading” şirkəti tərəfindən təmin ediləcək.

“Dolayısı ilə “SOCAR Trading”, STAR NEZ, “Petkim” və “Petlim” öz aralarında güclü sinerji yaradaraq SOCAR-ın gəlirlərinin optimallaşmasına səbəb olacaq, bu da gələcək illərdə Azərbaycan iqtisadiyyatına milyardlarla mənfəət gətirəcək. Yəni, layihənin məcmu faydası əslində daha çox hiss olunacaq".

Layihədən “Petkim” də udacaq

STAR həm də əsas payı SOCAR-a məxsus Türkiyənin yeganə neft-kimya kompleksi olan “Petkim”i xammalla təmin edəcək.

E.Axundzadə qeyd edib ki, STAR layihəsi "Petkim"in gəlirlərinə də müsbət təsir edəcək.

“Petkim”in əsas xammal ehtiyacı olan nafta STAR zavodundan təmin ediləcək. Bununla da, “Petkim”in həm idxalından olan asılılığı, həm də nəqliyyat xərcləri aradan qalxacaq və “Petkim” ucuz xammal ilə təmin olunaraq bazarda rəqabət üstünlüyünü artıracaq. Bu da, təbii olaraq “Petkim”in gəlirlərinə müsbət təsir göstərəcək", - ekspert vurğulayıb.

Türkiyənin Enerji Bazarları və Siyasəti İnstitutunun direktoru Volkan Özdemir də “Report”a bildirib ki, STAR-ın ən böyük faydasından biri “Petkim”i xam maddə ilə təmin etməsidir: “Tüpraş” “Petkim” neft-kimya kompleksinin xam maddəsi olan nafta istehsal edə bilmədiyinə görə, “Petkim” bu maddəni idxal edirdi. STAR zavodunun istehsala başlamasından sonra “Petkim” naftanı artıq idxal etməyəcək, birbaşa zavoddan alacaq”.

O həmçinin qeyd edib ki, STAR zavodu Türkiyədə uzun müddətdən sonra ağır sənaye sahəsinə ilk investisiyadır və bu baxımdan çox önəmlidir.

STAR-da ildə 1,6 mln.ton nafta istehsalı nəzərdə tutulur. Hazırda “Petkim” üçün nafta tam olaraq idxal edilir, STAR zavodu işə düşdükdən sonra isə birbaşa zavoddan boru xətti ilə nafta alınacaq.

“Petkim Holding”in rəhbərliyinin də bildirdiyinə görə, STAR-ın fəaliyyəti “Petkim”ə ildə 100 mln. dollar məbləğində əlavə mənfəət gətirəcək. Bu məbləğin 60 mln. dolları logistik üstünlüklər, 40 mln. dolları isə ortaq xidmətlər və ortaq infrastruktur hesabına əldə ediləcək.


STAR-ın Türkiyə iqtisadiyyatına faydası - cari kəsir 1,5 mlrd. dollar azalacaq

STAR Türkiyə tarixində özəl sektorun tək nöqtəyə ən böyük investisiyası, 1984-cü ildən bəri ölkədə inşa olan ilk neft emalı zavodudur. Müəssisə “Petkim”i xam maddə ilə təmin etməklə yanaşı, Türkiyə bazarında getdikcə artan dizel və təyyarə yanacağı tələbatının bir hissəsini qarşılayacaq, cari kəsirin azalmasına hər il 1,5 mlrd. dollarlıq töhfə verəcək. Zavod istismara verilməklə Türkiyənin neft məhsullarına olan tələbatının 25%-dən çoxunu təmin edəcək.

Neft emalı məhsullarının idxalı azaldacaq

STAR-da istehsal ediləcək məhsullar Türkiyənin idxalını azaltmağa yönəlmiş məhsullar olacaq. 

Türkiyənin “Sözçü” qəzetinin jurnalisti, iqtisadçı-ekspert Taylan Büyükşahin bildirib ki, STAR zavodu Türkiyə iqtisadiyyatı üçün olduqca vacib layihədir.

O, Türkiyədə neft-kimya və neft-emalı müəssisələrinin çatışmadığını, SOCAR-ın bu zavodunun Türkiyənin idxalını azaltmağa yardım edəcəyini qeyd edib. “Buna görə də STAR zavodu Türkiyə üçün strateji əhəmiyyətə malikdir. Türkiyənin xarici ticarətində kəsiri yüksəkdir və bu kəsirin böyük hissəsi enerji idxalı ilə bağlıdır”.

Onun fikrincə, Türkiyə iqtisadi artım çərçivəsində idxal edilən məhsulları istehsal etmək üçün işlər görür: "STAR-ın istehsal edəcəyi məhsullar da Türkiyənin idxalının azalmasını, digər deyimlə valyutasının ölkədə qalmasını təmin edəcək. Bu layihə son vaxtlarda iqtisadi baxımdan çətin dövrdən keçən, məzənnəyə bağlı olaraq inflyasiya artımı yaşanan Türkiyəyə mənəvi cəhətdən də dəstək olacaq”.

STAR zavodu Türkiyə üçün strateji əhəmiyyətə malikdir. Türkiyənin xarici ticarətində kəsiri yüksəkdir və bu kəsirin böyük hissəsi enerji idxalı ilə bağlıdır.

Zavodda ildə 1,6 mln. ton nafta, 5 mln. ton dizel, 1,6 mln. ton təyyarə yanacağı, 300 min ton LPG, 700 min ton neft koksu, 400 min ton qarışıq ksilol, 160 min ton kükürd, 500 min ton reformat istehsal olunacaq.

2017-ci ildə Türkiyədə dizel yanacağı istehlakının həcmi 24 mln. ton təşkil edib, 2019-cu ildə isə istehlakın 25 mln. ton olacağı gözlənilir. STAR zavodu 5 mln. ton dizel yanacağı istehsal etməklə ümumi istehlakın 20%-ni təmin edəcək.

Ötən ilki istehlakın 10,5 mln. tonu daxili istehsal, tələbatın 13 mln. tonu idxal hesabına ödənilib, yəni keçən il istehlak edilən dizel yanacağının 50%-dən çoxu idxal olunub. STAR istehsalla bu məhsulun idxal faizini 40%-dən aşağı salacaq.

STAR-ın Türkiyənin təyyarə yanacağı ehtiyacını isə tam təmin edəcəyi gözlənilir. İstanbulda yeni Hava Limanının açılması və turizm sektorundakı artım səbəbindən Türkiyənin təyyarə yanacağı istehlakının sürətlə artacağı proqnozlaşdırılır. STAR zavodu illik 1,6 mln. tonluq istehsalla Türkiyənin təyyarə yanacağına olan tələbatını ödəyəcək.

Türkiyədə ildə 3,7 mln. ton LPG istehlak edilir və bunun da 80%-i idxal olunur. STAR zavodu istismara verildikdən sonra idxal faizi 70%-ə düşəcək. Bunları nəzərə alaraq, STAR zavodunun Türkiyənin xarici ticarət balansındakı cari kəsirini 1,5 mlrd. dollar azaldacağı proqnozlaşdırılır.

Zavod həm də məşğulluq səviyyəsinin artırılması baxımından önəmli rola malikdir. Zavodun inşa edildiyi dövrdə buradakı işçilərin sayı 19 500 nəfərə çatıb. Zavod işə düşdükdən sonra isə burada 1 100 nəfər çalışacaq. 


Real sektorun ən uzun müddətli krediti

2014-cü ilin iyun ayında “SOCAR Turkey Enerji” şirkəti İzmirdə 23 kommersiya bankı ilə STAR-ın tikintisi layihəsinin maliyyələşdirilməsinə dair kredit sazişləri imzalayıb. Bu, Türkiyənin real sektoru tarixinin ən böyük və ən uzunmüddətli maliyyələşdirmə sazişidir. 6,3 mlrd. dollarlıq layihənin 3,3 mlrd. dollarlıq hissəsi kreditlər, qalanı hissəsi isə daxili mənbələr hesabına həyata keçirilib. Layihə “İlin ən yaxşı layihə maliyyələşməsi”, “Ən yaxşı idxal maliyyələşmə” mükafatlarını qazanıb.

Türkiyə və Azərbaycan arasında dostluğu daha da möhkəmləndirəcək

Türkiyənin Energetika və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin nümayəndəsi Emre Özgür bildirib ki, STAR zavodu Türkiyədə enerji və neft sektorunun inkişafına, həmçinin Türkiyə və Azərbaycan arasındakı qardaşlıq və dostluğun daha da möhkəmlənməsinə töhfə verəcək.

"Allah Azərbaycanı AB-ABŞ demokratiyasından və insan haqları imperializmindən qorusun"
Anar qurultayın təxmini vaxtını açıqladı: “Oktyabrda daha konkret cavab verə bilərəm...”
Dövlət Gömrük Komitəsinin Akademiyasında mediatur keçirildi - FOTOLAR
800 min işçi 25 gündür maaş ala bilmir -MARAQLI
Dünyanın ən soyuq nöqtəsində şaxtaya meydan oxudu - MARAQLI
"AQRO" İnvest & İstehsalat
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Maraqlı
Alimlər insanda stress və təşvişi 60% azaldacaq musiqini tapdılar - VİDEO
Maraqlı
Bu ölkədən idxal olunan 7 ərzağı başınıza silah dirəsələr də YEMƏK OLMAZ!!!
Gündəm
“Erməni probleminin araşdırılması üçün ayrıca institutlar yaradılmalıdır”
Maraqlı
35 ildir sarı rəngə “boyanan” adam: Eşq simvolu, yoxsa şifrəli mesaj?
Mədəniyyət
“Hər bir vətəndaşımızın tarixi faciələrimizə öz münasibəti olmalıdır”
Həftənin ən çox oxunanları
ABŞ prezidentinin Stalinə verdiyi məxfi məktubda Azərbaycan haqda nə yazılmışdı?..
Qarşı cinsə marağı azalan, intim hissləri qaydasında olmayan cütlüklər onu çeynəsələr...
Putin Paşinyanı qucaqlayır, Lukaşenko İrəvan yolçuluğunda... - Bəs biz nəyi gözləyirik?
"Bu ölkənin şeyxi hara baxır, Anar, Çingiz Abdullayev, Ramiz Rövşən və digərləri hara baxır?"
Azərbaycanda boşanma iddiası qaldıranların çoxu kişilərdir - Səbəb UTANCVERİCİDİR
“102-ci baza ləğv edilsə, Qarabağda  genişmiqyaslı müharibə başlayacaq...”
Ucarda dəhşət: 16 yaşlı qız qaçırılıdı, zorlandı, sonra ailəsinə qaytarıldı - VİDEO
"Hamımız nədənsə düşmüşük televiziyalarda Xoşqədəmlərin, Zaurların üstünə, ancaq..."
Şəhər meri 30 il kirayədə yaşayan süpürgəçiyə ev verdi-İbrətamiz- FOTOLAR  
“Şəhidlər Xiyabanına gedəndə xəcalət çəkirəm, mənə elə gəlir şəhidlər dil açıb deyir ki..."
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə