Xəbər lenti
25/03/2019 [21:56]:
İsrail Qəzzanı bombalayır
25/03/2019 [21:47]:
Parlamentin növbəti iclasının vaxtı məlum oldu
25/03/2019 [21:36]:
Bu kənddə saatlarla sekslə məşğul olurlar - Əhaliyə viaqralı su verilir- FOTOLAR
25/03/2019 [21:09]:
Əsla normal bir həyatı olmayacağını söylədilər,amma elə bir şey etdi ki,... - MARAQLI
25/03/2019 [21:03]:
Qazaxıstanda daha üç şəhərin adı dəyişiləcək
25/03/2019 [20:58]:
Rusiya Venesuelaya 100-ə yaxın əsgər və 35 ton avadanlıq göndərdi
25/03/2019 [20:51]:
Son istifadə tarixi keçsə də qəbul edə biləcəyimiz qidalar - MARAQLI
25/03/2019 [20:46]:
Tramp İsrailin Colan üzərindəki suverenliyini tanıyan sənədə imza atıb
25/03/2019 [20:42]:
Timsah iti sahibəsinin gözü qarşısında yedi - VİDEO
25/03/2019 [20:42]:
Nikola Yurçeviç: "Bir qol olmadı ki, ardı gəlsin"
25/03/2019 [20:16]:
Yunanıstanın baş naziri: “Türk təyyarələri helikopterimin uçuşuna mane oldu”
25/03/2019 [20:09]:
Gəncədə iki maşın toqquşdu, yaralılar var - FOTO/VİDEO
25/03/2019 [19:30]:
Qiyamət kitabxanası tikildi -MARAQLI...
25/03/2019 [19:10]:
"Oğlumun ad gününə gəldi, ərimi əlimdən aldı" - Xoşqədəm daha bir məşhuru biabır etdi
25/03/2019 [19:09]:
Dağlıq Qarabağda da vəziyyət gərginləşdi- Xocavənddə qarşıdurma...
25/03/2019 [19:03]:
Qadınların kişilərin ağlını başdan ALAN 5 XÜSUSİYYƏTİ
25/03/2019 [18:43]:
Ərdoğan hədələyir, lirə ucuzlaşır –“Seçkidən sonra bunun hesabını sizə ağır kəsəcəyik…”
25/03/2019 [18:34]:
Rasim Balayev Afət Fərmanqızını "virus" adlandırdı -“Günah onu efirə buraxanlardadı”
25/03/2019 [18:31]:
İranın Şiraz şəhərində daşqın fəlakəti - 17 ölü, 74 yaralı +Yenilənib
25/03/2019 [18:05]:
Cəlilabadda kütləvi dava olub, xəsarət alan var
25/03/2019 [18:03]:
Havalar niyə soyuq keçir? - Baş hidroloq aydınlıq gətirdi
25/03/2019 [18:00]:
Sel fəlakəti İranı cənginə alıb: 11 ölü - FOTO/VİDEO
25/03/2019 [17:31]:
Müəllimə açıq-saçıq fotosunun qurbanı oldu -Ərizəsini yazdı...
25/03/2019 [17:26]:
Lotu Qulinin “sağ əli”ndən Əli İnsanova cavab: “Yaşından utan…” – Video
25/03/2019 [17:25]:
“Məscidlərə edilən hücumların heç bir dinlə əlaqəsi yoxdur” -Eləcə də xristianlıqla...
25/03/2019 [17:21]:
Millimizin Litva ilə oyun üçün start heyəti açıqlandı
25/03/2019 [16:59]:
Evini satıb heyvanlara sığınacaq tikən qadın -İBRƏTAMİZ...
25/03/2019 [16:51]:
Azərbaycan Belarusdan yeni hərbi kompleks alıb - FOTO
25/03/2019 [16:45]:
“Rusiya ilə yaxınlaşma Türkiyənin təhlükəsizlik maraqlarına cavab verir”
25/03/2019 [16:24]:
Nəsrin bu geyiminə görə həm tərif eşitdi, həm də tənqid olundu -FOTOLAR
25/03/2019 [16:16]:
İmtahan öncəsi şagirdlərinə ilham verən müəllimdən qeyri-adi addım -FOTOLAR
25/03/2019 [16:04]:
Dünyanın 3 ildir intizarla gözlədiyi hesabat bitdi Tramp xilas oldu, yoxsa fırtına hələ indi başlayır?
25/03/2019 [15:59]:
“Bəzən fikirləşirəm ki, bizim ayıblarımızı diktatura rejimi örtürmüş" - VİDEO
25/03/2019 [15:47]:
“Jurnalistlər kənardan heç bir qurumun hədiyyəsini qəbul etməməlidir...” - Ekspert...
25/03/2019 [15:44]:
Sabunçuda bağ evlərindən oğurluq edən dəstə tutuldu
25/03/2019 [15:42]:
“Bölgələrdən bölgələrə” yaradıcılıq festivalı keçiriləcək
25/03/2019 [15:37]:
“Onun bir insan və şair kimi taleyi Azərbaycanın taleyi ilə qırılmaz tellərlə bağlıdır...”
25/03/2019 [15:36]:
“Reytinqə görə məxluqları efirə çıxarıb dağ başına qoyurlar” - Əkbər
25/03/2019 [15:25]:
Ali məktəbələrə sənəd qəbulu davam edir - 10 gündə qeydiyyatdan keçənlərin sayı
25/03/2019 [15:18]:
Yoxa çıxmış bankomat göldən çıxarıldı –Gözlənilməz- FOTOLAR 
25/03/2019 [15:10]:
“Uşaqları vətənpərvər yetişdirmək istəyiriksə, onlara yaxşı təhsil verməliyik”
25/03/2019 [15:07]:
Fəzail Ağamalı: “Əli İnsanovun siyasi perspektivi yoxdur”
25/03/2019 [14:59]:
Gömrükçülər 2 avtomobildən 14 telefon aşkarladı - FOTO
25/03/2019 [14:57]:
80 min Qarabağ veteranı Prezident təqaüdü alacaq
25/03/2019 [14:55]:
Azərbaycandakı tənha ahılların sayı AÇIQLANDI
25/03/2019 [14:51]:
Almaniyanın tanınmış elm mərkəzində “Bakı sirrləri” adlı təqdimat keçirildi - FOTO
25/03/2019 [14:48]:
Bədii gimnastımız beynəlxalq turnirdə iki bürünc medal qazandı
25/03/2019 [14:47]:
ABŞ-da məscidə od vuruldu
25/03/2019 [14:39]:
Mövlud Çavuşoğlu: "Türkiyə Rusiya vətəndaşları üçün vizanı ləğv edir"
25/03/2019 [14:28]:
Bakıda avtomobil yük maşınına çırpıldı: ölən var
25/03/2019 [13:59]:
Həsən Həsənov Xocalı faciəsi ərəfəsində  nədən Mütəllibova dəstək vermirdi?..
25/03/2019 [13:32]:
Aprel ayından müharibə veteranlarına Prezident təqaüdü təyin olunacaq
25/03/2019 [13:32]:
Afətdən xalq artistlərinə ağır sözlər: "Qələt edirsiz, məni tənqid etdiyiniz yerdə!" - FOTO+VİDEO
25/03/2019 [13:30]:
Dəridəki ölü hüceyrələri təmizləyəcək 5 üsul
25/03/2019 [13:28]:
“Meydan TV”-nin rəhbəri Emin Milli Əli İnsanovu üzr istəməyə çağırdı
25/03/2019 [13:20]:
Hərbçiləri aparan avtobus qəzaya düşüb - ölən və yaralanan var
25/03/2019 [13:18]:
Dəniz geyimini tənqid edənlərə səsləndi: "Səhnəyə çılpaq çıxmaq..."
25/03/2019 [13:17]:
“Rusiyanın bu ölkəyə bombardımançı təyyarələr göndərməsi hədələyici addım idi”
25/03/2019 [12:55]:
“Belə çıxır ki, ayıblarımızı diktatura rejimi örtürmüş?!” - Brilliant Afətdən danışdı
25/03/2019 [12:47]:
Məmurları tənqid edənlərə qadağa qoyuldu
25/03/2019 [12:45]:
Prokuror Trampın "Rusiyaya işləməsi"nə dair heç nə tapa bilmədi, amma...
25/03/2019 [12:28]:
Ermənistanda bunt qaldıran əsgərləri Qarabağa sürgün etdilər- Anaları etiraz aksiyası keçirib...
25/03/2019 [12:25]:
Ukraynada prezident seçkilərində namizədlərin reytinq siyahısı açıqlandı –İlk "üçlükdə" kimlərdir?
25/03/2019 [12:23]:
Kürdəmirdə 28 yaşlı qadın intihar etdi
25/03/2019 [12:19]:
Sumqayıta elektrik enerjisinin verilişində məhdudiyyət olacaq
25/03/2019 [12:17]:
“Əgər biz bir neçə strateji bölgəni işğaldan azad etsək...”
25/03/2019 [12:13]:
Yaxın Şərqdə gərginlik – İsrail cavab verəcəyini açıqladı
25/03/2019 [12:09]:
Sabaha olan hava proqnozu açıqlandı
25/03/2019 [12:00]:
"Bizim belə bir elm yarışında iştirak etməyimiz təqdirəlayiqdir"
25/03/2019 [11:53]:
Məmməd niyə soğan əkmir, nəşə çəkir?
25/03/2019 [11:50]:
“Vahid Milli Hərəkat” Partiyasına yeni sədr seçilib
25/03/2019 [11:39]:
Şok tələb: Ruhaninin səlahiyyətləri ona verilsin
25/03/2019 [11:36]:
Prezident banqladeşli həmkarını təbrik edib
25/03/2019 [11:23]:
Vuçiç: "Serbiya NATO üzvü olmaq istəmir"
25/03/2019 [11:21]:
Azərbaycanlı dünya çempionunun qardaşı dəhşətli qəza törətdi - ÖLƏNLƏR VAR - FOTO
25/03/2019 [11:19]:
Paşinyan Müdafiə Nazirliyində  qapalı iclas keçirəcək...
25/03/2019 [11:14]:
"Ayselin günahı yoxdur" - Ayandan həmkarına dəstək
25/03/2019 [11:10]:
Gürcüstanda sosial işçilər tətil elan ediblər
25/03/2019 [11:07]:
Ərdoğan: “Aya sofya” məscid ola bilər
25/03/2019 [11:03]:
Sovet Azərbaycanı rəhbərliyinin toplantısında ermənilərin çıxışları...
Bütün arxiv bir sırada
19/10/2018 [12:59] - İqtisadiyyat - ( 915 dəfə baxılıb)

Azərbaycan STAR zavodu ilə həm özü qazanacaq, həm də Türkiyəyə qazandıracaq - RƏY



Xəbər verdiyimiz kimi, bu gün Azərbaycan Dövlət Neft Şirkətinin (SOCAR) Türkiyənin İzmir şəhərinin Əliağa bölgəsində inşa olunan STAR Neft Emalı Zavodunun (NEZ) açılış mərasimi keçirilir. Ümumi investisiya dəyəri 6,3 mlrd. ABŞ dolları təşkil edən zavodda ildə 10 mln. ton xam neftin emalı nəzərdə tutulur.

Xatırladaq ki, STAR-ın təməli 2011-ci il oktyabrın 25-də Azərbaycan və Türkiyə Prezidentləri İlham Əliyev və Rəcəb Tayyib Ərdoğanın iştirakı ilə qoyulub. Zavodu “Técnicas Reunidas” (İspaniya), “Saipem” (İtaliya), “GS Engineering & Construction Corp” (Cənubi Koreya) və “Itochu” (Yaponiya) şirkətlərindən ibarət konsorsium inşa edib. Bununla bağlı müqavilə 2013-cü il mayın 20-də imzalanıb. 

Bəs bu layihədən Azərbaycan və Türkiyə nə qazanacaq?

STAR zavodu SOCAR-ın Azərbaycandan kənarda inşa etdiyi ilk neft emalı zavodudur. Bu layihə şirkətin biznes portfelini şaxələndirmək məqsədi ilə xaricdə həyata keçirdiyi layihələrdən biridir.

Enerji üzrə ekspert, fəlsəfə doktoru Emin Axundzadə “Report”a bildirib ki, zavodun ilk 5 ildə hər il 852 mln. dollar, növbəti 10 ildə isə 613 mln. dollar gəlir gətirəcəyi proqnozlaşdırılır. Onun sözlərinə görə, bu da, öz növbəsində, Azərbaycan iqtisadiyyatına böyük töhfə olacaq və ölkəyə xarici valyuta axınını təmin edəcək.

SOCAR-ın gəlirləri artacaq

Müəssisədə “Ural”, “Azeri Light” və “Kərkük” neft növləri emal ediləcək. Bu il avqustun 3-də STAR-da emal olunmaq üçün ilk xammal qəbul olunub. “Absheron” adlı tankerlə 80 min ton həcmində “Azeri Light” markalı ilk xam neft yükü çatdırılıb, sınaq məqsədi ilə emal həyata keçirilməyə başlanılıb. Zavod 2019-cu ilin yanvar ayından tam istehsalat gücündə çalışacaq.

Bu il sentyabr ayında Rusiyanın “Rosneft” şirkəti ilə imzalanan müqaviləyə əsasən, dekabr ayından etibarən 1 il ərzində STAR-ın 1 mln. ton Rusiya neft ilə təchiz olunması nəzərdə tutulur.

E.Axundzadə xatırladıb ki, zavodda emal olunacaq xam neft SOCAR-ın ticarət qolu olan “SOCAR Trading” şirkəti tərəfindən təmin ediləcək.

“Dolayısı ilə “SOCAR Trading”, STAR NEZ, “Petkim” və “Petlim” öz aralarında güclü sinerji yaradaraq SOCAR-ın gəlirlərinin optimallaşmasına səbəb olacaq, bu da gələcək illərdə Azərbaycan iqtisadiyyatına milyardlarla mənfəət gətirəcək. Yəni, layihənin məcmu faydası əslində daha çox hiss olunacaq".

Layihədən “Petkim” də udacaq

STAR həm də əsas payı SOCAR-a məxsus Türkiyənin yeganə neft-kimya kompleksi olan “Petkim”i xammalla təmin edəcək.

E.Axundzadə qeyd edib ki, STAR layihəsi "Petkim"in gəlirlərinə də müsbət təsir edəcək.

“Petkim”in əsas xammal ehtiyacı olan nafta STAR zavodundan təmin ediləcək. Bununla da, “Petkim”in həm idxalından olan asılılığı, həm də nəqliyyat xərcləri aradan qalxacaq və “Petkim” ucuz xammal ilə təmin olunaraq bazarda rəqabət üstünlüyünü artıracaq. Bu da, təbii olaraq “Petkim”in gəlirlərinə müsbət təsir göstərəcək", - ekspert vurğulayıb.

Türkiyənin Enerji Bazarları və Siyasəti İnstitutunun direktoru Volkan Özdemir də “Report”a bildirib ki, STAR-ın ən böyük faydasından biri “Petkim”i xam maddə ilə təmin etməsidir: “Tüpraş” “Petkim” neft-kimya kompleksinin xam maddəsi olan nafta istehsal edə bilmədiyinə görə, “Petkim” bu maddəni idxal edirdi. STAR zavodunun istehsala başlamasından sonra “Petkim” naftanı artıq idxal etməyəcək, birbaşa zavoddan alacaq”.

O həmçinin qeyd edib ki, STAR zavodu Türkiyədə uzun müddətdən sonra ağır sənaye sahəsinə ilk investisiyadır və bu baxımdan çox önəmlidir.

STAR-da ildə 1,6 mln.ton nafta istehsalı nəzərdə tutulur. Hazırda “Petkim” üçün nafta tam olaraq idxal edilir, STAR zavodu işə düşdükdən sonra isə birbaşa zavoddan boru xətti ilə nafta alınacaq.

“Petkim Holding”in rəhbərliyinin də bildirdiyinə görə, STAR-ın fəaliyyəti “Petkim”ə ildə 100 mln. dollar məbləğində əlavə mənfəət gətirəcək. Bu məbləğin 60 mln. dolları logistik üstünlüklər, 40 mln. dolları isə ortaq xidmətlər və ortaq infrastruktur hesabına əldə ediləcək.


STAR-ın Türkiyə iqtisadiyyatına faydası - cari kəsir 1,5 mlrd. dollar azalacaq

STAR Türkiyə tarixində özəl sektorun tək nöqtəyə ən böyük investisiyası, 1984-cü ildən bəri ölkədə inşa olan ilk neft emalı zavodudur. Müəssisə “Petkim”i xam maddə ilə təmin etməklə yanaşı, Türkiyə bazarında getdikcə artan dizel və təyyarə yanacağı tələbatının bir hissəsini qarşılayacaq, cari kəsirin azalmasına hər il 1,5 mlrd. dollarlıq töhfə verəcək. Zavod istismara verilməklə Türkiyənin neft məhsullarına olan tələbatının 25%-dən çoxunu təmin edəcək.

Neft emalı məhsullarının idxalı azaldacaq

STAR-da istehsal ediləcək məhsullar Türkiyənin idxalını azaltmağa yönəlmiş məhsullar olacaq. 

Türkiyənin “Sözçü” qəzetinin jurnalisti, iqtisadçı-ekspert Taylan Büyükşahin bildirib ki, STAR zavodu Türkiyə iqtisadiyyatı üçün olduqca vacib layihədir.

O, Türkiyədə neft-kimya və neft-emalı müəssisələrinin çatışmadığını, SOCAR-ın bu zavodunun Türkiyənin idxalını azaltmağa yardım edəcəyini qeyd edib. “Buna görə də STAR zavodu Türkiyə üçün strateji əhəmiyyətə malikdir. Türkiyənin xarici ticarətində kəsiri yüksəkdir və bu kəsirin böyük hissəsi enerji idxalı ilə bağlıdır”.

Onun fikrincə, Türkiyə iqtisadi artım çərçivəsində idxal edilən məhsulları istehsal etmək üçün işlər görür: "STAR-ın istehsal edəcəyi məhsullar da Türkiyənin idxalının azalmasını, digər deyimlə valyutasının ölkədə qalmasını təmin edəcək. Bu layihə son vaxtlarda iqtisadi baxımdan çətin dövrdən keçən, məzənnəyə bağlı olaraq inflyasiya artımı yaşanan Türkiyəyə mənəvi cəhətdən də dəstək olacaq”.

STAR zavodu Türkiyə üçün strateji əhəmiyyətə malikdir. Türkiyənin xarici ticarətində kəsiri yüksəkdir və bu kəsirin böyük hissəsi enerji idxalı ilə bağlıdır.

Zavodda ildə 1,6 mln. ton nafta, 5 mln. ton dizel, 1,6 mln. ton təyyarə yanacağı, 300 min ton LPG, 700 min ton neft koksu, 400 min ton qarışıq ksilol, 160 min ton kükürd, 500 min ton reformat istehsal olunacaq.

2017-ci ildə Türkiyədə dizel yanacağı istehlakının həcmi 24 mln. ton təşkil edib, 2019-cu ildə isə istehlakın 25 mln. ton olacağı gözlənilir. STAR zavodu 5 mln. ton dizel yanacağı istehsal etməklə ümumi istehlakın 20%-ni təmin edəcək.

Ötən ilki istehlakın 10,5 mln. tonu daxili istehsal, tələbatın 13 mln. tonu idxal hesabına ödənilib, yəni keçən il istehlak edilən dizel yanacağının 50%-dən çoxu idxal olunub. STAR istehsalla bu məhsulun idxal faizini 40%-dən aşağı salacaq.

STAR-ın Türkiyənin təyyarə yanacağı ehtiyacını isə tam təmin edəcəyi gözlənilir. İstanbulda yeni Hava Limanının açılması və turizm sektorundakı artım səbəbindən Türkiyənin təyyarə yanacağı istehlakının sürətlə artacağı proqnozlaşdırılır. STAR zavodu illik 1,6 mln. tonluq istehsalla Türkiyənin təyyarə yanacağına olan tələbatını ödəyəcək.

Türkiyədə ildə 3,7 mln. ton LPG istehlak edilir və bunun da 80%-i idxal olunur. STAR zavodu istismara verildikdən sonra idxal faizi 70%-ə düşəcək. Bunları nəzərə alaraq, STAR zavodunun Türkiyənin xarici ticarət balansındakı cari kəsirini 1,5 mlrd. dollar azaldacağı proqnozlaşdırılır.

Zavod həm də məşğulluq səviyyəsinin artırılması baxımından önəmli rola malikdir. Zavodun inşa edildiyi dövrdə buradakı işçilərin sayı 19 500 nəfərə çatıb. Zavod işə düşdükdən sonra isə burada 1 100 nəfər çalışacaq. 


Real sektorun ən uzun müddətli krediti

2014-cü ilin iyun ayında “SOCAR Turkey Enerji” şirkəti İzmirdə 23 kommersiya bankı ilə STAR-ın tikintisi layihəsinin maliyyələşdirilməsinə dair kredit sazişləri imzalayıb. Bu, Türkiyənin real sektoru tarixinin ən böyük və ən uzunmüddətli maliyyələşdirmə sazişidir. 6,3 mlrd. dollarlıq layihənin 3,3 mlrd. dollarlıq hissəsi kreditlər, qalanı hissəsi isə daxili mənbələr hesabına həyata keçirilib. Layihə “İlin ən yaxşı layihə maliyyələşməsi”, “Ən yaxşı idxal maliyyələşmə” mükafatlarını qazanıb.

Türkiyə və Azərbaycan arasında dostluğu daha da möhkəmləndirəcək

Türkiyənin Energetika və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin nümayəndəsi Emre Özgür bildirib ki, STAR zavodu Türkiyədə enerji və neft sektorunun inkişafına, həmçinin Türkiyə və Azərbaycan arasındakı qardaşlıq və dostluğun daha da möhkəmlənməsinə töhfə verəcək.

Əsla normal bir həyatı olmayacağını söylədilər,amma elə bir şey etdi ki,... - MARAQLI
Son istifadə tarixi keçsə də qəbul edə biləcəyimiz qidalar - MARAQLI
Timsah iti sahibəsinin gözü qarşısında yedi - VİDEO
Rasim Balayev Afət Fərmanqızını "virus" adlandırdı -“Günah onu efirə buraxanlardadı”
“Bəzən fikirləşirəm ki, bizim ayıblarımızı diktatura rejimi örtürmüş" - VİDEO
"AQRO" İnvest & İstehsalat
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Dünya
Timsah iti sahibəsinin gözü qarşısında yedi - VİDEO
Dünya
Qiyamət kitabxanası tikildi -MARAQLI...
Dünya
İmtahan öncəsi şagirdlərinə ilham verən müəllimdən qeyri-adi addım -FOTOLAR
Cəmiyyət
“Jurnalistlər kənardan heç bir qurumun hədiyyəsini qəbul etməməlidir...” - Ekspert...
Dünya
Prokuror Trampın "Rusiyaya işləməsi"nə dair heç nə tapa bilmədi, amma...
Həftənin ən çox oxunanları
"Telmandan soruşdum ki, bəs Monika Belluçi nə edəcək, dedi ki, o sadəcə..."
Putinə "ilişən" 35 yaşlı generalın məhvi – Rütbələrini soyub, 22 il həbs verdilər...
Üç uşaq atası biləndə ki, o əvvəldən dölsüzdür, arvadını...
Uşaq pulunun bərpası ilə bağlı yayılan xəbərlərə - Nazirlikdən reaksiya
Nazarbayevin varisləri: Boşanmış qızı, general qardaşı oğlu, 52 yaşlı kürəkəni, yoxsa nəvəsi?
Xorvatiyanın sabiq prezidenti: "Avropa bacarmadı, amma İlham Əliyevdə alındı"
Keçmiş prezident evini 80 dollara kirayəyə verir - Hətta həyətdəki meyvə-tərəvəzlərdən də dadmaq olar
Paşinyanın arvadı Azərbaycan şəhərində  əri ilə sərbəst çəkdirdiyi fotoları paylaşdı…
“Bir də ayılacağıq ki, Tramp deyir: "Qarabağı Ermənistan ərazisi kimi tanımaq lazımdır"...”
Putin hələ bu cür açıq zarafat etməmişdi: Təxribatçı dəvət...
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə