Xəbər lenti
20/04/2019 [14:52]:
Zakir Həsənov Türkiyəyə başsağlığı verdi
20/04/2019 [14:47]:
“Alqı-satqı” "alğı-satqı", “əsgər” “əskər” kimi yazılmayacaq - Dəyişiklik təsdiqlənmədi
20/04/2019 [14:37]:
Kadırovdan Zelenskinin üzr istəməsinə reaksiya: "Əgər siz məndən qorxmurdunuzsa..."
20/04/2019 [14:36]:
Ermənilər Azərbaycanda  daha bir siyasi partiya yaratdı-FOTO
20/04/2019 [14:30]:
Kadırovdan Zelenskinin üzr istəməsinə reaksiya: "Əgər siz məndən qorxmurdunuzsa..."
20/04/2019 [14:27]:
“Sarı jiletlilər” yenidən meydanda: “Notr Dam de Paris üçün milyonlar, bəs kasıblar?”
20/04/2019 [14:25]:
General Vilayət Eyvazov Qubada vətəndaşları qəbul edib –Nazirin birinci müavini konkret tapşırıqlar verib
20/04/2019 [14:11]:
Gənc Prezidentlər Təşkilatının nümayəndələri Azərbaycanda -FOTO
20/04/2019 [14:06]:
Bu şəxslərin pensiyası artırılacaq - Qanuna dəyişiklik
20/04/2019 [14:01]:
Debatdan sonra ən çox bu fikirlər müzakirə olundu
20/04/2019 [13:58]:
Kardaşyanın vəkillik arzusu qalmaqal yaratdı
20/04/2019 [13:56]:
Qaret Beyl mövsüm sonu Madriddən gedəcək
20/04/2019 [13:43]:
Azercell İT mütəxəsissləri üçün təlimlərə başladı
20/04/2019 [13:26]:
"Kasıb oğlana ərə getmərəm, kişinin evi, maşını olmalıdır" -Samirə Əfəndi
20/04/2019 [13:24]:
""Space"in rəhbəri heç olmazsa öz kanalına baxırmı, bu, söyüşdən də pisdir" - QALMAQAL
20/04/2019 [13:19]:
“A.Mamikonyan və qrupu 1997-ci ildə Xətai metrosu yaxınlığında  yaşayıb və...” 
20/04/2019 [13:15]:
Azərbaycan 2020-ci ildə Avropaya qaz tədarük etməyə başlayacaq
20/04/2019 [13:12]:
Yol Polisi İdarəsi taksi sürücülərinə XƏBƏRDARLIQ ETDİ
20/04/2019 [13:07]:
Əlilliyə görə pensiyaların da elektron qaydada təyinatı başlanıb
20/04/2019 [12:53]:
Azərbaycanda havalar daha 4 gün pis keçəcək – Çaylarda daşqın təhlükəsi
20/04/2019 [12:50]:
İsmayıllıda narkotik alverçiləri saxlanılıb
20/04/2019 [12:36]:
Bərdədə doğuş faciəsi
20/04/2019 [12:28]:
"Sabah işdə Yasinin başına hansısa gerizəkalı, saxta diplomlu bir müdiri qoyacağıqsa..."
20/04/2019 [12:14]:
“Onlar ölkəmizə psixoloji təzyiq göstərməyə çalışırlar”
20/04/2019 [12:14]:
ADNSU-da Respublika Fənn Olimpiadası keçirildi
20/04/2019 [12:01]:
"Onun nəyi başa düşdüyünü bilmirəm, amma mən onun dediklərindən heç nə başa düşə bilmədim..."
20/04/2019 [11:53]:
Ermənilərin talan etdiyi Kəlbəcər – 26 ildir yiyəsini gözləyən yiyəsiz Vətən torpağı...
20/04/2019 [11:52]:
Yaponiya Olimpiya Oyunları zamanı ABŞ aviabazasından istifadə etmək istəyir
20/04/2019 [11:50]:
Lerikə 15 santimetr qar yağdı
20/04/2019 [11:40]:
Qulu Ağsəsdən yeni layihə: ““Ulduz” 10 gənc yazarın kitabını çap edir...”
20/04/2019 [11:35]:
Müqəddəs kitabların adlarının yazılış qaydası - Novruz Məmmədovun qərarı
20/04/2019 [11:34]:
Bakıda avtobusda hind cütlüyün romantik anları - VİDEO
20/04/2019 [11:22]:
Futbol dahisi Messinin şöhrətin zirvəsinə gedən yolu – FAKTLAR+SİTATLAR
20/04/2019 [11:20]:
Jirinovski: "Yeganə yol Ukraynanın bölünməsidir"
20/04/2019 [11:19]:
Tofiq Abbasov: “Ermənistanın nümayiş etdirdiyi oyunbazlıqdan yalnız dağıdıcılıq qoxusu gəlir”
20/04/2019 [11:17]:
Trampın reytinqində rekord azalma
20/04/2019 [11:13]:
“Bölgələrdə işləyən həkimlərin maaşı iki dəfə çox olmalıdır...”
20/04/2019 [11:04]:
Əlillər də Bakı metrosundan istifadə edirlər - VİDEO
20/04/2019 [10:54]:
UNESKO və İSESKO-nun yazılış qaydası müəyyənləşib
20/04/2019 [10:48]:
Salyanda qəza 4 yaşlı uşağın həyatına son qoydu
20/04/2019 [10:40]:
Qazaxıstanda avtobus qəzası - 11 nəfər ölüb
20/04/2019 [10:32]:
"Word" Azərbaycan dilində "vörd" kimi yazılacaq - YENİLİK
20/04/2019 [10:29]:
“Bizim əsas hədəfimiz regiona amerikalıları buraxmamaqdır” - Aleksandr Duqin
20/04/2019 [10:23]:
Yüksək dövlət vəzifələrinin yazılış qaydaları müəyyənləşib
20/04/2019 [10:19]:
Kənd həkimləri kommunal xərclərdən azad oluna bilər
20/04/2019 [10:13]:
Türkiyə ordusu 2 şəhid verdi
20/04/2019 [10:07]:
Naxçıvanda 3 ayda bir nəfər yol qəzasında ölüb
20/04/2019 [10:02]:
Ermənistandan Rusiyaya daşınan nüvə tullantıları Azərbaycandan keçəcək?...
20/04/2019 [09:57]:
Yağışlı hava şəraiti davam edir
20/04/2019 [09:55]:
Dövlət Dil Komissiyası yanında Monitorinq Mərkəzi yaradılıb
20/04/2019 [09:53]:
"Burdan bura Ağdama gedə bilmir, hayqırırdı ki, Türkiyənin yanındayıq..."
20/04/2019 [09:50]:
Kəlbəcərdə erməni 10 yaşlı qardaşını öldürdü...
20/04/2019 [09:49]:
Ermənilər atəşkəsi 21 dəfə pozub
20/04/2019 [09:48]:
Makron Türkiyəni qəzəbləndirdi
20/04/2019 [09:47]:
Roma Papasının bu görüntüsü izlənmə rekordları qırır - FOTO
20/04/2019 [08:31]:
Müsəlman xanımın dünyanın ən böyük sərnişin təyyarəsini  idarə etdiyi bilindi-FOTOLAR+VİDEO
20/04/2019 [07:36]:
 "Şeytanı ən çox narahat edən şey – insanın Yaradan qarşısında uzun səcdəsidir..."
20/04/2019 [00:29]:
"Bir daha anladım ki, yekunumuz yenə də bir müddət kabab mədəniyyətində olacaq"
20/04/2019 [00:04]:
Yeni rəsm əsəri: Dədə Qorqud və Napoleon bir arada
19/04/2019 [23:29]:
Əkizlər 97 gün fərqlə doğuldular
19/04/2019 [22:41]:
“Elinanın ölümü bizim üçün sarsıdıcı oldu” - Ceyhun Bayramov
19/04/2019 [22:32]:
Prezident Administrasiyasının rəhbəri istefa verdi
19/04/2019 [22:30]:
Aleksandr Lukaşenko: "Artıq hakimiyyətdən doymuşam, Konstitusiyanı dəyişdirməyin vaxtıdır"
19/04/2019 [22:30]:
"Tənqidlər konstruktiv olarsa biz məsələni daha tez həll edə bilərik" - Nazir
19/04/2019 [22:25]:
İcra başçısı göstəriş verdi... -Araşdırılmasına ehtiyac olan məsələlər həll olunsun
19/04/2019 [22:19]:
Təbrizdə internet kəsildi: qarşıdurma davam edir - Video
19/04/2019 [22:13]:
Ali Məhkəmənin sədri Sumqayıtda... -FOTOLAR
19/04/2019 [22:09]:
CAR-da ayin vaxtı kilsə çökdü, 13 nəfər öldü
19/04/2019 [22:06]:
Seçici şəhadət barmağını kəsib atdı: "Filə səs vermək istəyirdim, səsim gülə getdi”
19/04/2019 [22:04]:
Rusiyadan 105 min dollar çıxarmağa cəhd edən azərbaycanlı saxlanılıb
19/04/2019 [21:47]:
Amerikalını döyən azərbaycanlı futbolçuya daha bir cəza
19/04/2019 [21:40]:
Poroşenko ilə Zelenskinin debatı başlayıb - VİDEO
19/04/2019 [21:36]:
"K.Martirosyan Azərbaycan Prezident Administrasiyasını, N.Danilyan isə NK-nı hədəf almışdı...”
19/04/2019 [21:26]:
“Qəbələ” və “Neftçi” yenə qələbə sevinci yaşadı - VİDEO
19/04/2019 [20:34]:
İntihar etmiş prezidentin tərəfdaşları onun dəfninə gedərkən öldülər
19/04/2019 [20:27]:
Xəzinə tapdılar, varlanmaq əvəzinə borca düşdülər - VİDEO
19/04/2019 [19:42]:
Direktorun təcavüz etdiyi tələbə yandırıldı - DƏHŞƏT...
19/04/2019 [19:24]:
Şortik geyindiyi üçün haqqında yaxalama qərarı çıxdı - FOTO
19/04/2019 [19:24]:
Kəndin imamı evə ikinci arvad gətirdi, mərəkə qopdu - Davanın GÖRÜNTÜLƏRİ - VİDEO
19/04/2019 [19:23]:
UFAZ-ın gələcək superkompüterinin təqdimatı keçirilib
Bütün arxiv bir sırada
20/10/2018 [11:42] - Siyasət - ( 1815 dəfə baxılıb)

Xomeyni getdi, İran kimə qalacaq?



İran mətbuatında yayılan xəbərə görə, İslam İnqilabının lideri Ayətullah Ruhullah Xomeyninin nəvəsi Əli Xomneyi Qumdakı mədrəsəni tərk edərək İraqın Nəcəf şəhərinə köçüb. Bu adi bir köç kimi görünsə də heç də sıradan bir hadisə deyil. Əvvəla ona görə ki, Əli Xomeyi 1995-ci ildə vəfat etmiş və inqlab lideri atasının "sağ əli" olaraq bilinən Seyid Əhməd Xomeynin oğludur. Seyid Əhmədin ən tanınmış oğlu heç də Əli deyil, digər qardaşı Həsən Xomneyidir. Həsən həm də mükəməll dini təhsil alıb və ictimai hadisələrdə yaxından işdirak edib. O hazırda babasının ziyarətgahına rəhbərlik edir.Ancaq onun islahatçı qanad, xüsusilə də bu hərakatın ən təhlükəli nümayəndəsi sayılan keçmiş prezident Məhəmməd Xatəminin siyasi baxışlarını paylaşması gələcək siyasi karyerasının üzərindən qalın bir xətt çəkdi.

İranda hazırda ali dini mərtəbə içində Əli Xomeynin nüfuzu parlayırdı. Ancaq Əli ilə bağlı da ölkə rəhbərliyinin problemi az deyil. Əli hər nə qədər qardaşından fərqli olaraq mühafizəkar düşərgəyə yaxın olsa da, şiəliyin Nəcəf qolu ilə sıx əlaqədədir. Belə ki, Əli Xomeyni İraqın Nəcəf şəhərində məskunlaşmış məşhur şiə alimi Ayətullahül-üzma Seyid Əli Sistanin yaxın tərəfdarı kimi tanınır. Hətta Sistani ilə yaxın qohumluq əlaqəsi var. Belə ki, nəvə Xomeyni özünə həyat yoldaşı olaraq Sistanin kürəkəni Cavad Şəhristanin qızını, yəni Sistanin nəvəsini seçib.

Xomeyninin İrandan İraqa köçməsi İslam Respublikası rəhbərliyində həyəcan yaratmaya bilməz. Bunun da bir neçə səbəbi var:

1.Çünki bu bir simvolik önəm daşıyır. Vaxtilə Əlinin babası şah rejimindən narazığı qaldığı zaman Nəcəfə köçmüş və onlara qarşı burdan mübarizə aparmışdı. İndi birdən nəvə Xomeynidə eyni yolla gedə bilərmi?

2.Aydın məsələdir ki,  İran rəhbərliyindən fərqli olaraq Nəcəf mədrəsəsinin başında duran Sistani dünyəvi dövlətin tərəfdarıdır və dinin siyasətə müdaxiləsinə tərafdar deyil. Məhz onun 2003-cü ildə bitərəf qalması səbəbi ilə İraq yenidən qurularkən burada dini deyil, dünyəvi dövlət quruldu. ABŞ da burada İrana qarşı olan yeni bir İslam Respublikasının yaranmasında maraqlı idi. Ancaq Sistani lazimi dəstəyi vermədi və ABŞ-ın planı pozuldu. Onun bu hərəkəti isə İranda qorxu yaratdı. Çünki böyük nüfuza malik olan Sistanin dünyəvi dövlət fikri İrandada yayıla bilərdi. Əli Xomneyi isə Sistanin yanına köçməklə əslində onun siyasi görüşünü bəyəndiyini ortaya qoydu. Xomeyninin Sistaninin ideyalarından bəhrələnib İranda rejim əleyhinə təhdid oluşdurmayacağına kim qənaət verir?

3.Vaxtilə Ayətullah Ruhullah Xomeyni "Vilayəti-fəqih" üsul idarəsinə aid əsərlərini məhz Nəcəfdə sürgündə olarkən yazıb. Bu həmin əsərdir ki,İslam İnqlabının təməl qanunlarını təşkil edir və Xomeyni məhz bu əsərlərdəki fikirləri rəhbər tutaraq inqlaba başlaya bilib. Son zamanlar isə islahatçılar məhz "Vilayeti-fəqih" ilə ali din liderin səlahiyyətlərini azaltmağa çalışırdılar.Nəcəf mədrəsəsinin yetirmələri İranda demək olar ki, bu qanunların müdafiəçisi kimi tanınırlar və buna görədə bu əsər hazırda Ayətullah Əli Xamneyinin hakimiyyətinə maneçilik törədir.

Görünən budur ki, Xomeyni ailəsinin, bilavasitə də bu ailədən hazırda ali dini liderliyə əsas namizəd sayılan Əli Xomeynin Xamneyi ilə münasibətləri gərgindir. Bu isə ölkədə yeni ali dini lider kim olacaq sualını meydana gətirir. Hazırda bu posda ən şanslı namizdələr aşağdakılardır:

1.Ölkənin hazırki prezidenti Həsən Ruhani-İslahatçıların hazırda bu vəzifədə görmək istədiyi əsas şəxsdir. Ruhani prezidentlikdən ali liderliyə keçid edə bilər. Təbii ki, əgər lazımi dəstək olsa. Xatıraldım ki,vaxtilə Əli Xamneyi də ali liderliyə prezidentlikdən keçmişdi.

2.İbrahim Rəisi-Qum şəhərindəki məşhur "İmam Rza türbəsi"nin rəhbəridir. Sonuncu prezident seçkilərindədə namizəd olmuş, Ruhanin ardınca ikinci yerə çıxmışdı. Qum mədrəsəsinin böyük bir hissəsi Rəisi ilə yaxındır. Nəzərə alaq ki, Qum mədrəsəsi İranda çox gülcü bir icmadır və burdan dəstək almadan heç kim ali dini lider taxtına otura bilməz.

3.Ali Məhkəmənin sədri Sadiq Laricani-İran parlamentinin sədri Əli Laricanin qardaşıdır. Bürokratik sistemin üzərində cəmləşdiyi şəxsdir. Bir müddət əvvəl prezident Həsən Ruhani ilə arasında mübahisədə yaranmışdı. Qardaşı Əli Laricanin simasında siyasi çevrədəndə dəsdək görə bilər.

4Ayətullah Şahrudi-Məsləhət Şurasının sədridir. İranda bir çoxları belə hesab edir ki, Əli Xamneyinin özündən sora yerində görmək isdədiyi şəxs məhz Şahrudidir. Şahrudi İranda ali dini liderin "sağ qolu" olaraq bilinir. Ayrıca məşhur general Qasım Süleymaniyə ilə də yaxın münasibətləri var. Şahrudi Nəcəf şəhərində doğulub və İraq şiələri arasındada nüfuzu güclüdür. Məlumata görə hətta Nəcəf mədrəsəsinin bir çox üzvü tərəfindəndə dəstəklənir. Ancaq bir müddət əvvəl onun Almaniyada xəstəxanaların birində xərçəngdən müalicə aldığı barədə xəbərlərin yayılması onun ali liderlik üçün şanslarını azaltdı.

5.Ayətullah Seyid Məhəmməd Mehdi Mir Baqiri-İslam Elmləri Akademiyasının rəhbəridir. Yaxın vaxtlarda Tehranın imam-cüməsi təyin ediləcəyi gözlənilir. Onun diqqət çəkən özəlliyi isə Rusiya ilə çox yaxın olmasıdır. Xüsusilə də Putin hakimiyyətinin ideoloqu sayılan Aleksandr Duginlə yaxın münasibətləri var. Hətta 2015-ci ildə Dugin İrana səfər edərkən Mir Bagiriyədə baş çəkmişdi. Onun mühafizəkar qanadın liderlərindən olan Mahmud Əhmədinejdat və İbrahim Rəisi ilə yaxın dosluq əlaqəsidə var. Mir Bagiri Əhmədinejdat prezident olarkən dini elita içərisində onun əsas müdafiəçilərindən biri sayılırdı. Yeni ali dini liderin kim olacağı qeyri-müəyyənliyini saxlasada bu vəzifə üçün yuxardakı şəxslər ən güclü ehtimallardır. Xomeyni ailəsi isə artıq İran siyasi həyatından silinmək üzrədir.

 

Zeynal Əmrəliyev

Qərbi Kaspi Universitetinin Tətbiqi Politologiya Mərkəzinin eksperti


Şortik geyindiyi üçün haqqında yaxalama qərarı çıxdı - FOTO
5 yaşlı qızlarını pul qarşılığında ərə verdilər - DƏHŞƏT...
Bütün dünya bu uşaqdan danışır: Qanında yüksək dərəcədə spirt çıxdı...
Səsvermə zamanı səhvə yol verən seçici barmağını kəsdi - İNANILMAZ...
"Cəfər müəllim kimilərə qarşı bu kampaniya ölkəni uçuruma aparanların sifarişidir"
"AQRO" İnvest & İstehsalat
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Cəmiyyət
Qulu Ağsəsdən yeni layihə: ““Ulduz” 10 gənc yazarın kitabını çap edir...”
Cəmiyyət
"Burdan bura Ağdama gedə bilmir, hayqırırdı ki, Türkiyənin yanındayıq..."
Mədəniyyət
"Sumqayıt şəhərində muğamı təbliğ edən Mərkəzin inşası təqdirəlayiq addımdır"
Cəmiyyət
Keçmiş əsgərin dəhşətli həyat hekayəsi -O, indi havanı da pulla alır...
Müsahibə
Professor İlbər Ortaylı: “Sultan Səlimlə Şah İsmayıl kimi dava edəsi deyilik”
Həftənin ən çox oxunanları
Dağlıq Qarabağda  yaşayan yeganə azərbaycanlı(?) kişinin erməni arvadı öldü...-FOTOLAR
Ermənilər İrəvan-Gümrü dəmir yolunu bağladı- Atışma baş verdi, yaralılar var...-FOTO
“Gənc qızları rayonlardan Bakıya gətirib fahişəliyə cəlb edirlər” - Həyəcan təbili...
Ermənilər Aprel savaşı haqda cizgi filmi də çəkdi...-FOTO+VİDEO
“Fahişəxanalar baş alıb gedir, otellərdə və digər obyektlərdə əxlaqsızlıqlıq hökm sürür"
“Bu erməni qrupu Bakı, Sumqayıt, Şamaxıdakı və s. qohumları vasitəsilə məxfi işlər aparır...” 
Separatçı rejim Dilqəmlə Şahbazın doğmalarının  onlarla görüşə bilməsi şərtini açıqladı...
İcra başçısının müavini Elinanın intiharından danışdı: “Həmin videonu mən...”
“Həbsdən çıxanda elə bildi ki, hamısı başına toplanacaq, ətəyindən öpəcəklər...”
“Ermənilər Laçın dəhlizinə çatmamış məsələni Rusiya ilə həll etmək lazım idi”
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2019
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və s. işlər üçün əlaqə:
Telefon: 0502711225, 0507440247 (Whatsapp)
e-mail: [email protected]