Xəbər lenti
20/01/2019 [17:23]:
Rusiyalı deputat: "Təssüf ki, 20 Yanvar faciəsinə beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən yetərincə diqqət ayrılmayıb"
20/01/2019 [16:54]:
“Artıq 29 ildir ki, doğum günümü keçirmirəm...”
20/01/2019 [16:35]:
Ekspert: "Azərbaycan xalqının 20 Yanvar qəhrəmanlığı türk dünyası üçün nümunə oldu"
20/01/2019 [16:21]:
Afrində avtobusu partlatdılar: ölənlər və yaralananlar var
20/01/2019 [15:20]:
İlham cəsarəti vətənə şöhrət, Fərizə sevgisi eşqə yaraşıq!
20/01/2019 [15:10]:
20 Yanvar 1990 cı il… – NADİR FOTOLAR
20/01/2019 [15:00]:
Trampdan yeni həmlə: Divara qarşı “qaçqınlıq islahatı”...
20/01/2019 [14:44]:
Mahaçqaladan Sabirabada qədər uzanan qisasın təfərrüatları: xüsusi amansız qətl planı
20/01/2019 [14:40]:
Bakıda güclü külək mərasim evini uçurub - VİDEO
20/01/2019 [14:37]:
Məşhur milyarder 3 dollarlıq hamburger üçün sıra gözlədi - MARAQLI... +FOTO
20/01/2019 [14:18]:
Yoldan çıxan "Qazel" "06"nın üzərinə aşdı: ölən və yaralananlar var
20/01/2019 [13:57]:
“Qəlbimin sultanı” rus tamaşaçıların qəlbini fəth etdi - Kanal reytinqini yüksəltdi
20/01/2019 [13:55]:
Haşımova dəhşətli gecədən danışdı: "Yanımda adamlar olmasaydı, bəlkə mən də bu gün həyatda olmayacaqdım"
20/01/2019 [13:37]:
Ər tapa bilmələri üçün qızlara məcburən yemək yedizdirilir
20/01/2019 [13:19]:
“Mona Liza”nı dünyanın məşhur sənət əsəri edən nədir?
20/01/2019 [13:02]:
Göyərçin musiqi sədaları altında rəqs etdi - İNANILMAZ...+ VİDEO
20/01/2019 [13:00]:
Azərbaycanlı alimin 20 Yanvar faciəsi ilə bağlı məqaləsi İraq mətbuatında dərc olunub
20/01/2019 [12:59]:
Meyxanaçı Ağamirzə özünə qəbir qazdı - VİDEO
20/01/2019 [12:49]:
"İslahatların dərinləşməsi iqtidardakı iddialı adamların maraqlarına cavab vermir..."
20/01/2019 [12:48]:
20 Yanvarda doğulan və şəhid olan şəhidlərimiz - FOTOLAR
20/01/2019 [12:34]:
Bakıda avtobus qəzası: yaşlı qadın ağır yaralandı
20/01/2019 [12:08]:
Qara dənizdə içində azərbaycanlı kapitanın cəsədi olan qayıq tapıldı
20/01/2019 [11:59]:
"Dedi ki, ata evinə qayıda bilmərəm...”- Fərizənin anası...
20/01/2019 [11:37]:
Bakıda yaşayış binasında yanğın: sakinlər təxliyə edildilər
20/01/2019 [11:33]:
600 il 3 qitəyə hökmranlıq etmiş imperiya: Hansı ölkələri neçə il idarə edib + SİYAHI
20/01/2019 [11:30]:
Mübariz Qurbanlı: "Bəzi qruplar ölkədə qarşıdurma yaratmağa cəhd edirlər"
20/01/2019 [11:22]:
Səfir: "20 Yanvar təkcə Azərbaycanın deyil, bütün türk dünyasının qürur günüdür"
20/01/2019 [11:06]:
Eyni gündə doğulub, eyni gündə şəhid olan Yusif... - Şəhid bacısının XATİRƏLƏRİ
20/01/2019 [10:57]:
Azadlıq yolunda qalxan bir vuruş...
20/01/2019 [10:51]:
Sevgilisinin məktubunu saxladığım şəhid...
20/01/2019 [10:43]:
Atəşkəs 26 dəfə pozuldu
20/01/2019 [10:39]:
Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Şəhidlər Xiyabanında - FOTO
20/01/2019 [10:20]:
Rusiya XİN-dən təzyiq - Ya anlamırlar, ya da Azərbaycanın imicinə zərbə vurmaq istəyirlər
20/01/2019 [10:01]:
İçki məclisində dava düşdü: bir nəfəri bıçaqladılar
20/01/2019 [09:50]:
ABŞ-da yaşayan azərbaycanlı işgüzar xanım...
20/01/2019 [09:43]:
Bakının bu küçələrində hərəkət TAM məhdudlaşdırılır
20/01/2019 [09:38]:
Azərbaycanda 20 Yanvar faciəsinin 29-cu ildönümü qeyd olunur
20/01/2019 [09:08]:
"Nənəm erməniyə ərə gedə bilməzdi..." - Həcərin nəticəsi
20/01/2019 [08:42]:
“Şəhidləri yumayın- Qiyamət günü hər qan damlası ətrafa müşk qoxusu saçar...”
20/01/2019 [01:30]:
“Atam “Nəsimi” filminin dünyaya çıxmasını istəyirdi” – İsa Muğannanın qızı
20/01/2019 [01:24]:
Dünyada robotlardan ən çox istifadə edən ölkələr – SİYAHI
20/01/2019 [00:56]:
Dünyanın ən maraqlı döymələri - FOTOLAR
20/01/2019 [00:15]:
Baş məşqçi: "Komandanı futbolçuların cinsi orqanının ölçüsünə uyğun qururam" - MARAQLI
19/01/2019 [23:49]:
Demokratik defisit - “Ah, Avropa”
19/01/2019 [23:11]:
2018-ci ildə Azərbaycanda ən çox qoyulan adlar açıqlandı: Yusif və Zəhra liderlik edib...
19/01/2019 [22:13]:
Yoldan keçən hicablı qadına yumruq atdı - Avropa mədəniyyətsizliyi = VİDEO
19/01/2019 [21:50]:
“20 Yanvarla bağlı sessiyada bəzi deputatlar  qorxudan zaldan qaçmaq istəyirdi...”
19/01/2019 [21:37]:
Ali məktəblərə tələbə qəbuluna dair... - RƏSMİ
19/01/2019 [21:30]:
Məşhur milyarder uşaqlarının atasını axtarır -Kim olduğunu söyləyənə 6 min dollar verəcək
19/01/2019 [21:15]:
Əli Əhmədov: “Səbəb müxalifətin sosial dayaqlarını itirməsidir”
19/01/2019 [21:14]:
Hərbi helikopter qəza təhlükəsi ilə üzləşdi
19/01/2019 [20:04]:
Serbiyada 20 yanvar faciəsinin 29-cu ildönümü ilə əlaqədar anım mərasimi keçirildi
19/01/2019 [19:59]:
ADU-da dəyirmi masa keçirildi - FOTO
19/01/2019 [19:54]:
"Dövlət vəsaitlərindən istifadə sahəsində israfçılıq baş alıb gedir" -Əli Məsimli
19/01/2019 [19:48]:
Qazaxda “Cəhənnəm sakinləri” nümayiş etdirildi -FOTOLAR
19/01/2019 [19:37]:
Naqif Həmzəyev: “Avropa Şurasında Azərbaycanın qlobal rolunu yaxşı dərk edirlər”
19/01/2019 [19:34]:
Dəfninə heç kimin qatılmadığı anasını velosipedlə 5 kilometr daşıyıb dəfn etdi
19/01/2019 [19:30]:
UFC rəhbəri Makqreqorun qayıtmasından danışdı
19/01/2019 [19:24]:
Ombudsman 20 Yanvar faciəsinin 29-cu ildönümü ilə bağlı silsilə tədbirlər təşkil edib
19/01/2019 [19:24]:
SOCAR-da son illərdə həyata keçirilən islahatlar açıqlanıb
19/01/2019 [19:21]:
SHXÇDX-də 20 Yanvar şəhidlərinin xatirəsi yad edilib
19/01/2019 [19:18]:
Salyanda 1 kq-a yaxın narkotik qanunsuz dövriyyədən çıxarıldı
19/01/2019 [19:07]:
“Muğamlarımız əcnəbiləri belə heyrətləndirir, onları məftun edir”
19/01/2019 [18:48]:
Parisdə etiraz aksiyası zamanı 12 nəfər saxlanıldı
19/01/2019 [18:11]:
“Microsoft” Ermənistan hökumətinin təhlükəsizliyini üzərinə götürdü...-FOTO
19/01/2019 [18:04]:
“Dinc əhaliyə divan tutuldu” – Rövşən Rzayev
19/01/2019 [18:02]:
Milli Şuranın mitinqində 2800 nəfər iştirak edib – RƏSMİ
19/01/2019 [17:59]:
“Onlar 20 Yanvar faciəsinin qarşısını ala bilərdilər” - Etibar Məmmədov
19/01/2019 [17:56]:
Paşinyanın Qarabağ fiaskosu - Erməni mətbuatı baş naziri yıxıb-sürüdü
19/01/2019 [17:23]:
"O, olmasaydı "Nəsimi" çəkilməzdi..." -Rasim Balayev
19/01/2019 [17:16]:
“Dövlətqaçqınkom”un 100-ə yaxın əməkdaşı qan verdi -FOTOLAR
19/01/2019 [17:11]:
Ötən il 51 mindən çox şəxs işlə təmin edilib
19/01/2019 [17:08]:
Zimbabve prezidentinin Azərbaycana səfəri başa çatdı
19/01/2019 [17:06]:
“Azərbaycanla ticarətin aparılacağı sahələri tədqiq etmək istəyirik” - Zimbabve prezidenti
19/01/2019 [16:53]:
Şamaxı və ətraf rayonların əhalisinə pulsuz hüquqi yardım göstərildi -FOTOLAR
19/01/2019 [16:40]:
Tramp Dağlıq Qarabağ haqqında danışdı
19/01/2019 [16:38]:
“Vətənin ən qəhraman övladları və onların ailələri qarşısında baş əyirəm” -Amerika ordusunun azərbaycanlı polkovniki
19/01/2019 [16:32]:
İnternetdə şəxsi məlumatları necə qorumaq olar?
19/01/2019 [16:29]:
Türkiyə 79 min suriyalıya vətəndaşlıq verib
19/01/2019 [16:15]:
Fotoqrafçı ananın obyektivində qızının heyvan sevgisi -FOTOLAR
Bütün arxiv bir sırada
20/10/2018 [11:42] - Siyasət - ( 1766 dəfə baxılıb)

Xomeyni getdi, İran kimə qalacaq?



İran mətbuatında yayılan xəbərə görə, İslam İnqilabının lideri Ayətullah Ruhullah Xomeyninin nəvəsi Əli Xomneyi Qumdakı mədrəsəni tərk edərək İraqın Nəcəf şəhərinə köçüb. Bu adi bir köç kimi görünsə də heç də sıradan bir hadisə deyil. Əvvəla ona görə ki, Əli Xomeyi 1995-ci ildə vəfat etmiş və inqlab lideri atasının "sağ əli" olaraq bilinən Seyid Əhməd Xomeynin oğludur. Seyid Əhmədin ən tanınmış oğlu heç də Əli deyil, digər qardaşı Həsən Xomneyidir. Həsən həm də mükəməll dini təhsil alıb və ictimai hadisələrdə yaxından işdirak edib. O hazırda babasının ziyarətgahına rəhbərlik edir.Ancaq onun islahatçı qanad, xüsusilə də bu hərakatın ən təhlükəli nümayəndəsi sayılan keçmiş prezident Məhəmməd Xatəminin siyasi baxışlarını paylaşması gələcək siyasi karyerasının üzərindən qalın bir xətt çəkdi.

İranda hazırda ali dini mərtəbə içində Əli Xomeynin nüfuzu parlayırdı. Ancaq Əli ilə bağlı da ölkə rəhbərliyinin problemi az deyil. Əli hər nə qədər qardaşından fərqli olaraq mühafizəkar düşərgəyə yaxın olsa da, şiəliyin Nəcəf qolu ilə sıx əlaqədədir. Belə ki, Əli Xomeyni İraqın Nəcəf şəhərində məskunlaşmış məşhur şiə alimi Ayətullahül-üzma Seyid Əli Sistanin yaxın tərəfdarı kimi tanınır. Hətta Sistani ilə yaxın qohumluq əlaqəsi var. Belə ki, nəvə Xomeyni özünə həyat yoldaşı olaraq Sistanin kürəkəni Cavad Şəhristanin qızını, yəni Sistanin nəvəsini seçib.

Xomeyninin İrandan İraqa köçməsi İslam Respublikası rəhbərliyində həyəcan yaratmaya bilməz. Bunun da bir neçə səbəbi var:

1.Çünki bu bir simvolik önəm daşıyır. Vaxtilə Əlinin babası şah rejimindən narazığı qaldığı zaman Nəcəfə köçmüş və onlara qarşı burdan mübarizə aparmışdı. İndi birdən nəvə Xomeynidə eyni yolla gedə bilərmi?

2.Aydın məsələdir ki,  İran rəhbərliyindən fərqli olaraq Nəcəf mədrəsəsinin başında duran Sistani dünyəvi dövlətin tərəfdarıdır və dinin siyasətə müdaxiləsinə tərafdar deyil. Məhz onun 2003-cü ildə bitərəf qalması səbəbi ilə İraq yenidən qurularkən burada dini deyil, dünyəvi dövlət quruldu. ABŞ da burada İrana qarşı olan yeni bir İslam Respublikasının yaranmasında maraqlı idi. Ancaq Sistani lazimi dəstəyi vermədi və ABŞ-ın planı pozuldu. Onun bu hərəkəti isə İranda qorxu yaratdı. Çünki böyük nüfuza malik olan Sistanin dünyəvi dövlət fikri İrandada yayıla bilərdi. Əli Xomneyi isə Sistanin yanına köçməklə əslində onun siyasi görüşünü bəyəndiyini ortaya qoydu. Xomeyninin Sistaninin ideyalarından bəhrələnib İranda rejim əleyhinə təhdid oluşdurmayacağına kim qənaət verir?

3.Vaxtilə Ayətullah Ruhullah Xomeyni "Vilayəti-fəqih" üsul idarəsinə aid əsərlərini məhz Nəcəfdə sürgündə olarkən yazıb. Bu həmin əsərdir ki,İslam İnqlabının təməl qanunlarını təşkil edir və Xomeyni məhz bu əsərlərdəki fikirləri rəhbər tutaraq inqlaba başlaya bilib. Son zamanlar isə islahatçılar məhz "Vilayeti-fəqih" ilə ali din liderin səlahiyyətlərini azaltmağa çalışırdılar.Nəcəf mədrəsəsinin yetirmələri İranda demək olar ki, bu qanunların müdafiəçisi kimi tanınırlar və buna görədə bu əsər hazırda Ayətullah Əli Xamneyinin hakimiyyətinə maneçilik törədir.

Görünən budur ki, Xomeyni ailəsinin, bilavasitə də bu ailədən hazırda ali dini liderliyə əsas namizəd sayılan Əli Xomeynin Xamneyi ilə münasibətləri gərgindir. Bu isə ölkədə yeni ali dini lider kim olacaq sualını meydana gətirir. Hazırda bu posda ən şanslı namizdələr aşağdakılardır:

1.Ölkənin hazırki prezidenti Həsən Ruhani-İslahatçıların hazırda bu vəzifədə görmək istədiyi əsas şəxsdir. Ruhani prezidentlikdən ali liderliyə keçid edə bilər. Təbii ki, əgər lazımi dəstək olsa. Xatıraldım ki,vaxtilə Əli Xamneyi də ali liderliyə prezidentlikdən keçmişdi.

2.İbrahim Rəisi-Qum şəhərindəki məşhur "İmam Rza türbəsi"nin rəhbəridir. Sonuncu prezident seçkilərindədə namizəd olmuş, Ruhanin ardınca ikinci yerə çıxmışdı. Qum mədrəsəsinin böyük bir hissəsi Rəisi ilə yaxındır. Nəzərə alaq ki, Qum mədrəsəsi İranda çox gülcü bir icmadır və burdan dəstək almadan heç kim ali dini lider taxtına otura bilməz.

3.Ali Məhkəmənin sədri Sadiq Laricani-İran parlamentinin sədri Əli Laricanin qardaşıdır. Bürokratik sistemin üzərində cəmləşdiyi şəxsdir. Bir müddət əvvəl prezident Həsən Ruhani ilə arasında mübahisədə yaranmışdı. Qardaşı Əli Laricanin simasında siyasi çevrədəndə dəsdək görə bilər.

4Ayətullah Şahrudi-Məsləhət Şurasının sədridir. İranda bir çoxları belə hesab edir ki, Əli Xamneyinin özündən sora yerində görmək isdədiyi şəxs məhz Şahrudidir. Şahrudi İranda ali dini liderin "sağ qolu" olaraq bilinir. Ayrıca məşhur general Qasım Süleymaniyə ilə də yaxın münasibətləri var. Şahrudi Nəcəf şəhərində doğulub və İraq şiələri arasındada nüfuzu güclüdür. Məlumata görə hətta Nəcəf mədrəsəsinin bir çox üzvü tərəfindəndə dəstəklənir. Ancaq bir müddət əvvəl onun Almaniyada xəstəxanaların birində xərçəngdən müalicə aldığı barədə xəbərlərin yayılması onun ali liderlik üçün şanslarını azaltdı.

5.Ayətullah Seyid Məhəmməd Mehdi Mir Baqiri-İslam Elmləri Akademiyasının rəhbəridir. Yaxın vaxtlarda Tehranın imam-cüməsi təyin ediləcəyi gözlənilir. Onun diqqət çəkən özəlliyi isə Rusiya ilə çox yaxın olmasıdır. Xüsusilə də Putin hakimiyyətinin ideoloqu sayılan Aleksandr Duginlə yaxın münasibətləri var. Hətta 2015-ci ildə Dugin İrana səfər edərkən Mir Bagiriyədə baş çəkmişdi. Onun mühafizəkar qanadın liderlərindən olan Mahmud Əhmədinejdat və İbrahim Rəisi ilə yaxın dosluq əlaqəsidə var. Mir Bagiri Əhmədinejdat prezident olarkən dini elita içərisində onun əsas müdafiəçilərindən biri sayılırdı. Yeni ali dini liderin kim olacağı qeyri-müəyyənliyini saxlasada bu vəzifə üçün yuxardakı şəxslər ən güclü ehtimallardır. Xomeyni ailəsi isə artıq İran siyasi həyatından silinmək üzrədir.

 

Zeynal Əmrəliyev

Qərbi Kaspi Universitetinin Tətbiqi Politologiya Mərkəzinin eksperti


Məşhur milyarder 3 dollarlıq hamburger üçün sıra gözlədi - MARAQLI... +FOTO
600 il 3 qitəyə hökmranlıq etmiş imperiya: Hansı ölkələri neçə il idarə edib + SİYAHI
Azadlıq yolunda qalxan bir vuruş...
Dünyanın ən maraqlı döymələri - FOTOLAR
Baş məşqçi: "Komandanı futbolçuların cinsi orqanının ölçüsünə uyğun qururam" - MARAQLI
"AQRO" İnvest & İstehsalat
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Maraqlı
Ər tapa bilmələri üçün qızlara məcburən yemək yedizdirilir
Maraqlı
“Mona Liza”nı dünyanın məşhur sənət əsəri edən nədir?
Hadisə
Sevgilisinin məktubunu saxladığım şəhid...
Ədəbiyyat
“Atam “Nəsimi” filminin dünyaya çıxmasını istəyirdi” – İsa Muğannanın qızı
Dünya
Fotoqrafçı ananın obyektivində qızının heyvan sevgisi -FOTOLAR
Həftənin ən çox oxunanları
Bakıda gözlənilən tornado Elman Rüstəmovla Əhməd Əhmədzadəni Londondan vurdu - FOTOLAR
Bakıda dəhşətli qəza: "Mazda" 2 ayın gəlinini vurub öldürdü - FOTOLAR 18+
Bu ölkədən idxal olunan 7 ərzağı başınıza silah dirəsələr də YEMƏK OLMAZ!!!
“Sabah ölkədə elə proseslər baş verə bilər ki, eşidəndə adamın tükləri biz-biz olar...”
Xalqı hansı sülhə hazırlayırlar? - Təhlükə başımızın üstündədir, yoxsa...?
Putin Paşinyanı qucaqlayır, Lukaşenko İrəvan yolçuluğunda... - Bəs biz nəyi gözləyirik?
Ucarda dəhşət: 16 yaşlı qız qaçırılıdı, zorlandı, sonra ailəsinə qaytarıldı - VİDEO
Şəhər meri 30 il kirayədə yaşayan süpürgəçiyə ev verdi-İbrətamiz- FOTOLAR  
Soydaşlarımız Moskvada "Vı, pustoy narod" sözlərinə etiraza toplaşır - SON XƏBƏR... + VİDEO
“Amerika genetikləri Gəncə yaxınlığındakı bu yer haqqında bizdən çox bilirlər...”
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə