Xəbər lenti
16/11/2018 [00:27]:
O kiminsə üstünə atılsa adamı xəstəxanaya yox, birbaşa morqa göndərirlər + FOTOLAR
16/11/2018 [00:23]:
Amerikanı fəth edən azərbaycanlı zabit kimin oğludur?
15/11/2018 [23:29]:
Kosmosda dövlət quran azərbaycanlı milyarder haqq qoydu - Vətəndaşlıq üçün ildə 100 avro
15/11/2018 [23:24]:
"Uğurun açarı-Özgüvən" adlı tədbir keçirildi
15/11/2018 [23:14]:
Ukraynadakı səfirliyimizdə yeyinti ilə bağlı – Şok qərar
15/11/2018 [23:13]:
Xəzər TV rektorun qovulmasının səbəbini açıqladı: Akademiki qara günlər gözləyir - VİDEO
15/11/2018 [23:13]:
Azərbaycanda ilk mitinqlər: METDAN HƏRƏKATI - 30
15/11/2018 [22:52]:
Tramp göstəriş verdi: "Fətullah Gülən Türkiyəyə ekstradisiya edilsin"
15/11/2018 [22:44]:
Arzu Rəhimov Masallıda vətəndaşları qəbul edib
15/11/2018 [22:26]:
Diktatorun ölümünə səbəb olduğu yəhudi qızla fotosu rekord qiymətə satıldı - FOTO
15/11/2018 [22:15]:
Azərbaycan şirkətləri Çinə ixracı genişləndirir
15/11/2018 [22:00]:
Prezident sərəncam imzaladı
15/11/2018 [21:56]:
Bədənini parçalayıb göydələndən aşağı salladılar –DƏHŞƏT...+ VİDEO
15/11/2018 [21:34]:
İqtisadiyyat naziri Çinin Azərbaycandakı səfiri ilə görüşüb
15/11/2018 [21:32]:
"Azərbaycanda 35 min nəfər işsizin olması ilə bağlı statistika reallığı əks etdirmir"
15/11/2018 [21:28]:
Almaniyada iki məktəb avtobusu toqquşub: 40 yaralı - VİDEO
15/11/2018 [21:15]:
Tanınmış jurnalistə vəzifə verildi
15/11/2018 [21:10]:
ABŞ Kaşıkçının qətli ilə bağlı sanksiyalar tətbiq etdi
15/11/2018 [21:01]:
“Açıq-saçıq geyimli qadınlar kişilərin proqramını dəyişir...” - Söhrab Tahir
15/11/2018 [20:33]:
“Instagram” Prezidentin səhifəsini yenidən bağladı
15/11/2018 [20:19]:
"Misir Mərdanov Abel Məhərrəmovun deyil, Bəhram Əsgərovun rektor olmasını istəyirdi"
15/11/2018 [20:14]:
Günəş sistemində yeni bir planet tapıldı - MARAQLI
15/11/2018 [20:05]:
Rusiya məktəbliləri Azərbaycandakı erməni məktəblilərlə telekonfrans qurdu - FOTOLAR
15/11/2018 [19:51]:
Hər kəs onu görmək üçün sıraya girir - MARAQLI
15/11/2018 [19:28]:
Cavid Qurbanov Avstriyanı Azərbaycan üzərindən keçən nəqliyyat dəhlizi layihələrinə qoşulmağa dəvət etdi
15/11/2018 [19:23]:
Sevgilisi üçün 2 uşağını qaynar suya atdı - DƏHŞƏT...
15/11/2018 [19:19]:
Fransa nümayəndə heyəti Cocuq Mərcanlıya səfər edib
15/11/2018 [18:58]:
Daha çox ketçup istəyən qadın restoran müdirini boğmağa çalışdı - VİDEO
15/11/2018 [18:49]:
Cavid Qurbanov Vyanada biznes toplantıda...- FOTOLAR
15/11/2018 [18:46]:
UNEC-də Türkiyə Universitetləri ilə əməkdaşlığa həsr olunan beynəlxalq konfrans keçirildi
15/11/2018 [18:43]:
Polşadakı ermənilərdən təxribat: Azərbaycan diaspor təşkilatı hərəkətə keçdi
15/11/2018 [18:42]:
Qənirə Paşayeva MM-də bir qrup şəhid ailələrinin təkliflərini səsləndirib - VİDEO
15/11/2018 [18:30]:
İlham Əliyev bir qrup şəxsi təltif etdi - SİYAHI
15/11/2018 [18:22]:
ADPU-da silsilə seminarlar keçirilib
15/11/2018 [18:20]:
“Ali təhsil jurnalistikada mütləq kriteriya hesab edilə bilməz”
15/11/2018 [17:51]:
Kadırov beş yaşlı uşağa “Mercedes” bağışladı - FOTO/VİDEO
15/11/2018 [17:32]:
Aİİ və Heydər Əliyev İrsini Araşdırma Mərkəzi növbəti tədbirini keçirdi
15/11/2018 [17:29]:
135 şəhid vərəsəsinə birdəfəlik ödəmə üçün qərar verildi - RƏSMİ
15/11/2018 [17:23]:
“Onları məhkəməyə vermək lazımdır”
15/11/2018 [17:05]:
Abel Məhərrəmovun rektorluq "kitabını bağlayan" SENSASİON SƏBƏB...
15/11/2018 [16:54]:
Boyat çörəyin təkrar emalı təklif edilir
15/11/2018 [16:44]:
Dibdoldurma İdarəsinin "baş korrupsionerləri" həbs edildi...
15/11/2018 [16:31]:
BSU-da beynəlxalq elmi konfransın açılışı oldu- FOTO
15/11/2018 [16:26]:
“Biz İranla dostluq əlaqələri qurmağa hazırıq...”- Separatçı erməninin arzusuna cənub qonşumuz necə cavab verəcək?..
15/11/2018 [16:18]:
"Ermənistanın belə bir addım atması rəsmi İrəvan üçün arzuolunmaz nəticələrə səbəb ola bilər"
15/11/2018 [16:03]:
Fuad Muradovun Los-Ancelesdə görüşləri davam edir...
15/11/2018 [16:03]:
Ərlə arvad məhkəmə qarşısında
15/11/2018 [15:58]:
İt üç aydır sahibini gözləyir
15/11/2018 [15:55]:
Abel Məhərrəmov vəzifəsindən azad edildi...
15/11/2018 [15:52]:
Çingiz Qənizadə: "Şəmkirdə yeyib-içən deputatlar iclasda iştirak etməlidirlər"
15/11/2018 [15:45]:
Ermənistanda ara qarışdı
15/11/2018 [15:41]:
Azərbaycandakı separatçı rejimə 100 milyon dollar sərmayə qoyan Avropanın hansı şirkətidir? - FOTO
15/11/2018 [15:36]:
Səudiyyə Baş Prokurorluğu Kaşıkçının qətlinə görə - 5 nəfərin edamını istədi
15/11/2018 [15:36]:
Yağış 203 nəfəri xəstəxanalıq etdi
15/11/2018 [15:32]:
“Elə böyük şəhərlərimiz var ki, orada kitab mağazaları yoxdur”
15/11/2018 [15:29]:
Beyons milyarderlə dostluğunu bitirdi - Adı təcavüzdə hallanır
15/11/2018 [15:26]:
“Maşallah, hansı kanalı açırsan deputatlardan başqa danışan yoxdur”
15/11/2018 [15:07]:
Kadırov "blok" edildi
15/11/2018 [15:02]:
“Brain Ring” izlə, “Nar”-dan hədiyyə qazan!
15/11/2018 [15:01]:
Yüksək vəzifələrə təyinatlar olub
15/11/2018 [14:48]:
Daha bir körpə ölümü
15/11/2018 [14:47]:
Qənirə Paşayeva Boccia idman növü üzrə paralimpiya komandamızın üzvləri ilə görüşdü
15/11/2018 [14:44]:
İntizam Komissiyasında 11 nəfər olacaq
15/11/2018 [14:43]:
Ukraynadakı səfirlə bağlı Poroşenkoya müraciət olundu - FOTO
15/11/2018 [14:43]:
Bakıda sərnişin avtobusu yanıb
15/11/2018 [14:37]:
Diaspor işindəki dönüş və antimilli qüvvələrin narahatlığı
15/11/2018 [14:29]:
Bakı-Sumqayıt elektrik qatarlarının hərəkət cədvəlində dəyişiklik
15/11/2018 [14:21]:
“Kim Azərbaycan dilini bilmirsə, gəlib parlamentdə oturmasın” – Spikerdən xəbədarlıq
15/11/2018 [14:13]:
Nemət Pənahlı azadlığa çıxdı...
15/11/2018 [14:11]:
Siyavuş Novruzov: “Milli Məclisə bəzi sənədlər bərbad gəlir”
15/11/2018 [14:03]:
"Müqəddəs yer" boş qalmadı: Bakı Şəhərinə yeni icra başçısı təyin olundu...
15/11/2018 [13:59]:
Ölüm xəbəri yayılan tanınmışlar...
15/11/2018 [13:40]:
Təbii qazın həcmi artırılıb
15/11/2018 [13:39]:
“Dövlətqaçqınkom”un sədr müavini işdən ÇIXARILDI ...
15/11/2018 [13:36]:
Əli Həsənovla bağlı ŞOK MƏLUMAT - 2 milyard manat mənimsəyib
15/11/2018 [13:30]:
Azərbaycan Türkiyədən milyonluq silahlar aldı - Dünyada 10-cudur...
15/11/2018 [13:26]:
Universitetdə atışma olub
15/11/2018 [13:16]:
Qocalar evinə yerləşdirilən bu qadın nazirin xalası qızıdır -FOTO
15/11/2018 [13:15]:
Nazir istefa verdi
15/11/2018 [13:14]:
Milli Məclisdə növbəti ilin dövlət büdcəsi ilə bağlı müzakirələr başa çatıb
Bütün arxiv bir sırada
20/10/2018 [11:42] - Siyasət - ( 1667 dəfə baxılıb)

Xomeyni getdi, İran kimə qalacaq?



İran mətbuatında yayılan xəbərə görə, İslam İnqilabının lideri Ayətullah Ruhullah Xomeyninin nəvəsi Əli Xomneyi Qumdakı mədrəsəni tərk edərək İraqın Nəcəf şəhərinə köçüb. Bu adi bir köç kimi görünsə də heç də sıradan bir hadisə deyil. Əvvəla ona görə ki, Əli Xomeyi 1995-ci ildə vəfat etmiş və inqlab lideri atasının "sağ əli" olaraq bilinən Seyid Əhməd Xomeynin oğludur. Seyid Əhmədin ən tanınmış oğlu heç də Əli deyil, digər qardaşı Həsən Xomneyidir. Həsən həm də mükəməll dini təhsil alıb və ictimai hadisələrdə yaxından işdirak edib. O hazırda babasının ziyarətgahına rəhbərlik edir.Ancaq onun islahatçı qanad, xüsusilə də bu hərakatın ən təhlükəli nümayəndəsi sayılan keçmiş prezident Məhəmməd Xatəminin siyasi baxışlarını paylaşması gələcək siyasi karyerasının üzərindən qalın bir xətt çəkdi.

İranda hazırda ali dini mərtəbə içində Əli Xomeynin nüfuzu parlayırdı. Ancaq Əli ilə bağlı da ölkə rəhbərliyinin problemi az deyil. Əli hər nə qədər qardaşından fərqli olaraq mühafizəkar düşərgəyə yaxın olsa da, şiəliyin Nəcəf qolu ilə sıx əlaqədədir. Belə ki, Əli Xomeyni İraqın Nəcəf şəhərində məskunlaşmış məşhur şiə alimi Ayətullahül-üzma Seyid Əli Sistanin yaxın tərəfdarı kimi tanınır. Hətta Sistani ilə yaxın qohumluq əlaqəsi var. Belə ki, nəvə Xomeyni özünə həyat yoldaşı olaraq Sistanin kürəkəni Cavad Şəhristanin qızını, yəni Sistanin nəvəsini seçib.

Xomeyninin İrandan İraqa köçməsi İslam Respublikası rəhbərliyində həyəcan yaratmaya bilməz. Bunun da bir neçə səbəbi var:

1.Çünki bu bir simvolik önəm daşıyır. Vaxtilə Əlinin babası şah rejimindən narazığı qaldığı zaman Nəcəfə köçmüş və onlara qarşı burdan mübarizə aparmışdı. İndi birdən nəvə Xomeynidə eyni yolla gedə bilərmi?

2.Aydın məsələdir ki,  İran rəhbərliyindən fərqli olaraq Nəcəf mədrəsəsinin başında duran Sistani dünyəvi dövlətin tərəfdarıdır və dinin siyasətə müdaxiləsinə tərafdar deyil. Məhz onun 2003-cü ildə bitərəf qalması səbəbi ilə İraq yenidən qurularkən burada dini deyil, dünyəvi dövlət quruldu. ABŞ da burada İrana qarşı olan yeni bir İslam Respublikasının yaranmasında maraqlı idi. Ancaq Sistani lazimi dəstəyi vermədi və ABŞ-ın planı pozuldu. Onun bu hərəkəti isə İranda qorxu yaratdı. Çünki böyük nüfuza malik olan Sistanin dünyəvi dövlət fikri İrandada yayıla bilərdi. Əli Xomneyi isə Sistanin yanına köçməklə əslində onun siyasi görüşünü bəyəndiyini ortaya qoydu. Xomeyninin Sistaninin ideyalarından bəhrələnib İranda rejim əleyhinə təhdid oluşdurmayacağına kim qənaət verir?

3.Vaxtilə Ayətullah Ruhullah Xomeyni "Vilayəti-fəqih" üsul idarəsinə aid əsərlərini məhz Nəcəfdə sürgündə olarkən yazıb. Bu həmin əsərdir ki,İslam İnqlabının təməl qanunlarını təşkil edir və Xomeyni məhz bu əsərlərdəki fikirləri rəhbər tutaraq inqlaba başlaya bilib. Son zamanlar isə islahatçılar məhz "Vilayeti-fəqih" ilə ali din liderin səlahiyyətlərini azaltmağa çalışırdılar.Nəcəf mədrəsəsinin yetirmələri İranda demək olar ki, bu qanunların müdafiəçisi kimi tanınırlar və buna görədə bu əsər hazırda Ayətullah Əli Xamneyinin hakimiyyətinə maneçilik törədir.

Görünən budur ki, Xomeyni ailəsinin, bilavasitə də bu ailədən hazırda ali dini liderliyə əsas namizəd sayılan Əli Xomeynin Xamneyi ilə münasibətləri gərgindir. Bu isə ölkədə yeni ali dini lider kim olacaq sualını meydana gətirir. Hazırda bu posda ən şanslı namizdələr aşağdakılardır:

1.Ölkənin hazırki prezidenti Həsən Ruhani-İslahatçıların hazırda bu vəzifədə görmək istədiyi əsas şəxsdir. Ruhani prezidentlikdən ali liderliyə keçid edə bilər. Təbii ki, əgər lazımi dəstək olsa. Xatıraldım ki,vaxtilə Əli Xamneyi də ali liderliyə prezidentlikdən keçmişdi.

2.İbrahim Rəisi-Qum şəhərindəki məşhur "İmam Rza türbəsi"nin rəhbəridir. Sonuncu prezident seçkilərindədə namizəd olmuş, Ruhanin ardınca ikinci yerə çıxmışdı. Qum mədrəsəsinin böyük bir hissəsi Rəisi ilə yaxındır. Nəzərə alaq ki, Qum mədrəsəsi İranda çox gülcü bir icmadır və burdan dəstək almadan heç kim ali dini lider taxtına otura bilməz.

3.Ali Məhkəmənin sədri Sadiq Laricani-İran parlamentinin sədri Əli Laricanin qardaşıdır. Bürokratik sistemin üzərində cəmləşdiyi şəxsdir. Bir müddət əvvəl prezident Həsən Ruhani ilə arasında mübahisədə yaranmışdı. Qardaşı Əli Laricanin simasında siyasi çevrədəndə dəsdək görə bilər.

4Ayətullah Şahrudi-Məsləhət Şurasının sədridir. İranda bir çoxları belə hesab edir ki, Əli Xamneyinin özündən sora yerində görmək isdədiyi şəxs məhz Şahrudidir. Şahrudi İranda ali dini liderin "sağ qolu" olaraq bilinir. Ayrıca məşhur general Qasım Süleymaniyə ilə də yaxın münasibətləri var. Şahrudi Nəcəf şəhərində doğulub və İraq şiələri arasındada nüfuzu güclüdür. Məlumata görə hətta Nəcəf mədrəsəsinin bir çox üzvü tərəfindəndə dəstəklənir. Ancaq bir müddət əvvəl onun Almaniyada xəstəxanaların birində xərçəngdən müalicə aldığı barədə xəbərlərin yayılması onun ali liderlik üçün şanslarını azaltdı.

5.Ayətullah Seyid Məhəmməd Mehdi Mir Baqiri-İslam Elmləri Akademiyasının rəhbəridir. Yaxın vaxtlarda Tehranın imam-cüməsi təyin ediləcəyi gözlənilir. Onun diqqət çəkən özəlliyi isə Rusiya ilə çox yaxın olmasıdır. Xüsusilə də Putin hakimiyyətinin ideoloqu sayılan Aleksandr Duginlə yaxın münasibətləri var. Hətta 2015-ci ildə Dugin İrana səfər edərkən Mir Bagiriyədə baş çəkmişdi. Onun mühafizəkar qanadın liderlərindən olan Mahmud Əhmədinejdat və İbrahim Rəisi ilə yaxın dosluq əlaqəsidə var. Mir Bagiri Əhmədinejdat prezident olarkən dini elita içərisində onun əsas müdafiəçilərindən biri sayılırdı. Yeni ali dini liderin kim olacağı qeyri-müəyyənliyini saxlasada bu vəzifə üçün yuxardakı şəxslər ən güclü ehtimallardır. Xomeyni ailəsi isə artıq İran siyasi həyatından silinmək üzrədir.

 

Zeynal Əmrəliyev

Qərbi Kaspi Universitetinin Tətbiqi Politologiya Mərkəzinin eksperti


Bədənini parçalayıb göydələndən aşağı salladılar –DƏHŞƏT...+ VİDEO
Günəş sistemində yeni bir planet tapıldı - MARAQLI
Hər kəs onu görmək üçün sıraya girir - MARAQLI
Cavid Qurbanov Avstriyanı Azərbaycan üzərindən keçən nəqliyyat dəhlizi layihələrinə qoşulmağa dəvət etdi
Sevgilisi üçün 2 uşağını qaynar suya atdı - DƏHŞƏT...
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Maraqlı
O kiminsə üstünə atılsa adamı xəstəxanaya yox, birbaşa morqa göndərirlər + FOTOLAR
Maraqlı
Diktatorun ölümünə səbəb olduğu yəhudi qızla fotosu rekord qiymətə satıldı - FOTO
Maraqlı
“Açıq-saçıq geyimli qadınlar kişilərin proqramını dəyişir...” - Söhrab Tahir
Gündəm
“Onları məhkəməyə vermək lazımdır”
Cəmiyyət
Abel Məhərrəmovun rektorluq "kitabını bağlayan" SENSASİON SƏBƏB...
Həftənin ən çox oxunanları
"KİA Motors" Azərbaycanda 1 milyon kilometr maşın sürən şəxsi ŞOKA SALDI...
Ayaz Mütəllibovdan şok açıqlamalar -"Danışmışdım, Qarabağ qaytarılacaqdı..."
"Bəlkə içimizdəki ermənilərdənsən ki, şəhid anasını təhqir etməyə özünü borclu bilirsən"
Xatirənin geyimi başına bəla oldu - FOTOLAR
“Bu reklama çəkilməklə bir ailə başçısını üç il yarım həbsdən azad etdirdim...” - VİDEO
Sehrli ingilis barmağı: Dumanlı Albiondan bir qudaya stop, digərinə yaşıl ışıq? + FOTOLAR
Bu cavan erməni aqronom Azərbaycan torpağında 115 min nar tingi əkdi...
“Ələkrəm Hümbətov Azərbaycan bayrağını parçalayıb yerə atdı və...”
"Başa düşə bilmirəm ki, hansı məntiqlə qadınları 65 yaşda pensiyaya çıxarırıq?"
Azərbaycanın talanan sərvətlərinin izi ilə daha bir ünvan: Ax, London, London...
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə