Xəbər lenti
22/01/2019 [22:33]:
Avropanın daha bir "dəmir ledi"si prezidentlik iddiasında...
22/01/2019 [22:18]:
“O sessiyaya görə Bəxtiyar Vahabzadəni  respublika başçıları sırasına yazmaq olar...”
22/01/2019 [22:18]:
Prezident sarayının yaxınlığındakı bank qarət olundu
22/01/2019 [22:17]:
Bizə bu soyadı Abbasqulu ağa sevdirdi: Vaqif Şadlinskinin 79 yaşına...
22/01/2019 [21:55]:
Məşhurlar bu xəstəliklərdən əziyyət çəkir -MARAQLI...
22/01/2019 [21:36]:
Yaqland təxribatçını susdurdu - “Azərbaycanla bağlı məsələləri qəsdən siyasiləşdirməyin”
22/01/2019 [21:28]:
"İlham Əliyev Mehmandan öz məqsədləri üçün yararlanmaq istəyənlərin arzusunu gözündə qoydu”
22/01/2019 [21:16]:
Köçəryan “1 Mart işi”nə yüz min dollar ödədi
22/01/2019 [20:52]:
"Arxamca danışıb, pulumu oğurlayıb..." - Natavan
22/01/2019 [20:35]:
Lətifə nikahdankənar eşq istəyir: “Mənə qadın olduğumu hiss etdirsin, nazımı çəksin...”
22/01/2019 [20:25]:
Mərci uduzdu: Çimərlik paltarında çıxdığı dağdan yıxıldı, donvurmadan tələf oldu...
22/01/2019 [20:24]:
"Sevinirik ki, OPEK+ görüşü neftin vətənində keçiriləcək" -İlham Əliyev
22/01/2019 [20:14]:
İlham Əliyevin Paşinyanla növbəti görüşü olacaq
22/01/2019 [20:11]:
Sabah Bakının bir hissəsi qazsız qalacaq
22/01/2019 [20:10]:
Bir gecənin sirri: Şəhid türk əsgərinə qoyulmuş abidə necə dəyişdirildi?
22/01/2019 [20:07]:
ATƏT PA-nın prezidenti: "Mehman Hüseynovla bağlı qərarı alqışlayırıq"
22/01/2019 [20:03]:
Ramil Usubov əməliyyat müşavirəsi keçirdi – 241 cinayətkar qrup ifşa edildi
22/01/2019 [20:02]:
Alimlərdən "ağappaq" məsləhət: Kefir içmək ömrü uzadır...
22/01/2019 [19:55]:
DTX məlumat yaydı: Mədət Quliyevin sosial şəbəkələrdə heç bir səhifəsi, profili mövcud deyil!
22/01/2019 [19:33]:
Prezident azərbaycanlı biznesmenlə görüşdü
22/01/2019 [19:29]:
“Bakcell”dən 6 bölgənin sakinlərinə 5 GB pulsuz internet!
22/01/2019 [19:26]:
Tacikistanda neft emalı zavodunda partlayış - Ölü və yaralılar var
22/01/2019 [19:19]:
UNEC pedaqoji heyətin potensialının artırılması üzərində daim çalışır - FOTOLAR
22/01/2019 [19:02]:
Ulduz futbolçunun mindiyi təyyarə yoxa çıxdı - FOTO
22/01/2019 [18:56]:
Mehman Hüseynov Əli Abdalovla barışdı -VİDEO
22/01/2019 [18:52]:
Zakir Həsənov yeni istifadəyə verilən obyektlərlə tanış oldu -FOTOLAR
22/01/2019 [18:43]:
Əli Mirəliyevin pişiklə bağlı dediklərinə aydınlıq gətirildi - VİDEO
22/01/2019 [18:22]:
"Koroğlu" dayanacağının istifadəyə veriləcəyi TARİX AÇIQLANDI
22/01/2019 [17:57]:
Azərbaycanın canlı tarixi olan Qarabağ atı niyə öldü? - SƏBƏB
22/01/2019 [17:56]:
30 mindən çox müəllim tətil keçirir - Los Ancelesdə
22/01/2019 [17:54]:
UNEC-in beynəlxalq reytinqinin yaxşılaşdırılması məqsədilə tədbirlər planı icra olunur
22/01/2019 [17:46]:
ADNSU-nun rektoru İsraildə bir sıra işgüzar görüşlərdə iştirak edib
22/01/2019 [17:45]:
İtlərin piyada keçidindən istifadə etdiyi görüntülər yayıldı - MARAQLI...+VİDEO
22/01/2019 [17:40]:
Aİİ-də “Nəsimi İli” ilə bağlı bir sıra tədbirlərin keçirilməsi planlaşdırılır
22/01/2019 [17:35]:
“Şahdağ”a dəmir yolunun çəkilməsi planlaşdırılır
22/01/2019 [17:31]:
Rövşən Rzayev şikayətləri dinlədi, həlli üçün tapşırıq verdi
22/01/2019 [17:31]:
Seksoloq: "Cütlüklərə həftədə 3-4 dəfə cinsi əlaqəni tövsiyə edirik" - FOTO
22/01/2019 [17:25]:
Bakıda qumarxana aşkarlandı - FOTOLAR
22/01/2019 [17:25]:
Azərbaycanın Livandakı səfiri: “Nəsiminin məzarı qohumlarının nəzarəti altındadır” - MÜSAHİBƏ
22/01/2019 [17:25]:
Ananın məsuliyyətsizliyi az qala bir uşağın həyatını məhv edəcəkdi - DƏHŞƏT...+VİDEO
22/01/2019 [17:21]:
Bakıdakı bəzi küçələrdə parklanmalara icazə veriləcək - RƏSMİ
22/01/2019 [17:19]:
Əlimizdən alınan uşaqlığımız...
22/01/2019 [17:18]:
Manatın məzənnəsi dəyişdi?
22/01/2019 [17:04]:
Lapşin Azərbaycanla bağlı yeni böhtan kampaniyasına hazırlaşır: DİQQƏT!
22/01/2019 [17:02]:
Rusiyada silahlı şəxs sərnişin təyyarəsini qaçırmaq istədi - FOTO
22/01/2019 [16:54]:
Fransa vətəndaşı Azərbaycanın işğal altındakı torpaqlarında medal aldı- FOTOLAR
22/01/2019 [16:54]:
Rusiya XİN Putinlə Trampın görüşü haqda: Vaşinqton bəhanələr axtarır...
22/01/2019 [16:35]:
"Arxamca danışıb, pulumu oğurlayıb..." - Natavan
22/01/2019 [16:22]:
Ermənistandan Azərbaycanla bağlı xain plan: Düşmən əsl niyyətini etiraf etdi
22/01/2019 [16:20]:
Milli Məclisin Hesablayıcı komissiyası yenidən formalaşdırılır
22/01/2019 [16:10]:
19 yanvar mitinqinin təşkilatçılarına RƏSMİ XƏBƏRDARLIQ: əgər gələcəkdə...
22/01/2019 [15:56]:
Yer üzündəki bütün ölkələri gəzən ilk və tək insan- MARAQLI
22/01/2019 [16:01]:
Vəkillər "Elektron məhkəmə" informasiya sistemi ilə bağlı təlimlərə cəlb olunurlar
22/01/2019 [15:52]:
Erkan Özoral: "Türkiyə hər bir sahədə Azərbaycanın səmimi və güclü dəstəyini hiss edir"
22/01/2019 [15:51]:
“Bizim filmlər xaricilərin çəkdiklərindən 100, 200 dəfə zəifdir, çünki...” – Əsəd Cahangirdən kinoya diaqnoz
22/01/2019 [15:43]:
Nigar Camal açıq-saçıq libası ilə yenə diqqət çəkdi -FOTO
22/01/2019 [15:26]:
Avropa Parlamentinin Azərbaycan üzrə məruzəçisi Mehman Hüseynovla bağlı bəyanat yaydı
22/01/2019 [15:24]:
“Google” 50 milyon avro cərimələndi
22/01/2019 [15:16]:
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin və Gürcüstanın Baş naziri Mamuka Baxtadzenin görüşü olub
22/01/2019 [15:01]:
İlham Əliyev “SAP SE” şirkətinin baş icraçı direktoru ilə görüşdü
22/01/2019 [15:00]:
“Azərsu” sayğaclarla bağlı elektron xidməti istifadəyə verdi
22/01/2019 [14:53]:
Azərbaycan Gürcüstandan avtomobil idxalını 3 dəfəyə yaxın artırıb
22/01/2019 [14:50]:
"Nə olsun ki villamız, “novostroyka”da evlərimiz yoxdur" - Keçmiş rabitə naziri...
22/01/2019 [14:50]:
Həyatda qalmağı bacaran yeddizlərin həyat hekayəsi- FOTOLAR
22/01/2019 [14:49]:
Azərbaycanlını evində girov saxlayan erməni general yenidən həbs olundu
22/01/2019 [14:47]:
Azərbaycanda ov edən ərəblər cərimələndi
22/01/2019 [14:43]:
Qalmaqallı şair deputat olmaq istəyir
22/01/2019 [14:27]:
III Avropa Oyunlarını keçirmək Azərbaycana təklif olundu
22/01/2019 [14:26]:
Emin Ağalarov ABŞ-a niyə getmədi? – Pərəstişkarlarına isə "özümə nifrət edirəm" mesajını ünvanladı
22/01/2019 [14:20]:
Koreyanın səfiri ADU-da oldu -FOTOLAR
22/01/2019 [14:14]:
"Çoxu səndən, məndən yaxşı yaşayır" - Dilənçilikdə YENİ METOD - VİDEO
22/01/2019 [14:11]:
Naxçıvanda zabitlərin komandir hazırlığı ilə bağlı toplantı keçirildi
22/01/2019 [14:10]:
Putinin reytinqi niyə azalır? –Rusiyada "camaat prezidentdən bezib" qənaəti güclənir
22/01/2019 [14:08]:
Erməni analtik Trampın Paşinyanı necə doladığından yazır: “Olduqca təhlükəli ismarıcdır...”
22/01/2019 [14:03]:
Keçmiş nazirin sensasiyalı ölümü: Qətl, yoxsa intihar?
22/01/2019 [13:57]:
Paşinyan yenə Moskvaya səfər edəcək
22/01/2019 [13:55]:
Sabah yağış, güclü külək gözlənilir - XƏBƏRDARLIQ
22/01/2019 [13:48]:
ABŞ-da yaşayan "Azərbaycan Respublikasının Əməkdar Artisti"... - FOTOLAR
22/01/2019 [13:46]:
Şamaxıda tələbə dəm qazından boğuldu
22/01/2019 [13:44]:
İki övladını boğub, yandıran ananın VİDEOSU - Əri azərbaycanlıdır
Bütün arxiv bir sırada
22/10/2018 [13:05] - Siyasət - ( 2025 dəfə baxılıb)

ABŞ Reyqan-Qorbaçov razılaşmasından çıxacaqmı? - Politoloqdan II "Soyuq müharibə" şərhi...



Tramp ABŞ-ın Kiçik və orta mənzilli raketlərin ləğvinə dair Müqavilədən çıxacağını açıqlayıb.

Ağ Evdən isə bildiriblər ki, ABŞ Strateji hücum silahlarının ixtisarına dair Müqavilənin (SNV-3) uzadılmasına da isti baxmır.

Birinci müqavilə 1987-ci ildə Qorbaçov və Reyqan arasında imzalanıb və müddətsizdir. İkinci müqaviləni isə 2010-ci ildə Obama ilə Medvedev 10 illik müddətə imzalayıblar və 2011-ci ildən qüvvəyə minib. Hər iki sənəd strateji stabilliyi təmin etməyə yönəlib və bunların qüvvəsini itirməsi o deməkdir ki, nüvə tərksilahı, silahlanmaya nəzarət dönəmi bitir və "soyuq müharibə" şərtləri geri gəlir.

1970-ci illərin ortalarında ABŞ və SSRİ-də yaradılan kiçik (500-1000 km) və orta (1000-5500 km) mənzilli raketlərin əsas hekayəsi ondan ibarət idi ki, bu tip yüksək dəqiqliyə malik, nüvə başlıqlı qanadlı və ballistik raketlərin çox qısa uçuş vaxtının hesabına (8-10 dəqiqə) tərəflərdən biri digərinə ildırım sürətli zərbə endirərək onu cavab imkanından məhrum edə bilərdi. Məsələn, SSRİ "Pioner" raketləri ilə NATO-nun və ABŞ-ın Avropadakı bütün hərbi infrastrukturunu, raket qurğularını, komanda məntəqələrini, idarəetmə mərkəzlərini, limanları hədəf almışdı. ABŞ-ın Avropadakı "Pershing 2" raketləri isə SSRİ-nin hərbi infrastrukturu, raket qurğuları ilə bərabər, həm də Kremli və ölkənin siyasi-hərbi rəhbərliyinin oturduğu digər bina və obyektləri nişangaha götürmüşdü. Yəni bu cür raketlər imkan verirdi ki, strateji nüvə ehtiyatını işə salmadan və qarşı tərəf cavab zərbələri üçün öz mexanizmini hərəkətə keçirməyə macal tapmadan onu raketlərin hədəfə çox tez çatması hesabına, məhdud nüvə müharibəsi ilə birinci sıradan çıxarasan. Məsələn, "Pershing"lər 6, uzağı 8 dəqiqəyə Moskvaya yetişəcəkdi. Bu cür imkan rusca "Взаимное гарантированное уничтожение" (ingiliscə: "Mutually Assured Destruction") deyilən nüvə paritetini pozmuş və müharibə riskini artırmışdı. Ona görə də tərəflər bu riski ortadan qaldırmaq üçün bir müddət sonra, Brejnevin dövründə danışıqlara başladılar. Andropovun vaxtında gərginlik artdı, Qorbaçovun dövründə isə müqaviləni imzalamaq mümkün oldu. Qarşılıqlı öhdəlik götürdülər ki, quruda yerləşdirilən bu cür raketləri ləğv etsinlər, onların istehsalına, sınaqlarına, döyüş məqsədli yerləşdirilməsinə son qoysunlar...

Son illər tərəflər bir-birini müqavilə şərtlərini pozmaqda ittiham edir. Rusiya ABŞ-ın Avropada qurmaqda olduğu raket hücumundan müdafiə sisteminin ("Aegis Ashore") asanlıqla hücum məqsədilə istifadə oluna və orta mənzilli "Tomahawk" qanadlı raketləri buraxa biləcəyini bildirir. ABŞ isə Rusiyanın gizli saxlamağa çalışdığı "Novator 9M729" tipli qanadlı raketlərinin müqaviləyə zidd olduğu fikrindədir.

Lakin ABŞ-ın əsas narahatlığı Rusiyadan çox, Çindən qaynaqlanır. Çin bu müqavilədən kənarda olduğu üçün rahatlıqla kiçik və orta mənzilli raketlərini inkişaf etdirir. Bu isə Cənubi Çin dənizi regionunda, ümumən Sakit okeanda ABŞ maraqları üçün təhlükədir.

Əgər ABŞ qeyd olunan müqavilələrdən çıxarsa, nə baş verəcək?

- Bu, ən əvvəl Reyqan dönəmində olduğu kimi, silahlanma yarışının başlanmasına səbəb olacaq. ABŞ hərbi-sənaye kompleksi dövlətdən on, bəlkə də yüz milyardlarla dollarlıq sifarişlər alacaq, nəticədə əlavə iş yerləri açılacaq, mühəndis və fəhlələrin maaşları artacaq. Yəni Trampın istədiyi olacaq. Rusiyanın isə imkanları məhdud oldığı üçün onun iqtisadiyyatı əlavə stres yaşayacaq;

- Almaniya ərazisi başda olmaqla, Avropadakı bütün NATO infrastrukturu Rusiya raketlərinin hədəfində olacağı üçün NATO paritet yaratmaq məqsədilə ABŞ-ın kiçik və orta mənzilli raketlərinin yenidən Avropada yerləşdirilməsinə qərar verəcək. Nəticədə Avropanın ABŞ-dan asılılığı yenə güclənəcək;

- Sakit okean zonasında ABŞ-ın hərbi dominantlığının pozulması dayandırılacaq, Pentaqon Çin üzərində əlavə basqı qurmağa çalışacaq, Cənubi Çin dənizi akvatoriyasında gərginlik artacaq.

Bütün bunlar ABŞ-ın 2017-ci ilin dekabrında elan olunan yeni milli təhlükəsizlik strategiyasına uyğundur.

Şahin Cəfərli, politoloq

İtlərin piyada keçidindən istifadə etdiyi görüntülər yayıldı - MARAQLI...+VİDEO
Rusiyada silahlı şəxs sərnişin təyyarəsini qaçırmaq istədi - FOTO
Putinin reytinqi niyə azalır? –Rusiyada "camaat prezidentdən bezib" qənaəti güclənir
Əli Həsənovun başı dərddə: “Qaçqınkom”dakı ciddi pozuntular prokurorluğa göndərildi...
"Kriminal aləmdən bəhs edən kitabların nəşri sahəsində nəzarətsizlik var...” - EKSPERT
"AQRO" İnvest & İstehsalat
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Kriminal
Ulduz futbolçunun mindiyi təyyarə yoxa çıxdı - FOTO
Dünya
Ananın məsuliyyətsizliyi az qala bir uşağın həyatını məhv edəcəkdi - DƏHŞƏT...+VİDEO
Maraqlı
Yer üzündəki bütün ölkələri gəzən ilk və tək insan- MARAQLI
Cəmiyyət
Kinostudiya bu il hansı filmləri çəkəcək?- Direktordan cavab...
Dünya
Geni dəyişdirilmiş uşaqlar doğulacaq - Qiyamət günü uzaqda deyil...
Həftənin ən çox oxunanları
Bakıda gözlənilən tornado Elman Rüstəmovla Əhməd Əhmədzadəni Londondan vurdu - FOTOLAR
Bakıda dəhşətli qəza: "Mazda" 2 ayın gəlinini vurub öldürdü - FOTOLAR 18+
Bu ölkədən idxal olunan 7 ərzağı başınıza silah dirəsələr də YEMƏK OLMAZ!!!
“Sabah ölkədə elə proseslər baş verə bilər ki, eşidəndə adamın tükləri biz-biz olar...”
Xalqı hansı sülhə hazırlayırlar? - Təhlükə başımızın üstündədir, yoxsa...?
Bu məşhurlar qrafiklə sekslə məşğul olur - Cədvəl intimi müntəzəmləşdirirmiş...
Soydaşlarımız Moskvada "Vı, pustoy narod" sözlərinə etiraza toplaşır - SON XƏBƏR... + VİDEO
"Nənəm erməniyə ərə gedə bilməzdi..." - Həcərin nəticəsi
Şəhər meri 30 il kirayədə yaşayan süpürgəçiyə ev verdi-İbrətamiz- FOTOLAR  
20 ilin deputatının milyonluq villası bank borcuna görə əldən getdi - Belə də olur...
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə