Xəbər lenti
14/11/2018 [23:02]:
Gürcüstanda prezident seçkilərinin ikinci turunun tarixi elan olunub
14/11/2018 [23:00]:
Məruzədən təsirlənən yüzlərlə adam müsəlman oldu - MARAQLI
14/11/2018 [23:00]:
3 ölkə Türkiyəyə qarşı birləşdi - Sensasiyalı plan
14/11/2018 [22:43]:
Pul üçün rinqə çıxan 13 yaşlı uşaq qorxunc şəkildə can verdi - DƏHŞƏT...
14/11/2018 [22:34]:
"Minlərlə QHT gözləyir ki, 2019-cu ilin dövlət büdcəsinə ayrılan vəsait artırılacaq"
14/11/2018 [22:30]:
Ölkəni qarışdıran qadın danışdı: "Prezidentə alt paltarımı göstərdim”
14/11/2018 [22:14]:
"Stalin deyirdi ki, hər şeyi kadrlar həll edir, indi isə hər şeyi islahatlar həll edir"
14/11/2018 [22:09]:
Başı çilçırağa toxunan dövlət başçısı böyük şok yaşadı - VİDEO
14/11/2018 [22:04]:
Ermənistanda sərxoş rus hərbçiləri arasında dava düşdü - Arada erməni də döyüldü...
14/11/2018 [21:59]:
Libermanın istefası və Qarabağ: Bir nazirin istefası ilə bağlı düşüncələr...
14/11/2018 [21:48]:
Qubada avtoxuliqanlar tutulub - FOTO
14/11/2018 [21:45]:
Mingəçevirdə yelləncəkdə boğazına kəndir dolanan uşaq ölüb - YENİLƏNİB
14/11/2018 [21:20]:
Saakaşvili Gürcüstan vətəndaşlarına müraciət etdi
14/11/2018 [21:17]:
"180 manatlıq yaşayış minimumu ilə bir ay yaşamaq mümkün deyil..." - TƏKLİF
14/11/2018 [21:07]:
“Rusiya Ermənistan siyasətində mərkəzi amil olaraq qalacaq” - Metyu Brayza
14/11/2018 [21:07]:
Separatçı erməni lider həmsədr ölkənin paytaxtına yola düşdü... - TAM SƏRBƏST...
14/11/2018 [20:53]:
Ordumuzun hərb oyunları davam edir – VİDEO
14/11/2018 [20:51]:
Yaşayış minimumu və ehtiyac meyarının yuxarı həddi müəyyənləşdi
14/11/2018 [20:50]:
Deputatdan 24 min şəhidə veriləsi 264 milyon manatın mənbəyi haqda ŞOK TƏKLİF...
14/11/2018 [20:35]:
Enerji sektorunda ard-arda yeni qəzalar, səbəb nədir? – Ekspert sistemin yenidən çökəcəyi ehtimalının qüvvətli olduğunu iddia edir
14/11/2018 [20:31]:
Bələdiyyələrə yeni səlahiyyət verildi – Prezident daha bir dəyişikliyi təsdiqlədi
14/11/2018 [20:25]:
Prezident Xələf Xələfovla bağlı sərəncam imzaladı
14/11/2018 [20:11]:
13 yaşlı qonşusunu zorlayan kişi məhkəmə zalında həbs edildi
14/11/2018 [19:55]:
Azərbaycanda yeni cərimələr təsdiqləndi - MƏBLƏĞLƏR
14/11/2018 [19:52]:
İlham Əliyevdən dövlət himni ilə bağlı qərar...
14/11/2018 [19:47]:
Ermənistan “Azərbaycan maraqlarının lobbiçisi”nin istefasını “bayram edir”...
14/11/2018 [19:15]:
Fransada Azərbaycanın Dostları Assosiasiyasının üzvləri Dövlət Komitəsində olub
14/11/2018 [19:05]:
Mətbuat Şurası və Mərkəzi Elmi Kitabxana arasında əməkdaşlıq haqqında Memorandum imzalanıb
14/11/2018 [19:01]:
Aİİ-də “İslam ənənəsində mötədillik” mövzusunda seminar keçirilib
14/11/2018 [18:59]:
Qarabağda şəhid edilən Axısqa türkləri - ŞOK SİYAHI
14/11/2018 [18:38]:
UNEC-də “Azərbaycanın iqtisadi inkişaf strategiyası" mövzusunda Respublika elmi konfransı keçirildi
14/11/2018 [18:36]:
Qənirə Paşayeva MM-də büdcə müzakirələri zamanı əlillərlə bağlı bir sıra vacib təkliflərlə çıxış edib
14/11/2018 [18:29]:
Bakcell şirkətinin baş direktoru Londonda rəqəmsal transformasiya haqqında danışıb
14/11/2018 [18:26]:
Neft-mexanika fakültəsinin professor-müəllim heyəti BOS Şelf MMC-də olub
14/11/2018 [18:20]:
Azərbaycanın dostu istefa verdi
14/11/2018 [18:08]:
Dünyanın ən iri çəhrayı brilliantı neçəyə satıldı? - FOTO
14/11/2018 [18:04]:
Binəqədidə yol polisi şagirdləri maarifləndirib hədiyyələr verdi – VİDEO
14/11/2018 [17:47]:
“Uşaq pullarının bərpasına ehtiyac var”
14/11/2018 [17:12]:
4 uşağın yandığı dəhşətli hadisədən danışdı: “Uşaqların səsi gəlirdi...” VİDEO
14/11/2018 [16:59]:
“Məlum yenilik heç də dövlət təhsil müəssisələrinin pullu olması anlamına gəlmir”
14/11/2018 [16:52]:
“Efirlərdə skandal yaratmağıma görə televiziyalar ayda iki min manat təklif edir...” - Tanınmış astroloq...
14/11/2018 [16:46]:
Fəzail Ağamalı: “Keçmiş nazirlərin mülkləri satılsın, pulları şəhid ailələrinə verilsin”
14/11/2018 [16:40]:
Pensiya yaşına yenidən baxılsın! - Milli Məclisdə hökumətə MÜRACİƏT EDİLDİ
14/11/2018 [16:36]:
Daha bir yanğın hadisəsi...
14/11/2018 [16:36]:
Elmira Axundova bu nazirliyin işçilərinin maaşlarının artırılmasını təklif etdi
14/11/2018 [16:22]:
İlham Əliyev: "Əgər KTMT-nın hər hansı bir problemi varsa, o da Ermənistandır"
14/11/2018 [16:19]:
Deputat nazirlərdən xahiş etdi: “Kömək göstərin”
14/11/2018 [16:13]:
Türkdilli ölkələrin xüsusi xidmət orqanları Bişkekdə toplandı
14/11/2018 [16:05]:
Azyaşlı qız uşaqlarına hücum edən şəxs hakim qarşısında
14/11/2018 [16:04]:
Bakı Ekspo Mərkəzində IX Azərbaycan beynəlxalq ətraf mühit sərgisi başladı
14/11/2018 [16:02]:
Səfər Mehdiyev Gömrük Akademiyasının 3 xanım məzununa iş verdi
14/11/2018 [15:55]:
Azay Quliyev Kiyevdəki beynəlxalq konfransda çıxış edəcək
14/11/2018 [15:43]:
Flora Kərimovadan protokol qaydalarını pozması ilə bağlı iradlara sərt münasibət
14/11/2018 [15:28]:
Ağalar Vəliyev: “Vergi islahatları özəl sektorda maliyyə intizamını möhkəmləndirəcək”
14/11/2018 [15:19]:
Bakıda Müstəqil Dövlətlər Birliyinin iştirakçısı olan ölkələrin kadr aparatları rəhbərlərinin iclası oldu...
14/11/2018 [15:19]:
Uşaqları gələcəyin uğurlu insanı edən xüsusi və sadə üsullar – Sınanmış metodlar
14/11/2018 [15:16]:
Sevda Yahyayeva imtina etdi...
14/11/2018 [15:11]:
İranda “Qızıl sultanı” edam edildi
14/11/2018 [15:11]:
Daxili Qoşunların hərbi qulluqçuları bayram günündə bayrağımızı yüksəltdilər...
14/11/2018 [15:09]:
Mirkamilin yalanı üzə çıxdı - Özgə uşağı özünükü kimi təqdim edib
14/11/2018 [15:06]:
Gəncədə Aşıq Şəmşirin 125 illik yubileyi böyük təntənə ilə qeyd olundu - FOTOLAR
14/11/2018 [15:01]:
Daşkəsəndəki dəhşətli yanğında ölən uşaqlar... - FOTOLAR
14/11/2018 [15:00]:
“Ömür boyu istəmişəm futbol oynayım, bəxtim gətirməyib” – Millət vəkilindən etiraf – VİDEO
14/11/2018 [14:50]:
“Hələ çap olunmayan o qədər şeirlərim var ki, bu gün onlarla məşğulam”
14/11/2018 [14:47]:
ADU-nun rektoru Perunun Azərbaycandakı ilk fövqəladə və səlahiyyətli səfiri ilə görüşdü...
14/11/2018 [14:46]:
Firudin Cəlilov səhhətindən şikayətləndi: “Bir az ağrılar var ki, mənə mane olur”
14/11/2018 [14:36]:
Deputat metrodan gileyləndi: "Gərək bir milyon insan boğulsun?!"
14/11/2018 [14:33]:
Siyavuş Novruzovdan əlil və veteranlarla bağlı mühüm çağırış
14/11/2018 [14:27]:
ADP-də beynəlxalq aləmdə baş verən ictimai-siyasi proseslər müzakirə olundu...
14/11/2018 [14:24]:
“Gənclərimizin bu cür addımları bizi sevindirir...” - Milli Qəhrəmanın qardaşı...
14/11/2018 [14:17]:
Azərbaycanda əmək pensiyaları ilə bağlı dövlətin öhdəlikləri bu ilin sonuna qədər dəqiqləşəcək
14/11/2018 [14:06]:
Azərbaycan məhsullarının ixracı genişlənir
14/11/2018 [14:06]:
Yaponiyanın naziri kompüterdə işləməyi bacarmır
14/11/2018 [14:04]:
Ermənistan Müdafiə Nazirliyinin polkovnikinin avtomobili atəşə tutuldu
14/11/2018 [14:00]:
"Gənc alimlər müdafiə edən kimi Akademiyadan uzaqlaşırlar”
14/11/2018 [13:57]:
“Milli Məclis də, XİN də bu istiqamətdə səylərini gücləndirməlidir”
14/11/2018 [13:52]:
Teleradio Şurası verilişlərin və aparıcıların “qara siyahı"sını hazırladı
14/11/2018 [13:46]:
Ölkədə doğumun sayı kəskin azalıb - Hadı Rəcəbli hökumətə müraciət etdi
14/11/2018 [13:42]:
Araz Ağalarovdan əhaliyə dollar məsləhəti
14/11/2018 [13:35]:
Lenini dəfn etmək istəyirlər - vəfatının 100-cü ilində
Bütün arxiv bir sırada
22/10/2018 [13:05] - Siyasət - ( 1960 dəfə baxılıb)

ABŞ Reyqan-Qorbaçov razılaşmasından çıxacaqmı? - Politoloqdan II "Soyuq müharibə" şərhi...



Tramp ABŞ-ın Kiçik və orta mənzilli raketlərin ləğvinə dair Müqavilədən çıxacağını açıqlayıb.

Ağ Evdən isə bildiriblər ki, ABŞ Strateji hücum silahlarının ixtisarına dair Müqavilənin (SNV-3) uzadılmasına da isti baxmır.

Birinci müqavilə 1987-ci ildə Qorbaçov və Reyqan arasında imzalanıb və müddətsizdir. İkinci müqaviləni isə 2010-ci ildə Obama ilə Medvedev 10 illik müddətə imzalayıblar və 2011-ci ildən qüvvəyə minib. Hər iki sənəd strateji stabilliyi təmin etməyə yönəlib və bunların qüvvəsini itirməsi o deməkdir ki, nüvə tərksilahı, silahlanmaya nəzarət dönəmi bitir və "soyuq müharibə" şərtləri geri gəlir.

1970-ci illərin ortalarında ABŞ və SSRİ-də yaradılan kiçik (500-1000 km) və orta (1000-5500 km) mənzilli raketlərin əsas hekayəsi ondan ibarət idi ki, bu tip yüksək dəqiqliyə malik, nüvə başlıqlı qanadlı və ballistik raketlərin çox qısa uçuş vaxtının hesabına (8-10 dəqiqə) tərəflərdən biri digərinə ildırım sürətli zərbə endirərək onu cavab imkanından məhrum edə bilərdi. Məsələn, SSRİ "Pioner" raketləri ilə NATO-nun və ABŞ-ın Avropadakı bütün hərbi infrastrukturunu, raket qurğularını, komanda məntəqələrini, idarəetmə mərkəzlərini, limanları hədəf almışdı. ABŞ-ın Avropadakı "Pershing 2" raketləri isə SSRİ-nin hərbi infrastrukturu, raket qurğuları ilə bərabər, həm də Kremli və ölkənin siyasi-hərbi rəhbərliyinin oturduğu digər bina və obyektləri nişangaha götürmüşdü. Yəni bu cür raketlər imkan verirdi ki, strateji nüvə ehtiyatını işə salmadan və qarşı tərəf cavab zərbələri üçün öz mexanizmini hərəkətə keçirməyə macal tapmadan onu raketlərin hədəfə çox tez çatması hesabına, məhdud nüvə müharibəsi ilə birinci sıradan çıxarasan. Məsələn, "Pershing"lər 6, uzağı 8 dəqiqəyə Moskvaya yetişəcəkdi. Bu cür imkan rusca "Взаимное гарантированное уничтожение" (ingiliscə: "Mutually Assured Destruction") deyilən nüvə paritetini pozmuş və müharibə riskini artırmışdı. Ona görə də tərəflər bu riski ortadan qaldırmaq üçün bir müddət sonra, Brejnevin dövründə danışıqlara başladılar. Andropovun vaxtında gərginlik artdı, Qorbaçovun dövründə isə müqaviləni imzalamaq mümkün oldu. Qarşılıqlı öhdəlik götürdülər ki, quruda yerləşdirilən bu cür raketləri ləğv etsinlər, onların istehsalına, sınaqlarına, döyüş məqsədli yerləşdirilməsinə son qoysunlar...

Son illər tərəflər bir-birini müqavilə şərtlərini pozmaqda ittiham edir. Rusiya ABŞ-ın Avropada qurmaqda olduğu raket hücumundan müdafiə sisteminin ("Aegis Ashore") asanlıqla hücum məqsədilə istifadə oluna və orta mənzilli "Tomahawk" qanadlı raketləri buraxa biləcəyini bildirir. ABŞ isə Rusiyanın gizli saxlamağa çalışdığı "Novator 9M729" tipli qanadlı raketlərinin müqaviləyə zidd olduğu fikrindədir.

Lakin ABŞ-ın əsas narahatlığı Rusiyadan çox, Çindən qaynaqlanır. Çin bu müqavilədən kənarda olduğu üçün rahatlıqla kiçik və orta mənzilli raketlərini inkişaf etdirir. Bu isə Cənubi Çin dənizi regionunda, ümumən Sakit okeanda ABŞ maraqları üçün təhlükədir.

Əgər ABŞ qeyd olunan müqavilələrdən çıxarsa, nə baş verəcək?

- Bu, ən əvvəl Reyqan dönəmində olduğu kimi, silahlanma yarışının başlanmasına səbəb olacaq. ABŞ hərbi-sənaye kompleksi dövlətdən on, bəlkə də yüz milyardlarla dollarlıq sifarişlər alacaq, nəticədə əlavə iş yerləri açılacaq, mühəndis və fəhlələrin maaşları artacaq. Yəni Trampın istədiyi olacaq. Rusiyanın isə imkanları məhdud oldığı üçün onun iqtisadiyyatı əlavə stres yaşayacaq;

- Almaniya ərazisi başda olmaqla, Avropadakı bütün NATO infrastrukturu Rusiya raketlərinin hədəfində olacağı üçün NATO paritet yaratmaq məqsədilə ABŞ-ın kiçik və orta mənzilli raketlərinin yenidən Avropada yerləşdirilməsinə qərar verəcək. Nəticədə Avropanın ABŞ-dan asılılığı yenə güclənəcək;

- Sakit okean zonasında ABŞ-ın hərbi dominantlığının pozulması dayandırılacaq, Pentaqon Çin üzərində əlavə basqı qurmağa çalışacaq, Cənubi Çin dənizi akvatoriyasında gərginlik artacaq.

Bütün bunlar ABŞ-ın 2017-ci ilin dekabrında elan olunan yeni milli təhlükəsizlik strategiyasına uyğundur.

Şahin Cəfərli, politoloq

Məruzədən təsirlənən yüzlərlə adam müsəlman oldu - MARAQLI
Pul üçün rinqə çıxan 13 yaşlı uşaq qorxunc şəkildə can verdi - DƏHŞƏT...
Ölkəni qarışdıran qadın danışdı: "Prezidentə alt paltarımı göstərdim”
“Ömür boyu istəmişəm futbol oynayım, bəxtim gətirməyib” – Millət vəkilindən etiraf – VİDEO
"Kölgə iqtisadiyyatını 10 faiz azaldıb, dövriyyəyə 8 milyarddan artıq vəsait cəlb edə bilsək..."
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Dünya
Dünyanın ən iri çəhrayı brilliantı neçəyə satıldı? - FOTO
Gündəm
“Məlum yenilik heç də dövlət təhsil müəssisələrinin pullu olması anlamına gəlmir”
Araşdırma
Uşaqları gələcəyin uğurlu insanı edən xüsusi və sadə üsullar – Sınanmış metodlar
Cəmiyyət
“Hələ çap olunmayan o qədər şeirlərim var ki, bu gün onlarla məşğulam”
Şou-biznes
“Bizdə aparıcılarımız müğənnidən neçə dəfə ərdə olmağını soruşur...”- Əli Mirəliyev
Həftənin ən çox oxunanları
"KİA Motors" Azərbaycanda 1 milyon kilometr maşın sürən şəxsi ŞOKA SALDI...
Ayaz Mütəllibovdan şok açıqlamalar -"Danışmışdım, Qarabağ qaytarılacaqdı..."
"Bəlkə içimizdəki ermənilərdənsən ki, şəhid anasını təhqir etməyə özünü borclu bilirsən"
Xatirənin geyimi başına bəla oldu - FOTOLAR
Sehrli ingilis barmağı: Dumanlı Albiondan bir qudaya stop, digərinə yaşıl ışıq? + FOTOLAR
Bu cavan erməni aqronom Azərbaycan torpağında 115 min nar tingi əkdi...
“Ələkrəm Hümbətov Azərbaycan bayrağını parçalayıb yerə atdı və...”
Azərbaycanın talanan sərvətlərinin izi ilə daha bir ünvan: Ax, London, London...
“Tamerlan Qarayev İsmət Qayıbovla möhkəm dost idi...” - 20 Noyabr: gerçəklik və fərziyyələr
Ermənistan artıq torpaqlarımızda istehsal edilmiş silahlarla silahlanmağa başladı? – FOTO
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə