Xəbər lenti
19/05/2019 [23:45]:
İlqar Rəhimov: "İlham Zəkiyevin güllə yarasının fəsadları özünü biruzə verir"
19/05/2019 [23:35]:
Güclü külək Gəncəni işıqsız qoydu
19/05/2019 [23:33]:
Türkiyədə yeraltı şəhər tapıldı
19/05/2019 [23:19]:
“Qalatasaray” 22-ci dəfə Türkiyə çempionu oldu
19/05/2019 [22:31]:
Hamilə qadını öldürdü, qarnını kəsib uşağı çıxartdı - DƏHŞƏT...
19/05/2019 [22:15]:
Ərdoğan: “Türkiyənin adı, bayrağı dəyişmiş olsa da, dövlət prinsipləri eyni qalıb”
19/05/2019 [22:10]:
DİM: I və IV qruplar üzrə keçirilmiş qəbul imtahanında 4 nəzarətçi qayda pozuntularına yol verib
19/05/2019 [22:09]:
Gürcüstan MSK: Seçkilərdə ən çox şikayət Marneuli və Zuqdididən daxil olub
19/05/2019 [22:07]:
İTV Avropa Yayımları Birliyindən Azərbaycan xəritəsi ilə bağlı buraxılan səhvə görə açıqlama tələb edi
19/05/2019 [22:04]:
Süd verən analara Ramazan xəbərdarlığı: Südün tərkinbində dəyişiklik yaradır...
19/05/2019 [22:02]:
Astarada dəhşətli qəza - 18 yaşlı gənc həyatını itirdi
19/05/2019 [21:58]:
“Azərişıq” gücləndirilmiş iş rejiminə keçib
19/05/2019 [21:55]:
Türkiyədə iki ailə arasında qanlı toqquşma: 6 nəfər öldü - VİDEO
19/05/2019 [21:06]:
İmmun sistemini qüvvətləndirir, xolestrol səviyyəsini aşağı salır və dibaet riskini azaldır
19/05/2019 [20:53]:
DYP əməkdaşları "Gelendevagen" deyir, "Niva"nın sahibi isə daş atıb başını tutur ki...
19/05/2019 [19:56]:
Qadın keçi ilə supermarketə gəldi - Endirim kampaniyası...
19/05/2019 [19:01]:
""DQR" adlı qulpu olmayan bir çemodanı sürükləmək üçün yaxa cırmaq mümkün deyil..."
19/05/2019 [17:56]:
“Atatürkün istiqlal mübarizəsi əsarətdəki bütün məzlum xalqlar üçün ilham qaynağıdır”
19/05/2019 [17:54]:
Şəmkirin icra başçısından Dilqəm Əsgərovun oğluna KİŞİ SÖZÜ...
19/05/2019 [17:09]:
"Bu səs tezliklə Xankəndinin, Şuşanın azad olunması xəbərini xalqımıza çatdıracaq..."
19/05/2019 [16:37]:
“Əvvəl sosialist düşərgəsi “yoxa çıxdı”, sonra Varşava Paktı, sonra SSRİ”
19/05/2019 [16:35]:
"Boşanandan sonra onun gözəlliyinə, səsinə valeh olan çox insan ona elçi düşür..."
19/05/2019 [16:28]:
“Toyuğu Cahangir necə yedisə gözümüz qaldı arxasınca” - "Ac həriflər"in "həriflər"i...
19/05/2019 [16:20]:
Gözəl poeziya nümunəsi yaradan şair...
19/05/2019 [15:36]:
Seyran Səxavətlə görüş keçirildi- FOTOLAR
19/05/2019 [15:08]:
Hər ay dünyada bir xalqın dili məhv olur
19/05/2019 [14:29]:
“Azərbaycan və Türkiyə birgə İşçi Qrupu yaratmalıdır” – Qarabağ probleminə görə...
19/05/2019 [14:14]:
Ukrayna azərbaycanlıları bəyanat yaydı – “Təxribatlara uymayın”
19/05/2019 [13:28]:
“Eurovision”da Azərbaycana qarşı daha bir hörmətsizlik - VİDEO
19/05/2019 [13:21]:
Hondurasda təyyarə qəzaya uğrayıb, ölənlər var
19/05/2019 [12:59]:
Bakıya yağış yağacaq, rayonlara dolu düşəcək
19/05/2019 [12:26]:
Şamaxıda maşın yoldan çıxaraq aşıb - iki yaralı var
19/05/2019 [12:14]:
Səsimdə problem oldu – Çingizdən ilk açıqlama
19/05/2019 [12:13]:
Fransada "sarı jiletlilər"in 27-ci aksiyası keçirilib
19/05/2019 [12:12]:
“Kim sübut edə bilər ki, filankəs filankəsdən güclü vətənpərvərdir, bunu kim ölçür?"
19/05/2019 [12:11]:
"Rusiya buna aydınlıq gətirsə, ermənilər Azərbaycanın zərbəsinin real olmasına inansalar..."
19/05/2019 [12:10]:
Madonnanın “Eurovision”da Fələstin mesajı qalmaqala səbəb oldu - VİDEO
19/05/2019 [11:27]:
Millət vəkilinə ağır itki...
19/05/2019 [11:20]:
“Suriya getsə, Tehran da gedəcək” - İki ölkəni ABŞ və İŞİD-in əlindən alan general
19/05/2019 [10:59]:
Novxanıda yanğın: 5 nəfər xilas edildi
19/05/2019 [10:55]:
Nomenklaturanı konkretləşdirmək, əlavə söz-söhbətlərə son qoymaq bu qədərmi çətindir?
19/05/2019 [10:53]:
Siqareti təgitməyinizin gözəlliyinizə faydaları... - Xanımlara tövsiyyə...
19/05/2019 [10:31]:
İşğalçı ölkədə demokratiya oyunu: Erməninin Paşinyanına da lənət, Koçaryanına da...
19/05/2019 [10:23]:
"Belələri nəinki Allahın, elə Kantın və ya Nyutonun qarşısında da ciddi görünmürlər..."
19/05/2019 [10:13]:
Türkiyədə hərbi xidmət müddəti azaldılacaq
19/05/2019 [10:11]:
Bu gün futbol üzrə Azərbaycan Kubokunun qalibi müəyyənləşəcək
19/05/2019 [10:09]:
Bu gün 35422 abituriyent II və III qruplara qəbul imtahanı verəcək
19/05/2019 [10:07]:
“Boeing” səhvini düzəltdi
19/05/2019 [10:05]:
Səudiyyə kralı Ərəbistan liderlərini təcili yığır
19/05/2019 [10:03]:
Türkiyə və Rusiya birgə S-500 istehsal edəcəklər
19/05/2019 [09:59]:
Azərbaycana “Avroviziya – 2019”da maksimal və minimal xal verən ölkələr
19/05/2019 [09:54]:
27-ci dəfə Laçında ermənilərin  yallı getməsinə dözdük-Axı biz tolerantıq…- FOTOLAR
19/05/2019 [09:50]:
“Avroviziya-2019”un qalibi müəyyənləşib - VİDEO
18/05/2019 [23:53]:
FHN-in Yanğından Mühafizə Qərargahının rəisi: "Yanğın zamanı geyim malları yanıb" - FOTO
18/05/2019 [23:47]:
İndi bunun nə yeri, nə də zamanıdır...
18/05/2019 [23:29]:
Ananın diri-diri basdırdığı uşağı it tapıb xilas etdi
18/05/2019 [22:50]:
İftardan qalan yeməkləri imsakda yeyənlərə CİDDİ XƏBƏRDARLIQ...
18/05/2019 [22:45]:
"Emin 444" öldürən çempionun yaralı görüntüsü yayıldı - FOTO
18/05/2019 [22:35]:
“Bavariya” ardıcıl yeddinci dəfə çempion oldu
18/05/2019 [22:32]:
Tovuzda avtomobil uşağı vurub öldürdü
18/05/2019 [22:31]:
“Eurovision”da qalmaqal
18/05/2019 [22:30]:
Uşağı üçün bilet vermək istəyən konduktoru avtobusdan aşağı atdı - VİDEO
18/05/2019 [22:00]:
Sevdiyi qadını xilas etmək üçün əvvəl böyrəyinin birini verdi, sonra "ürəy"ini...
18/05/2019 [21:56]:
Sadəcə göz oxşayan ətirli gül deyil, həm də dərdlərin dərmanı imiş...
18/05/2019 [21:10]:
Bakıda ticarət mərkəzində yanğın: 4 nəfər yaralandı
18/05/2019 [21:09]:
Fələstinlilər “Eurovision”un bənzərini yaratdılar - Eyni vaxtda yayımlanacaq
18/05/2019 [20:57]:
Afrikada Şvarsneqqerin kürəyindən vurdular - VİDEO
18/05/2019 [20:51]:
Soçi aeroportu təcili boşaldılıb
18/05/2019 [20:14]:
"Söyüş mübarizəsi düşmən dəyirmanına su tökür və Azərbaycana zərər vurur"
18/05/2019 [19:11]:
Masallıda qəza - 2 müəllim öldü
18/05/2019 [19:06]:
İlham Əliyev Hüseyn İbrahimovla bağlı sərəncam imzaladı
18/05/2019 [19:00]:
Bakıda “Hyundai” əsgərləri daşıyan maşına çırpıldı - FOTO/VİDEO
18/05/2019 [18:38]:
UEFA Avropa Liqasının kuboku Gəncədə nümayiş olunacaq
18/05/2019 [18:36]:
Penitensiar Xidmət: Məhkum Babək Həsənovla bağlı yayılan məlumatlar həqiqətə uyğun deyil
18/05/2019 [18:31]:
Laçınlı ana və kəlbəcərli idmançı “torpaqlarımıza azadlıq!” çağırışı etdi-FOTOLAR-
18/05/2019 [18:26]:
Çingiz Mustafayev dünya azərbaycanlılarına səsləndi - VİDEO
18/05/2019 [18:01]:
“Bakı Nəqliyyat Agentliyinin tabeliyində bu işi icra edəcək bir qurum yoxdur…”
18/05/2019 [17:50]:
Atatürkün Türkiyə Silahlı Qüvvələri Baş Qərargahı arxivlərində saxlanılan FOTOLARI
18/05/2019 [17:32]:
Prezident icra başçısını təltif etdi
18/05/2019 [17:29]:
Koçaryan azadlığa buraxıldı
Bütün arxiv bir sırada
23/10/2018 [21:52] - Müsahibə - ( 7264 dəfə baxılıb)

“AXC imkan versəydi, siyasi-diplomatik yollarla Xocalını da geri ala bilərdik...”

Ayaz Mütəllibov: “Ter-Petrosyanın 34 kəndə erməniləri qaytarmaq planının qarşısını aldıq...”


Azərbaycanın ilk prezidenti Ayaz Mütəllibovla 18 Oktyabr 1991-ci il tarixinədək və sonralar keçmiş İttifaqda və respublikamızda baş verənlərlə bağlı geniş söhbətimizin davamında 1991-ci ilin payızında keçirilmiş  Qarabağ danışıqları, Xocalı və Şuşanın işğalı, Moskvadakı mühacirət dövrü, son Qarabağ mitinqləri  və s. haqda söz açdıq. 

(Müsahibənin əvvəlki hissəsi bu linkdə: http://www.moderator.az/news/244372.html)

“1991-1992-ci illərdə Azərbaycanda yiyəsiz, maaşsız qalmış Rusiya zabitlərinin o vaxtkı Moskva hakimiyyətinə nifrətindən yararlanıb Qarabağı azad etmək olardı...”

- Ayaz müəllim, bildiyimizə görə, 1991-ci ilin payızında Qarabağla bağlı danışıqlarda Ter-Petrosyan ermənilərin həmin ilin yazında “Həlqə” əməliyyatı zamanı azad edilmiş kəndlərimizə qaytarılmasına çalışıb... 
- Bəli, o zaman Rusiyanın Jeleznovodsk şəhərində və Xankəndində danışıqlar olmuşdu. Səhv etmirəmsə, dediyiniz məsələ  Xankəndində baş vermişdi. 1991-ci ilin oktyabrında Rusiya prezidenti B.Yeltsin, Qazaxıstan prezidenti N.Nazarbayev vasitəçilik məqsədilə Bakıya gəlmişdilər. Sonra buradan Xankəndinə yollandılar. Xankəndinə o vaxtkı Ermənistan prezidenti Levon Ter-Petrosyanın komandası hazır protokolla gəlmişdi. Onlar təklif edirdi ki, erməniləri bizim 1991-ci ilin aprel-iyulunda terrorçulardan təmizlədiyimiz  və dinc sakinlərin  köçürüldüyü kəndlərə geri qaytaraq. Başda Ter-Petrosyan  olmaqla ermənilər Yeltsinin nüfuzundan istifadə edərək  buna nail olmağa çalışırdılar. Lakin biz o zaman bu istəyə sərt müqavimət göstərdik. Ter-Petrosyana sual etdim ki, yaxşı, biz o kəndləri qaytarırıq, bəs siz  Ermənistandan qovulmuş 200 mindən çox azərbaycanlını öz yurdlarına qaytaracaqsınızmı. Razısınızsa, paritet əsasda müqavilə imzalayaq? Bundan sonra o, susmağa məcbur oldu. Bir sözlə, ermənilərin niyyəti baş tutmadı. Ona görə də onlar bu günədək mənə qarşı çox acıqlıdırlar... 

- Oxuculardan biri sual edir: “Ayaz müəllim, 1992-ci ilin 15 mayında niyə Ankaraya yox, Moskvaya getdiniz? Hansı paytaxt daha etibarlı idi?”

- Bilirsiz, o zamankı ekstremal vəziyyətdə ölkəni tərk edərkən seçim etmək imkanım yox idi. Mənim SSRİ-dən xaricdə, o cümlədən Türkiyədə  heç bir yaxın tanışım yox idi. Odur ki, Ankara haqda da düşünmək mənasız idi. Çoxları elə bilir ki, Moskva mənə qucaq açıb və çox mehribanlıqla qarşılayıb. Amma gerçəklik o  idi ki, Azərbaycan xalqının aldadılmış xeyli hissəsi də, Moskva da məndən üz döndərmişdi. Hətta oradakı insan haqları müdafiə təşkilatları da mənə qarşı haqsız mövqe tutmuşdu. Və mən sadəcə, orada azərbaycanlı dost-tanış olduğuna görə getmişdim. Moskvada başıma gələn çətinlikləri danışsam, hamı şoka düşər. Odur ki, belə söhbətlər əsassızdır....
Mən prezident olsam da, qara gün üçün heç bir pul-para toplamamışdım. Moskvaya içərisində Ali Sovetə aid bir neçə sənəd olan bir portfellə gəlmişdim. Oraya çatanda məni müşayiət edən dostlarımdan soruşdum ki, üstünüzdə  pul varmı. Və onlar ciblərində olan az miqdarda pulu mənimlə bölüşdürdülər. Repressiyalara məruz qalırdım. Arxamca adam göndərirdilər, hədələyirdilər. Bu səbəbdən dəfələrlə yaşadığım yeri dəyişməyə məcbir olurdum... “Moskvanın adamı”na belə münasibət olardımı Moskvada?..

- Yenə oxucumuz sual edir: “15 mayda hakimiyyətdən devrilməsəydiniz, Şuşanı azad etməyə nail olacaqdınızmı?”

- Əlbəttə, bu istiqamətdə çalışmalarımız olacaqdı. Və çox güman ki, buna nail olcaqdıq. Çünki biz bu istiqamətdə əvvəldə işəyirdik. Əgər  6 mart olmasaydı və AXC imkan versəydi, biz hərbi-siyasi və diplomatik yollarla Xocalını da azad etməyə nail olacaqdıq. Onun ardınca da bütün Qarabağ qanunsuz erməni birləşmələrindən azad ediləcəkdi... 

- Yəni deyirsiz, Azərbaycanda qalan Rusiya hərbi hissələrinin vasitəsi ilə bunu etmək mümkün idi?
- Bəli. Bilirsiz, bunu  Yeltsinin ətrafındakı demokrat ruslarla danışıqlar aparan cəbhəçilər xəyanət  kimi yozurdular. Amma söhbət başqa cür idi. Həmin vaxt gerçəklik belə idi ki, SSRİ dağıldıqdan sonra  digər müttəfiq respublikalardakı rus hərbçiləri kimi Azərbaycandakılar da dağınıq, başsız vəziyyətdə qalmışdılar. Təsəvvür edirsiz, buradakı rus hərbçilər yeməyə çörək tapmırdı. Vəziyytləri ağır idi. Çünki aylarla maaş almırdılar. Bizdən yardım diləyirdilər. Hələ 1991-ci ilin payızında bir dəfə rus zabitlərin yığıncağında Qorbaçovun əleyhinə xeyli çıxış etdim. Dedim ki, hələ aydınlaşdırmaq lazımdır ki, Qorbaçov Kremldə nə iş görür. Buna yol vermək olmaz. Belə çıxışlarımdan əksəriyyəti  sovet əqidəli olan rus zabitlər həvəslənir və onları aciz maddi və mənəvi durumda buraxmış Moskvadakı hakimiyyətə qarşı nifrətləri artırdı. Odur ki, o vaxt Azərbaycandakı rus hərbçilərə bir az pul verməklə Qarabağ məsələsini qısa müddətdə həll etmək olardı. Məlum qüvvələr imkan vermədi bizə...

- Ayaz müəllim, son vaxtlar  Qarabağ Azadlıq Təşkilatı və bir sıra digər qurumların təşəbbüsü ilə  Qarabağ mitinqlərinə start verilib. Sizin münasibətiniz necədir bu məsələyə? Sizcə, məsələn, Azadlıq meydanında 1988-ci ildəki  kimi azı 100 min  vətəndaşın iştirakıyla izdihamlı bir mitinq təşkil edərək beynəlxalq güclərdən, super dövlətlərdən torpaqlarımızın azadlığını tələb etsək, bunun bir effekti olarmı?

- Əlbəttə, olar. Bunu təşkil etmık lazımdır. Ancaq məsələ ondadır ki, biz həmin 100 mini meydana toplaya biləcəyikmi?..

- Bəs maraqlıdır ki, 1988-ci ildə Şuşa Topxanasındakı bir neçə ağacın harayına 1 milyona yaxın adam Azadlıq meydanına yığıldığı halda  bu gün olan-qalan torpaqlarımızın işğal edilmiş 20 faizinin harayına bir balaca stadionu doldura bilmirik...

- Bilirsiz, o vaxt xalq inamla meydana axışırdı. Orada çıxış edən liderlərə inanırdı. Ancaq onlar xalqın bu səmimi mübarizə ruhundan, enerjisindən necə yararlandılar? Hakimiyyətə gəlib  nə edə bildilər? Həmin milyonların inamını, ümidini öldürdülər... Əsas səbəblərdən biri budur..

Söhbətləşdi: Sultan Laçın
Fotoların müəllifi: Vasif Əlihüseyn

loading...
loading...
Hamilə qadını öldürdü, qarnını kəsib uşağı çıxartdı - DƏHŞƏT...
Süd verən analara Ramazan xəbərdarlığı: Südün tərkinbində dəyişiklik yaradır...
İftardan qalan yeməkləri imsakda yeyənlərə CİDDİ XƏBƏRDARLIQ...
Sadəcə göz oxşayan ətirli gül deyil, həm də dərdlərin dərmanı imiş...
Bakıda ticarət mərkəzində yanğın: 4 nəfər yaralandı
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Gündəm
“Atatürkün istiqlal mübarizəsi əsarətdəki bütün məzlum xalqlar üçün ilham qaynağıdır”
Gündəm
“Əvvəl sosialist düşərgəsi “yoxa çıxdı”, sonra Varşava Paktı, sonra SSRİ”
Cəmiyyət
Seyran Səxavətlə görüş keçirildi- FOTOLAR
Dünya
Uşağı üçün bilet vermək istəyən konduktoru avtobusdan aşağı atdı - VİDEO
Maraqlı
Sevdiyi qadını xilas etmək üçün əvvəl böyrəyinin birini verdi, sonra "ürəy"ini...
Həftənin ən çox oxunanları
Bakirə çıxmadığı deyilən gəlindən şok sözlər: "Ərim güzgüdə özünə baxıb..." - VİDEO
Rusiya üçün “S-400”-ü yaratmış azərbaycanlı haqda yeni film çəkildi-VİDEO
"Fahişə belə, bu hərəkəti eləməz, amma bizim "zapravka"lar edir, müvafiq qurumlarsa..."
Azərbaycanda bəy toyu günü gəlinin görüntüsünü paylaşdı - VİDEO
“Şuşadakı taborlarda tibb bacısı adıyla erməni agenturasına xidmət edən rus qızlar var idi...” 
İcra başçısına zərfdə güllə göndərdilər: "Çox yaxşı bilirəm ki..."
İrana gündə 500 raket zərbəsi!
“Şəmistana fəxri ad versələr, inciyərəm...”
Tarix İnstitutunun Keşikçidağla bağlı BƏYANATI
"Emin 444" öldürən çempionun yaralı görüntüsü yayıldı - FOTO
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2019
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və s. işlər üçün əlaqə:
Telefon: 0502711225, 0507440247 (Whatsapp)
e-mail: [email protected]