Xəbər lenti
20/11/2018 [23:33]:
Aktyorun döydüyü direktorla bağlı rəsmi - Açıqlama
20/11/2018 [23:31]:
"Onun şərab, içki düşkünü olduğuna inanmıram, bunu deyənlərin xüsusi məqsədləri var"
20/11/2018 [23:22]:
Gürcüstan Saakaşvilinin və müxalifətin dəstəklədiyi Grigol Vaşadzeyə səs verəcək!
20/11/2018 [23:16]:
"Onda belə çıxır ki, “Rembo” rolunu oynayan Silvestr Stallone gərək qabağına çıxanı döyə?"
20/11/2018 [23:11]:
“Rəhmətlik Tofiq İsmayılov Tamerlan Qarayevə dedi ki, sən bizimlə gəlmə...”
20/11/2018 [22:43]:
İsrailin daxili işlər nazirinə şok iddia irəli sürüldü –Maliyyə fırıldağında ittiham olunur
20/11/2018 [22:29]:
ABŞ Rusiyaya qarşı sanksiyaları genişləndirdi –6 fiziki və 3 hüquqi şəxs "radar"a düşdü
20/11/2018 [22:26]:
"Məni ağlatmaq kişiləri xoşbəxt edir..."
20/11/2018 [22:10]:
Hədiyyəsinə sevinən uşağın duyğulu anları... VİDEO
20/11/2018 [21:52]:
Çiynində tülkü qatara mindi... VİDEO
20/11/2018 [21:44]:
Ermənilər Avropada 1 milyon avrodan çox pul diləndi - Ən çox Fransadan toplanıb...
20/11/2018 [21:38]:
Afrikalı ovçunun yaydığı görüntülər ölkəni ayağa qaldırdı - FOTOLAR
20/11/2018 [21:24]:
Prezidentin yeni vəzifə verdiyi rəis kimdir?
20/11/2018 [21:23]:
Gursaçlı yapon Canko FOTO
20/11/2018 [21:22]:
Fətəlibəyli Düdənginski nə məqsədlə qətlə yetirildi?
20/11/2018 [21:11]:
Tanınmış aktyor məktəb direktorunu döyüb - Vəziyyəti ağırdır
20/11/2018 [21:10]:
Dünyanın ən kiçik dinozavrının ayaq izləri tapıldı - MARAQLI
20/11/2018 [21:06]:
Qarışqalar yemlərini qurutdu VİDEO
20/11/2018 [21:01]:
Donmuş gölə girən qadın həyatının şokunu yaşadı - VİDEO
20/11/2018 [20:36]:
Mətbəx robotunda tapılan insan dişi qorxunc cinayəti ortaya çıxardı - DƏHŞƏT...
20/11/2018 [20:35]:
Pənah Süleymanov vəzifəsindən azad edildi - Prezidentdən yeni təyinat
20/11/2018 [20:08]:
"Azərbaycanda yaşanan İslamın Hz. Məhəmmədin təbliğ etdiyi İslamla bir əlaqəsi yoxdur"
20/11/2018 [20:00]:
“Mənəvi dəyərlərin təbliğində dini təhsil amili” mövzusunda tədbir keçirildi
20/11/2018 [19:51]:
“Bu layihə Mehriban Əliyevanın təşəbbüsüdür” -Sahil Babayev
20/11/2018 [19:47]:
“İndi də müəllimlərimi görəndə özümü itirirəm” – Novruz Novruzlunun məktəb acıları
20/11/2018 [19:42]:
Bu il narkotiklərlə əlaqədar 28 cinayətkar qrup zərərsizləşdirildi
20/11/2018 [19:23]:
"Banklara borcum olmasa da evimizin qabağındakı dükana 300 manat borcum var..."
20/11/2018 [19:16]:
Türkiyə həbsxanalarında neçə azərbaycanlı məhbus var? - RƏSMİ
20/11/2018 [19:07]:
“Sabiq məmurlara məxsus mülklərin kiminsə istəyi ilə müsadirəsi mümkün deyil”
20/11/2018 [18:59]:
Bu cəriməmərin məbləği 2 dəfə artırılır - DİQQƏT
20/11/2018 [18:52]:
Bakıda Suriya türkmənlərinə həsr olunmuş tədbir keçirildi -FOTOLAR
20/11/2018 [18:46]:
“Bloomberg”: "Dünyada neftin qiymətlərinə üç nəfər nəzarət edir..."
20/11/2018 [18:44]:
“Facebook” və “Instagram”da problemlər yaranıb
20/11/2018 [18:40]:
Bu da nazirliyin yeni loqosu - Saytın adı da dəyişdi
20/11/2018 [18:30]:
Bakıda və Abşeronda avtomobillərdən oğurluq edən şəxslər yaxalandı
20/11/2018 [18:22]:
“Türkiyəni necə məcbur edəcəyimizə qərar verəcəyik” – Karapetyandan gülünc bəyanat
20/11/2018 [18:15]:
Havanı çirkləndirən müəssisəyə 12500 manatlıq İDDİA
20/11/2018 [18:13]:
“Azərbaycan Cumhuriyyətinin 100-cü ilində Hüseyin Cavid” adlı proqram düzənləndi
20/11/2018 [18:12]:
Abel Məhərrəmovun milyonluq mülklərinin – Siyahısı
20/11/2018 [18:08]:
“Nar” 4G şəbəkəsini genişləndirməkdə davam edir
20/11/2018 [18:07]:
31 DOST mərkəzi yaradılacaq -SƏRƏNCAM
20/11/2018 [18:06]:
Nazir: “Onların pensiyası 35 faiz artacaq”
20/11/2018 [18:02]:
Rövşən Rzayev məcburi köçkünləri dinlədi
20/11/2018 [17:51]:
Novruz Məmmədov ATƏM-in Minsk konfransının ilk sədri ilə görüşdü
20/11/2018 [17:49]:
“İnsanlar hər gün İlham Əliyevlə söhbət etdiyimizi düşünürlər…” –Paşinyandan yeni bəyanat “İnsanlar hər gün İlham Əliyevlə söhbət etdiyimizi düşünürlər…” –Paşinyandan yeni bəyanat
20/11/2018 [17:41]:
Jek müdiri azadlığa buraxıldı - Binəqədidəki yanğında həbs edilmişdi
20/11/2018 [17:40]:
Dünya çempionu: "Ən böyük arzum Düdənginskinin nəşini Azərbaycana gətirməkdir"
20/11/2018 [17:37]:
Manat və dolların sabahkı məzənnəsi
20/11/2018 [17:31]:
“20 Noyabrdan sonra qəti bildim ki, mənim başım üzərinə kim balta qaldırıbsa…”
20/11/2018 [17:24]:
Təranə Səmədovaya ağır cəza istənilir - MƏHKƏMƏ
20/11/2018 [17:15]:
“Kanalizasiya xətlərinə atılan heyvan leşləri ilə bağlı illər boyu şikayətlər olur”
20/11/2018 [17:09]:
Rusiya daxili işlər nazirliyi bəyanat yaydı
20/11/2018 [16:50]:
Unikal memarlıq abidəsi aşkarlandı VİDEOREPORTAJ
20/11/2018 [16:36]:
Sabah bəzi ərazilərdə işıq olmayacaq
20/11/2018 [16:31]:
Prezident İlham Əliyev sərəncam imzalayıb - SİYAHI
20/11/2018 [16:15]:
Erməni millət vəkili Türkiyəni Van hava limanı məsələsində İrəvanla əməkdaşlığa səslədi
20/11/2018 [16:12]:
ADU-da “Kamança” pyesi səhnələşdirildi -FOTOLAR
20/11/2018 [16:10]:
Ayaqqabısında narkotik vasitə gizlətdi
20/11/2018 [16:07]:
“Absheron Hotel Group” turizm sahəsi üzrə əməkdaşlığa başlayır -FOTOLAR
20/11/2018 [15:57]:
"Məktəblərdə dini dərslər keçirilməsə İŞİD-ə qoşulanlar çox olacaq"
20/11/2018 [15:49]:
“Belarusdan hava hücumundan müdafiə sistemlərinin alınması daha aktualdır”
20/11/2018 [15:46]:
Müəllim və şagirdlər arasında kütləvi zəhərlənmə olub
20/11/2018 [15:32]:
Boş giliz və güllə aşkarlandı...
20/11/2018 [15:32]:
Novruz Novruzlunun vəfatı hər kəsi sarsıtdı - VİDEO
20/11/2018 [15:30]:
Avtomobil nəqliyyatı veteranından Ramin Quluzadəyə MÜRACİƏT...
20/11/2018 [15:06]:
İstanbulda təhlükəsizlik məsələləri ilə bağlı beynəlxalq sammit keçirilir - FOTO
20/11/2018 [15:03]:
190 nömrəli marşrut xəttinin fəaliyyəti dayandırılır
20/11/2018 [15:03]:
İngilis dilinin tədrisində peşəkar səviyyəli müəllim amili başlıca şərtdir
20/11/2018 [14:49]:
MTRŞ telekanal rəhbərlərinə xəbərdarlıq etdi
20/11/2018 [14:43]:
Paşinyan maaş və pensiyaların artırılmasına gəlincə, susur
20/11/2018 [14:29]:
Dahi bəstəkar Üzeyir Hacıbəylinin xatirəsi yad olunacaq
20/11/2018 [14:28]:
Aşıqlar Birliyinin sədrindən haqlı məzəmmət: “Televiziyalar səviyyəsiz aşıq müsabiqələri təşkil edib...”
20/11/2018 [14:19]:
Azərbaycanda 97 nəfər dərmandan zəhərləndi - SƏBƏB
20/11/2018 [14:13]:
Bakıda dəhşətli qəza - Sürücünün parçalanmış görüntüləri yayıldı - VİDEO (+18)
20/11/2018 [14:08]:
“İnternet təhlükəsizliyi və rəqəmsal vətəndaşlıq" Şirvanda...
20/11/2018 [14:05]:
Türkiyədə TürkPA-nın iclası keçirilir
20/11/2018 [14:04]:
Nəcməddin Sadıkov ordu generalı ilə müzakirə apardı
20/11/2018 [14:00]:
Ötən gün Azərbaycan yollarında 5 piyada öldü
20/11/2018 [13:58]:
İlham Əliyev Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargah rəisini qəbul etdi - FOTO
20/11/2018 [13:55]:
O binanın sakinlərinə yeni MƏNZİLLƏR VERİLƏCK - Nazir müavini AÇIQLADI
Bütün arxiv bir sırada
23/10/2018 [21:52] - Müsahibə - ( 7128 dəfə baxılıb)

“AXC imkan versəydi, siyasi-diplomatik yollarla Xocalını da geri ala bilərdik...”

Ayaz Mütəllibov: “Ter-Petrosyanın 34 kəndə erməniləri qaytarmaq planının qarşısını aldıq...”


Azərbaycanın ilk prezidenti Ayaz Mütəllibovla 18 Oktyabr 1991-ci il tarixinədək və sonralar keçmiş İttifaqda və respublikamızda baş verənlərlə bağlı geniş söhbətimizin davamında 1991-ci ilin payızında keçirilmiş  Qarabağ danışıqları, Xocalı və Şuşanın işğalı, Moskvadakı mühacirət dövrü, son Qarabağ mitinqləri  və s. haqda söz açdıq. 

(Müsahibənin əvvəlki hissəsi bu linkdə: http://www.moderator.az/news/244372.html)

“1991-1992-ci illərdə Azərbaycanda yiyəsiz, maaşsız qalmış Rusiya zabitlərinin o vaxtkı Moskva hakimiyyətinə nifrətindən yararlanıb Qarabağı azad etmək olardı...”

- Ayaz müəllim, bildiyimizə görə, 1991-ci ilin payızında Qarabağla bağlı danışıqlarda Ter-Petrosyan ermənilərin həmin ilin yazında “Həlqə” əməliyyatı zamanı azad edilmiş kəndlərimizə qaytarılmasına çalışıb... 
- Bəli, o zaman Rusiyanın Jeleznovodsk şəhərində və Xankəndində danışıqlar olmuşdu. Səhv etmirəmsə, dediyiniz məsələ  Xankəndində baş vermişdi. 1991-ci ilin oktyabrında Rusiya prezidenti B.Yeltsin, Qazaxıstan prezidenti N.Nazarbayev vasitəçilik məqsədilə Bakıya gəlmişdilər. Sonra buradan Xankəndinə yollandılar. Xankəndinə o vaxtkı Ermənistan prezidenti Levon Ter-Petrosyanın komandası hazır protokolla gəlmişdi. Onlar təklif edirdi ki, erməniləri bizim 1991-ci ilin aprel-iyulunda terrorçulardan təmizlədiyimiz  və dinc sakinlərin  köçürüldüyü kəndlərə geri qaytaraq. Başda Ter-Petrosyan  olmaqla ermənilər Yeltsinin nüfuzundan istifadə edərək  buna nail olmağa çalışırdılar. Lakin biz o zaman bu istəyə sərt müqavimət göstərdik. Ter-Petrosyana sual etdim ki, yaxşı, biz o kəndləri qaytarırıq, bəs siz  Ermənistandan qovulmuş 200 mindən çox azərbaycanlını öz yurdlarına qaytaracaqsınızmı. Razısınızsa, paritet əsasda müqavilə imzalayaq? Bundan sonra o, susmağa məcbur oldu. Bir sözlə, ermənilərin niyyəti baş tutmadı. Ona görə də onlar bu günədək mənə qarşı çox acıqlıdırlar... 

- Oxuculardan biri sual edir: “Ayaz müəllim, 1992-ci ilin 15 mayında niyə Ankaraya yox, Moskvaya getdiniz? Hansı paytaxt daha etibarlı idi?”

- Bilirsiz, o zamankı ekstremal vəziyyətdə ölkəni tərk edərkən seçim etmək imkanım yox idi. Mənim SSRİ-dən xaricdə, o cümlədən Türkiyədə  heç bir yaxın tanışım yox idi. Odur ki, Ankara haqda da düşünmək mənasız idi. Çoxları elə bilir ki, Moskva mənə qucaq açıb və çox mehribanlıqla qarşılayıb. Amma gerçəklik o  idi ki, Azərbaycan xalqının aldadılmış xeyli hissəsi də, Moskva da məndən üz döndərmişdi. Hətta oradakı insan haqları müdafiə təşkilatları da mənə qarşı haqsız mövqe tutmuşdu. Və mən sadəcə, orada azərbaycanlı dost-tanış olduğuna görə getmişdim. Moskvada başıma gələn çətinlikləri danışsam, hamı şoka düşər. Odur ki, belə söhbətlər əsassızdır....
Mən prezident olsam da, qara gün üçün heç bir pul-para toplamamışdım. Moskvaya içərisində Ali Sovetə aid bir neçə sənəd olan bir portfellə gəlmişdim. Oraya çatanda məni müşayiət edən dostlarımdan soruşdum ki, üstünüzdə  pul varmı. Və onlar ciblərində olan az miqdarda pulu mənimlə bölüşdürdülər. Repressiyalara məruz qalırdım. Arxamca adam göndərirdilər, hədələyirdilər. Bu səbəbdən dəfələrlə yaşadığım yeri dəyişməyə məcbir olurdum... “Moskvanın adamı”na belə münasibət olardımı Moskvada?..

- Yenə oxucumuz sual edir: “15 mayda hakimiyyətdən devrilməsəydiniz, Şuşanı azad etməyə nail olacaqdınızmı?”

- Əlbəttə, bu istiqamətdə çalışmalarımız olacaqdı. Və çox güman ki, buna nail olcaqdıq. Çünki biz bu istiqamətdə əvvəldə işəyirdik. Əgər  6 mart olmasaydı və AXC imkan versəydi, biz hərbi-siyasi və diplomatik yollarla Xocalını da azad etməyə nail olacaqdıq. Onun ardınca da bütün Qarabağ qanunsuz erməni birləşmələrindən azad ediləcəkdi... 

- Yəni deyirsiz, Azərbaycanda qalan Rusiya hərbi hissələrinin vasitəsi ilə bunu etmək mümkün idi?
- Bəli. Bilirsiz, bunu  Yeltsinin ətrafındakı demokrat ruslarla danışıqlar aparan cəbhəçilər xəyanət  kimi yozurdular. Amma söhbət başqa cür idi. Həmin vaxt gerçəklik belə idi ki, SSRİ dağıldıqdan sonra  digər müttəfiq respublikalardakı rus hərbçiləri kimi Azərbaycandakılar da dağınıq, başsız vəziyyətdə qalmışdılar. Təsəvvür edirsiz, buradakı rus hərbçilər yeməyə çörək tapmırdı. Vəziyytləri ağır idi. Çünki aylarla maaş almırdılar. Bizdən yardım diləyirdilər. Hələ 1991-ci ilin payızında bir dəfə rus zabitlərin yığıncağında Qorbaçovun əleyhinə xeyli çıxış etdim. Dedim ki, hələ aydınlaşdırmaq lazımdır ki, Qorbaçov Kremldə nə iş görür. Buna yol vermək olmaz. Belə çıxışlarımdan əksəriyyəti  sovet əqidəli olan rus zabitlər həvəslənir və onları aciz maddi və mənəvi durumda buraxmış Moskvadakı hakimiyyətə qarşı nifrətləri artırdı. Odur ki, o vaxt Azərbaycandakı rus hərbçilərə bir az pul verməklə Qarabağ məsələsini qısa müddətdə həll etmək olardı. Məlum qüvvələr imkan vermədi bizə...

- Ayaz müəllim, son vaxtlar  Qarabağ Azadlıq Təşkilatı və bir sıra digər qurumların təşəbbüsü ilə  Qarabağ mitinqlərinə start verilib. Sizin münasibətiniz necədir bu məsələyə? Sizcə, məsələn, Azadlıq meydanında 1988-ci ildəki  kimi azı 100 min  vətəndaşın iştirakıyla izdihamlı bir mitinq təşkil edərək beynəlxalq güclərdən, super dövlətlərdən torpaqlarımızın azadlığını tələb etsək, bunun bir effekti olarmı?

- Əlbəttə, olar. Bunu təşkil etmık lazımdır. Ancaq məsələ ondadır ki, biz həmin 100 mini meydana toplaya biləcəyikmi?..

- Bəs maraqlıdır ki, 1988-ci ildə Şuşa Topxanasındakı bir neçə ağacın harayına 1 milyona yaxın adam Azadlıq meydanına yığıldığı halda  bu gün olan-qalan torpaqlarımızın işğal edilmiş 20 faizinin harayına bir balaca stadionu doldura bilmirik...

- Bilirsiz, o vaxt xalq inamla meydana axışırdı. Orada çıxış edən liderlərə inanırdı. Ancaq onlar xalqın bu səmimi mübarizə ruhundan, enerjisindən necə yararlandılar? Hakimiyyətə gəlib  nə edə bildilər? Həmin milyonların inamını, ümidini öldürdülər... Əsas səbəblərdən biri budur..

Söhbətləşdi: Sultan Laçın
Fotoların müəllifi: Vasif Əlihüseyn

"Onun şərab, içki düşkünü olduğuna inanmıram, bunu deyənlərin xüsusi məqsədləri var"
Afrikalı ovçunun yaydığı görüntülər ölkəni ayağa qaldırdı - FOTOLAR
Dünyanın ən kiçik dinozavrının ayaq izləri tapıldı - MARAQLI
Donmuş gölə girən qadın həyatının şokunu yaşadı - VİDEO
Mətbəx robotunda tapılan insan dişi qorxunc cinayəti ortaya çıxardı - DƏHŞƏT...
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Cəmiyyət
“Rəhmətlik Tofiq İsmayılov Tamerlan Qarayevə dedi ki, sən bizimlə gəlmə...”
Hadisə
Fətəlibəyli Düdənginski nə məqsədlə qətlə yetirildi?
Siyasət
“Bloomberg”: "Dünyada neftin qiymətlərinə üç nəfər nəzarət edir..."
Cəmiyyət
Abel Məhərrəmovun milyonluq mülklərinin – Siyahısı
Cəmiyyət
"Məktəblərdə dini dərslər keçirilməsə İŞİD-ə qoşulanlar çox olacaq"
Həftənin ən çox oxunanları
Xəzər TV rektorun qovulmasının səbəbini açıqladı: Akademiki qara günlər gözləyir - VİDEO
“İsmət Qayıbov vertolyota minəndə Tamerlan Qarayev TƏKİDLƏ ONA DEYİB Kİ...”
"Misir Mərdanov Abel Məhərrəmovun deyil, Bəhram Əsgərovun rektor olmasını istəyirdi"
Bütün Rusiya AYAĞA QALXDI: Nurməhəmmədovdan İBRƏTAMİZ TƏKLİF...
"Abel Məhərrəmovdan sonra islahatçı rektor təyinatı BDU-nu daha tez böhrandan çıxara bilər"
"Başa düşə bilmirəm ki, hansı məntiqlə qadınları 65 yaşda pensiyaya çıxarırıq?"
Abel Məhərrəmovun rektorluq "kitabını bağlayan" SENSASİON SƏBƏB...
“Bu reklama çəkilməklə bir ailə başçısını üç il yarım həbsdən azad etdirdim...” - VİDEO
“Bizim sevgimiz də, nifrətimiz də, dostluğumuz da, düşmənliyimiz də kişi kimi olub”
Lüks hoteldə qeydə alınan görüntülər ölkəni ayağa qaldırdı - FOTO+VİDEO
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə