Xəbər lenti
11/12/2018 [00:03]:
Paşinyan sərhədlərin açılması ilə bağlı Türkiyəyə yalvardı: "Bir şərtlə ki..."
10/12/2018 [23:57]:
Xalq yazıçısının qızı müraciət etdi: “İsa Muğannanı dünya tanımalıdır, ona görə də...”
10/12/2018 [23:39]:
Ermənistan prezidentinin ailəsi də “soyqırım qurbanı” çıxdı - Növbəti erməni həyasızlığı...
10/12/2018 [23:18]:
“Bunları XX əsrdən XXI əsrə mütləq aparmalı idik” – Furidin Cəlilovun “əsrin nəsri” seçimi
10/12/2018 [23:15]:
Ermənistanda gözlənilən oldu
10/12/2018 [23:09]:
Ermənistanı yeni dövrdə nələr gözləyir?
10/12/2018 [23:06]:
“Qarabağ klanı” Paşinyanın qələbəsini həzm edəcəkmi?
10/12/2018 [23:03]:
Paşinyan növbəti 6 aya hazırlaşmalıdır!
10/12/2018 [23:00]:
Yeniyetmə söyüşə görə bıçağa əl atdı - BAKIDA ŞOK CİNAYƏT
10/12/2018 [22:46]:
““Fatehlərin divanı”nın bilinməyən 26 seriyası məndədir, onları...” – Xalq yazıçısı
10/12/2018 [22:29]:
Toydan qayıdarkən evindən oğurluq edildiyini görüb... - 2900 manat
10/12/2018 [22:15]:
Ermənistan müxalifəti seçkilərlə bağlı sərt bəyanat yaydı
10/12/2018 [22:02]:
Həyatınızı dəyişəcək 2019-cu il: Dəyişikliyə təhlükə deyil, yeni imkanlar kimi baxın...
10/12/2018 [21:59]:
Qar ABŞ-ı "dondurdu" - 276 min adam...
10/12/2018 [21:49]:
Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisində müşavirə keçirildi -FOTOLAR
10/12/2018 [21:46]:
Amöb qadının beynini yedi - ŞOK
10/12/2018 [21:38]:
"Mənim imkanım yoxdur ki, gedib Türkiyədə, Almaniyada müalicə alam" - Sabiq nazir
10/12/2018 [21:34]:
"Yerevan hər vəchlə dünyaya sübut etmək istəyir ki, o, Rusiyanın forpostu deyil"
10/12/2018 [21:24]:
Uşağa hər gün bir yumurta yedizdirin
10/12/2018 [21:20]:
Mənzildə qadın meyiti aşkarlanıb
10/12/2018 [21:18]:
Naxçıvanda döyüş atışlı taktiki-xüsusi təlimlər keçirildi - FOTOLAR
10/12/2018 [21:17]:
Atatürk parkındakı ictimai iaşə obyektləri sökülür - VİDEO
10/12/2018 [21:11]:
Yeniyetmə söyüşə görə, tanımadığı şəxsi bıçaqladı...
10/12/2018 [20:48]:
Azərbaycan Su İşçiləri Həmkarlar İttifaqı Respublika Komitəsi Səttar Mehbalıyevi təbrik etdi
10/12/2018 [20:44]:
Ramana körpüsünün üzərindəki qəza aeroport yolunda tıxac yaratdı
10/12/2018 [20:42]:
“Qarabağın komendantı dedi ki, ermənilər  Mikayıl Gözəlovu, ya da səni girov götürməyə çalışır...”
10/12/2018 [20:38]:
İşsizlərə müavinət ödənilməyəcək
10/12/2018 [20:33]:
Bu ölkədə hökumət yeni doğulan körpələri yataqla təmin edir -Maraqlı...
10/12/2018 [20:29]:
ABŞ-da təbii fəlakət - 276 min adam işıqsızdı
10/12/2018 [20:13]:
Məşhur ulduz başını böcəklərlə dolu şüşənin içinə saldı - MARAQLI
10/12/2018 [20:10]:
Dövlət Gömrük Komitəsinin Akademiyasında hazırlıq kurslarının dinləyiciləri ilə görüş oldu
10/12/2018 [20:08]:
Ölkəmiz beynəlxalq antikorrupsiya hərəkatının fəal üzvüdür
10/12/2018 [20:07]:
Ucuzlaşan və bahalaşan ərzaqların SIYAHISI
10/12/2018 [20:01]:
Həbib və Konorla bağlı iclas təxirə salındı
10/12/2018 [19:51]:
Heydər Əliyevin xatirəsi Qars şəhərində ehtiramla yad olundu
10/12/2018 [19:50]:
Məşhur iş adamının qızı cinayətə qurban getdi - FOTO
10/12/2018 [19:49]:
Aygün Kazımovanın yarımçıq qalan təhsili, baş tutmayan istək – Məktəb konsertindən “Altın Kələbək”ə
10/12/2018 [19:41]:
Azərbaycanda müəllim 7-ci sinif şagirdi ilə evləndi: "Ona dərs demişəm"
10/12/2018 [19:19]:
Alimlərdən şok: Tehran hər il 22 sm çökür…
10/12/2018 [19:18]:
Dövlət İmtahan Mərkəzi Gəncədə hazırlıq kursları təşkil edib
10/12/2018 [19:15]:
2018-ci ildə vəzifəyə təyin olunan jurnalistlər -SİYAHI
10/12/2018 [19:11]:
“Junior Eurovision” gələn il bu ölkədə keçiriləcək
10/12/2018 [19:07]:
Qaraçuxur və Əmircan susuz qalacaq
10/12/2018 [18:58]:
Qubada məktəbdə yanğın - İcra başçısı hadisə yerinə gəldi
10/12/2018 [18:44]:
Tahir İmanov “Bu şəhərdə”ni tənqid etdi - “İti satiraları yoxdur”
10/12/2018 [18:41]:
Heydər Əliyevin xatirəsinə həsr olunmuş anım mərasimi keçirildi -FOTOLAR
10/12/2018 [18:38]:
“O video saxtadır, tərbiyəm imkan verməz ki...” - Ziyafət Əsgərov
10/12/2018 [18:33]:
“Maşın”da onların iştirakı dəqiqləşdi -FOTOLAR
10/12/2018 [18:30]:
İstanbul Universitetində “İrəvan- gizlədilmiş həqiqətlər“ sənədli filminin nümayişi keçirildi
10/12/2018 [18:03]:
Ustadını minnətdarlıq əlaməti olaraq odda yandırdı - DƏHŞƏT...
10/12/2018 [18:01]:
Prezident övladlığagötürmə ilə bağlı fərman imzaladı
10/12/2018 [17:52]:
İlham Əliyev Burkina-Fasonun dövlət başçısını təbrik etdi
10/12/2018 [17:41]:
Azərbaycan Dillər Universitetində ümummilli lider Heydər Əliyev anılıb
10/12/2018 [17:39]:
Kanada azərbaycanlıları erməni təxribatına etiraz edir
10/12/2018 [17:37]:
Elmi kadrların attestasiyasının aparılması işi təkmilləşdirilir - SƏRƏNCAM
10/12/2018 [17:35]:
İlham Əliyev onlara fəxri adlar verdi - SİYAHI
10/12/2018 [17:30]:
Zərgər mağazasına girən qadın çalışanlara böyük qorxu yaşatdı - VİDEO
10/12/2018 [17:30]:
ADP idarə heyətinin növbəti toplantısı keçirilib
10/12/2018 [17:23]:
Manat və dolların sabahkı MƏZƏNNƏSİ
10/12/2018 [17:19]:
ADPU-da "Milli-mənəvi, maddi-mədəni dəyərlərimiz və erməni qəsbkarlığı" adlı elmi-praktiki seminar keçirilib
10/12/2018 [17:11]:
Bakı meriyası “Qarabağ mitinqi”nə “YOX” dedi
10/12/2018 [17:07]:
“Bakutel 2018” təşkilatçıları “Bakcell”ə “Ən yaxşı təqdimat” sertifikatı verdi
10/12/2018 [17:04]:
Aksiyaya qoşulan əlil gənc polisin hücumuna məruz qaldı - VİDEO
10/12/2018 [17:03]:
“Nar” gənclərə karyera qurmaqda dəstək olur
10/12/2018 [17:00]:
Azərbaycanda şok hadisə: Evli kişi məktəbli qızı zorladı, daha sonra qaçırdı
10/12/2018 [16:59]:
Heydər Əliyevin xatirəsinə həsr olunmuş turnir - “Judo Club 2012” idman kulubunda
10/12/2018 [16:55]:
Azercell könüllü gənclərlə həmrəy oldu
10/12/2018 [16:51]:
Siam əkziləri bir yaşını qeyd edəcək -FOTOLAR
10/12/2018 [16:50]:
AXC-nin yaranmasının 100 illiyi Bosniya və Herseqovinayada qeyd olundu - FOTOLAR
10/12/2018 [16:35]:
Bakıda qadından həmcinslərinə qarşı cinayət
10/12/2018 [16:30]:
“Çünki, onlar şərəfsizdirlər” - Ərdoğan Qərbin İÇ ÜZÜNÜ açdı - VİDEO
10/12/2018 [16:14]:
Qurban Qurbanov unutmasın ki... - “Xəzər-Lənkəran”ın rəsmisindən SƏRT AÇIQLAMA
10/12/2018 [16:06]:
Aİİ-də Qarabağla bağlı müzakirələr aparıldı
10/12/2018 [16:01]:
Ramil Usubov işdən çıxarılan rəis müavininə vəzifə verdi
10/12/2018 [15:55]:
"Bezdim" - Koçaryanın vəkili azərbaycanca danışdı - VİDEO
10/12/2018 [15:51]:
Gəncədə qızla oğlan dəm qazından zəhərləndi - Biri öldü
10/12/2018 [15:46]:
Aydın Mehdiyev: ”Kikboksinq idman növü ölkədə öz populyarlığı ilə seçilir”
10/12/2018 [15:43]:
Ermənistanda Paşinyanın heykəlini dağıtdılar -FOTOLAR
10/12/2018 [15:40]:
Ombudsman: "İnsan hüquqları sahəsində problemlərdən biri də gender bərabərliyinin pozulmasıdır"
10/12/2018 [15:34]:
Daha 110 dövlət əmlakı hərraca qoyuldu –Şəkidə istirahət mərkəzi satışa çıxarıldı
Bütün arxiv bir sırada
15/11/2018 [12:00] - Cəmiyyət - ( 1156 dəfə baxılıb)

Aqil Abbas: DUST BİPƏRVA, FƏLƏK BİRƏHM, DÖVRAN BİSÜKUN



Bu misranı düz 500 il əvvəl poeziyanın peyğəmbəri Füzuli yazıb. 500 il əvvəl. Görün dostlarının etibarsızlığı Füzulini nə təhər yandırıb-tökübsə, necə qəlbini sındırıbsa , şair bu mövzuya şeir həsr edib. Füzulidən 500 il sonra da Vaqif Bayatlı Odər (Cəbrayılzadə) də bu mövzuya qayıdıb:

Ax, zalım dostlar,
zalım qardaşlar
fələyin zülmünə düşəndən bəri
kimin nə vecinə ki,
anamın əziziyəm,
kimin nə vecinə ki,
anam yalvarır göyə.
O qarasaç Allahım,
o gödəkboy Allahım
susub,
qorumur məni.
Bir də baxıb
görürsən ki,
bir boynuyoğun,
bir yekəqarın
üzündə bir şillə yeri
durub gözləyir səni.
Amma
bir boynuyoğun,
bir yekəqarını
döymək
mənə bir az çətindi
bir şilləlik canım var.
Ax, zalım dostlar,
zalım qardaşlar.

Dostun və ya dostların etibarsızlığı kürəyə sancılmız xəncər kimidi. Düzdür, bu xəncər adamı öldürmür, amma bütün ömür boyu ürəyində onun ağrı-acısı qalır, başqalarına da inamını itirir.

Bu yazını hansısa incidiyim bir dosta görə qələmə almıram, incidilmiş dostlar və dostum olmayan incidilmiş insanlar üçün yazıram. Şükürlər olsun ki, məni tanıyanlar çox gözəl bilir ki, nə heç bir dostuma etibarsızlıq etmişəm, nə də heç bir dostumdan etibarsızlıq görmüşəm. Amma bir-birinə dost deyərək, hətta qardaş deyərək hər gün bir yerdə çörək yeyən, bir-birinin şəninə nəinki ayaq üstə, hətta təpəsi üstə sağlıq deyən insanların bircə günün içində Vaqif Bayatlının təbirincə desək, çat verdiklərinin tez-tez şahidi oluruq.

Evimizin divarındakı çatlar,
Çat verən dostları
Sıranıza düzə-düzə
Nə qədər günahları vardı
Bağışladım sizə.

Şair deyir ki, əgər daş çatlayırsa, heç insanları qınamağa dəyməz. Şair ürəyi kövrək olduğuna görə çat verən dostlarını bağışlayır. Amma nə qədər bağışlasa da, onun ağrı-acısını elə yaşayıb ki, belə şeir də yazıb.

Dostluğun rəmzi sayılan şair Zakir Fəxri də yanğı ilə yazır:

Ərk etdiyim dostlar da
üzümə durdular
Sevdiyim qızlar da
sevgimi üzümə vurdular
Körpə-körpə umudlarım
Bu yollarda əldən salıb
Məni yaman yordular
Ömrün cırhacırında
Qaldım üşüyə-üşüyə
Qaytar ana,
Qaytar məni beşiyə!

Üç cür dostluğu əbədi görmüşəm: orta məktəb dostluğu, əsgərlik dostluğu, bir də komsomol dostluğu. Ömürlərinin sonuna qədər o adamlar bir-birini axtarar, tapar, bir-birinə həyan olar. Kökündə nə dayanır? Çünki bu dostluqda heç bir təmənna olmur. Mən bir ara komsomolda baş girələmişəm. Böyük bir məktəb idi, çox səmimi bir təşkilat idi. Çünki həm də təmiz təşkilat idi. Və o təşkilatda çalışanlar əsgər dostları kimi, məktəb dostları kimi ömürlərinin axırına qədər bir-birini taparlar, bir-birilərinə həyan olarlar, bir-birilərini darda qoymazlar. Birinin əlinə bir balaca imkan düşən kimi hardasa işsiz və ya imkansız komsomol dostunu tapacaq, ona bir gün ağlamağa çalışacaq. Dəxli yoxdu onların biri Ağdamda işləyib, ya Ağcabədidə və ya Lənkəranda. İclaslarda görüşüblər, konfranslarda, qurultaylarda görüşüblər, tədbirlərdə bir yerdə təmiz komsomol çörəyi yeyiblər. Komsomol 27 ildi ləğv olub. Amma bir balaca araşdırma aparsanız, görərsiniz ki, 27 il, 30-35 il əvvəl bir yerdə təmiz komsomol çörəyi yeyənlər yenə bir yerdədilər, dostdurlar.

Əzrayılla bağlı qəribə rəvayətlər var. Bu rəvayətləri yazmaq fikrim yoxdu. Adətən belədi ki, Əzrayıl yol keçərkən ağacın altında süfrə açıb nahar edən bir yolçu onu yeməyə dəvət edir, bir qismət çörək kəsirlər. Əzrayıl qalxanda kimliyini bildirir və həmin o çörəyi kəsdiyi adama hansısa bir imtiyaz tanıyır. Təbii ki, Əzrayıl mələkdi, çörək yemir. Bu rəvayətləri yaradanlar hətta Əzrayılın bir tikə çörəkdən keçmədiyini vurğulamaqla insanlara nəyisə aşılamağa çalışırlar.

Amma baxırsan ki, bir nəfər kiminsə bir tikə yox ey, bir ton çörəyini yeyib və günlərin birində Əzrayıldan fərqli olaraq o bir ton çörəyi tapdalayır. Və bir ton çörəyini yediyi kişini kürəyindən xəncərləyir.

Çörəyi dizinin üstə olandan
Kişilik gözləmə, mərdlik gözləmə.

Çörəyi dizinin üstə olmağı cəhənnəm ey, heç demə çörəyi ayağının altına alıbmış!

Bu da əsasən məmur "dostluğunda" baş verir. Bir də görürsən ki, hansısa bir yüksək vəzifəli məmurun işləri dolaşığa düşür. Dünənəcən süfrəsində oturan, şəninə sağlıqlar deyən "dostlar" aradan çıxdılar. Heç telefonlarına da cavab vermədilər. Xeyirdə-şərdə rastlaşanda özlərini görməməzliyə qoydular.

Məmməd Araz deyir:

Qəfil düşdüm bəd taleyin kəməndinə mən,
Axır dönüb bu halımla barışan oldum.
Daha tənqid biçinində az itilənən,
Daha tərif xırmanında az daşan oldum.
Dib bucaqda beli bükük,
Lüləsi donuq, -
Hörümçəyə bağışladım ov tüfəngimi.
Günün çoxu yuxuludur ev telefonu,
Günün çoxu diksinməyir qapı zəngimiz.
Yox, ürəyim, daş qulazla ötəri dərdə,
Qəm üstünə sevincini hörməyi bacar.
Ön cərgədən son cərgəyə adlayıb hərdən
Görünməyən məqamları görməyi bacar.
Öz vaxtında ayırmadın şahini sardan,
Az qoşmadın boş xarallar şəninə dastan.
Qaranquşa, sığırçına meylimi sallam,
Ürəyimdə yuva qurmaz köçəri dostlar.
Bir də üzməm yalan vədlər cəzirəsinə,
Köpüklərə ip atmağın faydası nəymiş?
Bir vəzifə kürsüsünün cazibəsi nə,
Bir telefon dəstəyinin ədası nəymiş!
Mən bu hala gülə bildim,
Ağlaya bildim:
Əhd-ilqar da "baxarıq"lı, "görək"li imiş;
Mən ömrümün aşrımında anlaya bildim:
Nəçiliyim kimliyimdən gərəkli imiş...

Yəni həmin ayağı büdrəyən dostun vəzifəsi, nəçiliyi çat verən dostlar üçün onun insanlığından gərəkli imiş. Sevgi, o sağlıqlar, o təriflər onun özünə deyilmiş, kreslosuna, vəzifəsinəymiş.

Və dostlarını yarı yolda qoyub qaçan çat verənlər unudurlar ki, belə bir tale onları da gözləyir. Özləri çat verdikləri kimi günlərin bir günü böyür-başlarındakı da çat verib aradan çıxacaqlar.

Biz niyə beləyik, görəsən?
Doğrudanmı 500 il əvvəl də belə olub, bu gün də belədi?! Çox pis!
Füzulinin məlum şeirinin ikinci misrası lap müdhişdi:

Dərdi çox, həmdərdi yox,
düşmən qəvi tale zəbun.

P.S. Universitetdə oxuyanda görkəmli yazıçımız Mövlud Süleymanlı məni dəvət eləmişdi "Bulaq verilişinə, tez-tez bu veriliş üçün yazılar hazırlayırdım. Hər ay həmin verilişə bəlkə yüzlərlə məktub gəlirdi: nağıllar, rəvayətlər, hədislər, bayatılar, atalar sözləri və sair və ilaxır. Boş vaxtlarımda həmin məktubları oxuyardım. Orda dostluq haqqında qəribə bir rəvayət qarşıma çıxdı. Çox ibrətamiz rəvayət idi. Vaxt tapıb 48 il əvvəl oxuduğum həmin rəvayəti yazacam, qırdı-qaçdı dostlar üçün bir ibrət olsun.

Həyatınızı dəyişəcək 2019-cu il: Dəyişikliyə təhlükə deyil, yeni imkanlar kimi baxın...
Atatürk parkındakı ictimai iaşə obyektləri sökülür - VİDEO
Məşhur ulduz başını böcəklərlə dolu şüşənin içinə saldı - MARAQLI
Məşhur iş adamının qızı cinayətə qurban getdi - FOTO
Aygün Kazımovanın yarımçıq qalan təhsili, baş tutmayan istək – Məktəb konsertindən “Altın Kələbək”ə
Ədliyyə: 1918-2018
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Dünya
Ermənistan prezidentinin ailəsi də “soyqırım qurbanı” çıxdı - Növbəti erməni həyasızlığı...
Dünya
Bu ölkədə hökumət yeni doğulan körpələri yataqla təmin edir -Maraqlı...
Cəmiyyət
“Ziyalılarımızı başqasının ailə məsələsinə burun soxmalarından çəkinməyə çağırıram...”
Dünya
Restoranda robot ofisiantların xidməti müştəriləri təəccübləndirdi -VİDEO
Cəmiyyət
“Onun yanında özümü azərbaycanlı qadın hiss edirdim” – Fərman Salmanovun xanımı
Həftənin ən çox oxunanları
"Əgər Prezident Leyla xanımı bu vəzifəni qəbul etməyə razı sala bilsə..." - TƏKLİF
Fitnəkar ruslar ermənilərə Naxçıvanı da vəd etdilər: Bəs bizimkilər niyə susur...?
Bu deputat Cəbrayılın kəndindəki erməni ailələrinin hər birinə 10 min dollar bağışlayıb...-VİDEO
Putin Paşinyanın xeyir-duasını çoxdan verib – Biz Qarabağın gününə ağlayaq...
Putin Paşinyandan niyə çəkinir?
“Vəfa Quluzadə, Tofiq Zülfüqarov və mən istefa verməsəydik, böyük problemlər olacaqdı”
"Ermənilərin yaşadığı ərazi Hüseynqulu xanın torpaqlarıdır, oranı da geri almalıyıq...”
Gələcək intim necə olacaq? - Alimlərdən maraqlı açıqlama...
“Fağır” Ermənistan silahlanma sürətinə görə dünyada üçüncü, Avropada birinci oldu...
Tramp ata Buşun dəfnində yarıməsrlik ənənəni pozdu - FOTO+VİDEO
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə