Xəbər lenti
14/12/2018 [00:09]:
"O, Paşinyanın Ermənistanda başlatdığı üsyana Xankəndində dəstək verənlərdən idi"
13/12/2018 [23:43]:
AMEA-nın əməkdaşı Brüsseldə təcrübə keçir - FOTO
13/12/2018 [23:26]:
Gecikmiş məhəbbət...
13/12/2018 [23:09]:
"Mendeleyev cədvəlindəki bu sirləri bilmədən kainatın dərki mümkün deyil..."
13/12/2018 [22:19]:
Avropa Birliyindən “dilənçilər ölkəsi”nə növbəti yardım...
13/12/2018 [21:59]:
Ermənistanda korrupsiya 2,5 dəfə artıb
13/12/2018 [21:53]:
Poroşenko Rusiyanın qorxularını sadaladı - “Putin nifrət edir”
13/12/2018 [21:13]:
Nazir iclasa gecikdi - Jurnalistlər zalı tərk etdi
13/12/2018 [20:50]:
Müəllimlər üçün “Nobel”in qısa siyahısı açıqlandı – Yenə də təmsilçimiz yox
13/12/2018 [20:46]:
İranda Ayaz Mütəllibovun ata Buşa tarixi etirazından bəhs edildi - Qarabağa görə...
13/12/2018 [20:37]:
Gömrük akademiyası ilə bağlı ən çox verilən suallar - Qəbul qaydaları, xüsusi tələblər
13/12/2018 [20:35]:
Xələf Xələfov Nazirlər Kabinetinə Aparat rəhbəri təyin olunur
13/12/2018 [20:32]:
Rumıniyada ümummilli lider Heydər Əliyevin xatirəsi anıldı -FOTOLAR
13/12/2018 [20:29]:
Statistika Komitəsi əhalinin siyahıyaalınmasını müzakirə etdi
13/12/2018 [20:28]:
Rus mühəndis Terminatorun oxşarını yaratdı - MARAQLI
13/12/2018 [20:13]:
“İnsan əti yeməkdən bezdim” deyərək polisə təslim oldu - DƏHŞƏT...
13/12/2018 [20:01]:
“Vətəndaş 2 min kredit əvəzinə 7 min ödəyib, bank yenə də əl çəkmir...” - REALLIQ
13/12/2018 [19:53]:
Bakıda “Azərbaycan gəncliyi ənənəylə müasirlik qovşağında” mövzusunda konfrans keçirilib
13/12/2018 [19:51]:
Doğuş keçirən qadını bu hala saldılar - DƏHŞƏT...
13/12/2018 [19:48]:
Ov silahı aşkarlandı...
13/12/2018 [19:47]:
Vladimir Putin: "Prezident olmaq istəmirdim"
13/12/2018 [19:47]:
Bakı Baş Gömrük İdarəsində könüllü qanvermə aksiyası keçirildi
13/12/2018 [19:45]:
Əl yükündən 5000 ədəd siqaret aşkarlandı
13/12/2018 [19:45]:
Sarı jiletlilər - İqtisadi liberalizmin sonunun başlanğıcı hərəkatıdır
13/12/2018 [19:43]:
Zakir Həsənov Anjey Kaspşik ilə qoşunların təmas xəttindəki vəziyyəti müzakirə edib
13/12/2018 [19:42]:
Dövlət Gömrük Komitəsinin Çağrı Mərkəzi 2467 müraciəti cavablandırdı
13/12/2018 [19:40]:
Konstitusiya Məhkəməsi Ali Məhkəmənin qərarını ləğv edib
13/12/2018 [19:25]:
Oğurluq üçün girdiyi binada 48 saat bu şəkildə qaldı - FOTO
13/12/2018 [19:12]:
“Biz heç Rusiya və Türkiyənin ədəbi məkanlarına lazımi səviyyədə girə bilmirik...”
13/12/2018 [19:02]:
“Rejissora ithaf olunan tamaşada onun görüntüləri və səsindən istifadə ediləcək”
13/12/2018 [18:56]:
Tamerlan Qarayev Azərbaycanın Litvada səfiri təyin edilib
13/12/2018 [18:54]:
Xələf Xələfov xarici işlər nazirinin müavini vəzifəsindən azad edilib
13/12/2018 [18:28]:
Yasamalın sabiq icra başçısı: “Canımla əlləşirəm, nə şirkət, nə tikinti...”
13/12/2018 [18:23]:
UEFA-dan “Qarabağ”a 1 milyon 140 min avro
13/12/2018 [18:18]:
"Dərd almısan, qəm almısan sən İrandan Azərbaycan..."
13/12/2018 [18:11]:
LDU-da Şeyx Zahid Gilaninin 800 illik yubileyi ilə bağlı Beynəlxalq simpozium keçirilib
13/12/2018 [18:07]:
Özəldəki həkimlərin fantastik qazancı - Günə 3-5 min manat...
13/12/2018 [17:43]:
ADU-nun xəlifə-rektoru Venesuelanın ölkəmizdəki səfirliyinin müvəqqəti işlər vəkili ilə görüşüb
13/12/2018 [17:41]:
"Bu gün Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli üçün daha əlverişli vəziyyət yaranıb"
13/12/2018 [17:32]:
Ağasəlim Mircavadov: "Prezidentimizin sayəsində"... - AÇIQLAMA
13/12/2018 [17:24]:
İntihar edən şəxsi xilas etmək üçün 13 TIR yan-yana düzüldü - İBRƏTAMİZ...
13/12/2018 [17:20]:
Yüz yaşını keçmiş insanların gənclik və indiki görüntüləri - Təkcə dəyişməyən şəxsiyyətdir...
13/12/2018 [17:09]:
Prezidentin mənzillə mükafatlandırdığı idman xadimlərinin adları müəyyənləşib - SİYAHI
13/12/2018 [17:04]:
Manat sabah bu MƏZƏNNƏDƏ olacaq
13/12/2018 [16:53]:
Kremlin Qarabağdakı baş agenti  “Qərbin adamı” Paşinyanın hüzuruna getdi...-Foto
13/12/2018 [16:45]:
Nura Suri: "Aygün Kazımovanı belə təqdim etməməliydilər"
13/12/2018 [16:34]:
Nazənin Təranə Qumralı susdurdu:"Çaşma" - QALMAQAL
13/12/2018 [16:30]:
XİN sabahkı beynəlxalq tədbirlə bağlı məlumat yaydı
13/12/2018 [16:25]:
İşdən çıxarılan icra başçısı kimdir? - DOSYE
13/12/2018 [16:18]:
Prezident idmanın inkişafında xidmətləri olan şəxsləri təltif edib - SİYAHI
13/12/2018 [16:11]:
Xətai rayonunun icra başçısı vəzifəsindən azad edilib
13/12/2018 [16:10]:
“DaimOnline” kampaniyası daha iki universitetdə
13/12/2018 [16:10]:
ETSN neftlə çirklənmiş ərazilərin təmizlənməsinə təcrübəli xarici şirkətləri cəlb edib
13/12/2018 [15:47]:
Ermənistanda ETİRAF: “Belə ordu ilə qalib gələ bilmərik”
13/12/2018 [15:45]:
Avropa parlamentində Azərbaycanın maraqlarına tam cavab verən qətnamə qəbul edildi
13/12/2018 [15:31]:
İlham Əliyev Ərdoğana başsağlığı verdi
13/12/2018 [15:28]:
“Bu əməliyyatın razılaşdırılmadan həyata keçirilməsi riskli olar”
13/12/2018 [15:22]:
Diplomatların davası, müəmmalı məktublar və çat verən səfirlik – Kiyevdən reportaj - FOTOLAR
13/12/2018 [15:10]:
ADAU-nun rektoru valideynlərlə görüşüb
13/12/2018 [15:08]:
Azərbaycanın xarici ölkələrdə rəsmi turizm nümayəndəlikləri açıldı
13/12/2018 [14:49]:
“Nar MiFi” paketini al, 6 aya qədər pulsuz internet əldə et!
13/12/2018 [14:47]:
"Forbes” ən çox günah qazanan yazarların siyahısını da verəcəkmi...?
13/12/2018 [14:47]:
İlham Rəhimov: “ÜAK-ın ləğvindən ən çox narahat olan prezident Əliyevdir”
13/12/2018 [14:42]:
"İndidən qırılıb ölürük, bəlkə heç 65 yaşa çıxmadıq..."
13/12/2018 [14:41]:
“Azərbaycanda rus dili və ədəbiyyatı” jurnalının növbəti sayları çap olunub
13/12/2018 [14:36]:
“SÖNMƏZDİR, ƏBƏDİDİR HEYDƏR ƏLİYEV!” adlı anım mərasimi keçirilib
13/12/2018 [14:34]:
"İndi toylarda söyüşlə deyilənlər meyxana deyil, bir-birilərinin valideynlərini təhqir edirlər..."
13/12/2018 [14:29]:
Pornoulduz Trampa böyük məbləğ ödəməli olacaq - Ağ evin rəhbərinə "ilişməyin" bədəli...
13/12/2018 [14:24]:
Şəhid ailələrinə, 20 Yanvar və Qarabağ əlillərinə mənzillər verildi
13/12/2018 [14:14]:
100 şəhid anasının hər birinə 11 min manat ödəməyə hazır olduğunu bəyan etdi...
13/12/2018 [14:13]:
Bakı merinin qardaşına yüksək vəzifə verildi
13/12/2018 [14:09]:
İsraildə niyə xərçəng yoxdur? - Yəhudi həkimdən xərçəng və qriplə bağlı maraqlı açıqlama...
13/12/2018 [13:53]:
Hansı kommunal xidmətə borclular çoxdur?..
13/12/2018 [13:42]:
Ofisiant yeməyi Kral Akademiyası prezidentinin üstünə tökdü - VİDEO
13/12/2018 [13:41]:
Əməkdaşlıq münasibətləri vergi nəzarətinin zəifləməsi demək deyil
13/12/2018 [13:37]:
Tünd rənglər daha çox ciddiyyəti, soyuqluğu simvolizə edir? - Məşhur xanımların rəyi...
13/12/2018 [13:34]:
2018-ci ilin iqtisadi HADİSƏLƏRİ - Uğurlar, problemlər və təkliflər...
13/12/2018 [13:21]:
Bakıda evə qənim kəsilən Gürcüstan vətəndaşı tutuldu
13/12/2018 [13:16]:
Bakının priotexniki vasitələr satılan Yeni il yarmarkaları - REPORTAJ
13/12/2018 [13:08]:
“Maşın Şou”nun yayımlanacağı vaxt açıqlandı
Bütün arxiv bir sırada
20/11/2018 [21:22] - Hadisə - ( 3161 dəfə baxılıb)

Əbdürrəhman Fətəlibəyli Düdənginski nə məqsədlə qətlə yetirildi? - ARAŞDIRMA...



AZƏRBAYCAN LEGİONERLƏRİNİN KOMANDİRİ, “AZADLIQ”  RADİOSUNUN BAŞ  REDAKTORU NİYƏ  QƏTLƏ YETİRİLDİ?
(“DTK CASUSU  1954-CÜ İLDƏ NOYABRIN 20-DƏN 21-NƏ KEÇƏN GECƏ Ə. FƏTƏLIBƏYLI- DÜDƏNGİNSKİNİ  NƏ MƏQSƏDLƏ  ÖLDÜRDÜ?)

1954-cü ilin noyabrın 20-də “Azadlıq” radiosunun “Azərbaycan” redaksiyasının Baş redaktoru Əbdürrəhman Fətəlibəyli-Düdənginski Münhenin “Alpen-plate-6” meydanındakı bir mənzildə qətlə yetirildi.
Mayor Ə. Fətəlibəyli-Düdənginskinin qətli ilə bağlı Almaniyada nəşr edilən “Abendzeytung”, “Der Stern”, “Kuik” qəzetlərində geniş məlumatlar verildi. Münhendə nəşr edilən “Abendzeytung” qəzeti yazırdı: “1954-cü ilin noyabrın 22-də bazaar ertəsi günü Münhenin  Alpen-plate-6” meydanında Mikayıl İsmayılovun meyiti tapıldı. Meyit basdırıldıqdan sonra məlum oldu ki, əslində öldürülən - “Azadlıq” radiosunun nüfuzlu işçisi Fətəlibəyli imiş. Cani isə Mikayıl İsmayılovdur. Ancaq hələ noyabrın 26-da dəfn günü “Azadlıq” radiosuna belə bir xəbər çatdı ki, Fətəlibəyli  İsmayılovu özünümüdafiə zamanı öldürübmüş. Bu xəbərin kim tərəfindən verildiyi məlum olmadı. Ancaq şənbə günü noyabrın 28-də, bir həftədən bəri işə çıxmayan Fətəlibəylinin cani deyil, öldürülən olduğu məlum oldu. Bu, heç bir axtarışın nəticəsi deyildi. Sadəcə olaraq Azərbaycan redaksiyasının üzvləri bu xəbəri alman polisinə çatdırdılar. Təhqiqat nəticəsində 3 gün əvvəl İsmayılov adı ilə basdırılan meyidin Fətəlibəyli olduğu müəyyənləşdirildi. İsmayılovun – qatilin şəkli bir həftədən sonra, dekabrın 2-də qəzetlərin şənbə axşamı sayında dərc edildi”.
Bəs Ə.Fətəlibəyli-Düdənginski nə məqsədlə qətlə yetirildi?
Təbii ki, Ə. F. Düdənginskini “Azadlıq” radiosunda  Sovet rejiminə qarşı apardığı təbliğat işlərinə görə qətlə yetirdilər. Bundan əvvəl onun qardaşı Seyfulla da müəmmalı şəkildə motosiklet qəzasında həlak olmuşdu.
Ə. Fətəlibəyli-Düdənginskini, onu hələ müharibədən – legioner həyatı illərindən tanıyan azərbaycanlı Mikayıl İsmayilov qətlə yetirmişdi. Müharibədən sonra İtaliyada yaşayan, 1951-ci ildə Bakıya qayıtdıqdan sonra “DTK” tərəfindən ələ keçirilən M. İsmayılova Almaniyaya gedib Ə. Fətəlibəylini öldürmək tapşırığı verilir. Almaniyaya gəldikdə o, bu vəddən imtina etməyə çalışsa da, baş tutmur. Beləliklə, 1954-cü ilin noyabrın 20-dən 21-nə keçən gecə birlikdə yeyib-içdikdən sonra çəkic aləti ilə Ə. Fətəlibəylini vurub öldürmüşdü.
M.İsmayılov isə Sovet İttifaqına qayıtdıqdan sonra onu Bakıda, Şüvəlandakı bağında asıb öldürdülər. DTK onu asmaqla həm də izi itirmək istəyirdi.
Ə.F.Düdənginski Sovet rejiminin işğalı mahiyyətini açıqlayan yazıları və verilişləri ilə sovet dövlətini narahat edirdi. Mayor  Ə.F Düdənginskinin həm sovet hərbçiləri, həm də legionerlər arasında böyük nüfuzu var idi. O legionerlərdən Azərbaycana qayıdıb, onu xeyirxahlıqla xatırlayanlar da az deyildi. Ə.F.Düdənginski rus dilində təhsil almış və bu dildə də ideoloji təbliğat aparırdı. Onun Münhendə “SSRİ-ni Öyrənmə İnstitutu”ndakı çıxışları böyük maraqla qarşılanırdı. Onun bu fəallığı sovet dövlətini narahat etməyə bilməzdi.
Əbdürrəhman Əli oğlu Fətəlibəyli (Abo Düdənginski) 1908-ci ilin iyunun 12-də Naxçıvanın Şərur rayonunun Düdəngə kəndində anadan olub. Tiflisdəki hərbi-piyada məktəbini bitirib, sonra Azərbaycan diviziyasında xidmət edib. Moskvada Hərbi Akademiyada təhsil alıb. Minbaşı (mayor) rütbəsində olub. Sankt-Peterburq (Leninqrad) hərbi dairəsinin qərargahında xidmət etmiş, 6-cı şöbənin rəisi olmuşdur.
Sovet ordusunda bacarıqlı hərbi xidmətinə görə “Qızıl  Ulduz” ordeni ilə təltif edilib. İkinci Dünya müharibəsində Azərbaycan legionunun başçısı olub. ABŞ Konqresinin maliyyələşdirdiyi “Azadlıq” radiosunun Azərbaycan redaksiyasının, eyni zamanda, “Azərbaycan” jurnalının (C. Hacıbəyli ilə birlikdə) Baş redaktoru olub. 1954-cü ildə SSRİ DTK-sının (KQB) hərbi kəşfiyyatı tərəfindən qətlə yetirilib. Ə.Fətəlibəyli  Münhen yaxınlığında Noy-Ulm şəhərindəki qəbirstanlıqda qardaşı Seyfullanın məzarı yanında dəfn edilib. 
 “Azadlıq” radiosunda çıxışlarından (Azərbaycanlılara ilk müraciət, 1953-cü il, mart):  
1. “Biz azərbaycanlılar, Sovet İttifaqının başqa xalqları kimi, kommunist rejimini məhv edib, alınmış azadlığımızı qaytarmaqda qərarlıyıq. Harada olmağımızdan asılı olmayaraq, istər Sovet İttifaqında, istərsə də xaricdə – azad Qərbdə olaq, hamımız ürəkdən bir şeyi istəyirik: Kreml hakimiyyətinin yıxılmasını!
...Kommunist hakimiyyətinin ən ağır cinayətlərindən biri kimi, biz onun xalqın yaradıcı fəaliyyəti və ölkənin mədəni həyatı üzərindəki zülmünü qeyd edirik. Böyük Azərbaycan ədəbiyyatı, musiqisi, salnaməsi, elmi xalqın bütün yaradıcılıq fəaliyyətinin formaları Stalin tiranlığı ilə məhv edilmişdir”.
2. “Kremlə münasibətdə sərt siyasət” (Bülleten №109, 29 iyun, 1953-cü il):
“Vaşinqtonda Amerika senatının Xarici İşlər Komissiyasının sədri Aleksandr Uayl Amerika xalqına və onun müttəfiqlərinə çağırışla müraciət etdi. Sakitləşmə siyasəti – Uayt bildirirdi – dayandırılmalıdır. Sovetin Berlin bölməsində baş verən üsyan, Çexoslovakiyada, Polşada və Şərq blokunun digər ölkələrindəki qarışıqlıq Kreml hakimiyyətinin nüfuzlu olmadığını açıq sübut etdi. Qərbin azad dünyası Sovet hökumətindən təcavüzkar siyasətindən uzaqlaşmasını qətiyyətlə tələb etməlidir”.
3. “Danışır “Azadlıq” radiostansiyası!” (Bülleten N 2931).
“...Demokratiya  kommunizmə və sovet imperializminə ölüm hokum oxumuşdur.
Azad xalqların və əzilən xalqların barışmaz birgə mücadiləsi bu hökmü yerinə yetirəcək və inşallah Vahid Azad Dünya yaradılacaq!”
 Ə.F.Düdənginskinin Münhendə özünün redaktorluğu ilə iki dildə (Azərbaycan və rus) nəşr edilən “Azərbaycan” jurnalında Sovet dövlətinin siyasətini və kommunizm rejiminin bəşəriyyət üçün təhlükəliliyini tənqid edən yazıları da çap olunurdu.
ƏBDÜRRƏHMAN  FƏTƏLİBƏYLİ - DÜDƏNGİNSKİNİN 1946-cı  İLİN  23  MARTINDA  İNGİLTƏRƏNİN  BAŞ  NAZİRİ KLEMENT ETLİYƏ  YAZDIĞI  TARİXİ  MƏKTUB

Ə. Fətəlibəyli – Düdənginski  bu məktubunda SSRİ dövlətinin işğalçı mahiyyətini açıqlayır, ona qarşı bütün xalqların birləşib mübarizə aparması vacibliyini qeyd edir. Əslində bu məktub həm də SSRİ-yə qarşı soyuq mübarizə aparmağın güclü bir proqramıdır.
Həmin tarixi məktubdan:
“Bu gün İngiltərə və Amerikanın gücü bir də ondadır ki, bütün mütərəqqi və Vətənini sevən insanlar onların tərəfindədir. İngiltərə və Amerikanın ittifaqı, daha doğrusu Stalinlə, SSRİ və kommunizmlə bağlanmış qanunsuz müqavilədən imtina etmələri kifayətdir ki, bolşevizm tərəfindən əzilmiş bütün xalqlar öz azadlıqları və müstəqillikləri uğrunda müharibəyə başlasınlar. Biz hamıdan çox maraqlıyıq ki, bu müharibə daha çox siyasi olmalı və bolşevizmin əzdiyi xalqlar tərəfindən aparılmalıdır. Biz rus, ukraynalı, türk-müsəlman, qafqaz, polyak, yuqoslav, bolqar, macar, fin, baltikyanı və başqa xalqlardan ibarət xilaskar ordular təşkil edəcəyik.
Cənab Baş nazir, biz bunun üçün bolşevizmə qarşı vuruşurduq... Heç olmasa bir nəfər ingilis Stalini doğma ata, Beriya, Mikoyan, Tevosyan, Bela Kuna, Ku-Si-Nena və onlar kimi digər cinayətkarları rəhbər adlandırarmı? Əlbəttə, yox. Bəs onda niyə İngiltərə və Amerika bunu bizim xalqlardan tələb edir? Kim, harada, nə vaxt görüb, yaxud xahiş edib ki, rus, ukraynalı və türk müsəlmanların atalarının ad və soyadları Soso Cuqaşvili (İosif Stalin), Anastas Mikoyan, Mkırtç Tevosyan, Maliko Qoqlidze, Bela Kun və s. olsun. Həmin xalqlar belə quldur dəstəsini və SSRİ-ni dəyişmirlər, əksinə, onlara nifrət edir və ilk imkan düşən kimi bu beynəlmiləl quldur dəstəsini və onların yaratdıqları SSRİ-ni məhv etmək üçün yaşayırlar”.

Nəsiman Yaqublu, tarix elmləri doktoru

"Mendeleyev cədvəlindəki bu sirləri bilmədən kainatın dərki mümkün deyil..."
Avropa Birliyindən “dilənçilər ölkəsi”nə növbəti yardım...
Rus mühəndis Terminatorun oxşarını yaratdı - MARAQLI
“İnsan əti yeməkdən bezdim” deyərək polisə təslim oldu - DƏHŞƏT...
Doğuş keçirən qadını bu hala saldılar - DƏHŞƏT...
Dr. Günel Azayeva - Həkim kosmetoloq
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Mədəniyyət
“Rejissora ithaf olunan tamaşada onun görüntüləri və səsindən istifadə ediləcək”
Cəmiyyət
İntihar edən şəxsi xilas etmək üçün 13 TIR yan-yana düzüldü - İBRƏTAMİZ...
Dünya
“Bu əməliyyatın razılaşdırılmadan həyata keçirilməsi riskli olar”
Köşə
"Forbes” ən çox günah qazanan yazarların siyahısını da verəcəkmi...?
Hadisə
Pornoulduz Trampa böyük məbləğ ödəməli olacaq - Ağ evin rəhbərinə "ilişməyin" bədəli...
Müasir Ədliyyə
Həftənin ən çox oxunanları
Paşinyan sərhədlərin açılması ilə bağlı Türkiyəyə yalvardı: "Bir şərtlə ki..."
"Həyat yoldaşım əşyadır ki, onu gizlədəm?" - "O, elə bir yerdə işləyir ki..."
“Təki, erməni ordusu güclü olsun -  pensiyamızın qalxması vacib deyil...”-Xankəndindəki erməni qarı-
Putin Paşinyanın xeyir-duasını çoxdan verib – Biz Qarabağın gününə ağlayaq...
Putin Paşinyandan niyə çəkinir?
"Ermənilərin yaşadığı ərazi Hüseynqulu xanın torpaqlarıdır, oranı da geri almalıyıq...”
"Bacı bacının balasını bu günə qoyarmı?" deyən baldızının Arif Əsgərova deyəcəkləri var...
Arif Əsgərov hardan biləydi ki, baldızı oğlu təhlükəli sularda üzür: Bir həbsin izi ilə...
"Bunu edən adam öz namussuzluğunu ictimailəşdirdi"
"Lotu Quli"nin azadlığa çıxdığı anın görüntüləri yayıldı - VİDEO
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə