Xəbər lenti
24/05/2019 [00:07]:
"Bakı etibarlı idman platformasıdır”
23/05/2019 [23:56]:
“Huawei” öz əməliyyat sistemini yaradacaq
23/05/2019 [23:54]:
Xədicə İsmayıl Ramil Səfərovu təhqir etdi - Cavab
23/05/2019 [23:50]:
Vəkili Fuad Abbasovla görüşdü və bu açıqlamaları verdi: "Qatı cinayətkarların kamerasında..."
23/05/2019 [23:48]:
Fuad Abbasovun azad olunması xəbəri təsdiqini tapmır - vəkili "belə bir şey yoxdur", dedi
23/05/2019 [23:41]:
Marketdə başlayan "qaymaq" davası qanla bitdi - VİDEO
23/05/2019 [23:38]:
Solovyov qorxdu, duelə getmədi...
23/05/2019 [23:20]:
Türkiyə-Rusiya hərbi əməkdaşlığının inkişafı Azərbaycana nə vəd edir?
23/05/2019 [23:18]:
102 yaşlı qadın 92 yaşlı otaq yoldaşını vəhşicəsinə öldürdü - DƏHŞƏT...
23/05/2019 [23:15]:
Kürdəmirdə qıza görə adam öldürən məhkuma yenidən cinayət işi açıldı
23/05/2019 [23:02]:
Məşhurlarımız rumın müğənninin klipinə çəkildilər - VİDEO
23/05/2019 [23:00]:
Bakı bulvarında qadın özünü dənizə atdı - VİDEO
23/05/2019 [22:54]:
Küçədən keçən qadınların sinəsinə yumruq ataraq yoluna davam etdi - VİDEO
23/05/2019 [22:52]:
Ermənistan Cənubi Qafqazın İsraili olacaq?- İrəvan yenə də xam xəyallar arzusunda...
23/05/2019 [22:46]:
Levan İzoria: “Gürcüstanda ABŞ hərbi bazasının olmasını alqışlayıram”
23/05/2019 [22:43]:
Everest zirvəsində iki alpinist ölüb
23/05/2019 [22:41]:
"Axtarış elanım 15 min dəfə bəyənilsə təslim olacağam" - AĞLASIĞMAZ RAZILIQ...
23/05/2019 [22:39]:
Donqhyun Park: "OPEC+ razılaşmasını uzatmağa ehtiyac yoxdur"
23/05/2019 [22:36]:
Kürdəmirdə 5 yeniyetməni it dişlədi
23/05/2019 [22:05]:
ABŞ prezidentinin köməkçisinin müavini: "Azərbaycanın ÜTT-yə üzv olmaq istiqamətində səylərini dəstəkləyirik"
23/05/2019 [22:03]:
"Bu uzunqulaq özünə kənd təssərüfatında maldarlıqla bağlı bir uyğun iş tapsa pis olmaz"
23/05/2019 [22:01]:
UEFA “Arsenal”a xəbərdarlıq etdi: "Bakıda etiraz olmasın!"
23/05/2019 [21:50]:
Şura “Məktəblilərin iştirakı ilə vətənpərvərlik mövzusunda tədbirlərin keçirilməsi”ni dəstəkləyir
23/05/2019 [21:42]:
Prezident Ramazan ayı münasibətilə ənənəvi iftar mərasimində iştirak etdi - FOTOLAR
23/05/2019 [21:27]:
Sümük iliyinin faydaları haqqında bilmədiklərimiz - Min bir dərdin dərmanı...
23/05/2019 [21:09]:
Anadolu agentliyinin itkin düşən müxbirinin cəsədi tapıldı - 14 gün sonra (FOTO)
23/05/2019 [20:23]:
Sumqayıtda sərnişin avtobusu qəza törətdi - VİDEO
23/05/2019 [20:11]:
Prezident bu şəxslərin pensiyasını artırdı
23/05/2019 [19:46]:
Romantik görüş üçün ən bahalı şəhər hansıdır?
23/05/2019 [19:35]:
Oqtay Əsədov: "Beynəlxalq birliyin məsələyə ədalətli və həssas yanaşacağına inanırıq"
23/05/2019 [19:33]:
Kosmosda spirtli və qazlı içki niyə qadağandır?
23/05/2019 [18:56]:
ADNSU-da İsrailli mütəxəssislər tərəfindən 10 aylıq İT kursları təşkil olunacaq
23/05/2019 [18:52]:
Müdafiə Nazirliyi Zakir Həsənovla bağlı ermənilərin iddiasını "sərsəm fikirlər" adlandırdı
23/05/2019 [18:40]:
AŞPA-nın iclasında Ermənistan ciddi tənqid olundu
23/05/2019 [18:39]:
“Nar” aztəminatlı ailələrdən olan uşaqlara dəstək olur
23/05/2019 [18:33]:
Aqiyə Naxçıvanlı vətəndaşları qəbul etdi
23/05/2019 [18:32]:
Mətbuat Şurası direktora diqqətli olmağı tövsiyə etdi
23/05/2019 [18:30]:
Tanınmamış respublikanın “paytaxtı”nın keçmiş meri ölü tapıldı - Mafiya hesablaşması...
23/05/2019 [18:26]:
ADU-da “Səmavi dinlər” sərgisi -FOTOLAR
23/05/2019 [18:23]:
Millət vəkili Tovuzun Xatınlı, Qədirli, Düz Cırdaxan kəndlərində uşaq bağçalarını ziyarət edib
23/05/2019 [18:13]:
Boksçular küçələrdə oruc tutanlara su və xurma payladı-İbrətamiz...- VİDEO
23/05/2019 [18:02]:
Fuad Abbasovun hüquqlarını müdafiə komitəsi yaradıldı
23/05/2019 [17:54]:
Rəsmi Tbilisidən Azərbaycanın “Keşikçidağ”ına hərbi texnika yeritməsi xəbərinə reaksiya: "Emosional çıxışlar etməyin..."
23/05/2019 [17:46]:
Elmar Məmmədyarov çinli həmkarı ilə nələrdən danışdı?
23/05/2019 [17:39]:
““Aslan pəncəli İbad” albomu çox fərqli şəkildə olacaq...”
23/05/2019 [17:37]:
Oruc tutmayanların iftar süfrəsində nə işi var...? - Din xadimi aydınlıq gətirdi
23/05/2019 [17:35]:
Ekologiya Nazirliyinin əməkdaşları təltif olundu -FOTOLAR
23/05/2019 [17:30]:
“Son iclas” filmi Pirallahı gəncləri tərəfindən böyük maraqla qarşılandı
23/05/2019 [17:28]:
“Ermənilər uzun illər ərzində alban kilsələrini qriqoryanlaşdırıblar” – “Bu proses indi də davam edir”
23/05/2019 [17:27]:
Ən təhlükəli siqaretlər bunlar imiş
23/05/2019 [17:14]:
"Birgə fəaliyyət nəticəsində qanunsuz ticarət dövriyyəsindən təxminən 10 kq narkotik çıxarılıb"
23/05/2019 [17:09]:
Eldar Əzizov Ukraynada Milli Qəhrəmanla görüşdü –FOTOLAR
23/05/2019 [17:04]:
Baş nazir: “Gürcüstan-Azərbaycan sərhədi ilə bağlı bütün məsələlərin həll olunacağına əminəm”
23/05/2019 [16:54]:
Tofiq Tağızadənin “Mateo Falkone” filmi bərpa olundu -FOTOLAR
23/05/2019 [16:50]:
Nanə Ağamalıyeva "Porche"sində elə poz verdi ki... - FOTOLAR
23/05/2019 [16:38]:
“Qarabağ münaqişəsi  Ermənistanın inkişafına mane olmur...”
23/05/2019 [16:37]:
Dondurma mövsümü başladı - Zəhərlənməmək üçün bunları bilmək vacibdir
23/05/2019 [16:32]:
Özü-özünü əməliyyat edib tibb tarixinə adını yazdıran həkim -HEYRƏTAMİZ...
23/05/2019 [16:26]:
Qaçırdığı qadını vəhşicəsinə döyüb öldürmək istədi - 16 illik həbs edildi
23/05/2019 [16:24]:
"Dağlıq Qarabağ Azərbaycan Respublikasının beynəlxalq aləmdə tanınmış ərazisidir"
23/05/2019 [15:56]:
Rövşən Rzayev və müavinləri bölgələrdə vətəndaşları qəbul ediblər
23/05/2019 [15:55]:
“Bu ölkənin hərbi uğurları bizi hər zaman sevindirib, çünki...”
23/05/2019 [15:51]:
“Bütün bunlar sübut etdi ki, xalq ancaq bayağı materiallara baxmaq həvəsində deyil...”
23/05/2019 [15:50]:
ADPU-dan gənc prorektorun işdən çıxarılmasına reaksiya: "Buna səbəb..."
23/05/2019 [15:46]:
Bu avtomobillərin Azərbaycana idxalı qadağan ediləcək - Nazirlikdən xəbərdarlıq...
23/05/2019 [15:43]:
Zurabişvilidən mübahisəli sərhədlə bağlı mesaj: “Prosesin bərpasını alqışlayıram"
23/05/2019 [15:36]:
Planet getdikcə "hallanır" - Təhlükə saçan dinamika...
23/05/2019 [15:35]:
“Tramp Türkiyəyə münasibətdə şantaj elementlərindən istifadə edir”
23/05/2019 [15:32]:
"Əvvəllər sürücü kişilərə qız verməzdilər, indi də sürücü qıza oğlan vermirlər..."
23/05/2019 [15:30]:
Ankara ABŞ-ın “ultimatum”una münasibət bildirdi
23/05/2019 [15:28]:
“Özümü kişi məclisində rahat hiss edirəm” - Səidə
23/05/2019 [15:28]:
Pakistan “Şahin-2” raketini sınaqdan keçirdi - VİDEO
23/05/2019 [15:23]:
Bakıdakı çempionata erməni bacı-qardaş da qatılacaq
23/05/2019 [15:15]:
Abituriyentləri intihara sürükləyən ÇƏTİN SUALLAR...
23/05/2019 [15:05]:
Respublika olimpiadalarında qalib gələnlər bu ixtisaslarda təhsil ala bilər
23/05/2019 [15:02]:
Çingiz geriləməsindən danışdı - “Mənim üçün fərqi yoxdur”
23/05/2019 [15:00]:
Dövlət qulluğunun B növü üçün qeydiyyat başlayıb
23/05/2019 [14:58]:
Rayonlarda leysan, dolu gözlənilir
23/05/2019 [14:44]:
“Azərbaycanda yüksək keyfiyyətli dondurma istehsal edən firmalar var...”
23/05/2019 [14:44]:
35 rayonda torpaqların elektron kadastr uçotu işləri tam olaraq yekunlaşdı
Bütün arxiv bir sırada
21/11/2018 [16:25] - Araşdırma - ( 1508 dəfə baxılıb)

Bu mətndən sonra ədiblərimiz sürgün olundu - Qanlı repressiyaya start verən o məqalə - FOTOFAKT



1937-ci ildə yüzlərlə Azərbaycan ziyalısının Stalin rejiminin diqtəsilə sürgün edildiyi və güllələndiyi hər kəsə bəllidir. Necə oldu ki, elə həmin ildə tələbə öz müəllimini, qardaş-qardaşı, dost-dostu satmaq məcburiyyətində qaldı? Bu qanlı tarix hansı hadisədən sonra start götürür?

Moderator.az a24.az-a istinadən Azərbaycanda repressiya küləyini başladan məqaləni təqdim edir:

1937-ci ilin iyun ayında qəzetin “24”-cü nömrəsində dərc olunan “Averbaxçılığın kökünü kəsmli” adlı məqalədə digər sovet ölkələri nümunə gətirilərək Azərbaycan ədəbi mühitindəki vəziyyət kəskin tənqid olunur. Qeyd olunur ki, “Kommunist” partiyasının 1932-ci ildə bu yöndə verdiyi qərarlar Azərbaycan ədəbi mühitinə təsir etməyib:

“Söz yox ki, ifşa edilmiş xalq düşmənləri ikiüzlü, alçaq Ruhulla Axundov, Əhməd Triniç, Əli Kərimov, Əli Nazim və başqaları öz antisovet fəaliyyətləri ilə sovet ədəbiyyatının və incəsənətinin inkişafına böyük əngəllər törətmişlər, lakin bu xalq düşmənlərinin ədəbiyyat təşkilatlarında bir sıra havadarlarları və quyruqları da olmuşdur ki, onlar ədəbiyyat mühitində averbaxçılığı birbaşa yayan və müdafiə edən olmuşlar”.

Qəribədir ki, sonralar sovet ədəbiyyatının ən parlaq nümayəndələrinə çevrilən Mehdi Hüseyn və Sənəd Vurğun bu mətndə ən kəskin tənqid olunanlar sırasındadır:

“Uzun zamandır konurrevolysioner Əhməd Triniçlə həmfikir olan Mehdi Hüseynin bu müşavirədə (həmin ərəfədə yazıçılar ittifaqının dram seksiyasında keçirilən müşavirə nəzərdə tutulur. S.A) averbaxçılığı haqqında danışmamaq, onun uzun zaman teatro sahəsində RAAP platformasını yürütməməsi, böyük sovet dramaturqu Cəfər Cabbarlının əsərlərinə qarşı mənfi əlaqəsini ifşa etmək nə deməkdir?”

Məqalədə Mehdi Hüseynin “Ədəbi döyüşlər” kitabında Cəfər Cabbarlının əsərlərini sovet ədəbiyyatı üçün müvəffəqiyyət saymaması, Nəzərlinin və Süleyman Rüstəmin “Yanğın” pyesini sovet dramaturgiyasının ilk əsəri adlandırması kəskin şəkildə tənqid olunur: “Mehdi Hüseynin çaldığı bu havalar averbaxçılıq hvası deyil, bəs nədir? … o, sovet yazıçılığına ləyaqəti olmayan, əxlaqsız B.A.Talıblının (Böyükağa Talıblı) “maraqlı yaradıcılığı” haqqında  əsər yazılmamasına təəssüf edir. …o, bolşevik yazıçısı Panfyorovun “Bruski” romanını Sabit Rəhman kimi məsuliyyətsiz redaktora verərək Azərnəşrə 18 min manat ziyan vurmuşdur”.

Mehdi Hüseynlə yanaşı repressiyaya hazırlanan digər şair və yazıçılar Səməd Vurğun, Əli Vəliyev, Seyfulla Şamilov idi. (Beləki, Seyfulla Şamilov repressiya olunan şair və yazıçılar haqqında nə qədər mənfi fikirlər, təhqirlər söyləsə də, özü də repressiyadan canını qurtara bilmədi):
“Hamı özünütənqid haqqında danışır, lakin heç kəs, o cümlədən yazıçılar ittifaqının rəhbərləri (S.Şamilov, S.Vurğun, Ə.Vəliyev) özləri özünütənqidi genişləndirməyə cəsarət etmirlər. …İttifaqın sədri (Yazıçılar İttifaqının sədri (1936-1938) Seyfulla Şamilov və katib Səməd Vurğun nəinki qruppaçılıqla mübarizə edirlər, hətta öz hərəkətləri ilə buna meydan verirlər!. Yazıçılar arasında məişət pozğunluğu nümunəsi olaraq Zinət Zakirovun və Q. Stroqonovun hərəkətlərini göstərmək olar. Onlar tək deyildir. Yazıçı Şuxovun ailə pozğunluğu ilə əlaqədar yazıçıların arvadlarının müşavirəsi çağrılsaydı, Himmət Əlizadə kimi yazıçıların öz arvadları ilə etdikləri vəhşi rəftarlar gizlin və etinasız qalmazdı. Əli Nəzminin öz arvadına qarşı vəhşi hərəkətindən, yazıçılar ittifaqı bir ibrət dərsi alardı.

Məqalənin sonunda yazıçılar ittifaqına ədəbi mühiti “billur kimi saflaşdırmaq”. “Yalnız prinsipial, bolşevikcəsinə iş şəraitində sosialist sənətinin yüksəlişi məsələləri” ilə məşğul olmaq tövsiyyə olunur.

Bu məqalənin ardınca ədəbi mühitdə olduqca ciddi dəyişiklik start götürür. Şair və yazıçılar sürgün, güllələnmədən qorxaraq ən yaxın dostları haqqında kəskin məqalələr yazmağa başlayır.


loading...
loading...
Marketdə başlayan "qaymaq" davası qanla bitdi - VİDEO
Solovyov qorxdu, duelə getmədi...
102 yaşlı qadın 92 yaşlı otaq yoldaşını vəhşicəsinə öldürdü - DƏHŞƏT...
Küçədən keçən qadınların sinəsinə yumruq ataraq yoluna davam etdi - VİDEO
"Axtarış elanım 15 min dəfə bəyənilsə təslim olacağam" - AĞLASIĞMAZ RAZILIQ...
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Gündəm
Ermənistan Cənubi Qafqazın İsraili olacaq?- İrəvan yenə də xam xəyallar arzusunda...
Cəmiyyət
Tanınmamış respublikanın “paytaxtı”nın keçmiş meri ölü tapıldı - Mafiya hesablaşması...
Şou-biznes
““Aslan pəncəli İbad” albomu çox fərqli şəkildə olacaq...”
Dünya
Özü-özünü əməliyyat edib tibb tarixinə adını yazdıran həkim -HEYRƏTAMİZ...
Araşdırma
Planet getdikcə "hallanır" - Təhlükə saçan dinamika...
Həftənin ən çox oxunanları
"Emin 444" öldürən çempionun yaralı görüntüsü yayıldı - FOTO
DYP əməkdaşları "Gelendevagen" deyir, "Niva"nın sahibi isə daş atıb başını tutur ki...
Rusiya üçün “S-400”-ü yaratmış azərbaycanlı haqda yeni film çəkildi-VİDEO
Əhmədova Abdullayevin ifşa videosunu yaydı: "Tövbə edin və heç kimin haqqına girməyin"
İrana gündə 500 raket zərbəsi!
"Bir neçə gün öncə Bakının mərkəzində erməni tələbə yoldaşımı gördüm...”
“Şəmistana fəxri ad versələr, inciyərəm...”
“Şuşa və Laçının işğalı ilə bağlı sövdələşmə aparmış 3 nəfərdən biri Türkiyədə yaşayır…”
Gürcüstan müsəlmanları Saakaşvilinin üzr istəməsini tələb etdi
Şüvəlanda "su qiyməti"nə dəbdəbəli villa satışa çıxarıldı - 10 milyon manat + VİDEO
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2019
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və s. işlər üçün əlaqə:
Telefon: 0502711225, 0507440247 (Whatsapp)
e-mail: [email protected]