Xəbər lenti
17/12/2018 [07:40]:
Xoşbəxt o kəsdir ki, əlində olanlar üçün şükür edər və başqalarının əlində olana göz yumar…
17/12/2018 [01:44]:
Qurban Qurbanov: "Çətin oyunun olacağını hiss edirdik"
17/12/2018 [00:36]:
Porfelləri qoltuqlarına verilmiş eks- məmur qudaların şərikli London biznesi üzə çıxdı...
17/12/2018 [00:29]:
“Paşinyana dedim ki, niyə susmusan, Putindən qorxursan?” - Lukaşenko (Video)
17/12/2018 [00:18]:
Sual altında olan sabah üçün heç kəs yaxasını kənara çəkməsin...
16/12/2018 [22:21]:
Azərindən Mübarizi təhqir edən məxluqa cavab: "Şərəfsizə sənin ən gözəl cavabın..."
16/12/2018 [21:30]:
Dünyadakı qarşıdurmaların kökündə ilk növbədə din mafiyaları dayanır - İDDİA
16/12/2018 [20:58]:
Göydən həqiqi pul yağışı yağdı, aləm qarışdı, polis hərəkətə keçdi - VİDEO
16/12/2018 [20:39]:
Kafedə partlayış - 42 yaralı
16/12/2018 [20:17]:
Oğulun anasını bıçaqlama səbəbi bilindi
16/12/2018 [19:23]:
"Azərbaycan bu il hərbi məhsul ixracını 9,2 faiz artırıb" - Nazir müavini
16/12/2018 [18:50]:
“Qəbələ” “Sabah”ı məğlub etdi
16/12/2018 [18:32]:
Bakıda pikap aşdı, 2 yaralı var
16/12/2018 [18:32]:
81 yaşlı buludlar kraliçası 60 ildir ki, uçur... - FOTOLAR
16/12/2018 [18:25]:
Türkiyədə yaşayan azərbaycanlılarla görüş keçirildi - FOTOLAR
16/12/2018 [18:02]:
Əlincəqala qədər əyilməz, Əshabi-Kəhf qədər müqəddəs torpağın qurucu rəhbəri...
16/12/2018 [17:49]:
Afrində bazarda partlayış - 5 ölü, 20 yaralı
16/12/2018 [17:32]:
“Anamın şəxsi əşyalarını şəhidliyindən 23 il sonra mənə çatdırdılar…”- Ceyhun Əsgərov-VİDEO…
16/12/2018 [17:30]:
Astarada 3 balıqçı xilas edildi
16/12/2018 [17:01]:
Burak və Fahriyenin atalarından nəvəyə 140 minlik hədiyyə
16/12/2018 [16:48]:
Akif Nağı Moskvada görüşlər keçirdi - FOTO
16/12/2018 [16:28]:
Sənin də döşünü kəssəydilər...
16/12/2018 [16:27]:
"Film setlərində cinsi münasibətdə olmuşam" - Cenifer Lopezdən böyük etiraf
16/12/2018 [16:24]:
Dələduzluqla üzləşən Şəhid bacısından DİN və Baş Prokurorluğa MÜRACİƏT...
16/12/2018 [16:23]:
İlk qadın prezidenti and içdi - Gürcüstanda
16/12/2018 [16:21]:
Hacı Mazanın rəis oğlu işdən çıxarıldı... -Ramil Usubovdan əmr
16/12/2018 [16:19]:
Azərbaycanda “Yalquzaq” snayper tüfəngi və əl pulemyotlarının seriyalı istehsalına başlanıldı
16/12/2018 [16:16]:
Qaban ilində doğulan yüksək vəzifəli məmurlar - SİYAHI
16/12/2018 [16:14]:
Nüfuzlu "The Lancet" jurnalından maraqlı araşdırma: 1,3 milyon nəfər avtoqəzada...
16/12/2018 [16:00]:
Rəsmi Tehran geri çəkildi, ABŞ-a gözlənilməz çağırış etdi: "Birbaşa danışıqlara hazırıq"
16/12/2018 [15:57]:
Qazaxda yolların təmiri davam edir -FOTOLAR
16/12/2018 [15:54]:
Bütün dünyanı böhrana sürükləyən əsas səbəb: Rotşild ailəsi ilə ABŞ "Dərin dövlət"inin savaşı - Araşdırma
16/12/2018 [15:50]:
Rəssam Hitler - Fürerin çəkdiyi portret
16/12/2018 [15:43]:
Müşfiq Ələsgərlinin oğurlanmış velosipedi tapıldı - FOTO
16/12/2018 [15:31]:
Aparıcının “Bahalaşmaya etiraz edək” şərhi Ərdoğanı qəzəbləndirdi: "Ey əxlaqsız, bura Parisdirmi?"
16/12/2018 [15:29]:
“Tramp Ərdoğana Fətullah Gülənin Türkiyəyə təhvil verilməsinə çalışdıqlarını deyib” - Çavuşoğlu
16/12/2018 [15:17]:
“Sarı jiletlilər” aksiyaya dünyaya yayılır - İndi də Kanada ayağa qalxdı
16/12/2018 [15:15]:
Misirdə 4400 illik tapıntı -FOTOLAR
16/12/2018 [15:14]:
Nərminin Mübarizə “hücumunu” ermənilər nə tez gördü?
16/12/2018 [14:25]:
Suriya Milli Ordusundan Türkiyəyə mesaj - “15 min əsgərlə hazırıq”
16/12/2018 [14:06]:
Şirvan şəhəri və ətraf rayonların əhalisinə pulsuz hüquqi yardım göstərildi -FOTOLAR
16/12/2018 [14:02]:
İsveçrədə turistləri daşıyan avtobus qəzaya uğradı - 44 nəfər yaralandı
16/12/2018 [13:53]:
İndoneziyada vulkan püskürdü - Kül 3 km-ə çatdı
16/12/2018 [13:51]:
"Düşmən öz əlimizlə bizi vurur"
16/12/2018 [13:48]:
Nazirlik əhaliyə xəbərdarlıq etdi – Dekabrın 19-dək...
16/12/2018 [13:47]:
Azərbaycan kişiləri EVLƏNƏNDƏ ən çox ruslara, ukraynkalara üstünlük verir - RƏSMİ
16/12/2018 [13:42]:
Gürcüstanda müxalifətlə polis arasında qarşıdurma olub
16/12/2018 [13:38]:
Bakıda tikinti bumu mənzillərin qiymətini UCUZLAŞDIRACAQ
16/12/2018 [13:20]:
Fövqəladə Hallar Nazirliyinin yaradılmasının 13 ili tamam oldu
16/12/2018 [13:03]:
Ramil Usubov rəisi sərəncama göndərdi
16/12/2018 [13:02]:
İrəvan bütün cəbhələrdə uduzur: 2019 Qarabağ ilidir
16/12/2018 [12:50]:
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin sədri Anarla görüş keçirildi
16/12/2018 [12:07]:
Azərbaycanda oğuldan anasına qarşı DƏHŞƏTLİ HƏRƏKƏT - Küçənin ortasında - FOTOLAR
16/12/2018 [12:03]:
Prezidentin səhifəsindən Mübarizlə bağlı MÖHTƏŞƏM PAYLAŞIM
16/12/2018 [11:59]:
Dörd yaşında itən uşaq 25 yaşında evinə qayıtdı - İNANILMAZ...
16/12/2018 [11:32]:
Qadınların adi səhvləri - Kişilər niyə özünü sevilməyən hiss edir?
16/12/2018 [11:28]:
İçərişəhərdə yeni aşkarlanan qədim hamam belə bərpa edilir - REPORTAJ - FOTOLAR
16/12/2018 [11:09]:
"Qara narkotik"dən tam azad olma, ölkə iqtisadiyyatını bu xəstəlikdən xilas etmə şansı...
16/12/2018 [10:52]:
Ermənilər Gədəbəyin kəndini atəşə tutdu
16/12/2018 [10:48]:
Amerikanın yeni strategiyası işə düşdü: neft ölkələri təhlükədə
16/12/2018 [10:31]:
Netanyahunun oğlundan feysbukda ŞOK PAYLAŞIM – “Bütün müsəlmanlar...”
16/12/2018 [10:20]:
Adamı görmədən də sevmək olur- insanı sevdirən əməlləridir...
16/12/2018 [10:14]:
"Amerikanın enerji dominantlığı üfüqdədir” - "Sem dayı" dünyanı qazla "boğacaq"...
16/12/2018 [10:12]:
İran MDB Dəmiryolları Birliyinə üzv oldu
16/12/2018 [09:49]:
Trilyon dollar tapsaq, xoşbəxt olarıqmı?..
16/12/2018 [09:40]:
Salyanda baş vermiş qəzada Ukrayna vətəndaşı olan azərbaycanlı dünyasını dəyişib
16/12/2018 [09:36]:
Həkimlər ŞOK YAŞADI - Uşağın mədəsindən 2 kq...
16/12/2018 [09:31]:
"Neftçi"nin futbolçusu: "FİFA referisi düzgün görməli, 9 metr əvəzinə 12 metr saymamalıdır"
16/12/2018 [09:22]:
Çaylarda suyun səviyyəsində artım müşahidə olunub
16/12/2018 [09:13]:
Dünyanın ən çox turist cəlb edən məkanları - SİYAHI
15/12/2018 [23:48]:
"Təhqir olunan hər bir şəhidin haqqını qorumaq bizim borcumuzdur"
15/12/2018 [23:21]:
Məhkəmə Züleyxaya yeddi il iş kəsdi...
15/12/2018 [23:00]:
Daha bir məşhur üçün "Maşın" əldən getdi
15/12/2018 [22:46]:
Allahşükür Paşazadənin Vazgen və Qareginlə danışıqlarının SSRİ-dən başlanan tarixi -“Ruhani diplomatiyası”
15/12/2018 [22:43]:
“Beşiktaş” Pepe ilə yollarını ayırdı
15/12/2018 [22:38]:
Şərəfsizlik lövhəsinə gətirən səhv addım...
15/12/2018 [22:30]:
“Məni Salatın Əsgərova ilə birgə şəhid olmaqdan cəmi beş dəqiqəlik zaman ayırdı...”
15/12/2018 [22:27]:
“Zəng vurdum ki, İlham, mənə təcili 900 milyon dollar lazımdır…”
15/12/2018 [22:21]:
Leyla Əliyeva “Cırtdan nağıllar aləmində” adlı ailəvi meqa-şouda - FOTOLAR
15/12/2018 [21:50]:
Şeyx Zahid Gilani Lənkəranda da anıldı - FOTO
Bütün arxiv bir sırada
04/12/2018 [15:14] - Araşdırma - ( 1749 dəfə baxılıb)

Çəmənzəminlinin "ölmünə hökm verən" yazıçını tanıyın: ""Studentlər" adlı alçaq, faşist kitab..." - FOTOFAKT



1930-cu illərdə əksər Azərbaycan ədiblərinin ölkənin mədəniyyət mühitində, xüsusən də ədəbi müstəvidə apardığı mübarizə “boğulan meymunun balasını ayağının altına almasına” bənzəyirdi. Repressiya olunacağından qorxan yazıçılar “çulunu sudan quru çıxarmaq” üçün həmkarlarını zərbə altına qoyurdular.

Repressiya təhlükəsilə yoldaşlarını satmaq zorunda qalan yazıçıları bu işə təşviq edənlər, mühiti qızışdıranlar adətən Azərbaycan ədəbi cameəsini diqqətlə izləyən rus və digər əcnəbi yazarlar idi. Bu şəxslərdən biri rus yazıçı, jurnalist, satirik Qriqoriy Rıklindir. Onun 1937-ci ildə “Pravda” qəzetində yazdığı, Azərbaycancaya tərcümə olunaraq “Ədəbiyyat qəzeti”ndə dərc olunan “Düşmənin hiylələri” məqaləsi bir neçə azərbaycanlı yazıçının sürgünə getməsilə nəticələnib.

Belə ki, Rıklin bu məqaləsində “qontrevolysion” (əksinqilabçı) adlandırdığı bir neçə azərbaycanlı yazıçı və şairi kəskin tənqid edir, eyni zamanda yazıçılar ittifaqının sədrini onları gec ifşa etməkdə günahlandırır. Həmin ərəfədə “Ədəbiyyat qəzeti”ndə dərc olunan silsilə “açıq donos”larda ən çox tənqid olunan şəxslər H.Cavid, Ə.Cavad, R.Axundov və Y.V.Çəmənzəminlidir idi.

Sözügedən məqalələr arasında Yusif Vəzir Çəmənzəminlini ən kəskin tənqid edən, birbaşa hədəf göstərən mətn məhz Rıklindən gəlir. Belə ki, yazıçı “Düşmənin hiylələri” məqaləsində düşmənlərin (müsavatçı və milliyətçi şairlərimiz nəzərdə tutulur – red.) heç bir cəza almadığını vurğulayır. O, yazıçılar ittifaqının ilk sədri olan Məmmədkazım Ələkbərlini “Ədəbiyyat qəzeti”ndə Y.V.Çəmənzəminlinin “Studentlər” romanını təbliğ edən məqalənin dərcinə icazə verdiyi üçün kəskin qınayır:

“Bu həmin Ələkbərlidir ki, müsavatçı Əhməd Cavadın “Sədəf” romanı haqqında tərif edici bir məqalə yazmşdı. Ələkbərlinin redaksiyası ilə Jusuf Vəzirin “Studentlər” adlı alçaq, faşist kitabı buraxılmışdı”.

Rıklin Məmmədkazım Ələkbərlinin ardınca ittifaqın sədri təyin olunan Şamil Seyfullayevin gəlişindən sonra da qurumda heç nə dəyişmədiyini deyir. O, yazıçılar ittifaqında iki qruplaşmanın – Səməd Vurğun və Süleyman Rüstəm qütblərinin olduğunu yazır:

“Yazıçılar İttifaqının heyətində bir-birilə çəkişən iki qruplaşma vardır. Bunlardan birin başında ordenli şair Səməd Vurğun durur. Bu Azərbaycan sovet ədəbiyyatı üçün çox işlər görmüş talantlı bir adamdır. Lakin Vurğun Bakı olimpində birinciliyi əldən verməkdən qorxur. Bəzən düşmənlərin tərifini sərt dost tənqidindən üstün tutur. İkinci qruplaşmanın başında duran Süleyman Rüstəm də qultur adamıdır. Lakin son zamanlar yazıçılıqdan geri qalmışdır; az yazır və dayaz yazır. Hər cür çəkişmə onun çox vaxtını alır”.

Məqalə sonə qədər kəskin tənqidlər üzərində qurulub və ədibləri, yazıçılar ittifaqınının üzvlərini bir-birini ifşa etməyə çağırır. Təsadüfi deyil ki, bu tip məqalələrdən sonra Azərbaycanda bir neçə ədib öz həmkarı haqqında açıq tənqidi məqalələr yazdı, onların bu mətnlər səbəbindən sürgün olacağını bilsələr də vicdanları sızlamadı.

Qeyd edək ki, Qriqori Yefimoviç Rıklin 1894-cü il fevralın 14-də Çerniqov quberniyasının (indiki Bryansk vilayəti)  Starodbsk qəzasının Litovsk kəndində  doğulub. 1918-ci ildə
“Kommunist” qəzetində “Ədəbi işçi” vəzifəsində işə başlayıb.

“Krokodil”, “Pravda”, “İzvestiya”, və digər qəzetlərdə çalışıb. Satirik məqalələr, fleytonlar müəllifidir. Sağlığında 20-dən çox kitabı nəşr olunub.

1976-cı ildə  – 81 yaşında Moskvada dünyasını dəyişib.(a24.az)

“Paşinyana dedim ki, niyə susmusan, Putindən qorxursan?” - Lukaşenko (Video)
Əlincəqala qədər əyilməz, Əshabi-Kəhf qədər müqəddəs torpağın qurucu rəhbəri...
Qaban ilində doğulan yüksək vəzifəli məmurlar - SİYAHI
Budları ilə yatak və stul qırdı - İNANILMAZ....
Oyuncaq yaxalama videosu izləyicilərdə şok yaratdı - VİDEO
Dr. Günel Azayeva - Həkim kosmetoloq
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Cəmiyyət
Azərindən Mübarizi təhqir edən məxluqa cavab: "Şərəfsizə sənin ən gözəl cavabın..."
Cəmiyyət
Dələduzluqla üzləşən Şəhid bacısından DİN və Baş Prokurorluğa MÜRACİƏT...
Maraqlı
Qadınların adi səhvləri - Kişilər niyə özünü sevilməyən hiss edir?
Siyasət
"Qara narkotik"dən tam azad olma, ölkə iqtisadiyyatını bu xəstəlikdən xilas etmə şansı...
Ədəbiyyat
“Ağstafadakı evinin muzey olmasını istəyirdi, bu, vəsiyyəti idi” – İsa Muğannanın qızı
Müasir Ədliyyə
Həftənin ən çox oxunanları
Paşinyan sərhədlərin açılması ilə bağlı Türkiyəyə yalvardı: "Bir şərtlə ki..."
"Həyat yoldaşım əşyadır ki, onu gizlədəm?" - "O, elə bir yerdə işləyir ki..."
Qüdrətdən səngərli, qalalı dağlarda Vətən keşikçiləri ilə keçirilən 2 qürurlu gün...
“Təki, erməni ordusu güclü olsun -  pensiyamızın qalxması vacib deyil...”-Xankəndindəki erməni qarı-
Qazax və Ağstafada döyüş postlarının DSX-ya təhvil verilməsi nə ilə bağlıdır?
"Mübarizlə qeyri-bərabər döyüşdə düşmən 12 itki verir, 17-si ağır yaralanır..."
"Cəmiyyət görün nə gündədir ki, onun qəhrəmanlığını şübhə altına alanlar meydan sulayır"
İranda Ayaz Mütəllibovun ata Buşa tarixi etirazından bəhs edildi - Qarabağa görə...
"Bacı bacının balasını bu günə qoyarmı?" deyən baldızının Arif Əsgərova deyəcəkləri var...
Sənin də döşünü kəssəydilər...
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə