Xəbər lenti
27/05/2019 [16:07]:
"Murdarlanmış bir dini ocaq..." -Musa Quliyevdən erməni katolikosuna cavab
27/05/2019 [16:01]:
Qənirə Paşayeva Aprel şəhidlərinin ailələri ilə görüş keçirdi
27/05/2019 [15:59]:
Erməni hiyləsinin bədəli: Mxitaryan Bakıya gəlmədiyi üçün satılır...
27/05/2019 [15:55]:
Narkotacirlərin növbəti əməli ifşa edildi - Göyərçin ələ keçdi...
27/05/2019 [15:53]:
Zelenski İlham Əliyevə məktub göndərdi
27/05/2019 [15:47]:
Erməni katolikosu Qarabağı Ermənistana birləşdirməyə çağırdı
27/05/2019 [15:45]:
Xalq şairi: "Vəzifədəkilər deyəcək ki, vay, prezident Vahid Əzizi çox istəyirmiş"
27/05/2019 [15:41]:
101 yaşın mübarək, Azərbaycan Respublikası!
27/05/2019 [15:30]:
Əbülfəs Qarayev Diri Baba türbəsindəki vəziyyətlə tanış olub -FOTOLAR
27/05/2019 [15:28]:
Dövlət Agentliyi Avropa Liqasının finalına görə xəbərdarlıq etdi – Nöqsanlar aradan qaldırılsın
27/05/2019 [15:20]:
Azercell şirkəti abunəçilərinə xəbərdarlıq etdi: “Xaricdən daxil olan...”
27/05/2019 [15:14]:
Fanatları Bakıdan Tbilisiyə aparmaq üçün əlavə qatar təyin edildi
27/05/2019 [15:05]:
“Avropada yayımlanan klipimdə Qarabağ mövzusuna müraciət etmişəm" -VİDEO
27/05/2019 [15:04]:
İbtidai sinif şagirdinin qorxulu yuxusu “sinifdə qalmaq” - Bu, hansı hallarda mümkündür?
27/05/2019 [15:02]:
"Həmin gün Vaqif Səmədoğlunun Musa Yaqub haqqında dediyi söz yadıma düşdü..."
27/05/2019 [14:49]:
Qətərdəki səfirimizin ölkənin nüfuzlu qəzetlərində geniş müsahibələri nəşr olunub
27/05/2019 [14:47]:
Ümumdünya Gömrük Təşkilatının ekspertləri Gömrük Akademiyasında olub
27/05/2019 [14:41]:
Ukraynada məhkumlar üsyan etdi, qaçanlar var - Fotolar
27/05/2019 [14:36]:
Bağlanmış banklarda dollar kreditlərinin restrukturizasiyası başlanır
27/05/2019 [14:12]:
Gömrükdə daxili orqanlarında narkotik vasitə keçirən şəxs saxlanıldı
27/05/2019 [14:06]:
Paşinyanın arvadı oğlunun Qarabağı tərk etdiyini TƏSDİQLƏDİ
27/05/2019 [14:04]:
“İki bölünməkdən elə qorxmuşam, çöpü də ikiyə bölmərəm daha...”
27/05/2019 [14:04]:
Facebook-da transgenderin şəklini yayan 3 AZAL əməkdaşı işdən çıxarıldı
27/05/2019 [14:03]:
Binəqədidə Respublika günü... -FOTOLAR
27/05/2019 [14:01]:
"Çoxlarına Nəcməddin Sadıkov kimi sərt və tələbkar ordu generalı, rəhbər sərf etmir..."
27/05/2019 [13:56]:
Amerikada yerləşən beynəlxalq kikboks mətbuatı Hafiz Baxşəliyevdən yazdı
27/05/2019 [13:52]:
ADNSU-da 28 May - Respublika Gününə həsr olunmuş tədbir keçirilib
27/05/2019 [13:49]:
Regional İnsan Hüquqları və Media Mərkəzi icra etdiyi sessiyası keçirdi
27/05/2019 [13:43]:
Çingiz Qənizadə növbəti dəfə seçicilərilə görüşdü
27/05/2019 [13:42]:
İcra Hakimiyyəti Xalidə Bayramova ilə bağlı xəbəri TƏSDİQLƏDİ - RƏSMİ
27/05/2019 [13:40]:
Qəbul imtahanlarında maksimal bal və fənlər üzrə ballar açıqlandı
27/05/2019 [13:37]:
Növbəti 3 gün ərzində yağış gözlənilir
27/05/2019 [13:35]:
“Nar” şəbəkəsi Avropa Liqasının final oyununa hazırdır
27/05/2019 [13:33]:
“Hercai”nin Reyyanına görə təhlükəsizlik gücləndirildi
27/05/2019 [13:31]:
Prezident xanımı ilə “Buta” sarayında...
27/05/2019 [13:24]:
Azərbaycan düşmənlərinə... canazyanların cavabı
27/05/2019 [13:07]:
ADPU-da yaz semestrinin imtahan sessiyasına hazırlığın vəziyyəti geniş müzakirə edilib
27/05/2019 [13:00]:
“Yerevandan soruşmamısız ki, onların oğulları hərbi xidməti harada keçirlər?”
27/05/2019 [12:56]:
“Rusiya yenə də bu ölkənin iqtisadiyyatında dominantdır” – “Qalibiyyət”in gətirdiyi əsarət...
27/05/2019 [12:50]:
“Qüdsün, Qarabağın azadlığına doğru” mövzusunda konfrans keçirilir
27/05/2019 [12:48]:
Misirdə Respublika günü qeyd edildi...
27/05/2019 [12:46]:
“Qadına qarşı cəmiyyətin münasibətini dəyişmək üçün təhsil və maariflənmə çox önəmlidir...”
27/05/2019 [12:42]:
BDU-da 28 May – Respublika Günü qeyd edilib
27/05/2019 [12:28]:
Vahid Əhmədov iftar süfrələri təşkil etdi -FOTOLAR
27/05/2019 [12:22]:
Rusiya müxalifət lideri  işğalçı ölkə baş nazirini alqışladı...-VİDEO
27/05/2019 [12:20]:
Bakı-Qəbələ qatarı nə vaxt açılacaq?
27/05/2019 [12:17]:
“Hamı ölümlə görüşməlidir…” - Rasim Balayev
27/05/2019 [12:14]:
Məktəblilərin Baş Dövlət Yol Polisi İdarəsinin inzibati binalarına ekskursiyası təşkil edildi
27/05/2019 [12:11]:
“Mənim kimi qızın sevgilisi olmasa yaxşıdır” -Röya
27/05/2019 [12:02]:
Daha 1787 şəhid vərəsəsinə birdəfəlik ödəmə verilir
27/05/2019 [12:01]:
Ölkədəki faktiki hava şəraiti açıqlandı
27/05/2019 [12:00]:
Səninlə fəxr edirik, Azərbaycan əsgəri!
27/05/2019 [11:59]:
Əli Əhmədovdan Əli İnsanova daha bir CAVAB: “Elə bilir ki, hamı xəyanətkardır”
27/05/2019 [11:56]:
Lüks avtomobilli rektordan cavab gəldi: “O maşın 2012-ci ildə alınıb”
27/05/2019 [11:52]:
Həmin gün Bakı metrosu gecə 4-ə qədər işləyəcək
27/05/2019 [11:48]:
Nail Əzizov həm də ADAU-nun idman tarixinə töhfələr verir
27/05/2019 [11:46]:
Mərdəkan Dendrarisində bataqlığı xatırladan hovuzlar - REPORTAJ
27/05/2019 [11:40]:
DOST xidmətlərindən 3 mindən çox vətəndaş faydalanıb
27/05/2019 [11:39]:
DİM qapalı və açıq tipli tapşırıqlar üzrə maksimal balın hesablanması qaydasını açıqladı
27/05/2019 [11:38]:
İyunun 2-də buraxılış imtahanları keçiriləcək
27/05/2019 [11:35]:
Yevlaxda qadının boğazını kəsib öldürən şəxs tutuldu
27/05/2019 [11:32]:
Bakıda ekstremal dərəcədə az çəki ilə doğulan körpə həyata qaytarılıb
27/05/2019 [11:31]:
“Çin dili körpüsü” müsabiqəsinin seçim turu keçirildi
27/05/2019 [11:30]:
Ermənistanda “Cin şüşədən çıxdı” - Paşinyan onu geri qaytara bilməyəcək
27/05/2019 [11:19]:
BDYP-nin təşəbbüsü ilə məktəblilərin stasionar postlara ekskursiyası təşkil edildi - FOTO
27/05/2019 [11:19]:
İran televiziyası sünni müsəlmanların təhqiri səbəbiylə 3 əməkdaşını qovdu
27/05/2019 [11:16]:
Azərbaycan Türk fəlsəfəsindən yarpaqlar: Mirzə Fətəli Axundzadə
27/05/2019 [11:13]:
Veteranlar təşəbbüsə qoşulurlar...
27/05/2019 [11:11]:
Bakıda ekstremal dərəcədə az çəki ilə doğulan körpə həyata qaytarılıb
27/05/2019 [11:08]:
Yeniyetmə hovuzda boğularaq öldü
27/05/2019 [11:06]:
İlham Əliyev Cümhuriyyət abidəsini ziyarət etdi - FOTO
27/05/2019 [11:03]:
“Arsenal”ın Bakıdakı ilk məşqindən - FOTOLAR
27/05/2019 [10:52]:
“Həmin vaxtdan “Qızıl Kəlmə” mükafatına görə heç bir əsər təqdim etmirəm...”
27/05/2019 [10:48]:
Çağdaş və qədim Özbəkistanda on gün... - FOTO
27/05/2019 [10:13]:
“O dağların ucalığını, vüqarını  həyat tərzində cəmləşdirən gözəl insan...”
27/05/2019 [09:58]:
“Çelsi”nin müdafiəçisi: “Bakıdakı finalda qələbə qazansaq...”
27/05/2019 [09:55]:
Xalq şairi Musa Yaqub xəstəxanadan evə buraxıldı
27/05/2019 [09:52]:
"Bank Standard"ın Kreditorlar Komitəsinin sədri istefa verir
27/05/2019 [09:49]:
Erməni silahlı bölmələri atəşkəsi 23 dəfə pozdu
27/05/2019 [09:38]:
Aygün Kazımovadan “18-”
Bütün arxiv bir sırada
04/12/2018 [15:14] - Araşdırma - ( 1996 dəfə baxılıb)

Çəmənzəminlinin "ölmünə hökm verən" yazıçını tanıyın: ""Studentlər" adlı alçaq, faşist kitab..." - FOTOFAKT



1930-cu illərdə əksər Azərbaycan ədiblərinin ölkənin mədəniyyət mühitində, xüsusən də ədəbi müstəvidə apardığı mübarizə “boğulan meymunun balasını ayağının altına almasına” bənzəyirdi. Repressiya olunacağından qorxan yazıçılar “çulunu sudan quru çıxarmaq” üçün həmkarlarını zərbə altına qoyurdular.

Repressiya təhlükəsilə yoldaşlarını satmaq zorunda qalan yazıçıları bu işə təşviq edənlər, mühiti qızışdıranlar adətən Azərbaycan ədəbi cameəsini diqqətlə izləyən rus və digər əcnəbi yazarlar idi. Bu şəxslərdən biri rus yazıçı, jurnalist, satirik Qriqoriy Rıklindir. Onun 1937-ci ildə “Pravda” qəzetində yazdığı, Azərbaycancaya tərcümə olunaraq “Ədəbiyyat qəzeti”ndə dərc olunan “Düşmənin hiylələri” məqaləsi bir neçə azərbaycanlı yazıçının sürgünə getməsilə nəticələnib.

Belə ki, Rıklin bu məqaləsində “qontrevolysion” (əksinqilabçı) adlandırdığı bir neçə azərbaycanlı yazıçı və şairi kəskin tənqid edir, eyni zamanda yazıçılar ittifaqının sədrini onları gec ifşa etməkdə günahlandırır. Həmin ərəfədə “Ədəbiyyat qəzeti”ndə dərc olunan silsilə “açıq donos”larda ən çox tənqid olunan şəxslər H.Cavid, Ə.Cavad, R.Axundov və Y.V.Çəmənzəminlidir idi.

Sözügedən məqalələr arasında Yusif Vəzir Çəmənzəminlini ən kəskin tənqid edən, birbaşa hədəf göstərən mətn məhz Rıklindən gəlir. Belə ki, yazıçı “Düşmənin hiylələri” məqaləsində düşmənlərin (müsavatçı və milliyətçi şairlərimiz nəzərdə tutulur – red.) heç bir cəza almadığını vurğulayır. O, yazıçılar ittifaqının ilk sədri olan Məmmədkazım Ələkbərlini “Ədəbiyyat qəzeti”ndə Y.V.Çəmənzəminlinin “Studentlər” romanını təbliğ edən məqalənin dərcinə icazə verdiyi üçün kəskin qınayır:

“Bu həmin Ələkbərlidir ki, müsavatçı Əhməd Cavadın “Sədəf” romanı haqqında tərif edici bir məqalə yazmşdı. Ələkbərlinin redaksiyası ilə Jusuf Vəzirin “Studentlər” adlı alçaq, faşist kitabı buraxılmışdı”.

Rıklin Məmmədkazım Ələkbərlinin ardınca ittifaqın sədri təyin olunan Şamil Seyfullayevin gəlişindən sonra da qurumda heç nə dəyişmədiyini deyir. O, yazıçılar ittifaqında iki qruplaşmanın – Səməd Vurğun və Süleyman Rüstəm qütblərinin olduğunu yazır:

“Yazıçılar İttifaqının heyətində bir-birilə çəkişən iki qruplaşma vardır. Bunlardan birin başında ordenli şair Səməd Vurğun durur. Bu Azərbaycan sovet ədəbiyyatı üçün çox işlər görmüş talantlı bir adamdır. Lakin Vurğun Bakı olimpində birinciliyi əldən verməkdən qorxur. Bəzən düşmənlərin tərifini sərt dost tənqidindən üstün tutur. İkinci qruplaşmanın başında duran Süleyman Rüstəm də qultur adamıdır. Lakin son zamanlar yazıçılıqdan geri qalmışdır; az yazır və dayaz yazır. Hər cür çəkişmə onun çox vaxtını alır”.

Məqalə sonə qədər kəskin tənqidlər üzərində qurulub və ədibləri, yazıçılar ittifaqınının üzvlərini bir-birini ifşa etməyə çağırır. Təsadüfi deyil ki, bu tip məqalələrdən sonra Azərbaycanda bir neçə ədib öz həmkarı haqqında açıq tənqidi məqalələr yazdı, onların bu mətnlər səbəbindən sürgün olacağını bilsələr də vicdanları sızlamadı.

Qeyd edək ki, Qriqori Yefimoviç Rıklin 1894-cü il fevralın 14-də Çerniqov quberniyasının (indiki Bryansk vilayəti)  Starodbsk qəzasının Litovsk kəndində  doğulub. 1918-ci ildə
“Kommunist” qəzetində “Ədəbi işçi” vəzifəsində işə başlayıb.

“Krokodil”, “Pravda”, “İzvestiya”, və digər qəzetlərdə çalışıb. Satirik məqalələr, fleytonlar müəllifidir. Sağlığında 20-dən çox kitabı nəşr olunub.

1976-cı ildə  – 81 yaşında Moskvada dünyasını dəyişib.(a24.az)

loading...
loading...
Ağcaqanadlar hansı tip adamları daha tez-tez sancırlar? - Maraqlı araşdırma...
"Bakı-Tbilisi-Qarsla sərnişin daşınmasını bu ilin avqustunda mümkün olacaq"
Könüllü olaraq 10 min ağac əkən gözsüz və qolsuz dostlar - İBRƏTAMİZ...
10 aylıq uşağını amansızlıqla döydü - DƏHŞƏT...+ VİDEO
"Şeytan Tramp" deyən şübhəlinin vurulduğu görüntü ortaya çıxdı - VİDEO
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Maraqlı
Narkotacirlərin növbəti əməli ifşa edildi - Göyərçin ələ keçdi...
Gündəm
“Rusiya yenə də bu ölkənin iqtisadiyyatında dominantdır” – “Qalibiyyət”in gətirdiyi əsarət...
Cəmiyyət
“Həmin vaxtdan “Qızıl Kəlmə” mükafatına görə heç bir əsər təqdim etmirəm...”
Cəmiyyət
“O dağların ucalığını, vüqarını  həyat tərzində cəmləşdirən gözəl insan...”
Kriminal
"El Çapo" ləqəbli narkobarona gəzintiyə çıxmaq qadağan edildi - Azadlıqlar ölkəsində...
Həftənin ən çox oxunanları
Prezidentdən sonra ən yüksək maaşı bu şəxs alır
Müəllimin şagirdinə qarşı əxlaqsızlığı gizli kameraya düşdü - VİDEO
Gəlin maşınında gəlinin etdiyi hərəkət qalmaqal yaratdı - Azərbaycanda / VİDEO
"Bir neçə gün öncə Bakının mərkəzində erməni tələbə yoldaşımı gördüm...”
Döyüşçü yoldaşından Nəcməddin Sadıkova özünəməxsus doğum günü TƏBRİKİ...
Bakıda daha bir "Galenvagen" dəhşəti: Maşından görün, neçə nəfər çıxdı + VİDEO
Ən ölümcül siqaret növünün adı açıqlandı - ARAŞDIRMA
Qəza dəhşəti: anası oğlunun öldüyünü bilmir - Foto
Şəhid akademikin qızından Prezidentə müraciət: "Bizi arxasız görüb başımıza bu oyunu açırlar"
Şüvəlanda "su qiyməti"nə dəbdəbəli villa satışa çıxarıldı - 10 milyon manat + VİDEO
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2019
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və s. işlər üçün əlaqə:
Telefon: 0502711225, 0507440247 (Whatsapp)