Xəbər lenti
22/02/2019 [09:55]:
Deputat təhsil sistemi ilə bağlı öhdəliklərdən DANIŞDI
22/02/2019 [09:46]:
AvroLiqada 1/8 finalçılar bəlli oldu - NƏTİCƏLƏR
22/02/2019 [09:38]:
Psixoloq: “Seksdə uyğun gəlməyəndə insanın həyat yoldaşına marağı itir” - MÜSAHİBƏ
22/02/2019 [09:32]:
Manat bu məzənnədə qaldı
22/02/2019 [09:23]:
Artıq  metroda da süpürgəçi robotlar işə başladı-  İşsizlik təhlükəsi daha da artdı...
22/02/2019 [08:58]:
Yunis Əmrə İnstitutunun direktoru Əlyazmalar İnstitutunun qonağı olub - FOTOLAR
22/02/2019 [08:53]:
Əlyazmalar İnstitutu Əhməd Yasəvi adına Beynəlxalq Universitetlə əməkdaşlıq edəcək
22/02/2019 [08:35]:
72 yaşlı ingilis müsəlman oldu...-  Gözlənilməz- FOTOLAR
22/02/2019 [07:48]:
Almaniyada işləyən Zaur lotereyanın haramlığını necə dərk etdi?..
22/02/2019 [00:12]:
Polis orqanlarında rəis olmaq istəyənlərin nəzərinə!
21/02/2019 [23:57]:
Ölkənin qızıl-gümüş bazarında ucuzlaşma var
21/02/2019 [23:48]:
Gürcü siyasətçi: “Gürcüstan parlamenti Xocalı qətliamını soyqırım kimi tanımalıdır”
21/02/2019 [23:40]:
Ərdoğan: "Ankarada yeni kanal tikiləcək"
21/02/2019 [23:35]:
Zakir Fərəcov Sumqayıtda baş verən dəhşətli qəzada xəsərət alanlara baş çəkdi - FOTOLAR
21/02/2019 [23:25]:
Azərbaycanda bu il işə qəbul olan direktorların sayı açıqlanıb- SİYAHI
21/02/2019 [23:19]:
Sumqayıtda avtobus qəzasında yaralananların sayı 42-yə çatıb - ADLAR+VİDEO
21/02/2019 [23:10]:
Azərbaycanda aliment problemi: ödəməyənlər həbs edilir
21/02/2019 [23:06]:
Qahirə Universitetində Azərbaycanşünaslıq Mərkəzi yaradılacaq
21/02/2019 [22:36]:
Gəncə şəhər prokuroru ADAU-nun tələbələri ilə görüşdü - FOTO
21/02/2019 [22:31]:
Tarixdə ilk dəfə olaraq iki qadın açıq kosmosa çıxacaq
21/02/2019 [22:27]:
“Söhrab Tahirin bu əsəri Azərbaycan ədəbiyyat tarixinin ən böyük poetik əsəridir” Nəsibə Tahiri
21/02/2019 [22:20]:
DTX-nin arxiv fondlarında saxlanılan sertifikatlar azərbaycanlı partizanların vərəsələrinə verildi - FOTO
21/02/2019 [22:19]:
Əliağa Vahidin oğlundan müraciət: “Atam layiqincə xatırlanmır...”
21/02/2019 [22:02]:
Rusiya Yaponiya ilə sülh müqaviləsi şərtlərini açıqladı
21/02/2019 [22:00]:
“Atamın barelyefinin qoyulub, ev-muzeyinin yaradılmasını istərdim” Nəbi Xəzrinin oğlu
21/02/2019 [21:59]:
“Xocalının mülki müdafiə qərargahının yaradılması - bilavasitə Nazirlər Kabinetinin vəzifəsi idi...”
21/02/2019 [21:55]:
Dünya futbol ulduzları Bakıya gələcəklər
21/02/2019 [21:55]:
92 yaşlı yazıçımız: “Əsərim 42 ölkənin kitabxanalarına göndərildi”
21/02/2019 [21:28]:
Sumqayıtda avtobus qəzasında yaralanan 31 nəfərdən 12-si evə buraxılıb
21/02/2019 [21:25]:
İlanın sancdığı ər birlikdə ölmələri üçün arvadını dişlədi, amma o dünyaya tək getdi...
21/02/2019 [21:06]:
"Air France" aviaşirkəti Venesuelaya reysləri ləğv etdi
21/02/2019 [21:01]:
Rusiyada ikinci qadın-milyarder peyda olub
21/02/2019 [20:54]:
Ürəyi, sümükləri qoruyan, təzyiqi salan ən ucuz tərəvəz
21/02/2019 [20:06]:
Azərbaycanda inşa olunan ilk tanker suya salındı - FOTO
21/02/2019 [20:05]:
Kamal Abdulladan “Doğrudanmı təhsildən bixəbərsiniz?” sualına akademik cavab...
21/02/2019 [19:34]:
Tarixi filmin film tarixi: 1970-ci ildə Heydər Əliyev Nəsiminin məzarını ziyarət edir...
21/02/2019 [19:33]:
3 padşah, 12 prezident, 27 baş nazir gördü - FOTOLAR
21/02/2019 [19:16]:
Türkiyənin Aralıq şəhərində Xocalı soyqırımını anım mərasimi keçirilib - FOTOLAR
21/02/2019 [19:06]:
Bu rəngli gözlərə sahib olanlar depressiya riski altındadır - MARAQLI ARAŞDIRMA
21/02/2019 [18:55]:
Qonşu ölkədə daha bir dəhşətli xəstəlik təhlükəsi Siçovullardan keçir
21/02/2019 [18:51]:
Avropa Birliyindən işğalçı dövlətə 31 milyon avroluq yardım
21/02/2019 [18:48]:
"Vətəndaşlar niyə banka 3-4 dəfə artıq pul ödəməlidir?!"
21/02/2019 [18:44]:
Kadırova sui-qəsd hazırlayan çeçen “Neolit” olayında
21/02/2019 [18:42]:
Həsən Ruhani Azərbaycana qarşı ərazi iddiası irəli sürdü
21/02/2019 [18:34]:
“Dil normaları daha çox KİV-lərdə pozulur” - Qulu Məhərrəmli
21/02/2019 [18:29]:
Sumqayıtda baş vermiş dəhşətli avtobus qəzasının görüntüləri yayıldı - VİDEO
21/02/2019 [18:21]:
“Şahin Musayev Xocalı faciəsi haqqında mənə bilərəkdən yanlış informasiya verib...”
21/02/2019 [18:20]:
“Ana dilimizin keşiyində duran böyük qələm ordusu var”
21/02/2019 [18:18]:
"Mehriban Əliyevanın Birinci vitse-prezident kimi fəaliyyəti insanların mütləq əksəriyyəti üçün gözəl təcrübə və örnəkdir" - Bahar Muradova
21/02/2019 [18:16]:
Nazarbayev hökuməti istefaya göndərdi
21/02/2019 [18:14]:
Sumqayıtda dəhşətli avtobus qəzası: 31 sərnişin xəstəxanaya yerləşdirildi, 10-nunun vəziyyəti ağırdır
21/02/2019 [18:10]:
Məşhur müğənnimizin qardaşı əsgərlikdən gələn kimi ölüb - FOTO
21/02/2019 [18:09]:
Rezidenturaya ərizə qəbulunun vaxtı uzadıldı
21/02/2019 [18:06]:
“Bezmişdim, məni hər gün döyürdü...” - Ərini öldürən qadına 17 il iş istənildi
21/02/2019 [18:02]:
Cənubi Qafqazın ən güclü xanımının iki ildə gördüyü işlər - FOTO
21/02/2019 [18:00]:
Prezident Əfqanıstan Veteranları İctimai Birliyinə 1 milyon manat ayırdı
21/02/2019 [17:59]:
“Azərbaycanın üzvlüyü ilə bağlı UNEC-də faydalı müzakirələr aparıldı”
21/02/2019 [17:54]:
Bakıda 2 bələdiyyə sədri istefa verdi
21/02/2019 [17:49]:
Xərçəng xəstəliyi dünyada 69%, bu ölkədə isə iki dəfə artacaq
21/02/2019 [17:46]:
Kim Kardaşyanın paltarını geyinib yarılüt şəhərdə gəzdi – FOTOLAR
21/02/2019 [17:42]:
Bu şəxslər üçün prezident təqaüdü artırıldı
21/02/2019 [17:38]:
Vasif Məhərrəmli hirsləndi: "Sosial şəbəkədəkilər gədə-güdədirlər"
21/02/2019 [17:30]:
Evindən kilo yarım narkotik çıxdı
21/02/2019 [17:29]:
“Prosineçki məni yataqda yox, meydanda görməlidir” - Millidə qalmaqal
21/02/2019 [17:25]:
Paşinyanın arvadı qohumlarını yüksək vəzifələrə gətirib?
21/02/2019 [17:24]:
“Nar” sosial layihələrini bu il də davam etdirəcək
21/02/2019 [17:22]:
“Bezmişdim, hər gün döyürdü...” - Ərini öldürən qadına 17 il iş istənildi
21/02/2019 [17:22]:
Polad Bülbüloğlu: "Sosial şəbəkə tankdan qorxulu silahdı"
21/02/2019 [17:21]:
Nazirlik işçi qrup yaratdı
21/02/2019 [17:18]:
İŞİD-in nəzarətindəki sonuncu kənddə döyüşlər başladı – Qruplaşma tarixdən silinəcək?
21/02/2019 [17:17]:
Polis sistemində işləmək istəyənlərin nəzərinə - BU RAYONLARDA VAKANSİYA VAR
21/02/2019 [17:12]:
Manat sabah bu məzənnədə olacaq
21/02/2019 [17:10]:
Azərbaycanda yeni telekanal açıla bilər
21/02/2019 [17:03]:
Azərbaycan sərhədini pozmaq istəyən 5 əcnəbi saxlanıldı -FOTOLAR
21/02/2019 [17:01]:
Avropa ölkələri Trampın tələbini rədd etdilər
21/02/2019 [16:52]:
Vəkillər Kollegiyasının üzvləri beynəlxalq konfransda iştirak etdi
21/02/2019 [16:49]:
DİQQƏT! Bakının bu hissəsində 98 ev söküləcək – Bəzi sakinlərə kompensasiya düşmür
21/02/2019 [16:40]:
Mehman Əliyevin atası vəfat edib
21/02/2019 [16:33]:
Komitədən quzu ətinin gömrük dəyəri ilə bağlı - AÇIQLAMA
21/02/2019 [16:30]:
Kamal Abdulla Metin Yıldızla müzakirə apardı - FOTO
Bütün arxiv bir sırada
12/02/2019 [19:32] - Dünya - ( 983 dəfə baxılıb)

“Moskvanın Pekinlə rəqabət apara biləcəyinə güman yoxdur” -Çin istehsalçıları Rusiyanı diz çökdürür



Olqa Solovyova

Nezavisimaya gazeta, 11.02.2019

Rusiyanın Çinlə qarşılıqlı ticarətinin stukturu son 20 ildə tanınmaz dərəcədə dəyişilib. Çinə Rusiya maşınları və avadanlıqlarının tədarük payı on dəfələrlə azalıb və bu yeri ən ibtidai xammal malları tutub. Çin isə bu dövrdə Rusiya üçün yüksək əlavə dəyər vergisiylə mürəkkəb məhsul tədarükçüsünə çevrilib. İndi onun eksportunda geniş istehlak malları deyil, maşın və avadanlıqlar üstünlük təşkil edir.

Ekspertlər qeyd edirlər – Rusiya neft pullarını yeməyə xərcləyincə Çin öz iqtisadiyyatını fəal inkişaf etdirib və modernləşdirib. Rusiyanın ÇXR-ə ixracat strukturu ən yaxın 20 ildə daha çox xammal və ibtidai olacaq. Federal Gömrükxana Xidmətinin (FGX) məlumatlarından çıxdığı kimi, 2018-in yekunlarına görə, iki ölkənin qarşılıqlı ticarəti 100 milyard dollarlıq həddi aşıb və 108 milyarddır. Moskva ən qiymətli bu rəqəmə doğru uzun müddət irəliləyib. Belə planlar Rusiya prezidenti Vladimir Putin tərəfindən hələ 2014-də səsləndirilib, amma buna belə də nail olunmamışdı.

Rusiya məmurları Çinlə qarşılıqlı ticarətin uğurlarını vurğulamağı xoşlayırlar. Deməli, bazar ertəsi Kənd Təsərrüfatı Nazirliyində quş ətinin tədarükü haqda Səmalar ölkəsiylə anlaşma əldə edildiyi haqda məlumat veriblər. RF kənd təsərrüfatı nazirinin müavini Oksana Lut ilk tədarüklərin artıq başlandığını qeyd edərək deyib: “Ötən ilin sonunda bizim süd və quşçuluq məhsullarının Çin ərazisinə tədarük imkanları haqda çinli tərəfdaşlarımızla protokol imzalamışıq”.

Qaldı ki, süd məhsullarına, Lutun sözlərinə görə, bu, ola bilsin, artıq bu ilin ortalarında Çinə göndərilməyə başlanacaq.

Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin başçısı Dmitri Patruşev qabaqlar məlumat verib ki, Rusiya Çinə əsasən balıq, dəniz məhsulları, bitki yağları, soya və şokolad göndərir. Rusiya aqrarçıları isə Səmalar ölkəsinə taxıl bitkiləri, un, yağ-piy məhsulları və şəkər tədarükü həcminin artırılmasında maraqlıdırlar.

Qeyd edək ki, Rusiyanın Səmalar ölkəsinə kənd təsərrüfatı məhsulları tədarükünü artırmağa ümid etdiyi birinci il deyil. Amma RF hələlik bu bölümdə daha çox cüzi göstəricilər sərgiləyir. Məsələn, 2018-in yekunlarına görə, ərzaq malları və kənd təsərrüfatı xammalı Rusiyanın Çinə ümumi ixracat həcminin yalnız 4,5%-i təşkil edib. Bununla yanaşı, balıq, xərçəngkimilər və başqa mollyuskların göndərilməsi daha mənalı çıxıb. RF keçən ilboyu çinlilərə bu məhsuldan, demək olar, 1,5 milyard dollarlıq göndərib. Müqayisə üçün, dənli bitkilərə 25 milyon dollardan az düşüb ki, bu da ümumi ixracat həcminin, haradasa, 0,04%-idir.

Söz düşmüşkən, keçən ilin 12 ayının yekunlarına əsasən, Çinə ümumi ixracat illik ifadədə 44% artaraq 56 milyard dollar olub. Qabaqkı kimi, onun əsasını neft və başqa mineral yanacaqlar təşkil edib. Ümumi ixracatın 73,5%-i, yaxud 41 milyard dollar onun payına düşüb. Eyni zamanda karbohidrogenlərin qiymətinin artması üzündən tədarük pul ifadəsində natural ifadədən daha güclü artıb.

Həcmə görə, amma hiss olunacaq geriləmə ilə ikinci yerdə oduncaq və ondan məmulatlar durur. Rusiya Çinə 3,5 milyard dollarlıq oduncaq satıb ki, bu da ümumi ixracat həcminin 6,3 %-i təşkil edib. ÇXR-ə ağac stuldansa daha mürəkkəb məhsulların satış həcmi xeyli aşağıdır. RF, 2018-in yekunlarına görə, Səmalar ölkəsinə 1,5 milyard dollar, məxfi kod üzrə isə 1,1 milyard dollar məbləğində nüvə reaktorları və qazan satıb. Bütün maşınlar, avadanlıqları və nəqliyyat vasitələrinin tədarükü ümumilikdə və bütünükdə ÇXR-ə bütün ixracat strukturunun 3,26%-i təşkil edib. Tutuşdurmaq üçün: bir il qabaq bütün tədarüklərin 7%-dən bir qədər azı bunlara düşürdü.

Qeyd edildiyi kimi, Rusiya, 2018-in yekunlarına görə, Çinlə ticarətdə 10 il ərzində ilk dəfə xalis ixracatçı olub. Çindən idxal 52 milyard dollara yaxın olub. Bu qayda ilə, FGX-nin məlumatından çıxır ki, ötən il Çinə ixracat idxalatı, demək olar, 4 milyard dollar keçib.

Amma Səmalar ölkəsindən RF-yə tədarük strukturuna baxılsa, onda aydınlaşır ki, o, daha çox şaxələndirilib. Misalçün, bütün idxalın yalnız 27%-i idxal mallarının ən böyük qrupuna (elektrik maşınları, avadanlıq və hissələri) düşür. Nüvə reaktorları və qazanların tədarükünə 23%-ə yaxın, tekstil və ayaqqabıya 11%-ə yaxın, kimya sənayesi məhsullarına 10%-dən az, metala və ondan məmulatlara isə 7,75%.

Çin idxalı təkcə daha şaxələndirilmiş deyil, həm də daha texnolojidir. Özəlliklə də mobil telefonların idxalatı dəyər ifadəsində 6,4 milyard dollar, bilgisayarlar, demək olar, 4 milyard dollar, avtomobillər üçün komplektləyicilər 1,1 milyard dollardır. Yeri gəlmişkən, çinlilər RF-yə elə həmin məbləğdə velosiped və diyircəkli araba satıblar.

“NG”-nin ekspertləri iki ölkənin ticarət strukturunda yaranmış bölgünü dövlətlərin özünün inkişaf özəlliklərinə bağlayırlar. “Alpari” şirkətinin analitik mərkəzinin direktor müavini Anna Kokaryeva deyir: “ÇXR iqtisadiyyatı son 20 ildə daha sürətlə gəlişib. Bunun sayəsinə ki, bütün sahələrdə inkişaf gedib, ölkə bu gün yüksək əlavə dəyər vergisiylə xaricdə tələb olunan malların geniş siyahısını istehsal edir”. O, davam edir – Rusiyada isə son 20 ildə yalnız neft-qaz sektoru fəal inkişaf edib, buna görə ixracat da, əsasən, enerji daşıyıcılarından ibarətdir.

“Veta” ekspert qrupunun direktoru Dmitri Jarski deyir: “Çin – iqtisadiyyatın inkişafının xammal ixracatının inkişaf potensialının yoxluğundan diktə olunan ölkədir ki, bu da özlüyündə emal sektorunun inkişafı üçün ilkin şərtlər yaradır. Ölkə xarici yatırımlar üçün müstəsna şərait yaratmaq hesabına inkişaf təkanı əldə edib. Yəni dövlət  istehsalatı, baş tutmağı bacarmayan satış bazarlarını öz ərazisində başlatmaqla sənayenin inkişafına sözdə deyil, əməldə təkan verib”.

O, qeyd edir – texnologiyalara, intellektual kapitala yatırım – Çin iqtisadiyyatını bu gün necə varsa, belə edib və bu, ölkəmizdə son dərəcə çatışmır.

“Finam” şirkətinin analitiki Aleksey Korenyev əmindir ki, Rusiya isə ancaq təbii resursların ixracatına yönəlmiş iqtisadiyyata malikdir. O, yada salır: “Hətta iqtisadiyyatın dərin islahatına və indiki çəpliklərin düzəldilməsinə yönəldilməsi mümkün olan neft dollarının ölkəyə axışdığı bərəkətli sıfırıncı illər ərzində bu pullar əsasən istehlakın artımına getdi. Başqa sözlə, biz onu, sadəcə, gəmirdik. İqtisadiyyat isə resursların satışı hesabına yaşadığı kimi də yaşamağı sürdürür”.

Analitik düşünür – hətta neftin böyüyən qiymətlərin hesabına bir qədər “piy” yığmağı bacarsaq da, yalnız konyunktura ölkə üçün növbəti dəfə əlverişsiz olarkən “yırtıqları tələsik yamamaq” üçün vəsait götürəcəyimiz təhlükəsizlik balıncı yaradırıq. O əmindir: “Belə bir siyasətin davamı nəyə gətirər? Heç bir tədbir görülməsə, Rusiyanın bundan sonra xammal əlavəsinə çevrilməsinə”.

Jarski fikir yürüdür: “Perspektivdə Çinə ixracatı şaxələndirmək üçün ÇXR-ə maraqlı olacaq (neft və meşədən savayı) nəyinsə istehsalına başlamaq gərəkdir”. O gileylənir – bunun üçün sənayenin inkişafna pul qoymaq lazımdır, təəssüf ki, bu, baş vermir.

Kokaryevanın fikrincə, RF-nin perspektivləri azdır. O, hesab edir ki, Rusiyanın ən yaxın onillikdə Çin istehsalçılarıyla rəqabət apara biləcəyinə güman yoxdur. İqtisadçı proqnozlaşdırır: “Ən yaxın 20 ildə RF-dən ÇXR-ə əsas ixracat malları qaz və neft olacaq. Enerji daşıyıcılarının tədarük həcmi uyğun infrastrukturun inşası başa çatdıqca artacaq. Çin ixracatının strukturu isə qabaqkı kimi daha şaxələndirilmiş və daha sabit olacaq”.(Strateq.az)

Zakir Fərəcov Sumqayıtda baş verən dəhşətli qəzada xəsərət alanlara baş çəkdi - FOTOLAR
“Atamın barelyefinin qoyulub, ev-muzeyinin yaradılmasını istərdim” Nəbi Xəzrinin oğlu
Kamal Abdulladan “Doğrudanmı təhsildən bixəbərsiniz?” sualına akademik cavab...
Tarixi filmin film tarixi: 1970-ci ildə Heydər Əliyev Nəsiminin məzarını ziyarət edir...
3 padşah, 12 prezident, 27 baş nazir gördü - FOTOLAR
"AQRO" İnvest & İstehsalat
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Cəmiyyət
Əliağa Vahidin oğlundan müraciət: “Atam layiqincə xatırlanmır...”
Siyasət
“Xocalının mülki müdafiə qərargahının yaradılması - bilavasitə Nazirlər Kabinetinin vəzifəsi idi...”
Hadisə
İlanın sancdığı ər birlikdə ölmələri üçün arvadını dişlədi, amma o dünyaya tək getdi...
Araşdırma
Bu rəngli gözlərə sahib olanlar depressiya riski altındadır - MARAQLI ARAŞDIRMA
Siyasət
Brüsseldə olub Bakıda qəza törətmək məharəti, yoxsa Xocalı şəhidlərinə hörmətsizlik?
Həftənin ən çox oxunanları
“Ölkəyə un gətirəndə kömək etdiyim çeçenlər və dağıstanlılar mənə çox böyük dəstək oldular...”
Ramzan Kadırov azərbaycanlılarla çeçenlərin davasına belə reaksiya verdi – FOTO
“Vertolyotla Yevlağa kimi pul səpəcəm....- Başınız qarışacaq pul yığmağa..."
Saakyan atası azərbaycanlı olan generalı  xüsusi nümayəndə təyin etdi...-FOTOLAR
İlham Rəhimov "Neolit"-dəki insidentdən danışdı: “Xəbər tutan kimi dərhal Moskvaya...”
Şuşa türməsində Dilqəm və Şahbazdan başqa türkmənşəli dustaq kimdir?..
"Əgər ANS yenidən açılarsa və fəaliyyət göstərdiyi ilk 15 ildəki ANS olarsa..."
Vergilər Nazirliyini "ağ gün"ə çıxardı, indi də əmanətləri sığortalayacaqmış...
Bakıda dəhşətli qəza: "Qaqaş, neylədin, nə içmişdin, nə vurmuşdun?" - VİDEO
"Çeçenlər qardaşlarımızdır və Çeçenistanda da xalqım haqda eyni fikirləri səsləndirirlər”
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə