Xəbər lenti
23/04/2019 [21:41]:
Biləsuvar Rayon Təhsil Şöbəsinə yeni müdir təyinatı olub - FOTO
23/04/2019 [21:38]:
Azərbaycan XİN BMT-yə etirazını bildirib
23/04/2019 [21:36]:
Ukrayna MSK prezident seçkisi ilə bağlı yekun nəticələri açıqlayıb
23/04/2019 [21:33]:
Sumqayıtda 58 yaşlı kişi itkin düşüb - FOTO
23/04/2019 [21:30]:
Elina Hacıyevanın anasının müdafiəsinə üç vəkil qoşulub
23/04/2019 [21:16]:
S-400-lər Azərbaycana gələ bilər-ermənilər təlaşda...
23/04/2019 [21:13]:
Ağdamda şəhid anasına ev tikilib - FOTO
23/04/2019 [20:59]:
Ermənistanda Türkiyəyə qarşı  kütləvi aksiyalar başladı-Bayraq yandırıldı!..
23/04/2019 [20:51]:
“Kimsə gəlib bizə deməyəcək ki, gedin müharibə aparın, torpaqlarınızı azad edin"
23/04/2019 [20:24]:
İlham Əliyev: “Bəzən vətəndaşları incidirlər, onların haqları tapdalanır”
23/04/2019 [20:10]:
Pekində Azərbaycan və Rusiya prezidentlərinin görüşü olacaq
23/04/2019 [20:03]:
UNEC “Only in English” adlı zəngin proqramlı tədbir keçirilib - FOTOLAR
23/04/2019 [20:00]:
TEDxUNEC konfransı: “Azərbaycan. Lider. Tərəqqi”
23/04/2019 [19:58]:
Lənkəranda “Vəhdət dəyərimizdir” adlı üç günlük seminarın açılış mərasimi olub
23/04/2019 [19:55]:
İlham Əliyev: "Manatın sabitliyi ilə bağlı heç bir problem gözlənilmir"
23/04/2019 [19:31]:
“Planet Parni iz Baku” KVN teatrının konserti bizim üçün əsl istirahət oldu”
23/04/2019 [19:14]:
"Jurnalistlərin gedib-gəlmək təklifi “xalqların sülhə razı salınması” çağırışı kimi tezliklə unudulacaq"
23/04/2019 [19:08]:
PKK terrorçuları Türkiyədə hərbi hissəyə hücum etdilər
23/04/2019 [18:46]:
10 milyonuncu sakinin nənəsi: "Kreditə görə vətəndaşlara kompensasiyaların ödənilməsi çox gözəl təşəbbüsdür" - VİDEO
23/04/2019 [18:44]:
Dietli içkilər paralicə və depressiyaya səbəb olur- Araşdırma...
23/04/2019 [18:32]:
Qurban Qurbanov: "Evdə qol buraxmadan qalib gəlmək üstünlükdür"
23/04/2019 [18:27]:
Medvedev Yerevana gedir
23/04/2019 [18:25]:
Qadının mədəsindən xörək qaşığı çıxardılar - Qəribə olay...
23/04/2019 [18:11]:
“Formula-1" ilə əlaqədar Bakının bəzi məktəblərində tədris dayandırılıb
23/04/2019 [18:08]:
Serj Sarkisyaın 1 il öncəki istefası - TƏFƏRRÜATLAR
23/04/2019 [17:57]:
Tahir İmanov: "Yeddi ildir ki, onlar bizi avara qoyublar"
23/04/2019 [17:38]:
“Nar”-dan kənd məktəbinə dəstək
23/04/2019 [17:24]:
Sürücülərin NƏZƏRİNƏ: İki küçədə nəqliyyatın hərəkəti məhdudlaşdırılır
23/04/2019 [17:20]:
Uşaqların əsas problemləri - 801 müraciət edilib
23/04/2019 [17:18]:
Havaların qeyri-sabit keçməsinin səbəbi açıqlandı
23/04/2019 [17:13]:
Azərbaycanla YUNESKO arasında Saziş təsdiqlənib
23/04/2019 [17:11]:
Akademik Zərifə Əliyeva oftalmologiya elminin tərəqqisinə böyük töhfələr verib
23/04/2019 [17:04]:
Azərbaycanda 110 mindən çox insan peyvənd olunub
23/04/2019 [17:00]:
“Hüseyn nəzarət altındadır, vəziyyəti yaxşıdır” - Nazirlik
23/04/2019 [16:57]:
BSU-da startapla bağlı təlim keçirilib
23/04/2019 [16:56]:
Qubada yeniyetmə qız özünü körpüdən atıb
23/04/2019 [16:49]:
Dövlət Komitəsinin Sədri vətəndaşları qəbul edib
23/04/2019 [16:40]:
Müharibə veteranlarına birdəfəlik maddi yardım veriləcək
23/04/2019 [16:31]:
Paytaxtın ictimai nəqliyyatında çətinliklər yaranıb
23/04/2019 [16:29]:
XİN sazişin vaxtı ilə bağlı açıqlama yaydı
23/04/2019 [16:28]:
Bakı metrosunun 3 aylıq gəliri - 16,6 milyon manat
23/04/2019 [16:25]:
BSU-da “İslamda tolerantlıq” mövzusunda mühazirə keçirilib - FOTOLAR
23/04/2019 [16:24]:
Naxçıvanda orta aylıq əməkhaqqı artıb
23/04/2019 [16:12]:
Bu il Azərbaycana 7978 maşın gətirilib
23/04/2019 [16:08]:
Prezident: "Azərbaycan indi inkişafın yeni mərhələsindədir"
23/04/2019 [16:03]:
MTRŞ Real TV-yə yerüstü yayım üçün lisenziya verib
23/04/2019 [16:02]:
Müsəlman dükan sahibi  satıcının 400 minlik kəsirini bağışladı- İbrətamiz…
23/04/2019 [15:56]:
Bakıdakı şadlıq saraylarının bazarı öldü
23/04/2019 [15:53]:
Frankofoniya həftələrinin yekun konserti “Bakcell”in dəstəyilə keçirilib
23/04/2019 [15:47]:
Sərdar Cəlaloğlu: “Heç kəs müxalifətə rəhbərlik edə bilməz”
23/04/2019 [15:36]:
ADAU-nun rektoru İbrahim Cəfərov Bolqarıstanda səfərdədir
23/04/2019 [15:34]:
"Vətəndaşları narahat edən problemləri həll etməliyik" - İlham Əliyev
23/04/2019 [15:32]:
“İfaçıların səhhətinin üstündə əsirik ki, bu cür problemlər yaşanmasın...”
23/04/2019 [15:22]:
“Formula-1” yarışlarında işıq problemi olmayacaq
23/04/2019 [15:18]:
Ermənilər içməli sudan kütləvi zəhərləndi
23/04/2019 [15:14]:
Millət vəkili əhaliyə verilən təbii qaz limitinin artırılması təklifi ilə çıxış etdi
23/04/2019 [15:12]:
Niyaməddin Orduxanlı ARB TV-nin “Günə Baxış” verlişinin qonağı olub - VİDEO
23/04/2019 [15:01]:
İranın XİN-in başçısı ABŞ-a gedib
23/04/2019 [14:48]:
Rusiyada müflis vətəndaşların sayı 100 mini keçib
23/04/2019 [14:38]:
Fransalı deputat: "Sarı jiletlilər" Azərbaycandakına bənzər islahatlar tələb edirlər"
23/04/2019 [14:38]:
“O, bu gün adını daşıyan məktəbdə təhsil alıb, bir ata kimi mənim üçün ağrılıdır ki..."
23/04/2019 [14:35]:
Nəvələr babalarının kəsdiyi başlara görə təzminat tələb edir: Bütün tarixçilər şokda...
23/04/2019 [14:32]:
ADPU-da "Kitab bilik mənbəyidir" mövzusunda tədbir keçirilib
23/04/2019 [14:24]:
Bakıda məktəbdən 7500 manatlıq oğurluq edildi
23/04/2019 [14:20]:
Gömrükçülər narkotik vasitə aşkarlayıb
23/04/2019 [14:17]:
Nazirlikdən qar uçqununda həlak olan hərbçilərlə bağlı məlumat
23/04/2019 [14:10]:
“Eurovision 2019” təmsilçimizin tanıtım çarxı çəkilib - VİDEO
23/04/2019 [14:08]:
“Biz onun timsalında əsl vətənpərvəri itirmişik”
23/04/2019 [14:07]:
İlham Əliyev vətəndaşlarla görüşdü - FOTOLAR
23/04/2019 [13:56]:
Saakaşvili: "Eybi yox, bir az dözərəm"
23/04/2019 [13:52]:
Qənirə Paşayeva Əhməd bəy Ağaoğluna abidə qoymağa ÇAĞIRDI
23/04/2019 [13:52]:
Yük göndərmə qaydaları dəyişdirilir – Milli Məclis təsdiqlədi
23/04/2019 [13:48]:
Təhsil ekspertləri Ceyhun Bayramovun nazir işlədiyi 365 günə qiymət verdilər...
23/04/2019 [13:45]:
Prezident Mərdəkan-Qala yolunun açılışında oldu
23/04/2019 [13:38]:
Spiker: “Nə üçün müharibəyə çağırış etməliyik?!”
23/04/2019 [13:32]:
“Bizdə bu sahədə vəziyyət ağlamalıdır...”
23/04/2019 [13:30]:
Aqil Abbas İsmayıl Ömərovun müdafiəsinə qalxdı
23/04/2019 [13:24]:
Kəşfiyyat və əks-kəşfiyyat subyektlərinin hərbi qulluqçularının pensiyası artırıldı
23/04/2019 [13:16]:
Bakıda 14 dərəcə isti olacaq
23/04/2019 [13:13]:
“ASAN xidmət”in 108 “Çağrı” mərkəzinə 3 milyonuncu zəng
Bütün arxiv bir sırada
12/02/2019 [19:32] - Dünya - ( 1037 dəfə baxılıb)

“Moskvanın Pekinlə rəqabət apara biləcəyinə güman yoxdur” -Çin istehsalçıları Rusiyanı diz çökdürür



Olqa Solovyova

Nezavisimaya gazeta, 11.02.2019

Rusiyanın Çinlə qarşılıqlı ticarətinin stukturu son 20 ildə tanınmaz dərəcədə dəyişilib. Çinə Rusiya maşınları və avadanlıqlarının tədarük payı on dəfələrlə azalıb və bu yeri ən ibtidai xammal malları tutub. Çin isə bu dövrdə Rusiya üçün yüksək əlavə dəyər vergisiylə mürəkkəb məhsul tədarükçüsünə çevrilib. İndi onun eksportunda geniş istehlak malları deyil, maşın və avadanlıqlar üstünlük təşkil edir.

Ekspertlər qeyd edirlər – Rusiya neft pullarını yeməyə xərcləyincə Çin öz iqtisadiyyatını fəal inkişaf etdirib və modernləşdirib. Rusiyanın ÇXR-ə ixracat strukturu ən yaxın 20 ildə daha çox xammal və ibtidai olacaq. Federal Gömrükxana Xidmətinin (FGX) məlumatlarından çıxdığı kimi, 2018-in yekunlarına görə, iki ölkənin qarşılıqlı ticarəti 100 milyard dollarlıq həddi aşıb və 108 milyarddır. Moskva ən qiymətli bu rəqəmə doğru uzun müddət irəliləyib. Belə planlar Rusiya prezidenti Vladimir Putin tərəfindən hələ 2014-də səsləndirilib, amma buna belə də nail olunmamışdı.

Rusiya məmurları Çinlə qarşılıqlı ticarətin uğurlarını vurğulamağı xoşlayırlar. Deməli, bazar ertəsi Kənd Təsərrüfatı Nazirliyində quş ətinin tədarükü haqda Səmalar ölkəsiylə anlaşma əldə edildiyi haqda məlumat veriblər. RF kənd təsərrüfatı nazirinin müavini Oksana Lut ilk tədarüklərin artıq başlandığını qeyd edərək deyib: “Ötən ilin sonunda bizim süd və quşçuluq məhsullarının Çin ərazisinə tədarük imkanları haqda çinli tərəfdaşlarımızla protokol imzalamışıq”.

Qaldı ki, süd məhsullarına, Lutun sözlərinə görə, bu, ola bilsin, artıq bu ilin ortalarında Çinə göndərilməyə başlanacaq.

Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin başçısı Dmitri Patruşev qabaqlar məlumat verib ki, Rusiya Çinə əsasən balıq, dəniz məhsulları, bitki yağları, soya və şokolad göndərir. Rusiya aqrarçıları isə Səmalar ölkəsinə taxıl bitkiləri, un, yağ-piy məhsulları və şəkər tədarükü həcminin artırılmasında maraqlıdırlar.

Qeyd edək ki, Rusiyanın Səmalar ölkəsinə kənd təsərrüfatı məhsulları tədarükünü artırmağa ümid etdiyi birinci il deyil. Amma RF hələlik bu bölümdə daha çox cüzi göstəricilər sərgiləyir. Məsələn, 2018-in yekunlarına görə, ərzaq malları və kənd təsərrüfatı xammalı Rusiyanın Çinə ümumi ixracat həcminin yalnız 4,5%-i təşkil edib. Bununla yanaşı, balıq, xərçəngkimilər və başqa mollyuskların göndərilməsi daha mənalı çıxıb. RF keçən ilboyu çinlilərə bu məhsuldan, demək olar, 1,5 milyard dollarlıq göndərib. Müqayisə üçün, dənli bitkilərə 25 milyon dollardan az düşüb ki, bu da ümumi ixracat həcminin, haradasa, 0,04%-idir.

Söz düşmüşkən, keçən ilin 12 ayının yekunlarına əsasən, Çinə ümumi ixracat illik ifadədə 44% artaraq 56 milyard dollar olub. Qabaqkı kimi, onun əsasını neft və başqa mineral yanacaqlar təşkil edib. Ümumi ixracatın 73,5%-i, yaxud 41 milyard dollar onun payına düşüb. Eyni zamanda karbohidrogenlərin qiymətinin artması üzündən tədarük pul ifadəsində natural ifadədən daha güclü artıb.

Həcmə görə, amma hiss olunacaq geriləmə ilə ikinci yerdə oduncaq və ondan məmulatlar durur. Rusiya Çinə 3,5 milyard dollarlıq oduncaq satıb ki, bu da ümumi ixracat həcminin 6,3 %-i təşkil edib. ÇXR-ə ağac stuldansa daha mürəkkəb məhsulların satış həcmi xeyli aşağıdır. RF, 2018-in yekunlarına görə, Səmalar ölkəsinə 1,5 milyard dollar, məxfi kod üzrə isə 1,1 milyard dollar məbləğində nüvə reaktorları və qazan satıb. Bütün maşınlar, avadanlıqları və nəqliyyat vasitələrinin tədarükü ümumilikdə və bütünükdə ÇXR-ə bütün ixracat strukturunun 3,26%-i təşkil edib. Tutuşdurmaq üçün: bir il qabaq bütün tədarüklərin 7%-dən bir qədər azı bunlara düşürdü.

Qeyd edildiyi kimi, Rusiya, 2018-in yekunlarına görə, Çinlə ticarətdə 10 il ərzində ilk dəfə xalis ixracatçı olub. Çindən idxal 52 milyard dollara yaxın olub. Bu qayda ilə, FGX-nin məlumatından çıxır ki, ötən il Çinə ixracat idxalatı, demək olar, 4 milyard dollar keçib.

Amma Səmalar ölkəsindən RF-yə tədarük strukturuna baxılsa, onda aydınlaşır ki, o, daha çox şaxələndirilib. Misalçün, bütün idxalın yalnız 27%-i idxal mallarının ən böyük qrupuna (elektrik maşınları, avadanlıq və hissələri) düşür. Nüvə reaktorları və qazanların tədarükünə 23%-ə yaxın, tekstil və ayaqqabıya 11%-ə yaxın, kimya sənayesi məhsullarına 10%-dən az, metala və ondan məmulatlara isə 7,75%.

Çin idxalı təkcə daha şaxələndirilmiş deyil, həm də daha texnolojidir. Özəlliklə də mobil telefonların idxalatı dəyər ifadəsində 6,4 milyard dollar, bilgisayarlar, demək olar, 4 milyard dollar, avtomobillər üçün komplektləyicilər 1,1 milyard dollardır. Yeri gəlmişkən, çinlilər RF-yə elə həmin məbləğdə velosiped və diyircəkli araba satıblar.

“NG”-nin ekspertləri iki ölkənin ticarət strukturunda yaranmış bölgünü dövlətlərin özünün inkişaf özəlliklərinə bağlayırlar. “Alpari” şirkətinin analitik mərkəzinin direktor müavini Anna Kokaryeva deyir: “ÇXR iqtisadiyyatı son 20 ildə daha sürətlə gəlişib. Bunun sayəsinə ki, bütün sahələrdə inkişaf gedib, ölkə bu gün yüksək əlavə dəyər vergisiylə xaricdə tələb olunan malların geniş siyahısını istehsal edir”. O, davam edir – Rusiyada isə son 20 ildə yalnız neft-qaz sektoru fəal inkişaf edib, buna görə ixracat da, əsasən, enerji daşıyıcılarından ibarətdir.

“Veta” ekspert qrupunun direktoru Dmitri Jarski deyir: “Çin – iqtisadiyyatın inkişafının xammal ixracatının inkişaf potensialının yoxluğundan diktə olunan ölkədir ki, bu da özlüyündə emal sektorunun inkişafı üçün ilkin şərtlər yaradır. Ölkə xarici yatırımlar üçün müstəsna şərait yaratmaq hesabına inkişaf təkanı əldə edib. Yəni dövlət  istehsalatı, baş tutmağı bacarmayan satış bazarlarını öz ərazisində başlatmaqla sənayenin inkişafına sözdə deyil, əməldə təkan verib”.

O, qeyd edir – texnologiyalara, intellektual kapitala yatırım – Çin iqtisadiyyatını bu gün necə varsa, belə edib və bu, ölkəmizdə son dərəcə çatışmır.

“Finam” şirkətinin analitiki Aleksey Korenyev əmindir ki, Rusiya isə ancaq təbii resursların ixracatına yönəlmiş iqtisadiyyata malikdir. O, yada salır: “Hətta iqtisadiyyatın dərin islahatına və indiki çəpliklərin düzəldilməsinə yönəldilməsi mümkün olan neft dollarının ölkəyə axışdığı bərəkətli sıfırıncı illər ərzində bu pullar əsasən istehlakın artımına getdi. Başqa sözlə, biz onu, sadəcə, gəmirdik. İqtisadiyyat isə resursların satışı hesabına yaşadığı kimi də yaşamağı sürdürür”.

Analitik düşünür – hətta neftin böyüyən qiymətlərin hesabına bir qədər “piy” yığmağı bacarsaq da, yalnız konyunktura ölkə üçün növbəti dəfə əlverişsiz olarkən “yırtıqları tələsik yamamaq” üçün vəsait götürəcəyimiz təhlükəsizlik balıncı yaradırıq. O əmindir: “Belə bir siyasətin davamı nəyə gətirər? Heç bir tədbir görülməsə, Rusiyanın bundan sonra xammal əlavəsinə çevrilməsinə”.

Jarski fikir yürüdür: “Perspektivdə Çinə ixracatı şaxələndirmək üçün ÇXR-ə maraqlı olacaq (neft və meşədən savayı) nəyinsə istehsalına başlamaq gərəkdir”. O gileylənir – bunun üçün sənayenin inkişafna pul qoymaq lazımdır, təəssüf ki, bu, baş vermir.

Kokaryevanın fikrincə, RF-nin perspektivləri azdır. O, hesab edir ki, Rusiyanın ən yaxın onillikdə Çin istehsalçılarıyla rəqabət apara biləcəyinə güman yoxdur. İqtisadçı proqnozlaşdırır: “Ən yaxın 20 ildə RF-dən ÇXR-ə əsas ixracat malları qaz və neft olacaq. Enerji daşıyıcılarının tədarük həcmi uyğun infrastrukturun inşası başa çatdıqca artacaq. Çin ixracatının strukturu isə qabaqkı kimi daha şaxələndirilmiş və daha sabit olacaq”.(Strateq.az)

“Kimsə gəlib bizə deməyəcək ki, gedin müharibə aparın, torpaqlarınızı azad edin"
TEDxUNEC konfransı: “Azərbaycan. Lider. Tərəqqi”
"Jurnalistlərin gedib-gəlmək təklifi “xalqların sülhə razı salınması” çağırışı kimi tezliklə unudulacaq"
Baş redaktorlardan Allahşükür Paşazadə haqqındakı prezident sərəncamına ŞƏRH
İcra başçısının Şəmkirdəki nəhəng biznesi-qızıl balıq, maral və taxıl... -FOTOLAR
"AQRO" İnvest & İstehsalat
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Mədəniyyət
“Planet Parni iz Baku” KVN teatrının konserti bizim üçün əsl istirahət oldu”
Cəmiyyət
Müsəlman dükan sahibi  satıcının 400 minlik kəsirini bağışladı- İbrətamiz…
Cəmiyyət
“İfaçıların səhhətinin üstündə əsirik ki, bu cür problemlər yaşanmasın...”
Mədəniyyət
“Biz onun timsalında əsl vətənpərvəri itirmişik”
Cəmiyyət
“Əleyhimizə səsləndirilən fikirlərin hamısı cəfəngiyyatdır, həmin adamların cavabını verəcəm”
Həftənin ən çox oxunanları
Ukraynanın yeni birinci xanımı: Yelena Zelenskaya kimdir? (FOTOLAR)
"İran fəlakət qarşısında- Azərbaycana da böyük təhlükə var..."
“Qarabağ Ermənistanla birləşməlidir” – Prezidentliyə namizəddən sərsəm bəyanat
Ermənilər Aprel savaşı haqda cizgi filmi də çəkdi...-FOTO+VİDEO
“Gənc qızları rayonlardan Bakıya gətirib fahişəliyə cəlb edirlər” - Həyəcan təbili...
Kəndin imamı evə ikinci arvad gətirdi, mərəkə qopdu - Davanın GÖRÜNTÜLƏRİ - VİDEO
Direktorun təcavüz etdiyi tələbə yandırıldı - DƏHŞƏT...
“A.Mamikonyan və qrupu 1997-ci ildə Xətai metrosu yaxınlığında  yaşayıb və...” 
""Space"in rəhbəri heç olmazsa öz kanalına baxırmı, bu, söyüşdən də pisdir" - QALMAQAL
"Bu millət erməniyə necə qalib gələ bilər?" - Millət vəkilindən həyəcan təbili...
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2019
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və s. işlər üçün əlaqə:
Telefon: 0502711225, 0507440247 (Whatsapp)
e-mail: [email protected]