Xəbər lenti
20/03/2019 [00:12]:
Bu gün Azərbaycanda Novruz bayramıdır
19/03/2019 [23:19]:
Nazarbayev Putinlə istefasını müzakirə etdi
19/03/2019 [23:13]:
İranda göyərtəsində 50 nəfərin olduğu təyyarə yandı
19/03/2019 [22:14]:
Novruz bayramı münasibəti ilə təntənəli bayram tədbiri keçirildi
19/03/2019 [21:57]:
Paşinyanın arvadı Azərbaycan şəhərində  əri ilə sərbəst çəkdirdiyi fotoları paylaşdı…
19/03/2019 [21:56]:
Dövlət Gömrük Komitəsinin Akademiyasında bayram şənliyi keçirildi
19/03/2019 [21:38]:
İlham Əliyev: “Bizim tariximiz qorunur, tarixi abidələr bərpa olunur”
19/03/2019 [21:31]:
Məcburi köçkün qəsəbələrində Novruz şənlikləri keçirildi -FOTOLAR
19/03/2019 [21:30]:
1928 şəhid vərəsəsinə bayrama qədər birdəfəlik ödəmə verilib
19/03/2019 [21:28]:
Ölkəyə qanunsuz yolla spirtli içki gətirilməsi cəhdinin qarşısı alınıb
19/03/2019 [21:21]:
Livan şirkəti separatçı rejimlə Kəlbəcərdə  “Sidney” şəhərciyi tikmək üçün müqavilə bağladı- FOTOLAR
19/03/2019 [21:02]:
Məşhur müğənnini öldürmək istəyən azərbaycanlı kimdir?
19/03/2019 [20:54]:
Paşinyan: "Ermənistan Azərbaycanla azaraq sərhədi keçmiş vətəndaşların mübadiləsinə hazırdır"
19/03/2019 [20:44]:
Qıpçaq bəyinin sultan nəvəsinin gedişi – Nazarbayev hər kəsi mat qoydu
19/03/2019 [20:25]:
Nazir bayramı sığınacaqdakı uşaqlarla qeyd etdi - FOTO
19/03/2019 [19:25]:
Prezident və xanımı bayram şənliyində - Fotolar
19/03/2019 [19:18]:
Mərkəzi Gömrük Hospitalının əməkdaşı məhkəmə zalından azadlığa buraxılıb
19/03/2019 [19:11]:
Qazaxıstanda prezident səlahiyyətlərini icra edəcək şəxs martın 20-də and içəcək
19/03/2019 [19:10]:
Azərbaycanda mart ayı üzrə bütün sosial müavinət və təqaüdlər ödənilib
19/03/2019 [18:55]:
“Azərxalça”nın filiallarında Novruz bayramı qeyd olundu -FOTOLAR
19/03/2019 [18:52]:
"Atası yaşda kişiylə eşq yaşamamalıdır" - Aysel Xoşqədəmi məhkəməyə verib
19/03/2019 [18:49]:
“ASAN Xidmət”ə yeni sədr müavini təyin edildi - DOSYE
19/03/2019 [18:42]:
Əli Əhmədov nazir və deputatları qocalar evinə apardı
19/03/2019 [18:29]:
110 kiloqramdan artıq heroin keçirmək istəyənlərin qarşısı alındı - FOTOLAR
19/03/2019 [18:28]:
Haqqı danmaq olmaz... -Buxarestdə bəyannamə qəbul edildi
19/03/2019 [18:23]:
Avropa Parlamentində ermənilərin daha bir cəhdi boşa çıxdı
19/03/2019 [18:11]:
Saday Şəkərlinin beş cildliyi işıq üzü gördü...
19/03/2019 [18:02]:
“Qadından və şəkərli qidalardan uzaq dur...” -Tolstoyun özünə qoyduğu on qadağa...
19/03/2019 [17:47]:
Nursultan Nazarbayev istefa verdi
19/03/2019 [17:46]:
Ermənistana keçən Azərbaycan vətəndaşı ilə bağlı daha bir rəsmi məlumat
19/03/2019 [17:45]:
ABŞ Prezident İlham Əliyevin imzaladığı əfv sərəncamını alqışladı
19/03/2019 [17:39]:
ADU-da təntənəli “Multikultural Novruz bayramı” tədbiri keçirildi -FOTOLAR
19/03/2019 [17:38]:
Türkiyədə əmlaka sahib olan Azərbaycan vətəndaşlarının sayı 56% artdı
19/03/2019 [17:05]:
Prezident Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsinin fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi ilə bağlı fərman imzaladı
19/03/2019 [17:01]:
Saakaşvilinin lideri olduğu partiyaya yeni sədr seçiləcək - Qarşıdakı qurultayda
19/03/2019 [16:57]:
Naxçıvanda 7 məhkum əfv edildi - FOTO
19/03/2019 [16:41]:
Rəcəb Tayyib Ərdoğan: "Edam cəzasının ləğvi səhv qərar olub"
19/03/2019 [16:24]:
Putinə "ilişən" 35 yaşlı generalın məhvi – Rütbələrini soyub, 22 il həbs verdilər...
19/03/2019 [16:23]:
“Laçın torpağında son Çərşənbə tonqalını o gün qaladıq...”
19/03/2019 [16:21]:
"Ümimiyyətlə Azərbaycanda siyasi məhbus məsələsi birdəfəlik qapadılmalıdır"
19/03/2019 [16:14]:
Nazir: "Təqaüd və əmək haqları ilə bağlı artımlar inqilabi addımlardır"
19/03/2019 [16:02]:
74 güllə yarası aldı, amma sağ qaldı - İnanılmaz
19/03/2019 [16:01]:
Rumın Dili və Mədəniyyəti İnstitutunun rəhbəri ADU-da olub
19/03/2019 [15:57]:
YAP-ın sədr müavini: "Əli İnsanovun azadlığa buraxılması üçün heç bir tərəfdən nə xahiş, nə də istək olub"
19/03/2019 [15:53]:
"Prezident tərəfindən Əhalinin sosial müdafiəsi istiqamətində addımlar atılacaq"
19/03/2019 [15:48]:
Şəkinin su və kanalizasiya sistemi yenilənir
19/03/2019 [15:13]:
Azərbaycanda təhlükəsizlik orqanlarının yaranmasının 100 illiyi münasibəti ilə tədbir keçirilib
19/03/2019 [15:04]:
Universitet tələbəsindən Siyavuş Novruzova diabetli xəstələrlə bağlı MÜRACİƏT...
19/03/2019 [14:56]:
Milli konsepsiyanın formalaşmasında milli fəlsəfənin dərki: problemlər və həll yolları (III yazı)
19/03/2019 [14:51]:
“Şəhid ailələrinə göstərilən qayğının qayəsi budur: Heç kim və heç nə unudulmur!”
19/03/2019 [14:44]:
BSU-da “Xonça müsabiqəsi” keçirildi
19/03/2019 [14:43]:
İsmayıllıda toxucular üçün tədris-hazırlıq kurslarına başlanılıb -FOTOLAR
19/03/2019 [14:39]:
“Novruz bayramı”nın acı bir xatirəsi...
19/03/2019 [14:36]:
Prezident Xalq artistinə mənzil bağışladı
19/03/2019 [14:34]:
Serbiyada 6 şairə “Nəsimi 650 il” diplomu verildi - FOTO
19/03/2019 [14:34]:
Keçmiş döyüşçüdən prezidentə müraciət: "28 illik hərbi xidmətimdən sonra..."
19/03/2019 [14:30]:
“Nar” abunəçiləri üçün Novruz kampaniyası!
19/03/2019 [14:26]:
Avropa Şurasının rəsmi saytı “Azərbaycan ədəbiyyatı antologiyası”ndan yazdı
19/03/2019 [14:19]:
Təmas xəttində yeni hərbi hissə istifadəyə verildi – General açılışda - FOTO
19/03/2019 [14:08]:
Mübariz Qurbanlı: "Azərbaycan əleyhinə qarayaxma kampaniyası aparanların "fəaliyyət"i xalq tərəfindən ciddi narazılıqla qarşılanır”
19/03/2019 [14:06]:
"Planet Parni iz Baku" KVN teatrının bu məsələyə diqqət yetirməsi alqışlanandır”
19/03/2019 [14:00]:
Hikmət Hacıyev Almaniyada Qarabağı müzakirə edib
19/03/2019 [14:00]:
Rövşən Rzayev vətəndaşları dinlədi
19/03/2019 [13:56]:
Türk Cümhuriyyətlərinin mənəvi paytaxtı növbəti sınaq qarşısında...
19/03/2019 [13:55]:
Yaz fəsli Azərbaycana martın 21-i saat 01.58-də daxil olacaq
19/03/2019 [13:54]:
Bakıda ahıl qadınları soyan şəxs saxlanıldı
19/03/2019 [13:48]:
Manvel Qriqoryan Ermənistanı Avropa məhkəməsinə şikayət etdi
19/03/2019 [13:44]:
“Azərbaycan “çəhrayı taun”a qarşı mübarizəyə böyük töhfələr verib”
19/03/2019 [13:43]:
Azərbaycan əhalisi iki ayda 7 milyard manatdan çox gəlir əldə edib
19/03/2019 [13:39]:
İlham Əliyev kürü oğurlayan səfiri geri çağırdı!
19/03/2019 [13:39]:
“Azərsu” gücləndirilmiş iş rejimində fəaliyyət göstərəcək - FOTO
19/03/2019 [13:38]:
“Qarabağı vilayət kimi  təcili Ermənistana birləşdirmək lazımdır!..”- Erməni təşvişi?!.
19/03/2019 [13:33]:
Aqil Camal Qazaxıstanda Türk dünyası ilə bağlı tədbirlərdə iştirak edəcək
19/03/2019 [13:29]:
Əfran İsmayılov əməliyyat olundu - FOTO
19/03/2019 [13:21]:
Ramil Usubov bu rayona yeni rəis müavini təyin etdi
19/03/2019 [13:14]:
Əli Həsənov: "Bob Woodwardın kitabında yayılan məlumat yalan və saxtadır"
19/03/2019 [13:08]:
Bayram günü yağış yağacaq - PROQNOZ
19/03/2019 [13:04]:
Təmas xəttində yeni hərbi hissə istifadəyə verildi - Elçin Quliyev açılışda - FOTO
19/03/2019 [13:03]:
Ağstafa sakini Bakıda yeniyetmə qızı döyüb
19/03/2019 [12:49]:
Kitab oxuyan insanlar daha uzunömürlü olurlar - Araşdırma...
Bütün arxiv bir sırada
14/02/2019 [13:53] - Siyasət - ( 8104 dəfə baxılıb)

“Fevralın 14-də həmin sənədi imzalasaydım, Xocalı faciəsi baş verməzdi...” - ETİRAF

Ayaz Mütəllibov: “27 il əvvəl məni qınayanların çoxu etiraf edir ki, o vaxt AXC liderləri yanlış addım atıb...”


Düz 27 il öncə bu gün- 1992-ci il fevralın 14-də Belarus paytaxtı Minskdə keçirilən MDB ölkələri başçılarının sammitində bəlkə də keçmiş sovet respublikaları arasında ən çox Azərbaycan üçün həlledici bir məsələ həll edilirdi. Respublika rəhbərliyinin yenicə formalaşan Milli Ordunun MDB Baş Komandanlığı tərkibində MDB üzvü olan ölkələrin Müdafiə Şurasına daxil olması haqqında sazişə imza atıb-atmaması gündəmdə idi. Məlum olduğu kimi, Azərbaycan həmin sənədə imza atmadı və cəmi 11 gün sonra erməni faşistləri keçmiş SSRİ-nin 366-cı alayının köməyi ilə Xocalı soyqırımını törətdi. Görəsən, sözügedən gün Azərbaycan rəhbəri bəhs edilən sənədə qol çəksəydi, hadisələr necə inkişaf edərdi?  Xocalı faciəsi baş verərdimi?..

 

Həmin sammitdə ölkəmizi təmsil etmiş Azərbaycanın ilk prezidenti Ayaz Mütəllibov Moderator.az əməkdaşı ilə telefon söhbətində bu haqda sualı belə cavablandırıb:

 

-Sözsüz ki, biz Minskdə xatırlatdığınız sənədi imzalasaydıq, proseslər tamam başqa məcraya yönələr və  Xocalı faciəsi də baş verməzdi.  Şübhəsiz ki, Qarabağın işğalı da bu səviyyədə baş verməzdi. Bu şərtlə ki, həmin qərardan sonra özünü demokratik müxalifət hesab edən Xalq Cəbhəsi liderləri konstruktiv mövqe tutaydı. Bunu bilmək üçün heç siyasətçi olmaq lazım deyil...

 

Bilirsiz, həmin vaxt  Qarabağ uğrunda deyil, yalnız hakimiyyət maraqlarl uğrunda mübarizə aparan məlum qüvvələrin təzyiqi altında cəmiyyətdə belə bir yanlış fikir formalaşdırılmışdı ki, bu əgər biz müstəqil dövlət olmuşuqsa, xarici hərbi qüvvələr mütləq Azərbaycan ərazisindən çıxarılmalı və  Rusiya ilə heç bir hərbi ittifaqa getməməliyik. Yəni belə qüvvələr real, gerçək beynəlxalq və daxili siyasi duruma uyğun siyasət yürütmək lazım olduğu ilə hesablaşmaq istəmirdi...

 

Və həmişə deyirəm ki, o vaxt heç kim qarşımızda heç bir şərt qoymamışdı. O dövrdə - biz milli ordunun yalnız kağız üzərində mövcud olduğu bir vaxtda və Qarabağda baş verənlərin fonunda MDB Baş Komandanlığının tərkibinə daxil olmaq barədə təklifə getməli idik. Bu hadisələr 1991-ci ilin dekabrı və 1992-cu ilin fevralı ərəfəsinə, yəni SSRİ dağıldıqdan sonra yeni geosiyasi reallıq şəraitində Müstəqil Dövlətlər Birliyinin yaradılması dövrünə düşürdü. Məlumdur ki, Rusiya Federasiyası beynəlxalq birliyin artıq keçmiş subyekti olan SSRİ-nin süqutundan sonra onun  varisi oldu. Amma Rusiya Federasiyası İttifaq dağılandan sonra sərhədsiz qalmışdı. Onun perimetri üzrə keçmiş müttəfiq respublikaların timsalında müstəqil dövlətlər yaranmışdı. Rusiya rəhbərliyi qarşısında problemlərlə dolu bir vəziyyət yaranmışdı... Belə məsələlər müəyyən mərhələdə MDB ölkələrinin fəaliyyətinin əlaqələndirilməsini tələb edirdi. Məhz bu məqsədlə MDB-nin müvafiq institutları, o cümlədən MDB Baş Komandanlığı  yanında müdafiə nazirləri Şurası yaranmışdı. AXC-nin təzyiqi altında biz bu Şuranın tərkibinə daxil olmadıq...

 

Azərbaycan üçün çox məsuliyyətli bir dövrdə, yəni özümüzü müstəqil qorumaq imkanlarımız olmadığı bir şəraitdə,  MDB kollektiv təhlükəsizlik sisteminə daxil olmaqdan imtina etməyimiz, əlbəttə ki, Rusiya rəhbərliyində müvafiq reaksiya doğurmaya bilməzdi. Yadımdadır ki, həmin gün, səhv etmirəmsə, fevralın əvvəlində Rusiya prezidenti B.Yeltsin mənə zəng edərək xahiş etdi ki, respublika silahlı qüvvələrinin (dediyim kimi, onlar o vaxt mövcud deyildi) MDB kollektiv təhlükəsizlik sisteminə daxil olmasından imtina edilməməsi barədə onun xahişini deputatlara çatdırım. Rusiya lideri onda mənə bildirdi: "Mən bilirəm ki, indi siz deputatlar qarşısında çıxış edirsiniz, ona görə də zəng etdim ki, xahişimi onlara çatdırasınız". O, eyni zamanda bildirdi ki, Xankəndidə yerləşən 366-cı motoatıcı alayın buraxılması haqqında tapşırıq verib. Həmin vaxt biz  366-cı alayın Xankəndindən çıxarılması məsələsini ciddi qoymuşduq. Təəssüf ki, bizim deputatlar, xalqın qulluqçuları öz razılığını vermədilər.  Biz MDB-nin bütün institutlarında heç olmasa, müvəqqəti olsa da, iştirak etməli idik ki, bizim imtinamızın gələcək mənfi nəticələrinin qarşısını ala bilək...

 

O  qaynar günlərdə cəbhəçilərə deyirdim ki, mənə vaxt verin, Rusiyadan qəti üz döndərməyə, rus ordusunu burdan çıxarmağa tələsməyək. Bu, yanlış siyasətdir. Qoyun bir özümüzə gələk, tədricən ordumuzu formalaşdıraq, Qarabağın işğalının qarşısını alaq, dirçələk, sonra Moskva qarşısında şərtlərimizi qoyarıq. Axı bizə heç kim şərt qoymağı qadağna etmirdi...  Məhz bu məntiqlə də Silahlı Qüvvələrin məsləhətli əsaslarla MDB Baş Komandanlığının tərkibinə daxil olması haqqında sazişin imzalanması hüququnun mənə verilməsini deputatlardan xahiş etmişdim. Yenə təəssüf ki, korporativ maraqlara əsaslanaraq mənimlə mübarizə aparan müxalifət, həmin dövrun, belə deyək, parlamenti Azərbaycan Respublikasının MDB-yə daxil olması haqqında sazişin ratifikasiyasını, yəni sazişin altında mənim imzamı təsdiq etməkdən imtina etdi...

 

Bu minvalla 1992-ci il fevralın 14-də isə Minskdə MDB-nin növbəti iclasında mən 1991-ci ilin dekabrında MDB-yə daxil olmaqla  bağlı etdiyim uğuru təkrarlaya bilmədim. Parlamentimiz Baş Komandanlıq tərkibində MDB üzvü olan ölkələrin Müdafiə Şurasına Azərbaycan Ordusunun daxil olması haqqında sazişin imzalanması üçün mənə səlahiyyətlər verilməsi xahişi ilə ona olan müraciətimi qəbul etməyərək mənə belə bir səlahiyyət vermədi. Nəticədə etibarı ilə mən bu sazişi imzalamadım və bununla da hiss etdim ki, AXC-nin radikal və nataraz  gedişləri sayəsində biz özümüzü pis vəziyyətə saldıq...

Təsəvvür edin ki, biz sözügedən sazişə imza atsaydıq və 366-cı alay Xankəndindən çıxarılsaydı, ermənilər Xocalıya hücumu təşkil edə bilərdimi? Təəssüf ki, əksi oldu və nəticədə Yeltsinin onsuz da bizə olan mənfi münasibəti daha kəskin xarakter aldı. Erməni faşistləri də bu şəraitdən məharətlə yararlandı...

 

-Ayaz müəllim, bu məqamda təbii sual yaranır: bəs haqlı haqlı olduğunuza  belə əmin idinizsə, niyə siz özünüz Minskdə bəhs edilən sənədi imzalamadınız?  

 

-Bunun  cavabı çox sadədir. İstəmirdim ki, bir vaxtlar dəbdə olan məsələ kimi mənim opponentlərim mənə “xalq düşməni” etiketini yapışdırsınlar. Ancaq bu gün çox eşirdirəm ki, 27 il öncə mənim MDB-yə daxil olmaq, eyni zamanda hərbi qüvvələrimizi də müvəqqəti olaraq həmin Birliyin komandanlığına daxil etmək  haqqındakı fikrimə qarşı çıxanlar etiraf edirlər ki, o vaxt AXC liderləri yanlış addım atıblar...

 

P.S. Keçmiş AXC liderlərinin mövzu barədə fikirlərini dinləməyə hazırıq...

 

Sultan Laçın 

Saday Şəkərlinin beş cildliyi işıq üzü gördü...
74 güllə yarası aldı, amma sağ qaldı - İnanılmaz
Dünyanın ilk uzaqdan beyin əməliyyatı həyata keçirildi - MARAQLI
“Dünyanı bu həqiqətə inandırmaq üçün xarici ekspertlərlə birgə iş aparmalıyıq”
"Media ilə işləyən adamlar ya dəyişdirilsin, ya da onları elə islah edəsən ki, beyinləri düzəlsin"
"AQRO" İnvest & İstehsalat
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Dünya
“Qadından və şəkərli qidalardan uzaq dur...” -Tolstoyun özünə qoyduğu on qadağa...
Dünya
Putinə "ilişən" 35 yaşlı generalın məhvi – Rütbələrini soyub, 22 il həbs verdilər...
Araşdırma
Kitab oxuyan insanlar daha uzunömürlü olurlar - Araşdırma...
Cəmiyyət
Kitab oxumaq üçün kənddə qoyun saxlayan qadın - İBRƏTAMİZ...
Araşdırma
Kənd yumurtasını digər yumurtalardan necə ayırd edək? - Araşdırma...
Həftənin ən çox oxunanları
"Azərbaycan tərəfinin "Bako Saakyanla Bərdədə və ya Gəncədə görüşməyə hazırıq" deməsi..."
Baş məhbus azad olunmadı, O əfv gözləmir və heç kimi əfv etmir...
Deputatlar “eşşək” ləqəbli sədrlərini hər dəfə belə qarşılayır...-FOTO+VİDEO
“Azərbaycan nəinki hücuma, ildırımsürətli əməliyyata hazırlaşır” + İşğalçı səksəkədə...
"Təkcə bizə məxsus ticarət obyektlərində qışda 47, yayda 60 min azərbaycanlı çalışır"
Mürəkkəbi qurumamış əfv sərəncamına görə Prezidentə məhbus atasından minnətdarlıq məktubu
“Gözləyirdim ki, həmin raketləri atacaqlar...” – Zakir Həsənov erməniləri təəccübləndirdi
"Ermənilərin torpaq qaytaracağına ümid edənlər bunları görsün və dərk etsinlər ki..."
Cavid Qurbanova qarşı növbəti təxribat: Onlar qanun, yoxsa Allah qarşısında cavab verəcək?
“Aprel döyüşlərini Rusiya Qarabağda qoşunlarını yerləşdirmək məqsədi ilə başladıb…”
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə