Xəbər lenti
26/04/2019 [18:35]:
Mehriban Əliyeva “İçərişəhər”ə gəldi – Sakinlərlə görüşdü – SON DƏQİQƏ
26/04/2019 [18:25]:
“EnterpriseAzerbaijan” portalının nümayəndələri ADNSU-da startap təlimi keçib
26/04/2019 [18:20]:
20 marşrutun yolu dəyişdirilir - Siyahı
26/04/2019 [18:09]:
Bu məlumatlara dövlət rüsumu tətbiq olunmayacaq
26/04/2019 [18:05]:
İspanların böyük diqqətində olan Şamo Eyvazov rinqə çıxır
26/04/2019 [18:03]:
Sumqayıtda lift təsərrüfatının yenidən qurulması davam etdirilir -VİDEO
26/04/2019 [18:02]:
“Anamın 2004-cü ildə dediklərinə 15 ildən sonra haqq verməli oldum”
26/04/2019 [17:51]:
TEDxUNEC konfransı: “Azərbaycan. Lider. Tərəqqi”
26/04/2019 [17:44]:
“Poeziya çələngi” toplusu Azərbaycan və ingilis dillərində nəşr olunub
26/04/2019 [17:34]:
"Açıq dənizə çıxışımız olmasa da, Azərbaycanı beynəlxalq nəqliyyat mərkəzlərindən birinə çevirmişik"
26/04/2019 [17:33]:
Medvedev 4 ukraynalını “qara siyahı”dan çıxartdı
26/04/2019 [17:26]:
“Qarabağ uğrunda son döyüşə hazır olmalıyıq”
26/04/2019 [17:20]:
Keçmiş icra başçısı azadlığa çıxdı
26/04/2019 [17:13]:
“9 milyon manata ehtiyac var” – Nazirlik rəsmisi
26/04/2019 [17:11]:
"Allah etsin ki, qaz və işığı ümumiyyətlə pulsuz etsinlər"
26/04/2019 [17:00]:
"O, xalqa "əsl prezident necə olur?" anlayışını öz peşəsi üzərindən həmin serialda göstərdi"
26/04/2019 [16:59]:
Dillər Universitetində “Heydər Əliyev - milli-siyasi elitamızın zirvəsi” - FOTO
26/04/2019 [16:52]:
Azərbaycanlıların müqəddəs yerləri ziyarət qaydaları dəyişir – BUNDAN SONRA…
26/04/2019 [16:45]:
“Formula- 2”də qalib bilindi
26/04/2019 [16:45]:
Azərbaycanlı rəssamın əsərinin dəyəri 500 min manat olaraq qiymətləndirilir - VİDEO
26/04/2019 [16:35]:
Gənc yazarlarla görüş keçiriləcək -Sumqayıtın 70 illik yubileyi çərçivəsində
26/04/2019 [16:33]:
Pedaqoji prosesdə təlim və tərbiyə vəhdət təşkil etməyəcəksə...
26/04/2019 [16:33]:
Nazir müavini: "Hər gün on minlərlə fermer qeydiyyatdan keçir"
26/04/2019 [16:30]:
Sumqayıtın magistral qaz xətti yenilənir
26/04/2019 [16:26]:
Deputat qaza və işığa qoyulan limitin ləğvindən yazdı
26/04/2019 [16:25]:
"Cenevrədəki Azərbaycan nümayəndəsi ermənilərin son təxribatıyla bağlı daha bir görüş keçirib”
26/04/2019 [16:21]:
“Trekdə olan 300-dən çox lyuk təkrar yoxlanılacaq” - Bakı Şəhər Halqasından qəza açıqlaması
26/04/2019 [16:14]:
“Xaricdən mütəxəssis dəvət etməyə ehtiyac yoxdur” – Deputat etiraz etdi
26/04/2019 [16:07]:
"Əvvəlcə rəsədxananın itmiş nüfuzunu bərpa etsin, fəaliyyətsizliklərini aradan qaldırsın..."
26/04/2019 [16:06]:
Azərbaycanda könüllülük mədəniyyətinin perspektivləri müzakirə olunub
26/04/2019 [16:05]:
Frankofoniya həftələrinin yekun konserti “Bakcell”in dəstəyilə keçirilib -FOTOLAR
26/04/2019 [16:00]:
25 mərtəbəli yaşayış binasının tikintisi dayandırıldı –Komitə şikayətlərdən sonra hərəkətə keçdi
26/04/2019 [15:54]:
Türkiyə ordusu İraqı bombaladı –PKK-nın sığınacaq və silah anbarı məhv edildi
26/04/2019 [15:51]:
Dillər Universiteti daha bir nüfuzlu təhsil ocağı ilə əməkdaşlığa başlayır
26/04/2019 [15:44]:
"Son 3 ayda istehsalatda 8 nəfər həyatını itirib, 34 nəfər isə xəsarətlər alıb"
26/04/2019 [15:37]:
Çernobıl faciəsi 33 il -Əməliyyatda 126 azərbaycanlı da iştirak edib
26/04/2019 [15:34]:
"Bu vəziyyət ölkə prezidentinin həyata keçirdiyi sosial islahatlarla uzlaşmır"
26/04/2019 [15:27]:
Türkiyədə zələzələ oldu –4,4 bal gücündə
26/04/2019 [15:21]:
Qarabağdakı qondarma rejim yalnız ordumuzdan deyil, mediamızdan da qorxurmuş...
26/04/2019 [15:18]:
Ərdoğanın cangüdənlərinin vəkili döymə görüntüləri yayıldı –VİDEO
26/04/2019 [15:05]:
Formula 2 üzrə sıralama yarışının vaxtı dəyişdirildi -Tras yoxlanılır
26/04/2019 [15:03]:
Bakıda qəza keçirən pilot: "Hazırda heç bir yerim ağrımır, hər şey qaydasındadır"
26/04/2019 [14:59]:
Stalinin nikahdankənar oğlu - Jdanovun yaxını, Beriyanın həbs etmək istədiyi Kuzakov
26/04/2019 [14:57]:
Tanrısına təpik atdığına görə Allahın qarğışına düçar olan nankor millət...
26/04/2019 [14:53]:
“Diqlas”ın sökülməsiylə bağlı komissiya yaradılıb
26/04/2019 [14:51]:
“Mətbuatda İçərişəhərlə bağlı yer alan məlumatlar ürək ağrıdır”
26/04/2019 [14:44]:
Vladimir Putin: "Azərbaycanla münasibətlərin inkişafından məmnunuq"
26/04/2019 [14:39]:
Orucluğa az qaldı – Həkimdən xəbərdarlıq
26/04/2019 [14:38]:
“Ulduz” filminin “Nazik”i vəfat etdi
26/04/2019 [14:28]:
Narkomoniyanı təbliğ edən daha bir meyxanaçı həbs olunub
26/04/2019 [14:21]:
Formula 1 Qran-Prisinin birinci sərbəst yürüşü ləğv olundu – “Bütün kanalizasiya qapaqları yoxlanılmalıdır” – RƏSMİ
26/04/2019 [14:13]:
Gömrük Komitəsinin sədri Ümumdünya Gömrük Təşkilatının baş katibi ilə görüşüb
26/04/2019 [14:01]:
Bakı trasında bu ilin ilk qəzası - FOTO
26/04/2019 [13:49]:
"Ağdam Muğam Mərkəzində də çıxışlarımız olacaq, amma hələ ki, tarix bəlli deyil"
26/04/2019 [13:46]:
“Formula 1” üzrə SOCAR Azərbaycan Qran-prisində ilk sərbəst yürüş başlayıb
26/04/2019 [13:39]:
Elman Rüstəmov yenə üzən məzənnədən DANIŞDI
26/04/2019 [13:37]:
XİN sözçüsü: "Suriya ilə təhlükəsiz əraziyə Türkiyə nəzarət etməlidir"
26/04/2019 [13:29]:
Bakıda tıxacların aradan qaldırılması üçün qərargah yaradıldı
26/04/2019 [13:28]:
Sabah 25 dərəcə isti olacaq
26/04/2019 [13:24]:
ADU-da SƏLİS-in e-vətəndaş proqramı təqdim olunub - FOTOLAR
26/04/2019 [13:14]:
“Kitab qapağında gərək kitabın içinə aid olan, onu ifadə edən bir illüstratsiya olsun...”
26/04/2019 [13:10]:
Məşhur Elina da vəfat etdi
26/04/2019 [13:06]:
"“İçərişəhər”də hər hansı ciddi tikililər aparılırsa, mütləq ictimai müzakirəyə çıxarılmalıdır"
26/04/2019 [13:00]:
İlham Əliyev Pekində Putinlə görüşdü
26/04/2019 [12:43]:
“İçərişəhər” İdarəsinin aparat rəhbəri: “Müxalif qüvvələrin bu təxribatları keçməyəcək”
26/04/2019 [12:31]:
"Bir uşağımızı idarə etməkdə çətinlik çəkiriksə müəllim 30 şagirdi necə idarə etsin?”
26/04/2019 [12:30]:
Serjik Sərkisyanın  kiçik qızı da istefa verdi... 
26/04/2019 [12:28]:
Mərkəzi Bank: Bir ildə 20 manatlıqların 60 faizi köhnəlir
26/04/2019 [12:16]:
"Qondarma “DQR”nın hesabatının BMT-nin saytında dərc edilməsi siyasi həyasızlıqdır"
26/04/2019 [12:15]:
Qadın özündən 9 yaş kiçik sevgilisi tərəfindən öldürüldü - BAKIDA FACİƏ
26/04/2019 [12:11]:
Azərbaycanın pul nişanlarının müdafiə qabiliyyəti artırılır
26/04/2019 [12:11]:
Müəllimi uşaq kimi ağladırlar...
26/04/2019 [12:06]:
"Çernobıl hadisəsinin 186 nəfər qurbanı Qorbaçovun boynuna yazılmalıdır"
26/04/2019 [12:01]:
“Nar” 2019-cu ilin birinci rübünün nəticələrini açıqladı
26/04/2019 [11:59]:
10 min dollardan yuxarı kreditlərə güzəşt olmayacaq - Mərkəzi Bankın sədri
26/04/2019 [11:46]:
Türkiyədə yaşayan azərbaycanlı müəlliməni qaçırdılar – FOTO
26/04/2019 [11:41]:
Azərbaycanda uçot dərəcəsi aşağı salındı
26/04/2019 [11:29]:
Elman Rüstəmov manatın məzənnəsinə proqnoz verdi
26/04/2019 [11:21]:
Ramil Usubov polkovnik-leytenantı vəzifəsindən azad etdi
26/04/2019 [11:19]:
Paytaxtda daha bir yol bağlanır
Bütün arxiv bir sırada
19/03/2019 [14:56] - Cəmiyyət - ( 755 dəfə baxılıb)

Milli konsepsiyanın formalaşmasında milli fəlsəfənin dərki: problemlər və həll yolları (III yazı)



Milli konsepsiyamızın dörd təməl ideyası vardır: Türk(lük), Azərbaycan(lılıq), İslam(lıq) və İnsan(lıq). Şübhəsiz, bu dörd ideyanın hər birinin milli konsepsiyada mühüm əhəmiyyəti vardır.  Sadəcə, burada önəmli olan həmin ideyaların həm ayrı-ayrılıqda, həm də bir yerdə oxşar və fərqli cəhətlərindən asılı olmayaraq bir bütün kimi dərk edilməsi ilə bağlıdır. Deməli, əsas problem bir tərəfdən anlayışların hərfi mənadan tutmuş siyasi-ideoloji yozumuna qədər müxtəlif bir-birinə zidd qütblərdə düyünlənməsindən, digər tərəfdən isə həmin “düyünlərin” fərqli prizmalardan açılmasından, yəni “kələfin ucu”nun tapılmasından ibarətdir. 

Son əsrlərdə “kələfin ucu”nu itirən ya da itirdilən Azərbaycan türkləri bu dörd ideyaya münasibətdə sözün həqiqi mənasında, yetərli ortaq bir məxrəcə hələlik, gələ bilməyiblər. Ancaq o da bir həqiqətdir ki, bu ideyalarla bağlı iki əsrə yaxındır ayrı-ayrılıqda, yaxud da onların üst-üstə düşən və düşməyən tərəfləri ilə əlaqədar xeyli dərəcə də ciddi elmi-fəlsəfi, siyasi-ideoloji mülahizələr irəli sürülmüş, bununla bağlı yüzlərlə məqalə və kitablar yazılmışdır və yazılmağa da davam edir. Bizcə, bu ideyaların ayrı-ayrılıqda və bir yerdə izahları ilə bağlı daha çox milli konsepsiyanın əsas hədəflərinə yaxınlaşan Azərbaycan türk aydınları Cəmaləddin Əfqani, Həsən bəy Zərdabi, Əli bəy Hüseynzadə və Məhəmməd Əmin Rəsulzadə olmuşdur. Əgər 19-cu əsrdə Əfqani və Zərdabi milli fəlsəfi təfəkkürün ifadəsində ön plana çıxmışdırlarsa, 20-ci əsrdə Hüseynzadə və Rəsulzadə onların milli konsepsiya ilə bağlı düşüncələrini daha da mükəmmələşdirməyə çalışmışlar. Məhz onların sayəsində də, milli konsepsiyamızın dörd təməl ideya üzrərində öz əksini tapmasının əsası qoyulmuşdur.

Bir az da dəqiqləşdirsək görərik ki, Əfqani ilə Zərdabi islamlıq, türklük, insanlıqla (burada sıralama da önəmlidir) bağlı düşüncələrini yeni milli təfəkkürə uyğun ortaya qoyduğu halda, Hüseynzadə və Rəsulzadə bunu bir az da irəli apararaq həm türklüyü digər ideyalardan önə keçirmiş, həm də ona milli fəlsəfi dərklə uzlaşan təriflərə verməyə çalışmışlar. Üstəlik, Hüseynzadə ümumi türklükdən xüsusi türklüyə inkişafın tərəfdarı olduğu halda, Rəsulzadə əksinə milli-məhəlli türklük ideyasından ümumi türklüyə doğru getməyi məqbul hesab etmişdir. Əslində bu cür milli fəlsəfənin əsasında islamlıqdan və insanlıqdan türklüyə dönüş dayanır ki, bu dönüşün də ilk mərhələsi ümumu türkçülüklə müşahidə olunur. Ancaq ümumidən xüsusiyə doğru nəzərdə tutulan İslam birliyi ideyası özünü doğrultmayıb ayrı-ayrı müsəlman xalqlarıın, o cümlədən Türk xalqlarında türklük ideyası olaraq ortaya çıxdığı kimi, ümum  Türk birliyi ideyası da özünü doğrultmadğı üçün, milli-məhəlli türklük ideyası daha real şəkildə özünü büruzə vermişdir.

Milli-məhəlli türklük ideyasının ən bariz örnəklərindən biri Azərbaycan türklüyü ideyasıdır ki, bunu bəlli bir dövrə qədər (xüsusilə də 1-ci Dünya müharibəsi dövrünə qədər) bir çoxları Qafqaz türklüyü kimi başa düşmüşlər. Təsadüfi deyil ki, Ə.Hüseynzadənin də  milli konsepsiyasında məhz dörd ideyadan biri Azərbaycan türklüyü deyil, Qafqaz türklüyü idi: 1) İslamız, 2) Türküz, 3) Qafqazlıyız, 4) İnsanız. Sadəcə, Hüseynzadənin milli fəlsəfəsində hər şey ümumidən xüsusiyə doğru hərəkət etdiyi üçün, türklük, islamlıq, insanlıq kimi Qafqazlılıq da bundan xali olmamışdır. Yəni Hüseynzadənin burada nəzərdə tutduğu “Qafqazlıyız” anlayışı yalnız Azərbaycan türklərini deyil, bütün Qafqaz türklərini öz içinə alırdı.

M.Ə.Rəsulzadə isə Ə.Hüseynzadədən fərqli olaraq xüsusidən ümumiyə doğru hərəkət etdiyi üçün Qafqaz türklüyünü deyil, ümumtürklük içində Azərbaycan türklüyünü müdafiə edir. Buradakı Azərbaycan türklüyü isə yalnız çar Rusiyasının işğalı altında olan Azərbaycan türklüyü ilə məhdudlaşmər və Qacarlar dövlətinin tərkibində olan Azərbaycan türklüyünü də özündə birləşdirir. Məhz Rəsulzadənin düşüncələrinin məhsulu olaraq da 1-ci Dünya müharibəsi dövründə (1914-1918) Qafqaz türklüyünün yerini Azərbaycan türklüyü tutmağa başlayır. Bununla da bir tərəfdən milli-məhəlli türklüyün inkişafənın vacibliyi, digər tərəfdən isə onun ən bariz örnəyi kimi Azərbaycan türklüyünün milli fəlsəfi dərki ortaya çıxır. Bizcə, buradakı milli-məhəlli türklüyün adının Azərbaycan türklüyü kimi ifadəsi, keçmişdəki (Kuti, Subar, Turukku, Manna, Midiya, Səlcuq, Ağqoyunlu, Qaraqoyunlu, Səfəvilər, Əfşarlar, Qacarlar və b.) eyniliyin yenidən canlanmasından başqa bir şey deyildir. Bunu dəfələrlə ifadə edən Rəsulzadənin fəlsəfəsində də  4 ideya bu cür şəkillənməşdir: 1) Türklük, 2) İnsanlıq, 3) İslamlıq, 4) Azərbaycan. Bizcə, buradakı türklük əgər milli-məhəlli xarakter daşıyarsa – Azərbaycan türklüyü, ancaq ümumi xarakter daşıyarsa – turançılıq, Türk birliyi kimi ifadə olunmalıdır. Belə olduğu təqdirdə, milli konsepsiyamızın əsas mahiyyətini aşağldakı dördlük təşkil etməlidir: 1) Türklük (Azərbaycan), 2) Turançılıq-Türkçülük (Türk xalqlarının birliyi), 3) İslamlıq, 4) İnsanlıq. 

Beləliklə, biz türklüyü iki anlamda dərk etməliyik: Birincisi, Türklük milli-məhəlli xarakter daşıyır və Azərbaycan türklüyünü özündə ifadə edir. Bu halda türklük və azərbaycanlılıq bir-birinin eyniliyidir. 1918-ci ildə qurulan Türk Cümhuriyyətinə Azərbaycan adı verilərkən də məhz bu eynilikdən çıxış edilmişdir. Doğrudur, o zaman “Azərbaycan” sözü hərfi mənada daha çox “odlar yurdu” kimi başa düşülmüşdür. Ancaq çox maraqlıdır ki, bu zaman türklüklə üst-üst düşən əsas məsələ kimi “tarixi-çoğrafi Azərbaycan”da əsasən Oğuz, qismən də Qıpçaq türk boylarının vahid millət kimi eyni dilə, mədəniyyətə, ədəbiyyata, adət-ənənələrə, tarixə, fəlsəfəyə sahib olması mühüm rol oynamışdır. Bu baxımdan “Azərbaycan” anlayışının farsca “odlar yurdu” kimi uydurulmuş izahı belə, heç bir məna kəsb etməmişdir və bu gün də etmir. Çünki “Azərbaycan Cümhuriyyəti” adıyla yanaşı ortaya çıxan Oğuzustan adı da əslində bir-birinin eyniyyətdir. Bu zaman  “Azərbaycan” istilahı hərfi mənada da “odlar yurdu” deyil, elə Oğuzlar ölkəsi, Türklər ölkəsi deməkdir.

İkincisi, Türklük-Turançılıq anlamda ümum türklüyü ifadə edir və Türk xalqlarının, Türk dövlətlərinin  ittifaqına əsaslanır. Bu halda isə türklük Azərbaycan türklüyü  (azərbaycanlılıq) ilə yanaşı digər milli-məhəlli türk ideyalarını (Türkiyə türklüyü, Qazaxıstan türklüyü, Tatarıstan türklüyü, Uyğurustan türklüyü, Krım türklüyü, Özbəkistan türklüyü, Başqırdıstan türklüyü və b.) özündə ifadə edir. Bu prizmadan yanaşsaq, türklük ideyasının son əsrdə Türkiyə türklərinin boyununa biçilməsi, buna uyğun olaraq da Türk mədəniyyəti, Türk dili, Türk törəsi dedikdə, ancaq Türkiyə türklüyünü başa düşmək kökündən yanlışdır. Türkiyə türklüyü də milli-məhəlli türklük ideyalarından biri olub, ümum türklüyün sadəcə bir parçasıdır. Yəni Türkiyə türklüyü digər milli-məhəlli türüklük ideyalarından (Azərbaycan türklüyü, Qırığızıstan türklüyü, Uyğurustan türklüyü və b.) biri olub, sadəcə son əsrdə, xüsusilə Mustafa kamal Atatürkün sayəsində öz müstəqilliyini qoruyub saxlaması  və türklüyün ümid qalası kimi mövcudluğuna görə ön plana çıxmışdır. Ancaq bu heç də o anlama gəlmir ki, dünyada müstəqilliyini qoruyub saxlayan tək Türk dövləti kimi Türkiyə Cümhuriyyəti Atatürkün və Ziya Gögalpın (şübhəsiz, onların da ilham qaynağı digər Türk xalqların ziyalıları o cümlədən, Azərbaycan türk ziyalıları olublar) Türkiyə türkliyi ideyasını layiqincə davam etiriblər, ya da bu gün etidirirlər. Bu, başqa bir məsələnin mövzusudur.

Beləliklə, burada ifadə etmək istədiyimiz əsas məəslə odur ki, milli konsepsiyamızın təməl ideyalarını doğru-dürüst mənimsəmədikcə, daima problemlər içində yaşamalı olacağıq. Başqa sözlə, çar Rusiyası dövründə Azərbaycan türklərinin nədən “tatar”, Sovet Rusiyası dövründə  “azərbaycanlı”, Pəhləvilər dövründə, ya da  molla-iranlı rejimində “persiyalı”, “iranlı” və buna uyğun olaraq dilinin də “tatar dili”, “Azərbaycan dili”, “azəri dili” adlandırılmasının əsil mahiyyətini ortaya qoymadan milli konsepsiyadan danışmaq mənasızdır. Əslində fasiləsiz olaraq milli kimliyinin və milli dilinin “tatar”, “azərbaycanlı”, “iranlı”, “azəri”, “persiyalı” və sairə olmadığını müdafiə etməklə məşğul olmağın özü belə həmin milləti ölgünləşdirir, qut(ruh)suzlaşdırır.

Çox yazıqlar olsun ki, hazırda da əsasən Azərbaycan Türk aydınları olaraq bizlər cəsarətsilziyimidən, iradəsizliyimizdən, natamamlığımızdan dolayı ya müdafiə olunmaqla, ya da susmaqla kifayətlənirik. Halbuki milli konsepsiyamızın çox vacib olan ilk iki ideyasını, yəni türklüyümüzü və azərbaycanlığımızı heç olmasa müəyyən bir dərəcədə anlamış olsaq, o zaman daima müdafiə olunmağın millətin böyüməsi və inkişafı yolunda ciddi əngəl olduğunu daha dərindən dərk etmiş olarıq. Hesab edirəm ki, milli konsepsiyanın milli fəlsəfi dərki dedikdə də, ilk növbədə türklüyün və azərbaycanlılığın bütünlüyü məsələsinin hansı şəkildə təqdim olunması başa düşülməlidir. Burada da önəmli olan dövrün şərtlərinə uyğun olaraq milli konsepsiya ilə bağlı olan ideyaları zor-xoş praqmatikləşdirmək, ya da marginallaşdırmaq deyil, bəlkə də əksinə milli nüvə ətrafında daha da zənginləşdirməkdir. Şübhəsiz, burada “milli nüvə” kimi nəzərdə tutduğumuz Azərbaycan türklüyüdür ki, onu da əsassız olaraq irqçilik, şovinizm kimi başa düşmək kökündən yanlışdır. 

Ümumiyyətlə, son iki əsrdir ki, ümumi türklük, eyni zamanda onun milli-məhəlli ifadəsi olan türklük ideyaları (Azərbaycan türklüyü, Türkiyə türklüyü, Tatarıstan türklüyü və b.) məhz irqçilik, şovinizm, radikal millətçilik kimi qələmə verilmişdir və verilməyə də davam edir. Burada da əsas hədəf ilk növbədə, türklükdür! Əslində, türklüyü hədəf alanlar arasında dünyada bizə bəlli Türk düşmənləri ilə yanaşı, eyni zamanda Azərbaycançılıq, Türkiyəçilik, İrançılıq, Qazaxıstançılıq, Türkmənistançılıq və sairə adı altında pərdələnərək zahirən türklük tərəfdarı olub, ancaq mahiyyət etibarilə türklük əleyhdarı olanlar da olmuşdur. Başqa sözlə, milli-məhəlli türklük ideyaları (Qazaxıstan türklüyü, Türkmənistan türklüyü, “İran” türklüyü, Azərbaycan türklüyü, Türkiyə türklüyü, Tatarıstan türklüyü və b.) içində yer alıb, ancaq əslində mahiyyət etibarilə Türklük əleyhinə mübarizə aparanlar xarici düşmənlərdən heç də az təhlükəli olmamışlar.

Faiq ƏLƏKBƏRLİ (QƏZƏNFƏROĞLU),
AMEA Fəlsəfə İnstitutunun aparıcı elmi işçisi, 
fəlsəfə üzrə fəlsəfə doktoru, dosent

Azərbaycanlı rəssamın əsərinin dəyəri 500 min manat olaraq qiymətləndirilir - VİDEO
Çernobıl faciəsi 33 il -Əməliyyatda 126 azərbaycanlı da iştirak edib
"Mən sülhə inanmıram, tarixdə heç vaxt müharibə ilə alınan torpaqlar sülhlə qaytarılmayıb"
Müəllim hər kəsin gözü qarşısında şagirdləri belə döydü - VİDEO
Düşüncələri səsə çevirən cihaz hazırlandı - MARAQLI
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Gündəm
Qarabağdakı qondarma rejim yalnız ordumuzdan deyil, mediamızdan da qorxurmuş...
Gündəm
“Mətbuatda İçərişəhərlə bağlı yer alan məlumatlar ürək ağrıdır”
Ədəbiyyat
“Kitab qapağında gərək kitabın içinə aid olan, onu ifadə edən bir illüstratsiya olsun...”
Hadisə
"Qondarma “DQR”nın hesabatının BMT-nin saytında dərc edilməsi siyasi həyasızlıqdır"
Köşə
Müəllimi uşaq kimi ağladırlar...
Həftənin ən çox oxunanları
"İran fəlakət qarşısında- Azərbaycana da böyük təhlükə var..."
Ukraynanın yeni birinci xanımı: Yelena Zelenskaya kimdir? (FOTOLAR)
“Qarabağ Ermənistanla birləşməlidir” – Prezidentliyə namizəddən sərsəm bəyanat
"Özümü də biabır etdim, onları da" - Nazpərinin qardaşı qızından yeni AÇIQLAMALAR - VİDEO
Kəndin imamı evə ikinci arvad gətirdi, mərəkə qopdu - Davanın GÖRÜNTÜLƏRİ - VİDEO
Direktorun təcavüz etdiyi tələbə yandırıldı - DƏHŞƏT...
“A.Mamikonyan və qrupu 1997-ci ildə Xətai metrosu yaxınlığında  yaşayıb və...” 
ABŞ-da 1 milyard dollardan çox sərvətə sahib olan Azərbaycanlı kimdir? - MARAQLI
“Bakıya gələcək erməni jurnalistləri hava limanından aparıb Müdafiə Nazirliyinə təhvil vermək lazımdır”
"Bu millət erməniyə necə qalib gələ bilər?" - Millət vəkilindən həyəcan təbili...
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2019
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və s. işlər üçün əlaqə:
Telefon: 0502711225, 0507440247 (Whatsapp)
e-mail: [email protected]