Xəbər lenti
21/04/2019 [01:19]:
"Keçirdiyim hiss və həyacanları, ağrını və yanğını sözlə izah etmək mümkün deyil..."
21/04/2019 [01:02]:
"Rəsul Akif Çovdarovun 3-5 milyon pul istədiyini dedi, ona 3 milyon verə biləcəyimi söylədim"
21/04/2019 [00:50]:
Dünyada ilk dəfə qocaların sayı uşaqların sayından çox oldu - QORXUNC STATİSTİKA
20/04/2019 [23:30]:
"Yuventus" ardıcıl 8-ci dəfə İtaliya çempionu olub
20/04/2019 [23:17]:
Zurabişvilidən Azərbaycanla sərhəd barədə bəyanat
20/04/2019 [23:07]:
Sumqayıtda doğuş zamanı faciə
20/04/2019 [23:02]:
Hindistanda fil beş nəfəri tapdalayaraq öldürdü
20/04/2019 [22:59]:
QAT-çılar Gəncədə toplaşdı -FOTOLAR
20/04/2019 [22:43]:
“Azərbaycanın qoşulmama hərəkatında olmasını düzgün hesab etmirəm”
20/04/2019 [22:34]:
"Elmdə və siyasətdə dərinlik axtaranlar Aydın Məmmədovu şəkildə kəşf edəcəklər"
20/04/2019 [22:22]:
Həbsxanadan çıxan kimi qaçırıldı: Adnan Oktara şok- FOTO
20/04/2019 [22:20]:
Xameneini təhqir edən alimə 13 il həbs cəzası verildi
20/04/2019 [21:31]:
TAİB-in İstanbulda tanışma proqramı düzənlədi
20/04/2019 [21:29]:
Vəkillər Kollegiyası tərəfindən ekoloji tədbir keçirildi - FOTOLAR
20/04/2019 [21:18]:
Sudanın devrilmiş prezidentinin evindən 100 milyon dollar tapıldı
20/04/2019 [21:16]:
Zelenskinin namizədliyi ləğv oluna bilər
20/04/2019 [21:12]:
“Elmar müəllimin bizi erməni jurnalistlərlə  görüşdürüb-öpüşdürmək siyasətini alqışlayıram...”
20/04/2019 [19:55]:
Qəbələdə dəhşətli qəza, ölən və yaralananlar var
20/04/2019 [19:51]:
Türkiyə şəhidlərin qanını yerdə qoymadı: 20 terrorçu öldürüldü
20/04/2019 [19:47]:
Lotu Qulinin adamı Moskvada sahibkarı güllələyib
20/04/2019 [19:45]:
Fazil Mustafanın yeni kitabları təqdim olundu FOTOLAR
20/04/2019 [19:43]:
Futbol həvəskarı olan bəy toyundan çıxıb matç izləməyə getdi FOTOLAR
20/04/2019 [19:10]:
23 ildir ayıyla bir evdə yaşayan ailə - MARAQLI...
20/04/2019 [18:47]:
DİQQƏT! Qaz sayğacınızda bu yazılar çıxırsa...
20/04/2019 [18:32]:
Belarus Rusiya neftinin keyfiyyətindən narazıdır
20/04/2019 [18:18]:
Azərbaycanın igid döyüşçüsünə medal təqdim edilib
20/04/2019 [18:10]:
Dilçilik İnstitutu abituriyentlərə müraciət etdi
20/04/2019 [18:05]:
“Mançester Siti” yenidən liderliyə yüksəldi
20/04/2019 [17:56]:
“Müflis oldum, övladlarımla kirayələrdə yaşayıram” – Nazim İbrahimovun qardaşı
20/04/2019 [17:47]:
Rusiyanın ən böyük yəhudi  dini akademiyası  yandırıldı-FOTOLAR
20/04/2019 [17:38]:
Azərbaycan nəqliyyat vasitələri və onların hissələrinin idxalına çəkdiyi xərci 3% artırıb
20/04/2019 [17:31]:
Ərzurum Atatürk Universitetinin professorları ADAU-da
20/04/2019 [17:28]:
“Yalnız cərimə ilə ədəbi dili qorumaq mümkün deyil”
20/04/2019 [17:28]:
"İslahatları həyata keçirəcək şəxslərin özləri məhkəmə sistemini bu vəziyyətə salıb..."
20/04/2019 [17:23]:
Binəqədidə qadın meyiti tapılıb
20/04/2019 [16:58]:
Elektron Xidmətlərin Təşviqi üzrə İctimai Şuranın növbəti toplantısı keçirilib
20/04/2019 [16:52]:
“Vətəndaşlar özlərini xoşbəxt hesab edə bilərlər” - Əli Əhmədov
20/04/2019 [16:48]:
"Biz yumşaqlıq nümayiş etdirdikcə düşmənin də, havadarlarının da həyasızlığı artır"
20/04/2019 [16:46]:
“Bakıda Soyqırımı muzeyi yaradılsın!” - Deputat çağırış etdi
20/04/2019 [16:37]:
Alimlə universitet arasında “canlı divar”, yoxsa geriliyə meydan oxuyan islahatçı?
20/04/2019 [16:35]:
Rafael Ağayev qızıl medal şansını itirdi
20/04/2019 [16:33]:
Dilçilik İnstitutunun direktoru: “Orfoqrafiya Normaları Artur Rasi-Zadənin soyadına şamil olunmur”
20/04/2019 [16:22]:
Keçmiş prezidentin intihar məktubu yayıldı
20/04/2019 [16:07]:
Şəmkirdə iki maşın toqquşub: Ölən və yaralılar var
20/04/2019 [15:55]:
Azərbaycanda “Ağıllı sərhəd” layihəsinin tətbiqinə bu ilin yayında başlanılacaq
20/04/2019 [15:54]:
İşəgötürənlər üçün maarifləndirmə tədbiri keçirilib
20/04/2019 [15:47]:
Qənirə Paşayeva “Aprel fədailəri” adlı tədbirdə çıxış edərək məktəblərə çağırış edib
20/04/2019 [15:43]:
Ərdoğan Binəli Yıldırıma yeni vəzifə verəcək – AÇIQLAMA
20/04/2019 [15:35]:
Nizami Cəfərov: “Bəzi sözlərin yazılış qaydası ilə bağlı mübahisələr var”
20/04/2019 [15:33]:
Komitə nümayəndələri əsgərlərlə görüşüb
20/04/2019 [15:28]:
“6-cı sinifdən ərə gediblər, mənə pozğun deyirlər” – Pərvanə bu dəfə sənədlərinin şəklini yaydı
20/04/2019 [15:24]:
Gömrük sistemində görülən işlər, həyata keçirilən yeniliklərlə bağlı mətbuat konfransı keçirilib
20/04/2019 [15:22]:
Qeyri-sabit hava şəraiti aprelin 24-dək davam edəcək
20/04/2019 [15:20]:
ABŞ səfiri: "Azərbaycan islahatlarla böyük irəliləyişə nail olub"
20/04/2019 [15:15]:
Həkimin yazdığı diş məcunundan istifadə edən 11 yaşlı qız öldü -Qəribə olay...
20/04/2019 [15:13]:
Ordubada 15 sm qar yağıb - Faktiki hava
20/04/2019 [15:02]:
Azərbaycanlı Türkiyədə məşhur iş adamını öldürdü –Polis qatili axtarışa verdi
20/04/2019 [14:56]:
"Həmin gecə o saatda məhz mənim növbədə olmağım təsadüf olsa da..." - Əsgərlik xatirələri...
20/04/2019 [14:52]:
Zakir Həsənov Türkiyəyə başsağlığı verdi
20/04/2019 [14:47]:
“Alqı-satqı” "alğı-satqı", “əsgər” “əskər” kimi yazılmayacaq - Dəyişiklik təsdiqlənmədi
20/04/2019 [14:36]:
Ermənilər Azərbaycanda  daha bir siyasi partiya yaratdı-FOTO
20/04/2019 [14:30]:
Kadırovdan Zelenskinin üzr istəməsinə reaksiya: "Əgər siz məndən qorxmurdunuzsa..."
20/04/2019 [14:27]:
“Sarı jiletlilər” yenidən meydanda: “Notr Dam de Paris üçün milyonlar, bəs kasıblar?”
20/04/2019 [14:25]:
General Vilayət Eyvazov Qubada vətəndaşları qəbul edib –Nazirin birinci müavini konkret tapşırıqlar verib
20/04/2019 [14:11]:
Gənc Prezidentlər Təşkilatının nümayəndələri Azərbaycanda -FOTO
20/04/2019 [14:06]:
Bu şəxslərin pensiyası artırılacaq - Qanuna dəyişiklik
20/04/2019 [14:01]:
Debatdan sonra ən çox bu fikirlər müzakirə olundu
20/04/2019 [13:58]:
Kardaşyanın vəkillik arzusu qalmaqal yaratdı
20/04/2019 [13:56]:
Qaret Beyl mövsüm sonu Madriddən gedəcək
20/04/2019 [13:43]:
Azercell İT mütəxəsissləri üçün təlimlərə başladı
20/04/2019 [13:26]:
"Kasıb oğlana ərə getmərəm, kişinin evi, maşını olmalıdır" -Samirə Əfəndi
20/04/2019 [13:24]:
""Space"in rəhbəri heç olmazsa öz kanalına baxırmı, bu, söyüşdən də pisdir" - QALMAQAL
20/04/2019 [13:19]:
“A.Mamikonyan və qrupu 1997-ci ildə Xətai metrosu yaxınlığında  yaşayıb və...” 
20/04/2019 [13:15]:
Azərbaycan 2020-ci ildə Avropaya qaz tədarük etməyə başlayacaq
20/04/2019 [13:12]:
Yol Polisi İdarəsi taksi sürücülərinə XƏBƏRDARLIQ ETDİ
20/04/2019 [13:07]:
Əlilliyə görə pensiyaların da elektron qaydada təyinatı başlanıb
20/04/2019 [12:53]:
Azərbaycanda havalar daha 4 gün pis keçəcək – Çaylarda daşqın təhlükəsi
20/04/2019 [12:50]:
İsmayıllıda narkotik alverçiləri saxlanılıb
20/04/2019 [12:36]:
Bərdədə doğuş faciəsi
20/04/2019 [12:28]:
"Sabah işdə Yasinin başına hansısa gerizəkalı, saxta diplomlu bir müdiri qoyacağıqsa..."
Bütün arxiv bir sırada
20/03/2019 [10:44] - Cəmiyyət - ( 2836 dəfə baxılıb)

Şıxəli Qurbanovun müəmmalı ölümü: Onu Novruz bayramına görə izləyirdilər



Azərbaycanın görkəmli yazıçısı, dramaturqu, şairi, filosof  alimi, dövlət və ictimai xadimi Şıxəli Qurbanov (1925-1967) Bakıda doğulub. Orta məktəbi bitirdikdən sonra Böyük Vətən müharibəsində iştirak edib. 1950-ci ildə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunu bitirib. “A.S.Puşkin və Azərbaycan poeziyası” mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə edib. 1958-1963-cü illərdə “Rəis məşğuldur”, “Birdən belə olmaz” adlı satirik əsərləri Musiqili Komediya Teatrında səhnəyə qoyulub. “Sənsiz” tamaşası isə ölümündən az sonra – 1967-ci ilin iyunun 2-də tamaşaya qoyulub. Bu əsər Stalinizmin qurbanlarına həsr edilmişdi.

Ş. Qurbanov 1954-1955-ci illərdə Azərbaycan KP Bakı Şəhər Komitəsinin təbliğat və təşviqat şöbəsinin müdiri, 1955-1957-ci illərdə 26 Bakı Komissarları rayonunun və Voroşilov rayon Partiya Komitəsinin Birinci katibi vəzifəsində işləyib. 26 mart 1957 - 24 may 1967-ci illərdə Azərbaycan KP MK-nın təbliğat və təşviqat şöbəsinin müdiri olub. Eyni zamanda o, 1966-1967-ci illərdə Azərbaycan KP MK-nın katibi və Büro üzvü olub.

Ş.Qurbanov bu vəzifələrdə işlədiyi dövrdə özünü millətini, vətənini, onun tarixini sevib dəyərləndirən şəxs kimi təsdiq edib. Onun ciddi səyi ilə 1950-ci illərdə Azərbaycan Mətbuatının banisi Həsən bəy Zərdabinin unudulmuş məzarı axtarılıb tapılıb və Fəxri Xiyabanda yenidən dəfn edilib.

Ş.Qurbanov MK katibi vəzifəsində olarkən 1967-ci ildə yaradıcı gənclər üçün “Ulduz”  jurnalı çap edildi, bundan əvvəl 1966-cı ildə isə İranda yaşayan böyük şair  Şəhriyarın “Heydərbabaya salam”  poeması Bakıda çap olundu. 

Ş.Qurbanov 1960-cı illərdə Azərbaycanın milli ruhlu ziyalıları ilə sıx əlaqə saxlayır, onlara dəstək olmağa çalışırdı.

Siyasi fəaliyyətinə görə 1960-cı illərin sonlarında həbs edilmiş Rafiq Turabxanoğlu xatirələrində yazır ki, biz bir neçə Azərbaycan millətçi və ziyalıları ilə birlikdə tez-tez onunla görüşür, Azərbaycandakı vəziyyətlə bağlı fikir mübadiləsi edirdik. (O, bu ziyalılardan Nigar Rəfibəylinin və Əzizə Cəfərzadənin adını qeyd edir).

1967-ci ilin martından isə Ş.Qurbanovun xüsusi fəallığı ilə Azərbaycanda bolşeviklərin 1920-ci illərdə rəsmi olaraq qadağan etdiyi Novruz bayramı keçirildi. 1967-ci ilin 20 martında Bakıdakı Qız Qalası ətrafında keçirilən bu möhtəşəm Novruz bayramı Moskvadakı Sovet rəhbərliyini narahat etdi. Ş. Qurbanovu Moskvaya dəvət edib, izahat verməsini tələb etdilər. O, yazdığı 22 səhifəlik izahatda Novruz  bayramının dinlə heç bir əlaqəsi olmadığını sübut etdi.

Bu hadisədən sonra Ş.Qurbanova qarşı üç dəfə qəsd edilsə də, o, sağ qaldı. 1967-ci ilin mayın 24-də sui-qəsd olaraq, dişini müalicə edən həkim tərəfindən vurulan iynə (bu iynə öldürücü sianid turşusu imiş) onun həyatına son qoydu.

Ş.Qurbanovun həyat yoldaşı Xavər xanım qeyd edir ki, o, Azərbaycan KP MK-nın 1967-ci ilin iyununda keçiriləcək növbədənkənar plenumunda Birinci katib seçilməli idi. Lakin buna imkan verilmədi. Ş.Qurbanov Fəxri Xiyabanda dəfn edildi.

Ş. Qurbanovun  ölümündən sonra xanımı Xavər Qurbanova Moskvaya gedib şikayət edir. SSRİ  Prokurorluğundan gələnlər isə həqiqəti üzə çıxarmırlar. Qəzetdə isə Ş.Qurbanovun “anafilaktik şok”dan ölməsi ilə bağlı dörd nəfər  mütəxəssisin imzası ilə məlumat dərc edilmişdi.

Ş.Qurbanovun dəfnində çoxlu sayda insan iştirak edirdi.

Bu hadisədən bir il sonra – 1968-ci ildə Bakıda Azərbaycan Dövlət Universiteti tələbələrinin keçirmək istədikləri kütləvi Novruz  bayramını dövlətin göstərişi ilə milislər dağıdır, yandırılmış tonqalı isə yanğınsöndürənlər söndürürlər. Tələbələrlə qarşıdurmada milislər də yaralanır. Həbs edilən tələbələri isə Vəli Axundovun göstərişi ilə azad edirlər.

Qeyd edək ki, sonrakı illərdə də tələbələr, ziyalılar hər Novruz bayramında Şıxəli Qurbanovun məzarını ziyarətə gəlirdilər. Xalq şairi B.Vahabzadə, alim X.Məmmədov da bura gələnlər arasında olardı. 
Şıxəli Qurbanov bütün varlığı ilə milli ruha, milli tarixə bağlı bir şəxsiyyət idi. Ana xətti ilə Bakının Novxanı torpağına bağlı olan Ş.Qurbanovun yazdığı bir şeirin misraları buradakı məzarlıqda uyuyan, 1918-ci ildə Nuru Paşanın başçılığı ilə Qafqaz İslam Ordusunun sıralarında Bakının və Azərbaycanın çoxlu sayda bölgələrini düşmənlərdən azad edən qəhrəman Türk əsgərinin məzar daşına həkk edilib:

Eşidib fəryadın Azərbaycanın,
Tərəddüd etmədən dada yetişdim.
Xalqımın yolunda keçib canımdan,
Əbədi şöhrətə-şana yetişdim.

Azərbaycan KP MK-nın Katibi və Azərbaycan SSR Ali Sovetinin 
deputatı Şıxəli Qurbanovun vəfatı ilə bağlı Azərbaycan KP MK və 
Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin tədbirləri haqqında qərarı
(24 may, 1967-ci il, Protokol №45)


1. Azərbaycan KP MK-nın katibi, Azərbaycan SSR Ali Sovetinin sədri Ş.Q.Qurbanovun dəfninin təşkil edilməsi üçün hökumət komissiyası yaradılsın: Əmirov Ə.D. (sədr), İbrahimov  M.İ., Qədirov  Ə.M., Tahirova T.Ə., Qaşqay M.Ə., Ələsgərov S.E.
2. Ş.Q.Qurbanov Fəxri Xiyabanda dəfn edilsin.
3. Dəfn xərcləri dövlətin hesabına ödənilsin.
Azərbaycan KP MK-nın Birinci katibi: V. Axundov
Azərbaycan Nazirlər Sovetinin sədri: E. Əlixanov

1967-ci ilin iyunun 2-də Azərbaycan KP MK-nın Bürosu Azərbaycan KP MK katibi Ş. Qurbanovun ölüm səbəbinin öyrənilməsi ilə bağlı qərar qəbul edir və bu işin 1967-ci ilin 17 iyununa qədər yerinə yetirilməsi Ə. D. Əmirova tapşırılır.

1967-ci ilin iyunun 2-də Azərbaycan KP MK-nın və Azərbaycan Nazirlər Sovetinin verdiyi qərarda  Ş. Qurbanovun adının əbədiləşdirilməsi qeyd olunurdu: 

1) Azərbaycan Dövlət Musiqili Komediya Teatrına və Zaqataladakı yeni orta məktəbə onun adı verilsin; 
2) Bakı Şəhər Sovetinə Bakının küçələrindən birisinə Ş.Qurbanovun adının verilməsi tapşırılır;
3) Respublika  Elmlər Akademiyasının Ədəbiyyat və Dil İnstitutuna Ş.Qurbanovun əsərlərini çapa hazırlamaq, Azərbaycan SSR Nazirlər Soveti yanında Mətbuat Komitəsinə 1968-ci ildə onun elmi, dram və bədii əsərlərindən ibarət olan, 50 çap vərəqi həcmində 2 cildliyi nəşr etmək tapşırılır;
4) Bakı Şəhər İcraiyyə Komitəsinə və Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının Bədii Fonduna 1967-ci ilin sonuna qədər Ş.Qurbanovun məzarı olan ərazini qaydaya salmaq və qəbirüstünü hazırlamaq tapşırılır.
Bu, dövlətin rəsmi qərarı idi və tez bir zamanda  yerinə yetirildi. 

Belə “aldadıcı” hallar isə Sovet rejimində əvvəldən mövcud idi. Yəni, tanınmış bir şəxs lazım gələndə aradan götürülür, onun adı isə “əbədiləşdirilir”. Əslində bu işin əsası 1934-cü ildə qoyulmuşdu. Sovet dövlətinin tanınmış xadimi S. M. Kirov aradan götürüldü (çünki o, son partiya qurultayında Baş katibliyə seçkidə Stalindən çox səs toplamışdı və bu da Stalini narahat etmişdi) və tezliklə həqiqətin unutdurulması üçün “həkim komissiyası” yaradıldı, adı “əbədiləşdirildi”.

NƏSİMAN YAQUBLU
TARİX ELMLƏRİ DOKTORU

"Keçirdiyim hiss və həyacanları, ağrını və yanğını sözlə izah etmək mümkün deyil..."
"Rəsul Akif Çovdarovun 3-5 milyon pul istədiyini dedi, ona 3 milyon verə biləcəyimi söylədim"
"İslahatları həyata keçirəcək şəxslərin özləri məhkəmə sistemini bu vəziyyətə salıb..."
Şortik geyindiyi üçün haqqında yaxalama qərarı çıxdı - FOTO
5 yaşlı qızlarını pul qarşılığında ərə verdilər - DƏHŞƏT...
"AQRO" İnvest & İstehsalat
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Araşdırma
Dünyada ilk dəfə qocaların sayı uşaqların sayından çox oldu - QORXUNC STATİSTİKA
Dünya
23 ildir ayıyla bir evdə yaşayan ailə - MARAQLI...
Gündəm
“Yalnız cərimə ilə ədəbi dili qorumaq mümkün deyil”
Cəmiyyət
Alimlə universitet arasında “canlı divar”, yoxsa geriliyə meydan oxuyan islahatçı?
Cəmiyyət
Qulu Ağsəsdən yeni layihə: ““Ulduz” 10 gənc yazarın kitabını çap edir...”
Həftənin ən çox oxunanları
Ermənilər Aprel savaşı haqda cizgi filmi də çəkdi...-FOTO+VİDEO
“Gənc qızları rayonlardan Bakıya gətirib fahişəliyə cəlb edirlər” - Həyəcan təbili...
“Fahişəxanalar baş alıb gedir, otellərdə və digər obyektlərdə əxlaqsızlıqlıq hökm sürür"
“Bu erməni qrupu Bakı, Sumqayıt, Şamaxıdakı və s. qohumları vasitəsilə məxfi işlər aparır...” 
Direktorun təcavüz etdiyi tələbə yandırıldı - DƏHŞƏT...
İcra başçısının müavini Elinanın intiharından danışdı: “Həmin videonu mən...”
Separatçı rejim Dilqəmlə Şahbazın doğmalarının  onlarla görüşə bilməsi şərtini açıqladı...
“Həbsdən çıxanda elə bildi ki, hamısı başına toplanacaq, ətəyindən öpəcəklər...”
Kəndin imamı evə ikinci arvad gətirdi, mərəkə qopdu - Davanın GÖRÜNTÜLƏRİ - VİDEO
“Ermənilər Laçın dəhlizinə çatmamış məsələni Rusiya ilə həll etmək lazım idi”
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2019
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və s. işlər üçün əlaqə:
Telefon: 0502711225, 0507440247 (Whatsapp)
e-mail: [email protected]