Xəbər lenti
20/06/2019 [14:57]:
Gəncədə Ermənistanın regional təhdidi müzakirə olundu
20/06/2019 [14:56]:
Gömrükdə 3000 ədəd "King" markalı siqaret aşkar olundu
20/06/2019 [14:54]:
Külli miqdarda elektronika malları və ətirlər aşkar edildi
20/06/2019 [14:52]:
Putin 17-ci dəfə xalqın suallarını cavablandırır
20/06/2019 [14:48]:
Əməkhaqlarına olan artımların maliyyə mənbəyi açıqlandı
20/06/2019 [14:47]:
Nazir maaş artımının inflyasiya yaradıb-yaratmayacağından DANIŞDI
20/06/2019 [14:42]:
“Bizi kimsə qorxuda bilməz” – Bu ölkə yeni tabutlar həsrətindədir...
20/06/2019 [14:28]:
Azərbaycanda hərbi radar sistemlərinin istehsalı ehtimalı düşməni qorxuya salıb
20/06/2019 [14:21]:
“Dövlətimizin bu addımına görə muğam ifaçıları kimi çox sevinirik...”
20/06/2019 [14:13]:
Sumqayıtın yubileyinə töhfə: Muğam Mərkəzi və kinoteatr tikilir
20/06/2019 [14:12]:
"İlham Əliyev xalqın onu sevdiyi qədər onun da xalqını sevdiyini bir daha sübut etdi"
20/06/2019 [14:10]:
Sumqayıtda “Dayanıqlı inkişaf məqsədləri gənclər üçün” mövzusunda konfrans keçirildi
20/06/2019 [14:04]:
Dubayda gizli Azərbaycan-Ermənistan görüşü keçirilib?..-Erməni hoqqabazlığı?..
20/06/2019 [14:03]:
Serbiyada Nəsiminin 650 illik yubileyi münasibətilə silsilə tədbirlər həyata keçirildi
20/06/2019 [14:02]:
Bakıda qanlı hesablaşma – Küçədə kişini belə bıçaqladılar – VİDEO
20/06/2019 [13:51]:
"Estetik mədəniyyəti özündə ehtiva edən AzTV-də incəsənətimizə ucuz nümunələrin nümayişinə yol verilmir"
20/06/2019 [13:40]:
Hafiz Hacıyev: "Bu müsahibədən sonra məni öldürə bilərlər" (VİDEO)
20/06/2019 [13:38]:
Sabahın HAVASI: Şimşək çaxacaq, dolu düşəcək
20/06/2019 [13:36]:
Bu günədək 460 min hektarda taxıl biçini aparılıb - SİYAHI
20/06/2019 [13:26]:
DİM: 726 şagird və abitutiyentin qiymətində dəyişiklik edilib
20/06/2019 [13:25]:
Koçaryanın sağ əli ölkədən qaçmaq istədi, təyyarədən düşürdüldü
20/06/2019 [13:24]:
Sevda: "İki ay əvvəl boşanmışıq, subayam"
20/06/2019 [13:23]:
Ermənilərin törətdiyi yanğın təmas xəttində qəbiristanlığa keçib - FOTO
20/06/2019 [13:21]:
Çingiz Qənizadə seçicilərinə söz verdi
20/06/2019 [13:19]:
Gürcüstan parlamentinin sədri Azərbaycana gəlib
20/06/2019 [13:18]:
Oqtay Əsədov: “Silahlı münaqişələr əməkdaşlıq imkanlarını ciddi şəkildə məhdudlaşdırır”
20/06/2019 [13:13]:
Qərbi Kaspi Universiteti Daşkənd Dövlət İqtisad Universiteti ilə əməkdaşlığa başlayır
20/06/2019 [13:08]:
Uşaq pulu ilə bağlı ŞAD XƏBƏR - VİDEO
20/06/2019 [13:08]:
UNEC-də Dövlət müəssisələrinin korporativ idarə edilməsinin əsas istiqamətləri müzakirə olunub
20/06/2019 [13:06]:
İyunun 23-də 24028 abtituriyent I və IV qruplar üzrə imtahan verəcək
20/06/2019 [13:04]:
15 aylıq evlilik bitdi, boşanırlar
20/06/2019 [13:03]:
Bələdiyyə sədri barədə protokol tərtib edildi
20/06/2019 [13:02]:
Britaniyanın baş naziri postuna seçkilərin III turu keçirildi
20/06/2019 [13:02]:
Türkiyədə hərbi çevrilişə cəhd edənlərə hökm oxundu
20/06/2019 [13:00]:
Dostuna görə 8 milyondan imtina etdi
20/06/2019 [12:52]:
Vaşinqton görüşü ərəfəsində Paşinyandan müharibə bəyanatı
20/06/2019 [12:48]:
Kaşıkçı qətlinin səs yazısı yayıldı: "İlk dəfədir, cəsədi yerdə kəsirəm"
20/06/2019 [12:46]:
Qazaxıstanda təyyarə qəzası: ölən və yaralılar var
20/06/2019 [12:31]:
“Hansısa böyük televiziya kanalı ürəklənib, dəvət etsə, bu barədə düşünərəm” – Alim Qasımov
20/06/2019 [12:17]:
“Bu cür halların qarşısını almaq üçün bələdiyyələrdə qadın otaqları yaradılmalıdır...”
20/06/2019 [11:53]:
“Təəssüflər olsun ki, istehlakçıların hüquqlarını qoruyan dövlət xidməti bu məsələlərin həllində acizlik göstərir...”
20/06/2019 [11:45]:
Məxfi görüş: İstanbul seçkisi ləğv edilir? – Sensasiya
20/06/2019 [11:30]:
"Manatın taleyi maaş artımından yox, neftin qiymətindən asılıdır"
20/06/2019 [11:19]:
“Restoranda ofisiant işləyirdim...”- Muğam müsabiqəsinin qalibi...
20/06/2019 [11:18]:
Bakıda polisləri bir-bir gizli kameraya çəkdilər - VİDEO
20/06/2019 [11:09]:
Novruz Məmmədov bu şəxslərin maaşlarını artırdı - 9 manat
20/06/2019 [11:08]:
BDU-nun 18 yaşlı məzunları magistraturaya qəbul olublar- FOTO
20/06/2019 [11:07]:
Toğrul Əsgərov millidən kənarlaşdırıldı
20/06/2019 [11:06]:
Məşhur xanəndəmiz Türkiyədə vəfat etdi - VİDEO
20/06/2019 [10:41]:
Kanadada meşə yanğınları 9 mindən çox insanı evsiz qoyub
20/06/2019 [10:32]:
Dövlət Departamenti Camal Qaşıqçı işinə görə Ər-Riyadı təhdid edib
20/06/2019 [10:30]:
Vaşinqton Ankaraya qarşı sanksiyalar hazırlayır
20/06/2019 [10:28]:
“Təhsili də məzhəkəyə çeviriblər” - Şagirdlərə medalları şoumen Murad Dadaşov verdi...
20/06/2019 [10:23]:
Evlərdəki odlu silahlar - Ağstafadakı olayda “Kalaşnikov” müəmması
20/06/2019 [10:01]:
Sabiq nazirin Londonda xeyli mal-mülkü aşkarlandı
20/06/2019 [09:34]:
Yeni Zelandiyada dövlət kampaniyası: Silahını gətir, pulunu al
20/06/2019 [09:25]:
İsveçrə şirkəti tezliklə  Ermənistanda qızıl zavodu açacaq... 
20/06/2019 [09:05]:
Tramp G20 sammitində Putinlə görüşəcək
20/06/2019 [09:04]:
Məmmədyarov həmsədrlərlə Qarabağı müzakirə edir
20/06/2019 [08:57]:
Bakı-Qazax şosesində üç mikroavtobus toqquşub: yaralılar var
20/06/2019 [08:55]:
Elmar Məmmədyarov ABŞ dövlət katibinin köməkçisi ilə görüşüb
20/06/2019 [08:54]:
Maliyyə naziri: "Biz böyük inflyasiya təzyiqlərini görmürük"
20/06/2019 [08:53]:
Azərbaycanda 924 əkiz, 33 üçəm doğulub - Son 4 ayda
20/06/2019 [08:50]:
İrandan iddia: ABŞ-ın pilotsuz aparatı vurulub - YENİLƏNİB + FOTO
20/06/2019 [08:40]:
Adını məşhur “Forbes” jurnalında görmək istəyən sumqayıtlı şagird - FOTOLAR
20/06/2019 [08:37]:
Olmayan 9 milyona görə rəfiqəsini öldürdü - Qorxulu filmlərdəki kimi + FOTOLAR
20/06/2019 [08:31]:
“Biz nədən yağışda, palçıqda namaz qılmalıyıq?”- Müsəlmanlar Putinə müraciət etdi-VİDEO
20/06/2019 [07:32]:
Bütün yaxşılıqları və səadəti ehtiva edən 4 kəlmə...
20/06/2019 [00:09]:
ABŞ Ermənistana 40 milyon dollar yardım ayırdı
20/06/2019 [00:01]:
Alman dili müəlliminin yaratdığı “jurnalistika məktəbi”
19/06/2019 [23:54]:
Ağcaqanadlardan qorunmağın asan və təbii yolu - MARAQLI
19/06/2019 [23:49]:
Yolu keçən iki piyadanın qanı töküldü
19/06/2019 [23:48]:
Leyla Əliyeva paytaxtın 4 və 3 nömrəli internat məktəblərində olub
19/06/2019 [23:47]:
Saakaşvili fontanda əyləndi - VİDEO
19/06/2019 [23:39]:
Belqradda Nəsiminin 650 illiyinə həsr olunmuş elmi simpozium keçirilib
19/06/2019 [23:27]:
Düşmən basdırdığı minanı çıxarmaq üçün 1,5 milyon alacaq: ABŞ-dan separatçılara yardım
19/06/2019 [23:14]:
Həbs olunmaq üçün bananı "cinayət aləti" kimi göstərdi - MARAQLI
19/06/2019 [23:05]:
Surət Hüseynovla bağlı ilginc ittihamlar - qiyamçının təbliğatçısı olan qadın kimdir?
19/06/2019 [22:55]:
Mursinin ölümü ilə bağlı skandal: Aparıcı görün nə etdi...
19/06/2019 [22:46]:
Türkiyədə təbii fəlakət nəticəsində 8 nəfər ölüb
Bütün arxiv bir sırada
15/04/2019 [14:41] - Dünya - ( 2509 dəfə baxılıb)

Qəhrəman generalın müəmmalı ölümü – Xruşov yaralı Vatutinin Moskvaya aparılmasına necə mane olub?



Vermaxt generalları onu “qroyssmester” adlandırıblar. Onun rəhbərlik etdiyi hərbi əməliyyatlar şahmat taxtası üzərində fiqurların düşünülmüş gedişləri qədər dəqiq olub. Marşal Jukovun təbirincə desək, Nikolay Vatutin yüksək hərb mədəniyyətinə malik, hərb sənətinin ən kiçik detallarına belə bələd olan, peşəkarlığı ilə fərqlənən generallardan biri sayılıb…

Nikolay Vatutin 1901-ci ildə Voronejdə anadan olub. Ailədə doqquz uşaq olublar. O, dörd illik təhsildən sonra yeniyetməlik yaşlarından kənd təsərrüfatı işləri ilə məşğul olub. 1922-ci ildə babası, atası və kiçik qardaşı aclıqdan ölüb. Digər iki qardaşı 1944-cü ildə cəbhədə həlak olublar.

1920-ci ildə Vatutin hərbi xidmətə çağırılıb. Hərbi xidmətdən sonra Poltava şəhərində orta hərbi ixtisas məktəbində, daha sonra isə Frunze adına Hərbi Akademiyada təhsil alıb. Almanların SSRİ-yə hücumuna qədər Vatutin ayrı-ayrı bölgələrdə briqada komandiri, hərbi hissənin qərərgah rəisi vəzifələrində xidmət edib. 1940-cı ildə SSRİ Silahlı Qüvvələrinin baş qərargahında əməliyyat idarəsinin rəisi olan Vatutin müharibə başlananda baş qərargah rəisinin (həmin vaxt Georgi Jukov baş qərərgahın rəisi olub) 1-ci müavini təyin olunub. Amma Vatutin kabinetdə rahatlıq tapan generallardan olmayıb. O, müharibə illərində Cənub-Qərb və Voronej cəbhələrinin, 1943-cü ildən isə 1-ci Ukrayna cəbhəsinin komandanı kimi xidmətini döyüş bölgələrində davam etdirib.


Nikolay Vatutin Stalinqrad və Kursk döyüşlərində əldə olunan qələbələrin müəlliflrindən biri və Kiyevi işğaldan azad edən general kimi tarixdə iz qoyub.

Kreml və hərbi komandanlıq onun daha çox uğurlara imza atacağına şübhə etməyiblər. Vatutin ən problemli bölgələrə göndərilib, qısa müddətdən sonra müsbət göstəricilər rəhbərliyi sözün əsl mənasında təəccübləndirib.

Stalin Nikolay Vatutinin hərbi fəaliyyətini yüksək qiymətləndirib. Hərbçiləri tərifləməkdə həmişə “xəsislik” edən Ali Baş Komandan Vatutin haqqında yüksək fikirlər söyləməkdə səxavətini əsirgəməyib.


Zaman-zaman əfsanəyə çevrilən ordu generalı 1944-cü ildə 42 yaşında 1-ci Ukrayna cəbhəsinə komandanlığı vaxtında müəmmalı şəkildə həlak olub. Tabeçiliyində olan 60-cı ordunun yerləşdiyi əraziyə gedərkən Vatutinin olduğu və digər iki müşaiyətçi avtomobil avtomat silahlarından atəşə tutulub. General ayağından güllə yarası alıb. Və müharibə dövrü üçün çox adi sayılan bu yaradan Vatutin xilas ola bilməyib.

Bu hadisə ilə bağlı bir neçə versiya mövcuddur.

Birinci versiyaya görə, komandanın maşınına atəş açanlar Ukraynanın millətçi qruplarının üzvləri olublar.
İkinci versiyaya görə, Vatutini “NKVD”-nin sifarişi ilə aradan götürmək istəyiblər. Çünki Vatutinin nüfuzu bir çox general və marşalları narahat edib, yüksəkçinlilər arasında Vatutinə qarşı qısqanclıq o qədər güclü olub ki, son çıxış yolu onu aradan götürmək olub.

Üçüncü versiyaya görə, həmin dövrdə Ukraynanın birinci katibi olan Nikita Xruşov üçün Vatutinin Ukrayna hərbi dairəsinə rəhbərliyi arzuolunmaz sayılıb. Müharibənin tezliklə qələbə ilə sona çatacağını dərk edən Xruşov belə düşünüb ki, müharibədən sonra Vatutinin Ukraynada siyasi hakimiyyətə gəlməsi ehtimalı böyük olacaq.
Vatutin yaralandıqdan sonra onu əvvəlcə Rovno şəhərinə, oradan isə qatarla Kiyevə aparıblar. Maraqlı faktlardan biri o odur ki, Vatutin ilk günlər qospitala deyil, Xruşovun mənzilinə yerləşdirilib, tibbi personal da məhz birinci katibin mənzilində generala yardım göstərib.

Hadisədən xəbərdar olan Stalin Vatutinin Moskvaya gətirilməsini təklif edib. Xruşov bununla bağlı Stalinlə telefonda müzakirə aparıb, bildirib ki, Vatutin Kiyevdə qalmaq istəyir, təkidlə Stalindən generalın Kiyevdə qalmasına razılıq verməsini xahiş edib.

Stalin Xruşova Vatutinin səhhətinə cavabdehlik daşıdığını söyləyib, müntəzəm olaraq generalın sağlıq durumu ilə məruzə etməsini göstəriş verib.

Sonralar generalın qızı Yelena Vatutinanın söylədiklərinə görə, atasının Moskvaya göndərilməsinə Xruşov mane olub. O, həmin günləri belə xatırlayıb:

“Atamın ayağından aldığı güllə yarası o qədər də dəhşətli deyildi. Əgər onu sıravi həkimlər müalicə etsəydilər, o sağ qalacaqdı. Xruşovun göstərişi ilə təyin olunan həkimlər isə öz bildiklərini edirdilər. Onlar əvvəlcə atamın ayağına gips qoydular. Atam gipsə dözə bilmirdi, ciddi narahatlığı var idi və o, gipsin çıxarılmasını tələb edirdi. Gips çıxarılanda yaranın yeri böyümüşdü. Bu yaxşı heç nə vəd etmirdi. Həkimlər isə yaranı spirtlə təmizləməklə öz işlərini bitmiş hesab edirdilər və bütün günü içib kinoya baxırdılar. Atamın ağrıları isə çoxalır, səhhətində yeni problemlər yaranırdı. O ağrılara dözə bilmirdi, hərdən qışqırırdı. Və həmin ağrılı günlərin birində Xruşov qospitala gəldi. Atamın ağrılardan qışqırdığını görüb, özü daha da ucadan qışqırmağa başladı: “Nikolay Fyodoroviç, niyə qışqırırsınız? Özünüzü uşaq kimi aparmayın, bura uşaq bağçası deyil, hərbi hospitaldır…” Biz həmin vaxtlar Xruşova yaxınlaşıb bir söz deyə bilmirdik. O hospitala gələndə özünə heç kimi yaxın buraxmırdı. Atamın vəziyyəti isə günü gündən ağırlaşırdı. Nəhayət, Stalinin göstərişi ilə Silahlı Qüvvələrin baş cərrahı general Burdenko Kiyevə gəldi. Atamın yarasına baxdıqdan sonra çox mədəni insan olan Burdenko müalicə ilə məşğul olan həkimləri ən ağır söyüşlərlə lənətlədi və qərarını verdi. Atamın ayağı kəsilməli idi, qanqrena (çürümə) başlamşdı. Atam “mənə ayağım yox, başım lazımdır” deyə əməliyyata razılıq verdi. Ancaq bu əməliyyat, Burdenkonun digər cəhdləri də atamın həyatını xilas edə bilmədi, gec idi…”

Beləliklə, ordu generalı 15 aprel 1944-cü ildə 42 yaşında aldığı güllə yarasından vəfat edib.

Vatutinin ölümündə Stalin Xruşovu günahlandırıb. Xruşov bununla bağlı öz xatirələrində yazıb:

“Vatutinin ölümündə Stalin məni gühlandırırdı. Mən bunu heç cürə anlaya bilmirdim. Axı mən kim idim? General Burdenko kimi bir həkim heç nə edə bilməyəndən sonra, mən nə edə bilərdim axı?”

Ordu generalı Nikolay Vatutin Kiyevdə dəfn olunub. Dəfn mərasimi çox tələsik keçirilib. Çünki həmin gün Nikita Xruşovun 50 illik yubileyi olub...

Yubiley tədbirlərindən öncə isə İosif Stalinin radio vasitəsi ilə Vatutin haqqında fikirləri səsləndirilib: “Ordu və donanma ehtiram əlaməti olaraq döyüş bayraqlarını general Vatutinin tabutu önündə endirirlər...”

SSRI Ali Soveti Rəyasət Heyətinin fərmanı ilə ordu generalı Nikolay Vatutin ölümündən sonra Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adına layiq görülüb.(musavat.com)

loading...
loading...
Adını məşhur “Forbes” jurnalında görmək istəyən sumqayıtlı şagird - FOTOLAR
Alman dili müəlliminin yaratdığı “jurnalistika məktəbi”
Həbs olunmaq üçün bananı "cinayət aləti" kimi göstərdi - MARAQLI
“Müəllimlərin maaşının artırılması yaxın zamanda öz faydasını göstərəcək”
Narkotik satıcısı professor çıxdı - İNANILMAZ...
Lor Hospital
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Cəmiyyət
“Bu cür halların qarşısını almaq üçün bələdiyyələrdə qadın otaqları yaradılmalıdır...”
Cəmiyyət
“Təəssüflər olsun ki, istehlakçıların hüquqlarını qoruyan dövlət xidməti bu məsələlərin həllində acizlik göstərir...”
Gündəm
Düşmən basdırdığı minanı çıxarmaq üçün 1,5 milyon alacaq: ABŞ-dan separatçılara yardım
Dünya
Təhlükəsizlik kəmərini taxmayan sürücü pəncərədən çıxdı - QORXUNC... + VİDEO
Siyasət
“Türkiyəylə ABŞ arasında münasibətlərin gərginləşməsi təkcə “S-400”-ə görə deyil...”
Həftənin ən çox oxunanları
"Erməni ordusundakı Rusiyaya bağlı qüvvələr 1-2 rayonu Azərbaycana verib, geri çəkilsə..."
Ailələrin gəldiyi çimərlikdə lüt gəzən kişini döydülər - VİDEO
Lamiyə həmin zabitlə 29-cu otaqda görüşüb hamilə qalmışdı
Zakir Həsənovu təkzib cəhdi rüsvayçılıqla nəticələndi...
Azərbaycanlı müğənni təyyarədə stüardessa ilə cinsi əlaqədə oldu - ŞOK OLAY - FOTO
“Azərbaycanın təyyarələri qorxuludur, onlar sərhəddimizi keçsə...”
Zakir Həsənov: "Şəhid mayor mənim əmrimi icra edib, ərazidə..."
"Deyəsən, Azərbaycan sözdən əmələ keçməyə hazırlaşır...”
“Xüsusi təyinatlılarımızı Azərbaycan sərhəddində cəmləmişik” – Savaş qapımızda...
Xalq artistinin ailəsində xoş gün - FOTOLAR
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2019
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və s. işlər üçün əlaqə:
Telefon: 0502711225, 0507440247 (Whatsapp)