Xəbər lenti
26/06/2019 [21:06]:
İŞİD geri qayıtdı: Ölənlər var
26/06/2019 [20:52]:
“Neftçi”nin oyunu yarımçıq dayandırılıb
26/06/2019 [20:42]:
Hacı Əliyev: "İki erməni idmançıya qalib gəldiyim üçün, qələbəni də hərbçilərə həsr edirəm"
26/06/2019 [20:40]:
Minsk-2019: Azərbaycan Avropa Oyunlarında ilk qızıl medalını qazanıb
26/06/2019 [20:27]:
Tbilisidə mitinq yenidən bərpa edilib
26/06/2019 [20:14]:
İlham Əliyev: "Müharibə hələ bitməyib, hər an hazır olmalıyıq ki, torpaqlarımızı azad edək"
26/06/2019 [19:36]:
10 manatlıq əskinaslar on qat bahasına satışa çıxarıldı - SƏBƏB - FOTO
26/06/2019 [19:32]:
Balotelli Azərbaycan mahnısı paylaşdı: “Yandım, ay aman” - VİDEO
26/06/2019 [19:08]:
Vulkan bir əsrdən sonra oyandı, hər şeyi məhv etdi - VİDEO
26/06/2019 [19:03]:
Restoran əməkdaşı Trampın oğluna tüpürdü
26/06/2019 [18:52]:
II Fəxri Xiyabanda Şəhid leytenantın doğum günü qeyd edildi - FOTOLAR
26/06/2019 [18:44]:
Azərbaycanda dəmir yolu ilə sərnişindaşımaların həcmi 21% artıb
26/06/2019 [18:43]:
Növbədənkənar parlament seçkiləri: Anormal seçkiqabağı kampaniya hökm sürür...
26/06/2019 [18:38]:
Ziya Məmmədov nazir kürsüsün xiffətindən xeyli kilo alıb...
26/06/2019 [18:25]:
Daşnaklar Xankəndində iclas keçirib nəticələrini Rusiya səfiri ilə müzakirə etdilər
26/06/2019 [18:23]:
Azərbaycanda qeydiyyatda olan narkomanların sayı açıqlandı - DƏHŞƏTLİ STATİSTİKA...
26/06/2019 [18:18]:
Nazir Kəmaləddin Heydərovun Şəkidə vətəndaş qəbulunun tarixi dəyişib
26/06/2019 [18:16]:
Gömrük postunun yaxınlığında yanğın çıxıb - Biləsuvarda
26/06/2019 [17:46]:
Rusiyaya tətbiq olunan sanksiyalar alman şirkətlərini müflis etdi - 1,1 milyard avro itiriblər
26/06/2019 [17:44]:
Elçibəyin müşaviri vəfat etdi
26/06/2019 [17:43]:
Sahil Babayev Hessa Buhumaidlə görüşüb
26/06/2019 [17:39]:
Müdafiə Nazirliyi şəhid ailələrini bir araya topladı -FOTOLAR
26/06/2019 [17:18]:
İlham Əliyev Cəmşid Naxçıvanski adına Hərbi Liseydə
26/06/2019 [17:17]:
Rəsmi Moskva ABŞ-la İran arasında müharibə başlaya biləcəyini anons etdi
26/06/2019 [17:05]:
Beynəlxalq Türk Akademiyası yanında "Dil və Terminologiya" Daimi Komissiyası qurulub
26/06/2019 [16:44]:
"Nüşabə də göbək rəqsi oynayıb, əcəb edib, pis iş görməyib ki..." - VİDEO
26/06/2019 [16:18]:
Həyat yoldaşı tərəfindən işgəncələrə məruz qalan qadın üç uşağıyla küçədə yaşayır -FOTO
26/06/2019 [16:05]:
“30 ildən sonra Azərbaycanda neft-qaz tükənəcək- buna hazırlaşmaq lazımdır...” 
26/06/2019 [15:59]:
İmamoğlu yeni işinə nə vaxt başlayır?
26/06/2019 [15:29]:
Prezidentin ev hədiyyə etdiyi aktrisa: "Sənətə və sənətkarlara sahib çıxmağınıza görə..."
26/06/2019 [15:25]:
Hacı Əliyev yarımfinalda - Rəqibi yenə ermənidir
26/06/2019 [15:23]:
“Bunu böyük faciə kimi qəbul etmək olmaz” - Nazirdən yanğın açıqlaması
26/06/2019 [15:22]:
Dünyanın ən güclü tank əleyhinə raketi ordumuzun sərəncamında - FOTO + VİDEO
26/06/2019 [15:22]:
Kəmaləddin Heydərovla Eldar Əzizov yanğın yerində - Qərargah yaradıldı
26/06/2019 [15:10]:
AQTA Bakıda 12 nəfərin zəhərləndiyi dönərxana ilə bağlı məlumat yayıb
26/06/2019 [15:05]:
Bəhruz Kamalvandi: "İran uranın zənginləşdirilməsini sürətləndirəcək"
26/06/2019 [14:49]:
"Ey adam, hər şeyə görə təşəkkür edirəm, səndən gələn acı belə şirindir" - VİDEO
26/06/2019 [14:31]:
Fazil Məmmədovun sağlıq durumu ilə bağlı açıqlama: "Xəstəlik tez-tez iltihab yaradır...."
26/06/2019 [14:24]:
Tbilisidə nümayişlər zamanı saxlanılanların 51-i azadlığa buraxılıb
26/06/2019 [14:18]:
"Əgər bir insan dünyasını dəyişən yaxınına savab qazandırmaq istəyirsə, bunu etsin..."
26/06/2019 [14:11]:
"Siz canınızla gənc Azərbaycan ordusunun namusunu müdafiə etdiniz” - ŞANLI TARİX...
26/06/2019 [13:58]:
Yaponiya və ABŞ liderləri Yaxın Şərq və KXDR məsələlərini müzakirə edəcəklər - G20 sammiti çərçivəsində
26/06/2019 [13:42]:
Unudulmaz heç zaman...
26/06/2019 [13:40]:
Zığ şosesində fərdi yaşayış evləri yanır
26/06/2019 [13:39]:
“On milyon azərbaycanlı kimi mənim də ordumuzdan bir gözləntim var...”
26/06/2019 [13:38]:
Dünyanın ən yaxşı restoranlarının reytinqi açıqlanıb - TOP-10
26/06/2019 [13:23]:
Mingəçevirdə tanışını qətlə yetirən şəxs tutulub
26/06/2019 [13:21]:
İran neft satışını artırıb
26/06/2019 [13:19]:
Nazir müavini: "İlin sonunadək Qarabağ müharibəsi əlillərinə daha 740 mənzil veriləcək"
26/06/2019 [13:19]:
Türkiyə səfirliyi araşdırma aparır - Bakını işğaldan azad edən türk əsgərlərinin Gürcüstandakı məzarları ilə bağlı
26/06/2019 [13:06]:
Hacı Əliyevdən uğurlu start: erməniyə aman vermədi
26/06/2019 [12:49]:
Sabah 40 dərəcə isti olacaq, yağış yağacaq - HAVA PROQNOZU
26/06/2019 [12:44]:
Bakı Media Mərkəzindən Silahlı Qüvvələr Günü ilə bağlı - FOTOREPORTAJ
26/06/2019 [12:40]:
Cinayətdə şübhəli bilinən 31 nəfər saxlanılıb
26/06/2019 [12:36]:
Dönərxanadakı kütləvi zəhərlənmənin səbəbi məlum oldu
26/06/2019 [12:16]:
Ötən gecə itkin düşən uşaq tapıldı
26/06/2019 [12:05]:
Məmur kreslosundan elm və təhsilə transfer edən EKS-NAZİRLƏR
26/06/2019 [12:01]:
İki ABŞ əsgəri Əfqanıstanda öldürüldü
26/06/2019 [11:58]:
Azərbaycanda dənizi işğal edən hansı məmurlardır?
26/06/2019 [11:31]:
BMT-nin Ali Komissarı: "Qaçqınlıq situasiyaları kənar ərazilərə təsir göstərir"
26/06/2019 [11:24]:
“Ən dəhşətlisi ölə-ölə yaşamaqdır, əzablar, məşəqqətlər və ağrılar içində...”
26/06/2019 [11:23]:
Anasıyla evsiz qalan 8 yaşlı qız Mehriban Əliyevaya müraciət etdi - VİDEO
26/06/2019 [11:13]:
Yollarda “KAMAZ bəlası” davam edir
26/06/2019 [11:08]:
Xəzərin səviyyəsinin aşağı düşməsi təhlükəlidir?
26/06/2019 [11:05]:
Rusiya Gürcüstan şərablarının idxalına qadağa qoya bilər
26/06/2019 [10:57]:
Salyanda 24 yaşlı gənci traktor vuraraq öldürüb
26/06/2019 [10:43]:
Ərdoğan səlahiyyətlərini təhvil verdi - Vitse-prezident Fuad Oktaya
26/06/2019 [10:36]:
Günvurmalardan qorunmaq üçün nə etməliyik? - Professordan tövsiyə...
26/06/2019 [10:31]:
Balaca kəndin böyük dirənişi...
26/06/2019 [10:28]:
Türkiyədə dəhşətli avtomobil qəzası: azı 10 ölü, 30 yaralı var
26/06/2019 [10:26]:
Azərbaycanın ilk hərbi naziri və Qarabağın general-qubernatoru - Xosrov bəy Sultanov
26/06/2019 [10:26]:
Fazil Məmmədovun səhhəti pisləşdi – Xəstəxanaya yerləşdirilib
26/06/2019 [10:24]:
Bu gün Şuşada “3 donuz” kukla teatrı göstəriləcək... -Yadınıza həmsədrlər düşmədi ki?..
26/06/2019 [10:22]:
Mehriban Əliyeva Azərbaycan xalqını təbrik etdi
26/06/2019 [10:17]:
Xəzər dənizinin səviyyəsi 1 metrdən çox aşağı düşüb
26/06/2019 [10:15]:
Konqres Trampı hədəf aldı - İrana görə
26/06/2019 [10:13]:
Azərbaycanlı müğənninin çimərlik geyimində ərəb turistlərlə göbək rəqsi - VİDEO
26/06/2019 [10:07]:
Türkiyə siyasətinin yeni parlayan ulduzu - Əkrəm İmamoğlu kimdir?
26/06/2019 [09:46]:
Sumqayıtda 35 yaşlı qadını maşın vurub öldürdü
26/06/2019 [09:34]:
Səməd Seyidov: "Ordumuz Ali Baş Komandanın hər bir əmrini dərhal icra etməyə hazırdır"
Bütün arxiv bir sırada
19/05/2019 [10:23] - Siyasət - ( 2932 dəfə baxılıb)

"Belələri nəinki Allahın, elə Kantın və ya Nyutonun qarşısında da ciddi görünmürlər..."



Bəzən yetərincə bilgi sahibi olmayan bəzi şəxslər dinə qarşı öz anti-tezislərini ortaya qoyarkən bir az geriyə dönüb bəşəriyyətin gəlmiş-keçmiş ən böyük dühaları olan Nyutonun və Kantın Yaradan haqqında görüşlərinə baş vursunlar. Xüsusilə də Kantın dinə baxışından anlaşılır ki, o da təməlində əxlaqın olmadığı dinin xurafata çevrildiyini (biz azərbaycanlıların ənənəvi dini kimi); hər şeyin Təbiətə aid olması ilə yanaşı Təbiətin özünün Allaha bağlanmasını, dinin içimizdəki qanun olduğunu, Allahın adından sui-istifadənin nə qədər böyük məsuliyyət yaratdığını, uşaqlara sağlam din anlayışının təlqin edilməsinin metodlarının tapılmasını ən zəruri addımlardan sayır. Sırf teoloji mətnlərdən din fenomenini öyrənənlər qısa bir zamanda yobazlaşmaya məhkum olurlar. Fəlsəfi mətnlər üzərindən dini öyrənənlər onun mahiyyətini də doğru düşüncə ilə çözə bilirlər. Allahın üstün varlığını inkar edərək öz mövcudluğunu Allaha qarşı qoyanlar isə nəinki Allahın, elə Kantın və ya Nyutonun qarşısında da ciddi görünmürlər...

İmmanuel Kantın "Təhsil üzərinə" əsərindən qısa bir özəti diqqətlə oxumanızı tövsiyə edərdim:

"İlk başda hər şeyi Təbiətə aid etməliyik və ardından Təbiətin özünü Allaha bağlamalıyıq...
O halda din nədir? Din önəmini bir Qanun-qoyucuya, üzərimizdəki bir Hakimə borclu olduğu etibarilə içimizdəki qanundur. 
Din Allah bilgisinə tətbiq edilmiş əxlaqdır. Əgər din əxlaqla birləşdirilməzsə, yalnız fayda qazanmaq cəhdindən ibarət olur... 
Tanrının rizasını qazanmanın yeganə gerçək yolu daha yaxşı bir insan olmaqdan keçər... Əxlaqi dürüstlük olmayan din bir xurafat işidir...
Uşaqlar bütün dini anlayışları dərk edə bilməzlər...Uşaqları hazır təlimatları əzbərləməyə məcbur etmək onlarda möminlik haqqında yanlış təsəvvür təlqin edən faydasız işdir. Əsl Allaha sitayiş İlahi iradə ilə hərəkət etməkdir. Məhz bunu uşaqlara təlqin etmək lazımdır. Həm uşaqlara, həm də özümüzə fikir vermək lazımdır ki, Allahın adından sui-istifadə olunmasın. Əgər onu, hətta xeyirxah məqsədlə səadət arzulayanda işlədilərsə, bunun özü də düzünə qalsa sui-istifadədir. Allah haqqında anlayış hər dəfə onun adı çəkiləndə insanın qəlbini ehtiram hissi ilə doldurmalıdır və insan onun adını nadir hallarda, özü də heç zaman düşüncəsiz şəkildə çəkməməlidir. Uşaq, Allah qarşısında 1-cisi, həyatın və bütün dünyanın sahibi; 2-cisi, insanları yaradan İlahi qüvvə; 3-cüsü, Hakimi-mütləq kimi ehtiram hissi daşımalıdır. Deyirlər ki, Nyuton hər dəfə Allahın adını çəkəndə yerində donub qalır və düşüncəyə qərq olurdu.
Əgər uşaqlar eyni zamanda Allah və borc haqqında təsəvvür əldə etsə, o, varlıqları qərq edən ilahi qüvvəyə daha yaxşı sitayiş etməyi öyrənər və bununla da çox zaman onların xırda heyvanları incitməsində öz əksini tapan dağıtmaqda və amansızlığa meylindən məhrum olar. Bununla yanaşı uşaqlara yamanlığın içində də yaxşılıq tapmağı öyrənmək olar: məsələn, yırtıcı heyvanları və həşəratı təmizliyin və zəhmətkeşliyin nümunəsi hesab etmək olar; qurdları məhv edən quşlar bağları qoruyurlar və s.
Deməli, uşaqlara Ali Varlıq haqqında bəzi anlayışları təlqin etmək lazımdır ki, onlar başqalarının dua etdiklərini görəndə bunun kimə münasibətdə və nə üçün edildiyini bilsinlər. Bu anlayışlar azsaylı olmalıdırlar və sırf neqativ səviyyə daşımalıdırlar. Onları uşaqlara lap erkən yaşlarından öyrətmək lazımdır, lakin eyni zamanda fikir vermək lazımdır ki, uşaqlar adamları onların məzhəblərinə görə dəyərləndirməsinlər, çünki məzhəblərdəki fərqlərə baxmayara, din hər halda hər yerdə eynidir."
Bu cür mətnlərdən sonra birisi İslam dini adına insanı daşqalaq etmə cəzasının olduğunu söyləyəndə, Quranda olmayan hökmləri din adına sırıyanların yaratdığı vəhşi İslam təsəvvürlərin uşaqlara necə təsir edə biləcəyinin fəsadlarını dərhal sezə bilirsən... Yaxud da dinin hədəfinin gecə-gündüz vaxtını ibadət etməklə keçirmək olmadığını, Allahın rizasını qazanmanın ən gerçək yolunun yaxşı insan olma hədəfinə yetişmək olduğunu daha rahat anlada biləcəksiniz.

Fazil Mustafa, Millət vəkili

loading...
loading...
"Nüşabə də göbək rəqsi oynayıb, əcəb edib, pis iş görməyib ki..." - VİDEO
Dünyanın ən güclü tank əleyhinə raketi ordumuzun sərəncamında - FOTO + VİDEO
"Siz canınızla gənc Azərbaycan ordusunun namusunu müdafiə etdiniz” - ŞANLI TARİX...
Ağac adam üsyan etdi: "Nə olar əlimi kəsin"
27 dəqiqədə 6 dəfə ölüb dirildi, oyandığı zaman... - MARAQLI
Lor Hospital
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Cəmiyyət
Prezidentin ev hədiyyə etdiyi aktrisa: "Sənətə və sənətkarlara sahib çıxmağınıza görə..."
Cəmiyyət
"Əgər bir insan dünyasını dəyişən yaxınına savab qazandırmaq istəyirsə, bunu etsin..."
Cəmiyyət
Anasıyla evsiz qalan 8 yaşlı qız Mehriban Əliyevaya müraciət etdi - VİDEO
Cəmiyyət
Hicaba görə hərbi tribunala verilsə də, baş örtüyünü açmadı - İbrətamiz...
Cəmiyyət
“Şirməmməd Hüseynovun adının əbədiləşdirilməsi ilə üçün təqaüd təsis oluna bilər”
Həftənin ən çox oxunanları
Avropanın ən böyük cinsi əlaqə festivalı keçirilir — İNSANLAR BİR-BİRİNİN GÖZÜ QARŞISINDA (FOTOLAR)
Keçmiş milli təhlükəsizlik nazirindən Əli Nağıyev haqqında İLGİNC FİKİRLƏR...
Dubayda gizli Azərbaycan-Ermənistan görüşü keçirilib?..-Erməni hoqqabazlığı?..
SON DƏQİQƏ! Tanınmış aktyor VƏFAT ETDİ - FOTO
Həkimlər diaqnoz qoya bilmir - Səbəbsiz böyüyür...
İlham Nağıyev haqda bildikləriniz və bilmədikləriniz: Keçmiş şöbə rəisi, indiki şirkət rəhbəri...
"Bu boyda bədən olar?" - Damla bu şəkillərinə görə tənqid edildi - FOTO
Əri ilə dalaşıb evdən qaçan 18 yaşlı hamilə gəlini yolda zorladı və... - DƏHŞƏT
“Əli Nağıyevin nazir təyinatı milli təhlükəsizliyimizin möhkəmlənməsinə yeni töhfələr verəcək”
Düşməndən “hədiyyəlik tank” bəyanatı: İrəvan bir tankla möcüzəyə ümid edir...
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2019
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və s. işlər üçün əlaqə:
Telefon: 0502711225, 0507440247 (Whatsapp)