Xəbər lenti
23/07/2019 [12:36]:
Cəzaçəkmə müəssisəsinə narkotik keçirilməsinin qarşısı alındı
23/07/2019 [12:34]:
Bakıda şirniyyat sexinin fəaliyyəti məhdudlaşdırıldı - FOTOLAR
23/07/2019 [12:23]:
Prezident İlham Əliyev dörd ölkənin səfirlərinin etimadnaməsini qəbul edib
23/07/2019 [12:19]:
lham Əliyev Çinin yeni səfirinin etimadnaməsini qəbul etdi
23/07/2019 [12:10]:
Məhkəmə sürücünün xeyrinə qərar çıxardı - DYP rəisi şikayət etdi
23/07/2019 [12:10]:
Mənsimov Türkiyədə müalicə olunan Xalq artisti ilə görüşdü - FOTOLAR
23/07/2019 [12:09]:
Azərbaycanda traktorları idarə etmək üçün yeni vəsiqə nümunəsi təsdiqlənib - FOTO
23/07/2019 [12:07]:
Kamilə Babayeva: “Ailə qurana qədər daha iddialı idim” -VİDEO
23/07/2019 [12:02]:
Rusiya təyyarələri hava məkanını pozdu, atəş açıldı
23/07/2019 [12:01]:
Qadınların ümidinə qalan ordu: İşsiz və ümidsiz insanların son sığınacağı...
23/07/2019 [11:55]:
Ermənistanda qanlı olay: Uşaq iki nəfəri bıçaqladı
23/07/2019 [11:54]:
İlham Əliyev Kolumbiya və Malayziyanın yeni səfirlərinin etimadnaməsini qəbul etdi
23/07/2019 [11:52]:
Üç gün, üç gecə toy etdilər - FOTOLAR
23/07/2019 [11:47]:
“Bu gün mənim üçün çoxdannan ölüm günüdür...”
23/07/2019 [11:43]:
Göyçayda zəncirvarı qəza olub, iki “KamAZ” aşdı -FOTO
23/07/2019 [11:39]:
Ağdamda 17 məscid dağıdıldı
23/07/2019 [11:23]:
Flora Kərimova 78 yaşında: 26 ildir doğum gününü qeyd etmir -VİDEO
23/07/2019 [11:21]:
Azərbaycan XİN Misir hökumətini təbrik etdi
23/07/2019 [11:18]:
"Bu dərdi mən də ürəyimdə gəzdirirəm..." - Xalq artisti Ağdama görə kövrəldi...
23/07/2019 [11:09]:
Suriyadan atılan raket Türkiyədə yaşayış evinə düşdü - Yaralılar var
23/07/2019 [11:05]:
Azərbaycanın daha bir ali məktəbində magistratura yaradılacaq
23/07/2019 [10:59]:
Aksiya keçirən jurnalistlər Mətbuat Şurasına heç vaxt məlumat verməyiblər - AÇIQLAMA
23/07/2019 [10:57]:
Avstraliyada 270 kq narkotik maddə daşıyan furqon polis maşınına çırpıldı
23/07/2019 [10:52]:
İranda güclü zəlzələ baş verdi
23/07/2019 [10:48]:
Qiyməti 12.8 milyon dollar olan fil sümüyü
23/07/2019 [10:40]:
Bakı polisi Pənah Hüseyn və Tural Abbaslıya xəbərdarlıq etdi
23/07/2019 [10:38]:
Ali məktəblərə ixtisas seçimi başlayır
23/07/2019 [10:35]:
Övladlığagötürmə “DOST” a həvalə edildi
23/07/2019 [10:33]:
Qubada keçmiş məhbus qətl törətdi
23/07/2019 [10:27]:
Sərxoşlar təyyarənin uçuşuna mane oldular
23/07/2019 [10:25]:
Mənəvi Dəyərlərin Təbliği Fondu Bakı şəhərində yerləşən 2 saylı Uşaq evini ziyarət edib
23/07/2019 [10:25]:
Paytaxtda 7 nəfər liftdə qaldı
23/07/2019 [10:23]:
Xameneyi: “Məqsəd Fələstin kimliyini yox etməkdir”
23/07/2019 [10:22]:
Bakıda kafedə yanğın
23/07/2019 [10:20]:
MTN generalının həbsdə olan bacanağının məhkəməsi başladı
23/07/2019 [10:15]:
Ermənilər Ağdamın Şahbulağında elmi jurnal təqdimatı keçirdi- FOTOLAR
23/07/2019 [10:12]:
DİM magistraturanın boş qalan yerlərinə qəbul elan etdi
23/07/2019 [10:08]:
3 bölgə qazsız qalacaq
23/07/2019 [10:05]:
Pərvin Abıyevanın geyimi yenə olay oldu - FOTO
23/07/2019 [10:01]:
Narkoistifadəçilərin yeni qeydiyyat sistemi hazırlanacaq
23/07/2019 [10:00]:
Azərbaycanlı Ukraynada deputat seçildi
23/07/2019 [09:59]:
Nura Suri Türkiyənin ən eşqbaz kişi müğənnisi ilə görüşdü - FOTO
23/07/2019 [09:53]:
Zaqatalada iki körpə sirkə turşusundan zəhərləndi
23/07/2019 [09:50]:
Bakıda dərman firması cərimələndi
23/07/2019 [09:48]:
Çaylarda suyun səviyyəsi dəyişdi
23/07/2019 [09:46]:
Ermənistan Azərbaycan Ordusunun mövqelərini pulemyotlardan atəşə tutuldu
23/07/2019 [09:45]:
Zelenskinin partiyası parlament seçkilərində qalib gəldi
23/07/2019 [09:38]:
Neftin bahalaşması davam edir
23/07/2019 [09:37]:
Səfir: “Bakı-2019-da əsl olimpiya ruhu hiss olunur”
23/07/2019 [09:31]:
Bərdədə iki oğlan uşağı xəstəxanaya atılıb - FOTO
23/07/2019 [09:27]:
1 bakal pivə 14 AZN-ə - Avropanın ən bahalı ölkəsində
23/07/2019 [09:25]:
“Biz İranla müharibə istəmirik” - ABŞ-ın dövlət katibi
23/07/2019 [09:24]:
18 yaşlı qız “Qara dənizin mirvarisi” seçildi -FOTOLAR
23/07/2019 [09:19]:
Dünya İsrailin bu addımına üsyan edir - Sərt bəyanat
23/07/2019 [09:17]:
Milli Məclisdəki partiyalar yenidən parlamentə düşməyə HAZIRLAŞIR
23/07/2019 [09:15]:
Agentlik havaya görə sürücülərə və sərnişinlərə xəbərdarlıq etdi
23/07/2019 [09:14]:
1 milyon xərclənən “Şah İsmayıl Xətai” filmi niyə yarımçıq qaldı?
23/07/2019 [09:14]:
“Ordumuz yeni bir aprel döyüşünə başlayacaq!” - Müharibə arzulu Ağdam oğlanları
23/07/2019 [09:08]:
İbrahimoviçin dirsəyi rəqibinin kəlləsini qırdı – FOTO/VİDEO
23/07/2019 [09:07]:
“Qarabağ  üçün ölümə hazır olanları Şəhidlər Xiyabanında gözləyirik!..”
23/07/2019 [09:06]:
“Aston Martin”dən altı milyonluq “hədiyyə” - FOTO
23/07/2019 [09:03]:
Tramp: "10 milyon insanı öldürmək istəmirəm"
23/07/2019 [09:02]:
Ağdamın işğalından 26 il keçir
23/07/2019 [08:59]:
Bu gün Türkiyədən Gürcüstana ilk yük qatarı yola düşür
23/07/2019 [07:29]:
"Sehr və cadu – şeytana (lən) aid əməllərdir, möminə yaraşmaz..."
23/07/2019 [00:45]:
Məşhur avtomobil markası yarım milyon avtomobilini geri çağırdı - SƏBƏB
23/07/2019 [00:30]:
25 il sonra yenidən çəkilən film hasilat rekordu qırdı - MARAQLI
23/07/2019 [00:19]:
Diribaş Samux sakini evinə girən oğrunu yaxalayaraq polisə təhvil verdi - MARAQLI...
23/07/2019 [00:11]:
"Yaşlı qadınlarla birlikdə olaraq həftəyə 8 min funt sterlinq qazanıram" - QALMAQALLI ETİRAF
22/07/2019 [23:59]:
Sahilə 50 balina cəsədi çıxdı - MARAQLI
22/07/2019 [23:27]:
Narkotik vasitələrdən sui-istifadəyə dair Milli İnformasiya Mərkəzi yaradılacaq
22/07/2019 [23:14]:
"Qadın həyat yoldaşı və övladlarından başqa heç kimi sevməməlidir"
22/07/2019 [23:12]:
"Bu şəkillər mənə sənətə gəldiyim ilk günləri xatırlatdı, xoşbəxt sənətçiyəm ki..."
22/07/2019 [22:37]:
"Türkmənbaşı rus kəşfiyyatının yardımı ilə çevrilişin qarşısını ala bildi" - ŞOK İDDİA
22/07/2019 [22:33]:
Metrlərlə yüksəklikdən başı üstə düşdü - İNANILMAZ...+ VİDEO
22/07/2019 [21:53]:
“Vüsalə Ağabəylinin dekan kimi hansı nöqsanlara yol verdiyi faktlarla sübuta yetirilir” -Əfqan Abdullayev
22/07/2019 [21:28]:
Bu da 60...
22/07/2019 [21:17]:
2 yaşlı uşaq qaynayan qazanın içinə düşdü - DƏHŞƏTLİ HADİSƏ
22/07/2019 [21:16]:
"Milli Mətbuat günü Cıdır düzündə dizimiz üstdə yazanda olacaq..."
22/07/2019 [21:10]:
Nazir: “Enerji ehtiyatlarımızın bizə dost münasibəti bəsləyən ölkələrdən keçməklə nəqlini istəyirik”
Bütün arxiv bir sırada
18/06/2019 [17:28] - Cəmiyyət - ( 1016 dəfə baxılıb)

Vətəndə yaşamaq daha yaxşıdır...



Amerika Birləşmiş Ştatlarının nəhəng bir dövlət olduğunu, dünya iqtisadiyyatında mühüm rol oynadığını danmaq ağılsızlıq olar. Sözsüz ki, bu ölkə digər dünya ölkələrinin daxili və xarici siyasətinə təsir etmək imkanlarına malikdir. Bunu hamı bilir. Məqsədim ABŞ-ı heç də pisləmək, aşağılamaqdan ibarət deyil. Sadəcə bir çoxlarına maraqlı olar deyə, bu ölkədə yaşadığım dörd il ərzində gördüklərimi, şahidi olduğum hadisələri sizinlə bölüşmək istəyirəm. Hələlik söhbətimi iki sual üzərində quracam: ABŞ bir ölkə kimi necədir? Bir çox insanın həsəd apardığı bu ölkədə sadə vətəndaşların həyat tərzi və burada yaşamağın müsbət və mənfi tərəfləri hansılardır?

Əvvəla, onu qeyd edim ki, beş-altı nəhəng şəhərini çıxmaq şərti ilə ABŞ-ın digər şəhərlərində həyat elə də qaynar deyil. Günün axşama dönən vaxtında bu şəhərlər adama kimsəsiz məkanları xatırladır. Küçə və prospektlərdə şütüyən beş-on maşından başqa heç kim nəzərə çarpmır. Əsas küçələr istisna olmaqla məhəllə daxili yollar heç də bizim yollardan yaxşı deyil. Məsələn, bir vaxtlar iqtisadi göstəricilərinə görə ABŞ-ın ən qabaqcıl ştatlarından biri olmuş Miçiqanın Lansinq şəhərində hələ də ağacdan hazırlanmış işıq dirəklərindən istifadə olunur. Şəhərdəki körpülər ötən əsrin 60-cı illərində salınan sovet respublikalarındakı körpüləri xatırladır...

Ölkənin yaşı elə də çox olmadığından burada əhəmiyyətli tarixi abidələrə rast gəlmək olmur. Bir neçə məşhur avtomobillərin istehsal olunduğu Detroit şəhəri ilə Lansinq şəhərinin arasında bir vaxtlar kimyəvi zavodlar fəaliyyət göstərdiyi üçün bu ərazilər ekoloji baxımdan elə də təmiz deyil. Burada su hövzələri zərərli kimyəvi maddələrlə qarışdığından əhalinin böyük bir hissəsi içməli suyu dükanlardan alıb istifadə edir...

İri şəhərlərdə- Vaşinqton, Nyu York, Çikaqoda olarkən bu şəhərlərin elə də təmiz olmadığının şahidi oldum. Ətrafda zibil qutuları olmasına baxmayaraq, müxtəlif tullantılara rast gəlmək mümkündür.

Metro qatarları təmiz və səliqəli olsa da nə qatarlar, nə də metro stansiyaları heç də bizimkilərdən yaxşı deyil. Əksinə, yeraltı stansiyaların işıqlandırma sistemi çox zəifdir. Stansiyaların bir çoxu bomjların gecələdiyi məkanlara çevrilib.

Şəhəri gəzib dolaşdıqca döngələrdə, işıqforların yanında dayanan müxtəlif plakatlı adamlara tez-tez rast gəlmək olur. Həmin plakatlarda əsasən- “Mən muharibə vetranıyam, xahiş edirəm yardım edin”, “Mən işsizəm, mənə yardım edin” və s. cümlələr yazılıb. Avtobusla gedərkən adamdan bir dollar istəyən içki düşkünləri də istisna deyil. Elə düşünməyin ki, bu insanlar miqrantlardır, əksinə yerli amerikalırdırlar. Mənim üçün də çox maraqlı idi ki, kifayət qədər iş yeri olan bu ölkədə nədən belə hallara tez-tez rast gəlmək olur. Hərçənd ki, normal maaşlı işdə çalışmaq üçün burada ali təhsil, peşə kolleclərinin diplom və sertfikatlarını almaq vacibdir. Yüksək əməkhaqqı verən müəssisələrdə işə düzəlmək isə çox çətindir. Mütəxəsis olduğuna inandırmaqdan ötrü müəyyən test yoxlanışlarından keçməlisən. Qeyri halda böyük şəhərləri çıxmaq şərti ilə əksər inzibati ərazilərdə əmək gününün bir saatı ilk vaxtlar doqquz dollar yarım qiymətləndirilir və bir müəssisədə həftədə qırx saatdan artıq işləməyə icazə verilmir. İllər ötdükcə həmin insan eyni müəssisədə işləyərsə hər saata görə ödəniş hər il yetmiş beş sent, bir dollar artır. Əhalinin böyük hissəsi saat hesabı işlədiyindən aylıq məvacib alanlara nisbətən çoxluq təşkil edirlər. Nəzərə alaq ki, burada insanların əksəriyyəti icarəyə götürdükləri mənzillərdə yaşayırlar, əsasən evdə deyil, restoran və kafelərdə qidalanırlar aldıqları məvacib elə də çox deyil. Şəxsi evlər isə əsasən əhalinin varlı təbəqəsinin və kreditlə alınan, illərlə banka borc ödəyən insanlara məxsusdur. Yəni adi əməkhaqqı ilə burada ev sahibi olmaq çox çətindir. Bunun üstünə torpaq vergisini gələndə əhalinin böyük bir hissəsi şəxsi evə yiyələnməkdən vaz keçir. Çünki alınan ev şəxsin özəl mülkü sayılsa da onun yerləşdiyi torpaq sahəsi dövlətə məxsusdur. Yerindən asılı olaraq ev sahibi təxminən üç mindən başlayaraq iyirmi beş min dollaradək hər il dövlətə torpaq vergisi ödəməlidir. Bu ölkədə hər şeyin öz vergisi var. Və vergidən yayınmaq qeyri mümkündür...

Bir neçə şatatdan başqa ölkənin hər bir yerində insanlar aldıqları ərzaq üçün də əlavə vergi ödəyirlər. Bu isə alınan ərzaqların dəyərinin 6-8 faizi deməkdir. ABŞ-a gəldiyim ilk vaxtlar müşahidə etdiyim bir mənzərə əvvəlcə məni heyrətləndirsə də sonralar əsl həqiqəti bilib acıyırdım. Təsəvvür edin, hər kəsin cibində üç-beş müxtəlif bankların pul kartı var. Və onlardan biri əmək haqqı kartıdırsa, yerdə qalanları kredit kartlarıdır. İnsanların böyük əksəriyyəti banklara borcludur. Doğrudur, burada banklar müştərilərə krediti kiçik faizlə və uzun müddətə verir, amma illərlə borc ödəmək heç də ürəkaçan hal deyil. Müqayisə üçün bir neçə fakt üzərində dayanacam. Orta məktəb müəlliminin illik maaşı təxminən iyirmi min dollardır. Bu məbləğdən hər ay təxminən altı yüz dollar yaşadığı mənzil üçün kirayə haqqını, komunal xərcləri (internet, kabel televiziyası, telefon, elektrik və s.), sağlamlıq üçün illik sığorta pulunu çıxdıqdan sonra ortada qalan pulla necə zəngin yaşamaq olar? Odur ki, burada insanların bir meyarı var-işləmək, işləmək, yenə də işləmək!..
Bəlkə də bundan irəli gəlir ki, ABŞ-da insanların sosial həyatı sıfır səviyyəsindədir. Qohumluq əlaqələri zəif, qonşuluq münasibətləri elə-belə, ailə müqəddəsliyi qeyri normal, insanlar arasındakı ünsiyyət diplomatik xarakter daşıyır, quru və məqsədli. Burada el-oba, yurd müqəddəsdi anlayışı da yoxdur. Bu şəhərdən digərinə çox asanlıqla köç edirlər. Hər şey tapdığın iş yerindən asılıdır. Ailələrin çoxu pərəm-pərəmdir. Diqqət, qayğı məhdud olduğundan amerikalılar arasında yaşlı valideynlərin əksəriyyəti qocalar evində, övladlar isə dolanışıq xətrinə səhərdən axşama kimi işdə olurlar…

Qəribədir, ABŞ-da məskunlaşan qeyri amerikalıların əksəriyyətinin övladları üçün milli kimlik elə də əhəmiyyət kəsb eləmir, necə deyərlər, hansı millətə mənsub olmasından asılı olmayaraq amerkalılaşırlar. Doğru deyiblər, kim hansı millətin dilində düşünürsə o millətə aiddir. Nümunə üçün bir mənzərəni açıqlayım. Dörd ildə tanış olduğum azərbaycanlı ailələrin bir çoxunda övladları azərbaycanca danışa bilmir. Ünsiyyət baxımından soyuqqanlılıqları ilə Azərbaycanda yaşayan uşaqlardan kəskin fərqlənirlər. İndi təsəvvür edin, onlardan sonra gələn nəsil tamami ilə yadlaşacaq, azərbaycanlı olduqlarından əsər-əlamət qalmayacaq…

Bu yerdə İndiana ştatında əlli ildən yuxarı yaşayan bir qocaman türk professorun dediklərini sizin də nəzərinizə çatdırmaq istəyirəm: “Mən Amerikada çox uğurlara imza atdım, iki övlad böyüdüb mükəmməl təhsilə yiyələnmələrinə şərait yaratdım. İllərdir ki, üzlərinə həsrətəm. Türk kimi doğulsalar da amerikalı kimi böyüdülər. Milli mənsubiyyətlərindən savayı onların heç birində türklükdən əlamət yoxdur. Elə düşünməyin ki, günahkar mənəm, əsla yox. Onları bu cür edən Amerika oldu…”

Söhbətimin sonunda Amerikada, o cümlədən digər xarici ölkələrdə xoşbəxtlik tapacağını güman edən bəzi soydaşlarımıza demək istəyirəm ki, heç də siz düşündüyünüz kimi deyil. Əgər vətənində sənin və ya ailə üzvülərinin həyatına təhlükə yoxdursa, öz məmləkətində, doğmlar arasında yaşamaq daha yaxşıdır...

Elman Eldaroğlu,
ABŞ, Miçiqan





loading...
loading...
Məşhur avtomobil markası yarım milyon avtomobilini geri çağırdı - SƏBƏB
25 il sonra yenidən çəkilən film hasilat rekordu qırdı - MARAQLI
Diribaş Samux sakini evinə girən oğrunu yaxalayaraq polisə təhvil verdi - MARAQLI...
"Yaşlı qadınlarla birlikdə olaraq həftəyə 8 min funt sterlinq qazanıram" - QALMAQALLI ETİRAF
Metrlərlə yüksəklikdən başı üstə düşdü - İNANILMAZ...+ VİDEO
Lor Hospital
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Cəmiyyət
"Bu sayaq vəhşiliklərin əsas baş vermə səbəbi ölüm hökmünün ləğv edilməsidir"
Hadisə
“Həyatımda birinci dəfə belə bir adam gördüm ki..." - Eks vitse-primyer şokda + VİDEO
Hadisə
Dənizə girmək 10 günlük qadağan edildi - Sahillər selin gətirdiyi odunlarla doludur... ..
Dünya
Böyrəyində unudulan kateter teli on il sonra tapıldı- Xəstə məhkəməyə müraciət etdi...
Gündəm
Müdafiə naziri qanunu pozduğunu etiraf etdi: “Başqa seçimim yoxdur!”
Həftənin ən çox oxunanları
Hərbi hissəyə bir milyon 400 min nəfərlik basqın: Pentaqon şokda...
“Yol hərəkəti haqqında” qanuna dəyişiklik edildi
Çeçen toyuna qaz hücumu - “İnsanlar milçək kimi yerə tökülürdülər”
Bakirə dövlət başçısının sarayda kişilərlə ağlasığmaz əməlləri - FOTOLAR
"O, sonradan düşündü ki, bu qızın yerişində, duruşunda, baxışında tam bir fahişə ədası var"
“Qızımı Bakıya apararaq bir neçə gün orda saxlayıb təcavüz ediblər...” -Yoxa çıxan qızla bağlı təfərrüatlar...
Azərbaycanlı məşhurun qızından Antalya küçələrində çılğın hərəkətlər - FOTO/VİDEO
Yol polisi Bakıda yarım milyonluq maşın saxladı: Sərxoş sürücü 20 manat təklif etdi...
“Baş nazirin oğlu əxlaqsız və parazitdir...”- keçmiş müdafiə naziri sərt danışdı...
Masazırda film kimi olay: "BMW" 5 maşını vurdu, sürücü vəhşicəsinə döyüldü+VİDEO
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2019
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və s. işlər üçün əlaqə:
Telefon: 0502711225, 0507440247 (Whatsapp)