Xəbər lenti
16/07/2019 [16:16]:
Yapon qılınc muzeyi - MARAQLI...
16/07/2019 [16:10]:
Nazir: “Azərbaycanın təşəbbüsü ilə keçirilən layihələrdən erməni xalqı da faydalana bilər”
16/07/2019 [16:07]:
“Azərişıq”da yeni - TƏYİNATLAR
16/07/2019 [16:04]:
Hərbi hissələrdə yoxlama başladı - FOTOLAR
16/07/2019 [16:02]:
Türkiyə gəmisinə hücum: dənizçilər qaçırıldı
16/07/2019 [15:39]:
Burak Özçivit yeni serialı üçün azərbaycanlıdan dərs alır...
16/07/2019 [15:33]:
"Yazılan mahnılar Biləcəridən o yana keçmir, konservatoriya savadsızlığın üzərində qurulub"
16/07/2019 [15:32]:
“AXC komandasında ən milli ruhlu insanlar Elçibəy, Pənah Hüseyn və Tofiq Qasımov idi, amma..”
16/07/2019 [15:29]:
“Müttəfiqimizin təhlükəsizliyi bizim üçün də önəmlidir”
16/07/2019 [15:29]:
“Sərhəddimi keçmisən, qanunu pozmusan, qələt edib qayıdacaqlar yerlərinə..."
16/07/2019 [15:23]:
"Qarabağ" legioner futbolçusu ilə vidalaşdı
16/07/2019 [15:15]:
QAT Almaniyada keçiriləcək Qarabağ aksiyasını dəstəklədi
16/07/2019 [15:06]:
“Sükan arxasında ürəyi tutub...” - Qəzada dünyasını dəyişən sürücünün qohumları danışdı...
16/07/2019 [15:05]:
Milli Qəhrəman Zabit Quliyev ziyarət olunub
16/07/2019 [15:03]:
Polis veteranları 2564 cinayətin açılmasında iştirak ediblər
16/07/2019 [15:01]:
Əməkdar artist 1 aya 30 ev yaran cinayətkar dəstənin "BAŞÇISI" ÇIXDI - VİDEO
16/07/2019 [14:58]:
Yanvar-iyun aylarında 325 min tondan çox meyvə-tərəvəz ixrac olunub
16/07/2019 [14:54]:
Çin Türkiyə və Kipri barışığa çağırdı
16/07/2019 [14:51]:
Prospektdəki qəza sıxlıq yaratdı
16/07/2019 [14:46]:
İki mindən çox cinayət işinin açılmasına veteranlar kömək etdi
16/07/2019 [14:44]:
Narkotiki arvadının alt paltarında gizlətdi - Sərhədçilər tapdı
16/07/2019 [14:42]:
“Sənətin təbliği ilə bağlı həm beynəlxalq miqyasda, həm də ölkə daxilində geniş tədbirlər həyata keçiririk...”
16/07/2019 [14:22]:
Novruz Məmmədov Səudiyyə Ərəbistanının ədliyyə naziri ilə görüşdü
16/07/2019 [14:19]:
Əli Əhmədov BMT-də Təhlükəsizlik Şurasının icrasız qətnamələrindən danışdı
16/07/2019 [14:18]:
Yeni Ginnes rekordu üçün 116 saat tualetdə oturdu - VİDEO
16/07/2019 [14:16]:
Azərbaycan gözəli Gülnarənin “Çayxana”da 1.5 milyonluq üzüyü oğurlandı
16/07/2019 [14:01]:
Azərbaycan Türk fəlsəfəsindən yarpaqlar: CƏMALƏDDİN ƏFQANİ
16/07/2019 [13:54]:
Astarada 6 uşaq anası su anbarında boğulu
16/07/2019 [13:47]:
AXC-də təmsil olunmuş tanınmışlar: Murtuz Ələsgərov, Əli Nağıyev, Fəzail Ağamalı… – Təşkilatın yaranmasından 30 il ötür
16/07/2019 [13:40]:
Qərbi Kaspi Universiteti ABŞ-ın nüfuzlu universiteti ilə memorandum imzaladı
16/07/2019 [13:34]:
Onların bir də “qoca” halını görün... - FOTOLAR
16/07/2019 [13:20]:
İki gün əvvəl Xəzərdə batan 32 yaşlı kişinin meyiti tapıldı
16/07/2019 [13:15]:
Gürcüstana külli miqdarda qızıl keçirilməsinin qarşısı alındı
16/07/2019 [13:10]:
Ulduz futbolçudan daha bir nümunəvi addım - FOTO
16/07/2019 [12:56]:
Avropanın ən böyük almazı tapıldı
16/07/2019 [12:52]:
Xan sarayında yaralananların son vəziyyəti
16/07/2019 [12:50]:
Nazirlik: İşdən qanunsuz çıxarılan 77 nəfər işlərinə bərpa edildi
16/07/2019 [12:47]:
“Adətən bu aylarda öz fərdi əsərlərimi yaza bilmirəm...”
16/07/2019 [12:38]:
Azərbaycan I yarımildə 261 milyon dollarlıq neft məhsulları ixrac etdi
16/07/2019 [12:32]:
Füzuli sakini həmyerlisini bıçaqla qətlə yetirdi
16/07/2019 [12:10]:
Polşanın Milli Olimpiya Komitəsinin vitse-prezidenti rəsmi Bakının “qara siyahı”sından çıxarıldı
16/07/2019 [12:09]:
Azərbaycanda ilk dəfə - “Onlayn könüllü”!
16/07/2019 [12:09]:
Rezidenturaya ixtisas seçimi başlandı
16/07/2019 [12:07]:
Gömrük Komitəsi büdcəyə 2 milyard manatdan çox pul köçürüb
16/07/2019 [12:05]:
“İlhamın nə yaxşı ki, səs yazıları qalıb və ona həmişə qulaq asıram...”
16/07/2019 [12:01]:
Rusiyada 7 nəfər "vəhşi çimərlik"də boğuldu
16/07/2019 [11:52]:
"Kök qadınlar cənnətə gedə bilməz" - MARAQLI...+ VİDEO
16/07/2019 [11:46]:
“Onlar hər zaman birincilər sırasında yer alıb” – “Bundan sonra da belə olacaq!”
16/07/2019 [11:46]:
“Televiziyalarımızdakı vəziyyət ürəkaçan deyil...”
16/07/2019 [11:40]:
Çeçenistanda təyyarə evə düşdü - Yaralılar var
16/07/2019 [11:27]:
RAİ-nin mətbuat xidmətinin rəhbəri cəbhə bölgəsində yaşayan gənclərlə görüşüb
16/07/2019 [11:23]:
İradənin arxiv görüntüləri - VİDEO
16/07/2019 [11:21]:
ATV-in aparıcısına vəzifə verildi
16/07/2019 [11:20]:
"2 dəfə devalvasiya oldu, parlament bircə dəfə bunun niyə baş verdiyini müzakirə etdimi?”
16/07/2019 [11:16]:
Rektor: "BDU-da edilən son dəyişikliklərə açıq şəkildə müqavimət göstərənlər var"
16/07/2019 [11:01]:
Bakı metrosunda siqaret çəkən cərimələndi - VİDEO
16/07/2019 [10:58]:
Deputatın oğlu 200 km/s sürətlə sürdüyü maşınla ər-arvadı öldürdü - Rusiyada
16/07/2019 [10:57]:
Pakistan öz hava məkanını mülki aviasiya üçün açıb - Rəsmi qərar
16/07/2019 [10:56]:
Bakıda iki bacı itkin düşdü
16/07/2019 [10:52]:
Dövlət Əmək Müfəttişliyi Xidmətinin rəisi vəzifəsindən azad edilib
16/07/2019 [10:48]:
Üç ildir axtarışda olan azərbaycanlı Qazaxıstanda ələ keçdi
16/07/2019 [10:48]:
Müstəqil Azərbaycan ordusunun yaradılmasında xidmətləri olan şəhid Elşad Nağıyev kim olub?
16/07/2019 [10:47]:
Qarabağda eşşək minən bu qoca erməni xoşbəxtdir, yoxsa Bakıda “cip”də gəzən bizlər?..
16/07/2019 [10:42]:
Çində Dillər Universitetinin tələbələri üçün yay düşərgəsi davam edir
16/07/2019 [10:34]:
Təhsil naziri tədris planlarının təsdiqi haqqında əmr imzaladı
16/07/2019 [10:25]:
“Xəzər adaları”nın adı dəyişdirildi - Başıbəlalı layihəyə “gün doğdu”
16/07/2019 [10:19]:
Bu ölkə “Avroviziya”dan imtina etdi
16/07/2019 [10:17]:
Sabiq icra başçısının şikayəti təmin edilmədi
16/07/2019 [10:15]:
UNEC-də nəticələr açıqlanacaq - Canlı yayımda
16/07/2019 [10:14]:
Gürcüstan XİN “Keşikçidağ”la bağlı vətəndaşlarına müraciət etdi
16/07/2019 [10:13]:
Zaqatalada 9 ton narkotik bitki məhv edildi
16/07/2019 [10:11]:
Nəhəng meduza tapıldı - İnsanla eyni boydadır -VİDEO
16/07/2019 [10:08]:
S-400-ün zəif tərəfləri açıqlandı
16/07/2019 [09:58]:
"Bir məsələni biz millət olaraq dərk etməliyik ki..."
16/07/2019 [09:40]:
Atəşkəs rejimi ara-sıra pozulub
16/07/2019 [09:40]:
DSX rəhbərliyi sərhədlərimizin qorunmasında böyük işlər görür
16/07/2019 [09:31]:
Xatirədən qalan xatirə... - FOTOLAR
16/07/2019 [09:28]:
FHN Sabirabad mərkəzi bazarındakı yanğınla bağlı məlumat yaydı
16/07/2019 [09:23]:
Dünya fond bazarlarında əsas indeks göstəriciləri yüksəldi
16/07/2019 [09:20]:
Azərbaycan Xalça Muzeyinə “Milli” statusu verildi
Bütün arxiv bir sırada
25/06/2019 [18:33] - Cəmiyyət - ( 2118 dəfə baxılıb)

Cavanşir Quliyevin dünya elmində maraqla qarşılanan sintezi - Musiqi ilə qeyri-səlis məntiq...



Moderator.az hazırda Şimali Kiprdə çalışan bəstəkar, professor Cavanşir Quliyevin “Musiqidə qeyri-səlis məntiq əsasında kompozisiya qərarlarının qəbul edilməsi” məqaləsini  (Könül Məmmədova) ilə birlikdə təqdim edir: 

Xülasə. Bu yazı, kompozisiya tərkibli qərarların qəbul edilməsi proseslərində qeyri səlis məntiqdən istifadə etməyə həsr olunmuşdur. Qeyri-səlis məntiq sahəsi musiqidə qeyri-müəyyənliyi nəzərə almağa imkan verir. Bu yazıda təklif olunan metod verilən xüsusi musiqinin xüsusiyyətlərinin "üstünlük sifarişi"nə əsaslanır.

1. Giriş

Qeyri-səlis məntiqin musiqi kompozisiyasına tətbiqinə çox nadir hallarda rast gəlinir. Musiqi tərkibində qeyri-səlis məntiqin konseptual istifadə edilməsi [1]-də qeyd edilmişdir. Müəllif avtomatlaşdırılmış kompozisiya sistemlərində musiqinin siqnal vəziyyəti haqqında qısa məlumat verir, [2]-də qeyri-səlis məntiqdən kompüter musiqi arqumentini inkişaf etdirmək üçün vasitə kimi istifadə edir. Müəllif musiqinin hər bir parçasını analiz etmək üçün avtomatlaşdırılmış qeyri-səlis məntiq sistemini təklif edir. [3]-də bir neçə sintez səs parametrinin nəzarəti vasitəsilə ritmik kompozisiyaların nəzərdən keçirilməsi nəzərdə tutulub. [4] də müəllif bir akkord yaratma mexanizmi hazırlanmışdır. [5]-də qeyri-səlis məntiq modullu musiqi proqramı hazırlanmışdır.

Problemin vəziyyəti

Bu tədqiqatdakı kompozisiya əsaslı qərar problemi nəzarət oluna bilən elementlər (məsələn səsin yüksəkliyi, müddət, amplitudiya və s.) ilə çıxış qiymətləndirməsi arasında əlaqə yaratmağı tələb edir. Bu yazıda qeyd edilən əlaqələr IF... THEN qaydalar toplusu olaraq - əvvəlcə giriş (giriş parametri) və çıxış (hazırlanmış musiqi parçasının çıxış qiymətləndirilməsi) kimi təsvir edilir.

Hər bir IF / THEN qaydası çıxışı formalaşdıran N sayda xüsusiyyətləri müqayisə edir. Qeyri-səlis çoxluqlar tərəfindən dəyişənlər (xüsusiyyətlər) və  çıxış elementi bu şəkildə təsvir edilir: Zəif, Orta, Çox yaxşı və s.

Sadəlik üçün, fərz edək ki, biz "dinamik səviyyə" və "səsin yüksəkliyi" kimi 2 xüsusiyyət və çıxış element olaraq "keyfiyyətin qiymətləndirilməsi"indən bəhs edirik.

Xüsusiyyətlərin linqvistik formaları və yaranan qeyri-səlis IF... THEN  modelinin çıxış elementi olan Codebook Cədvəl 1,2,3 və Şəkil 1,2,3-də göstərilib.

Cədvəl 1. “Dinamik səviyyə” üçün kodlaşdırılmış linqvistik terminlər

Cədvəl 2. “Səsin yüksəkliyi” üçün kodlaşdırılmış linqvistik terminlər

Cədvəl 3. Nəticə üçün kodlaşdırılmış linqvistik terminlər


Musiqi parçasının qeyri-səlis IF-THEN (Əgər-Onda) modelinin parçası aşağıda verilmişdir [6]:

1. Əgər "dinamik səviyyə" "çox yumşaq" və "səsin yüksəkliyi" "çox aşağı" olarsa onda  "Keyfiyyətin qiymətləndirilməsi" "zəif" olacaq.
2. Əgər "dinamik səviyyə" "yumşaq" və "səsin yüksəkliyi" "orta" olarsa onda  "keyfiyyətin qiymətləndirilməsi" "zəif" olması “Orta” olacaq.
 
Şəkil. 1. Birinci (a) və ikinci (b) qaydalarının əvvəlcədən təyinolunmuş linqvistik təsviri

Model (1) konteksdən asılıdır və bir sıra qaydalar bəstəkar tərəfindən müəyyən edilir. Bəstəkar atributların dəyərlərini verilmiş yeni atributların dəyərləri ilə dəyişərək çıxış elementi hesablaya və yekun olaraq məsələn "çox yaxşı" kimi bir qiymətləndirmə edə bilər.

Kompozisiya qərar probleminin həlli interpolyasiya yanaşmasına əsaslanır və aşağıdakı addımlardan ibarətdir:

Addım 1. Cari və mövcud arasında oxşarlıq dərəcələrini hesablamaq üçün verilən atributların yeni dəyərləri qaydalara əsaslanan əvvəlcədən müəyyən olmayan qeyri-səlis dəyərlərə əsasən nəzərə alınır. Hesablanmış oxşarlıq dərəcələrindən istifadə edərək qaydaların aktivasiya dərəcələri müəyyənləşdirilir. Biz cari verilən və  i-ci qaydanın əvvəlcədən təyin olunmuş    dəyərləri arasında oxşarlıq ölçülərini istifadə edirik:



Aktivasiya dərəcəsi bütün verilənlərin minimal oxşarlığı olaraq müəyyən edilir.
 
 Nümunə

Cari atributlar :” "Dinamik səviyyə" "yumşaq deyil" dərəcəsində və "səsin yüksəkliyi" "orta" dərəcədədir.

Çıxış qiymətləndirməsi nədir?

(3) əsasında aktivasiya dərəcələrindən alınan nəticələr aşağıdakı kimidir
 
Xətti interpolasiya əmsalları aşağıdakılardan ibarətdir (4):
 
Cari nəticə Y (5)dən istifadə olunaraq aşağıdakı kimi hesablanmışdır:
 
Cədvəl 3-də göstərilən Codebook-a uyğun olaraq, bu qiymətləndirmənin nəticəsi "Yaxşı" dır.

Nəticə

Bu tədqiqat qeyri-səlis məntiq konsepsiyasının istifadəsinə əsaslanaraq musiqi hazırlanmasına kömək edir. Bu konsepsiyadan istifadə bəstəkarın musiqinin hazırlanmasında qeyri-müəyyənliyi nəzərə almağa imkan verir. Kompozisiya proble-minin həlli üçün qeyri-səlis IF ... THEN modeli kompozisiya elementləri ilə ümumi performans arasındakı əlaqəni təsvir edir.
Qeyri səlis əsaslarla interpolyasiya yanaşmasından istifadə edərək təklif olunan qeyri səlis qayda-bazalı model əsasında musiqidə kompozisiya qərarlarının qəbul edilməsi probleminin həlli üsulu təklif olunur Kompüter simulyasiyası musiqi hazırlanmasına təklif olunan yanaşmanın etibarlılığını sübut edir.

İstinadlar

1. Whalley, I. 'Towards a Closed System Automated Composition Engine: Linking 'Kansei' and Musical Language Recombinicity'. ICMC2002, Goteborg, Sweden, 200—203 (2002) 
2. Milicevic, M. 'Positive Emotion Learning through Music Listening.'   http://myweb.lmu.edu/mmilicevic/NEWpers/_PAPERS/papers.html 
3. Cadiz, R.F. Compositional Control of Computer Music by Fuzzy Logic, Ph.D. thesis, Northwestern University (2006)
4. Elsea, P. 'Fuzzy Logic and Musical Decisions.' ftp://arts.ucsc.edu/ pub/ems/FUZZY/Fuzzy_logic_and_Music.pdf 
5. Sorensen, A. &A. Brown 'jMusic: Music Composition in Java. 
6. http://jmusic.ci.qut.edu.au/index.html 
7. Suiter W. “The promise of Fuzzy Logic in Generalised Music Composition” university of Wollongong, NSW, Australia.

loading...
loading...
Dayanacaqda arılar üçün etdikləri şey maraqla qarşılandı - İBRƏTAMİZ...
Miqrantları daşıyan gəmi "üzən kitabxana"ya çevrildi - MARAQLI
Bu metod gələcəkdə hücum vasitəsi kimi istifadə ediləcək - MARAQLI
Aslanı öldürüb yanında öpüşdülər - FOTO
Hər il 1,4 milyard turist başqa ölkəyə səfər edir - Fransa 90 milyon turistlə liderdir...
Lor Hospital
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Cəmiyyət
Yapon qılınc muzeyi - MARAQLI...
Cəmiyyət
“Sənətin təbliği ilə bağlı həm beynəlxalq miqyasda, həm də ölkə daxilində geniş tədbirlər həyata keçiririk...”
Cəmiyyət
“Adətən bu aylarda öz fərdi əsərlərimi yaza bilmirəm...”
Cəmiyyət
“İlhamın nə yaxşı ki, səs yazıları qalıb və ona həmişə qulaq asıram...”
Gündəm
“Zəlzələdən sonra Gəncəni talayaraq  darvazamızı aparıb qaytarmayanlardan nə gözləmək olar?..”
Həftənin ən çox oxunanları
Çimərlikdə cinsi əlaqədə oldular - RƏZALƏT...
“Evə gəl, telefonla çılpaq şəkillərimi çək...” -Yaşlı adam doqquz yaşlı uşağı evinə çağırdı, amma...
Bu ölkədə qızlar ağlagəlməz səbəbdən bakirəliklərini qurban verirlər - RƏZALƏT...
Faciə: qadın əkiz uşaqlar doğdu və məlum oldu ki, uşaqlar onun deyil
Roza Zərgərlinin şok videosu yayıldı: Arxasını masaj etdirir... -VİDEO
“Sarı işıqlı qapıların yanında duran bir adamı gördüm...” -Kliniki ölüm keçirən qadın o dünyada gördüklərini anlatdı...
"İndi Elmar Vəliyevin həmin villasının tikildiyi küçə qələbəliyi xatırladır..."
8 nəfərin öldüyü qəza barədə dəhşətli fakt: ailə üzvləri yolda maşından düşüb (VİDEO)
“ATƏT-dən çıxmaq - “Dağlıq Qarabağ”ı “dövlət” kimi tanımaq lazımdır...”
Laçınlı ziyalı BMT rəsmisi ilə sərt danışdı- Torpaqlarla bağlı...VİDEO
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2019
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və s. işlər üçün əlaqə:
Telefon: 0502711225, 0507440247 (Whatsapp)