Xəbər lenti
22/04/2019 [14:14]:
"Bunlar eyni cəsarətlə Qarabağda erməni tankının üzərinə getsələr, hamısını xincım-xıncım edərlər"
22/04/2019 [14:10]:
Bakıda lombardda külçə fırıldağı - Qızıl adı ilə dəmir verdi, 40 min qabağa düşdü
22/04/2019 [14:07]:
Millət vəkili: "Kağız parçasının deyil, biliyin arxasınca getməliyik"
22/04/2019 [14:06]:
Bakıda qız burun əməliyyatından sonra öldü
22/04/2019 [14:03]:
“Elə ölkələr var ki, orda hətta açıq havada siqaret çəkməyi qadağan edirlər...” - Ekspert...
22/04/2019 [13:56]:
Borcu olan 134 nəfər saxlanılıb
22/04/2019 [13:48]:
Zelenskinin Azərbaycan macəraları - FOTO
22/04/2019 [13:43]:
Tahir İmanov arzusuna çatdı - Mərkəzi küçəyə babasının adı verildi
22/04/2019 [13:37]:
Vergilər Nazirliyi: "Sahibkarlar yanlışlara yol verirlər"
22/04/2019 [13:26]:
Deputatlar Diaspor Komitəsinin 1 illik fəaliyyətinə QİYMƏT VERDİLƏR
22/04/2019 [13:19]:
“Qarabağ Ermənistanla birləşməlidir” – Prezidentliyə namizəddən sərsəm bəyanat
22/04/2019 [13:14]:
Vəkillər Kollegiyası Elinanın anasına vəkil tutdu – RƏSMİ
22/04/2019 [13:09]:
Sumqayıtın 15 və 25 illik yubileyindən maraqlı görüntülər -VİDEO
22/04/2019 [13:09]:
"Biz uşaqlara bu cür təbliğ etməyi bacarsaq küçə müğənnilərini özləri üçün qəhrəman seçməyəcəklər"
22/04/2019 [13:03]:
Sabah Azərbaycanda intensiv yağış yağacaq
22/04/2019 [13:02]:
Prezidentdən Şri-Lankadakı terrorla bağlı başsağlığı
22/04/2019 [13:01]:
ABŞ-ın məşhur dərgisi Əkrəm Əylislidən yazıb
22/04/2019 [12:56]:
“Bakcell”dən uşaq şahmat turnirinə növbəti dəstək - FOTO
22/04/2019 [12:53]:
Bakıda 600 mindən çox sahibsiz it var və sayları artmaqdadır - TƏHLÜKƏ
22/04/2019 [12:43]:
8 cinayətin üstü “isti izlər”lə açılıb
22/04/2019 [12:42]:
Gömrükdə avtomobilin yük yerində gizlədilən 2960 ədəd siqaret aşkarlandı
22/04/2019 [12:39]:
Müddətsiz müqavilə ilə işləmək istəyən müəllimlərin nəzərinə!
22/04/2019 [12:37]:
Zelenski Yanukoviçin təbrikini qəbul etmədi
22/04/2019 [12:35]:
"Çin və Yaponiya kimi böyük istehsalçıların məhsulları və yükləri də Azərbaycan üzərindən Avropaya daşınır"
22/04/2019 [12:29]:
Nazirlik kompensasiyaların ödənişi üçün pul ayırıb
22/04/2019 [12:18]:
“Mediamızda yüngül şeylər üzərində çox dayanıb müzakirə aparırlar...” - Xalq artisti
22/04/2019 [12:17]:
UNEC-də Ümummilli Liderə həsr olunan ilk TEDx konfransı
22/04/2019 [12:14]:
Vəkillər kollegiyası rəyasət heyətinin növbəti iclası keçirilib
22/04/2019 [12:06]:
“Zelenski indiki məqamda Rusiyaya əl uzadarsa, bu, Ukraynanın əleyhinə işləyəcək”
22/04/2019 [12:04]:
“Bakıya gələcək erməni jurnalistləri hava limanından aparıb Müdafiə Nazirliyinə təhvil vermək lazımdır”
22/04/2019 [12:00]:
Dilçilik İnstitutunun direktoru: "Hər kəs Azərbaycan dilinin Orfoqrafiya Normalarına riayət etməyə başlamalıdır”
22/04/2019 [11:55]:
Çingiz Qənizadə Beyləqanda seçiciləri ilə görüşdü
22/04/2019 [11:47]:
“Xidmət göstərdiyi bütün dövrlərdə adı gələndə erməninin bağrı yarılan qəhrəman idi”
22/04/2019 [11:43]:
Problemli kreditlərə görə ilk kompensasiyanı bu müştəri aldı – FOTO
22/04/2019 [11:36]:
Onlayn sınaq imtahanına qeydiyyat başlayıb
22/04/2019 [11:29]:
KTN-ni kim idarə edir: İnam Kərimov, yoxsa Anar Hüseynov - Azərbaycanın aqrar sektoru FETO caynağında?
22/04/2019 [11:27]:
"Müasirliklə ayaqlaşmağımız üçün təhsilimizin cavan, iti ayaqları olmalıdır"
22/04/2019 [11:25]:
Kremlin baş sutenyorunun güllə ilə qırılan ömrü – Stalinin qızına sataşan Yenukidze
22/04/2019 [11:20]:
LDU ilə Azərbaycan İlahiyyat İnstitutu arasında əməkdaşlıq protokolu imzalanıb
22/04/2019 [11:20]:
Sabah Milli Məclis toplanacaq - Gündəlikdə 19 məsələ var
22/04/2019 [11:19]:
“Bu gün teatrlarımız bir çox hallarda öz yazıçılarımızla işləməkdən qaçırlar...”
22/04/2019 [11:13]:
Meriya rəsmiləri vətəndaşlarla görüşəcək - Cədvəl
22/04/2019 [11:07]:
"Siz hakimlər Hakimlər Hakimi olan Allahın qarşısında və onun məhkəməsində cavab verəcəksiniz"
22/04/2019 [11:03]:
Şoumen prezident: Zelenski kimdir? - DOSYE
22/04/2019 [11:00]:
M.C.Bağırovu ittiham edən şəxs: "Rəsulzadə ilə əlaqəli bütün donosları qulaqardına vururdu"
22/04/2019 [10:57]:
Bu yolda xətlənmə işləri aparılacaq
22/04/2019 [10:57]:
Cəbrayılda Haykanuşla görüş...
22/04/2019 [10:53]:
Müdafiə Nazirliyinin nümayəndə heyəti Moskvaya gedir
22/04/2019 [10:50]:
Problemli kreditlərlə bağlı ortaya çıxan yeni suallar
22/04/2019 [10:43]:
İt dişləyən uşağın vəziyyəti yaxşıdır - Nazirlik
22/04/2019 [10:42]:
Pasxa bayramında Ermənistanda kilsə  dağıldı-FOTO
22/04/2019 [10:42]:
İmişlidə yeni doğulan körpə öldü
22/04/2019 [10:35]:
Bakı sakinini sifarişlə öldürüb yandıran şəxslər tutuldu - Dəhşətli HADİSƏ
22/04/2019 [10:29]:
ADPU-nun magistrantları Bakı şəhər aqlomerasiyasını tədqiq edir
22/04/2019 [10:21]:
“KQB”nin məşhur generalına “Nizami xalçası”nı kim bağışlamışdı?
22/04/2019 [10:12]:
Səyyar ASAN xidmət davam edir
22/04/2019 [10:12]:
Fərid Şəfiyev: “Hesab edirəm ki, yerlibazlıqla mübarizə aparmalıyıq”
22/04/2019 [10:06]:
Vətəni ailədən öndə tutan QƏHRƏMAN - Kişilik NÜMUNƏSİ
22/04/2019 [09:59]:
Azad düşüncənin sonsuz üfüqü...
22/04/2019 [09:58]:
Uğurun Kaliforniyada seçdiyi azərbaycanlı...
22/04/2019 [09:57]:
Bu günə gözlənilən hava proqnozu
22/04/2019 [09:56]:
Zelenski siyasətdə şoumenlik etməyəcək - Rusiyalı və ukraynalı ekspertlərin şərhi...
22/04/2019 [09:56]:
Ermənistan hökumətinin böyük nümayəndə heyəti  Kəlbəcərdəki erməni səngərlərinə baş çəkdi-FOTOLAR
22/04/2019 [09:54]:
Bakının mərkəzi yolları 8 günlük bağlandı
22/04/2019 [09:49]:
Azərbaycanlı qızların himni necə oxuması hər kəsi heyran etdi - VİDEO
22/04/2019 [09:46]:
Bu gündən problemli kreditlərə görə ödənişlər başlayır
22/04/2019 [08:28]:
Xristian ölkəsinin daha iki xəstəxanasında namaz otağı açıldı-Bəs Azərbaycanda?...
22/04/2019 [07:39]:
Tramp Zelenskiyə zəng vurdu- Təfərrüatlar hələ məlum deyil...
22/04/2019 [06:55]:
"Hər kim gecə namazı qılar – gündüzləri abırlı həyat sürər...”
22/04/2019 [00:04]:
Ukraynada yəhudi dönəmi: Moskva bu dəfə hansı "əmma" axtarışına çıxacaq?
21/04/2019 [23:34]:
"Qarabağın xilası düşməni hərbi yolla sülhə məcbur etməkdən keçir!!!"
21/04/2019 [23:10]:
Poroşenko Zelenskini təbrik etdi - Acı məğlubiyyət
21/04/2019 [23:08]:
Rafael Ağayev Premyer Liqada bürünc medal qazanıb
21/04/2019 [22:49]:
Leonid Kuçmadan bədbin açıqlama: “Ukraynanın yeni prezidentinə yazığım gəlir”
21/04/2019 [22:42]:
Gürcüstanın Pankisi dərəsində toqquşmalar zamanı onlarla insan xəsarət alıb
21/04/2019 [22:22]:
Poroşenko siyasətdən getməyəcəyini açıqladı
21/04/2019 [22:20]:
Vladimir Zelenski xalqa müraciət etdi
21/04/2019 [21:54]:
Ermənistan Ədliyyə Nazirliyinin yüksək vəzifəli məmuru Moskvada saxlanıldı
21/04/2019 [21:53]:
“Exit-poll”: Ukraynanın prezident seçkilərində Vladimir Zelenski qalib gəlib - YENİLƏNİB
21/04/2019 [21:12]:
“Hunday”ın təsisçisinin nəvəsi narkotikə görə tutuldu
Bütün arxiv bir sırada
28/09/2015 [20:34] - Müsahibə - ( 2908 dəfə baxılıb)

Tofiq Hacıyev: “Məni Yaşar Qarayev yoldan çıxartdı” -MÜSAHİBƏ



Moderator.az teleqraf.com-a istinadən akademik Tofiq Hacıyevlə müsahibəni təqdim edir.


 - Tofiq müəllim, Azərbaycan dil tarixinin fədakar tədqiqatçısısınız. Bu istiqamətdə elmi-tədqiqat işləri davam edirmi?  

- Bilirsən, Prezidentimizin dil haqqında dövlət proqramı ilə bağlı sərəncamı var. Dilçilik institutuna gələndən məqsədim institutun digər işləri ilə yanaşı proqramdakı məsələləri həyata keçirməkdir. Bu məsələlərdən biri də Azərbaycan dilinin dialekt və şivələrini müasir şəkildə işləməkdir. Bizə də dialektoloji tədqiqatları cəmləşdirmək, bir yerə yığmaq üçün atlas lazım idi. 

 - Yarandımı atlas?


 - Təbii, qarşımıza məqsəd qoyduq ki, “Azərbaycan dilinin Naxçıvan dialektoloji atlası”nı yaradaq. Beləliklə, çox mükəmməl atlas yarandı. 

 - Axı 90-cı illərdə də Azərbaycan dilinin dialektoloji atlası vardı.

 - Düzdür, vaxtilə Azərbaycan dialektoloji atlası yaranmışdı. Amma Azərbaycan üçün yalnız 150 xəritə var idi. Biz isə təkcə Naxçıvan dialektinə aid 251 xəritə hazırlamışıq. 

 - Yəni  belə çıxır ki, atlas çoxlu incəliklərlə əhatə olunub?

 - Deyək ki, Naxçıvanda bir əşya var və bir qarabağlı onu görməyib. Biz atlasda həmin əşyanın şəklin də vermişik. Məsələn, qapını döymək üçün iki cür siqnal vasitəsindən istifadə olunur: tanqılbab və zəndilbab. Biri döyüləndə bilinir ki, kişidir və kişi qapını açmağa gedir, digəri döyüləndə isə aydın olur ki, qadındır və qapını qadın açır.  

- Yəni qadını qarşılamaq üçün qadın, kişinin qarşısına isə kişi çıxır...  

- Bəli, bu, Azərbaycanın əxlaq tarixidir. Belə bir məsələ də var. Yəqin bilirsən.  

- Necə? 

- Tarixən Azərbaycan xalqı, milləti iki türk tayfası əsasında müəyyənləşir: oğuzlar və qıpçaqlar. Mən Naxçıvan dialektinin oğuz, Qıpçaq tipli olduğunu göstərmişəm. Yəni bu Qıpçaq xüsusiyyətidir, bu Oğuz xüsusiyyətidir. 

- Bəs sonra bu tiplər, oğuz və qıpçaqlar təkamül keçdi? Yəni bir-birinə qaynayıb-qarışdımı? 

- Nəsildən-nəslə oğuz kişisi Qıpçaq qızı ilə, Qıpçaq kişisi oğuz qızı ilə evlənib. Və bu, davam edə-edə elə qarışıb ki, bir də görürsən, bir ailədə oğuz elementi də, Qıpçaq elementi də var.  


 - Yəqin atlasın elektron forması da var...

 - Təbii ki, var. Disk formasındadır. Kompüterdə oxumaq olar.  

- Bütün bu ağır, eyni zamanda qürurverici işləri görmək üçün böyük fədakarlıq tələb olunur. Bəs Tofiq müəllim bu enerjini nədən alır?  - Mənim 80 yaşım var. Amma bu iş o qədər həvəsli olub ki, camaat da yorulmur, çalışır. Elə bil Allah-Təala mənə enerji verdi. Mənim oğlumun bir hekayəsi var. Orada qəribə bir psixoloji məqam verilib. Müharibədən sonra dağın başında meşənin içində bir top olur. Onu 20-30 adam aşağı endirə bilmir. Ancaq müharibə dövründə iki adam o topu ora qaldırıb. Gör enerji necə ekstaza gəlir ki, onlar döyüşmək üçün topu ora qaldırıblar.  


- Yəni bir işə ürəklə yanaşırsansa və sevdiyin işdirsə, bu, yaşa, yorğunluğa baxmır?


 - Şübhəsiz, yorulurmuşuq, amma sən demə, o vaxt yorğunluğu hiss eləməmişik. Çünki artıq burada tarixi iş görülürdü. Və bu atlas institutun tarixində, tərcümeyi-halında böyük iş kimi qalır.   


- Tofiq müəllim, sizin ədəbiyyat haqqında da fikirləriniz maraqlıdır. Yaxşı bir əsər sizi sevindirdiyi kimi, yəqin, narahat olduğunuz məqamlar da var. Bununla əlaqədar bir məsələyə diqqətinizi cəlb etmək istərdim. Bildiyimiz kimi bədii ədəbiyyat qüdrətli tərbiyə vasitəsi, ideoloji silahdır. Təəssüf ki, müasir dövrdə ədəbiyyata lazımi əhəmiyyət verilmir. Bədii ədəbiyyatın təbliği zəifdir, cəmiyyətdə nüfuzu aşağıdır...


  - Yaşar Qarayev deyir ki, bazar iqtisadiyyatı ədəbiyyatın, sənətin düşmənidir. Kitab satılmır. Kitab oxunmur. Cəmiyyətdə, təhsildə, radio və televiziyada, mətbuatda ədəbiyyatın təbliğinə, ədəbi görüşlərin keçirilməsinə ardıcıl, məqsədyönlü iş kimi baxılmalıdır. Mən mütaliədən uzaq qaldığım vaxtlarda auditoriyaya mühazirə oxuyanda görürdüm ki, danışığımda solğunluq var.  


- Konkret bir məsələyə diqqət çəkmək istəyirəm. 2007-ci ildə Tələbə Qəbulu üzrə Dövlət Komissiyası (TQDK) bütün ixtisas qruplarından ədəbiyyat fənnini çıxartdı və yalnız III qrupda, həm də “4” balla saxladı. Necə düşünürsüz, bu, düzgün yanaşmadırmı? Yəni sizin dediyiniz təbliğə zidd deyil ki?


 - III qrup humanitar elmləri əhatə edir və bu elmlər içərisində ədəbiyyat əsas fənlərdən birini təşkil edir. Bu cür münasibət və qiymətləndirmə, təbii ki, gənclər arasında ədəbiyyatın əhəmiyyətinin azalmasına səbəb olur. TQDK-nın qəbul imtahanlarında riyaziyyata üstünlük verməsi yaxşı haldır. Bununla TQDK həyatımızı riyaziyyatlaşdırmağa, elmi-texniki, iqtisadi tərəqqiyə üstünlük verməyə çalışır. Bu, çox vacibdir. 

 - Məgər bu riyaziyyatlaşma ədəbiyyatsızlaşdırma hesabına olmalıdır?

 - Əlbəttə ki, bu cür olmaz. Deyək ki, Avropa texniki elmlərə üstünlük verməklə çox düzgün yol tutur. Amma nə olsun?! Ədəbiyyata əhəmiyyət verməməklə ciddi səhv edir. Hələ vaxtilə böyük Səməd Vurğun Avropada ictimai elmlərə o qədər də ciddi əhəmiyyət verilmədiyini qeyd etmişdi. Yəni bu riyaziyyatlaşma dünyada gedən prosesdir. Qaldı ki, Avropada ailə institutunun zəif olması, cinayətkarlıq, eybəcər əxlaqi hərəkətlər, məncə,  bütün bunlar mənəvi mədəniyyətin zəifliyindən irəli gəlir. Bizim xalqın mənəvi cəhətdən zəngin olmasında Nizamilərin, Aşıq Ələsgərlərin, Səməd Vurğunların əsərləri, həmçinin nağıl və dastanlarımızın mühüm rolu olub. Biz həm texniki fənlərə üstünlük verməliyik, həm də milli mentalitetimizə uyğun olaraq ədəbiyyatı diqqətdən kənar saxlamamalıyıq. 

 - Necə deyərlər, qoy, iqtisadiyyatı və mənəviyyatı qoşa qanad kimi inkişaf etdirməyi Avropa Azərbaycandan öyrənsin. Belə?  

- Elədir. Axı, insan pul qazanmaq məharəti ilə deyil, ilk növbədə, dərin elmi biliyi ilə, yaxşı insan olmağı ilə öyünməlidir. Atalarımız da yaxşı deyib: “Alim olmaq asandır, adam olmaq çətin”. Ədəbiyyat məhz adam olmaqda adamlara kömək edir. Bayaq deyirdin ki, ədəbiyyat ideoloji silahdır. Ədəbiyyat silahdır. Füzulini biz yazıq Məcnun hesab edirik. Sən təsəvvür edirsənmi? Bütün “Leyli və Məcnun”larda Nofəl ərəb sərkərdəsidir. Füzulidə isə o, türk sərkərdəsidir. Rum sərkərdəsidir. 

 - Niyə? 

- Sultan Səlim İraqı tutmuşdu. Türklüyü təbliğ edirdi. Ona görə də Nofəli türk vermişdilər. Yəni görürsən, ədəbiyyat öz sözün necə deyir?!  Mənim oxuduğum illərdə deyirdilər ki, sənin vətənin Sovetlər İttifaqıdır. Səməd Vurğun deyirdi ki, sənin vətənin Azərbaycandır və “Azərbaycan” şeirini yazırdı. İdeologiya budur. Fikri dolayı yolla deyirdi. “Bizim ellər Koroğlular, Çapayevlər yurdudur”. Çapayevi bura xatir üçün yazıb. Yəni Çapayevi deməsəydi, milli qəhrəmanlarımızı tərənnüm etmək müşkül olardı. Yaxud da “iclas getdi, sarı kürən qız yazdı, yazdı, yazdı”. Yəni çıxışların hamısı rusca gedirdi. “Amma qarabəniz, qaragöz qız əsnədi”. “Lenin” poemasını yazmasaydı, Rəsul Rza deyərdi ki, “Ağ rəng Şeyx Şamil qılıncının rəngi”? 


- Yəni, Lenindən və partiyadan yazmaq bir forma idi...

 - Şübhəsiz, Mirvarid Dilbazi deyirdi ki, Lenin və partiya haqqında yazmaq Bismillahdır. Bismillahdan sonra onu mühakimə eləmirdilər. Ona görə də bugünkü ədəbiyyat da onu görməlidir. Vətənpərvərliyi necə təbliğ edirdilər, vətəndaşlığı necə təbliğ edirdilər. Babəki, Koroğlunu necə təbliğ edirdilər. Məmməd Aslanın “Qərənfil” şeiri 1990-cı ilin Qanlı Yanvar günü üçün bilirsən nə idi?! Və ya Əhməd Cəmilin müharibə illərində yazdığı “Can nənə bir nağıl de”, Ramiz Rövşənin “Ölüm” şeiri və s.

 - Tofiq müəllim, Sizcə, şeir bu gün necə yazılmalıdır?

 - İndi vacib deyil ki, iki varaq yazasan. Yığcam iki bənd olmalıdır ki, şeir yadda qalsın. Hüseyn Alışanovun bayatıları var, hamısını əzbər bilirəm. Əvvəllər mən sinfə girirdim və imzasını vermədən Süleyman Rüstəm, Məmməd Rahim, Rəsul Rza - yaşlı nəslin şeirləri ilə Ramiz Rövşən, Vaqif Bəhmənli, yəni gənclərin də şeirlərini oxuyurdum. Sonra deyirdim ki, bu şeirlərin hansı güclü, hansı zəifdir? 

- Nə deyirdilər?

  - Hamısı deyirdi ki, cavan şairlərin şeirləri. Bilirsən, Universitetin filologiya fakültəsinin zövqü bu günün tələbidir. O kimi qəbul edirsə, deməli o cür, o üslubda yazmaq lazımdır. Bir dəfə tələbəlik illərimdə Natəvan klubunda şeir gecəsi idi. II və ya III kursda oxuyurdum. Şeir gecəsini Səməd Vurğun aparırdı. Bir nəfər təxminən belə şeir oxudu, vətənim gözəlsən, çiçəklisən, axar suların belə, filan... Qurtaranda hamı əl çaldı. Rəhmətlik Nazim Hikmət də orada idi. Dedi ki, oğul, vətən gözəl olduğu üçün vətən deyil, vətən olduğu üçün gözəldir. Yəni tikanlı, daşlı, kəsəkli olsa da, yenə vətəndir. Artıq bu gün şeir yazanda belə şeylərə fikir vermək lazımdır. 


 - Tofiq müəllim, sizin “Yazıçı dili və ideya-bədii təhlil” kitabınız var. Oxumuşam. Çox maraqlı kitabdır...  

- Bilirsən, yazıçıya deyə bilməzsən ki, sən belə yaz və ya elə yaz. Bir az ümumi götürsək, Əli Kərimdəki, Fikrət Qocadakı, Yusif Səmədoğludakı, Vaqif Səmədoğludakı, Məmməd İsmayıldakı söz demək, təşbeh işlətmək forması Səməd Vurğunda yoxdur.  


- Səməd Vurğunda necə idi ki? 


- Səməd Vurğun dilində elə bil qrammatika hakimdir. Cümlənin mübtədası, xəbəri, təyini bunların içindədir. Amma burada qrammatika vacib deyil. Qrammatikanı şerin özü yaradır. Şeirin özü qrammatik formaya düşür. Səməd Vurğun o biri üslublarda dram yaza bilməzdi. Şair, yazıçı öz dilini ana dilinin üstündə qurur. Görürsən, biz orta məktəb qrammatika kitablarında çalışmalar veririk, hamısı yazıçının dilindəndir. Heç bir elmi əsərdən misal gətirilmir. Çünki ana dili yazıçının dilidir. Məsuliyyəti onlar daşıyır. Dili qoruyub saxlayan da onlardır. Deyək ki, “qan yaddaşı” ifadəsi Sabir Rüstəmxanlıdan irəli gəlir. O ki qaldı, üslub haqqında danışsaq, deyərik ki, hər yazıçının, şairin öz üslubu olmalıdır və ya var.  

- Məsələn...  


- Əli Kərim tamam başqa cür yazırdı. Ramiz Rövşən də Əli Kərimdən başladı. Amma indi tamam başqa cür yazır. Onun ayrı söz demək üslubu var.  


- Bəs bu gün gedən ədəbi prosesi necə, izləyirsiz? 


 - “Ədəbiyyat qəzeti”ni izləyirəm. Orada çıxanların əksəriyyəti xoşuma gəlir. Birdən görürsən ki, hansısa şeir xoşuma gəldi. Götürüb bir səhifə yazı yazıram.   


- Tənqidimizdə vəziyyət necədir? 


- Tənqid var, amma nəsə ümumi götürəndə idarəçilik yoxdur, birləşmə yoxdur. Proses şəklinə sala bilmirik. Sovet dövründə ədəbi proses var idi. Yəni ədəbiyyat yaranır, tənqid də onu təhlil edirdi. İndi ədəbiyyat yaranır, tənqid yoxdur. Lakin bəzi yazıları görəndə fikirləşdim ki, tənqid var. Sadəcə hərəsi bir məqalə yazır itib-batır.  

- Tənqid var deyəndə kimləri nəzərdə tutursunuz?  


- Bu yaxınlarda bir nəfər Fikrət Sadıxdan yazı yazmışdı. O, çox xoşuma gəldi. Tənqidçilər arasında Əsəd Cahangir diqqətimi çəkir.

  - Maraqlıdır, özünüz heç şeir yazmısınız?

 - Cavanlıqda yazmışam. Dedim şair olacağam. Əslində, mən riyaziyyatı fənlərin hamısından yaxşı bilirdim. Elə bildim ki, filfaka gələndə adam şair olur (gülür).  

- Görəsən, şairlik sizdə niyə alınmadı?  - Hüseyn Alışanovla kirayədə qalırdıq. Görürdüm ki, o, şeiri elə yazır, elə bil Aşıq Ələsgər yazıb. Mən də əziyyətlə bütün gecəni səhərəcən əlləşirdim, zillətlə bir şeir yazırdım. Sonra gördüm məndən şeir yazan olmaz və ədəbiyyatı buraxıb dilçiliyə keçdim. Onun da tarixi var.

- Maraqlıdır... 


- Yaşar Qarayev məni yoldan çıxartdı (gülür). II kursun başlanğıcında rəhmətlik Səlim Cəfərov auditoriyaya girdi və dedi ki, sizi dilçilərə, ədəbiyyatçılara ayıracağam. Yaşar Qarayevlə arxada yanaşı oturmuşduq. Səlim müəllim Yaşar Qarayevdən başladı. Yaşar cavab verdi ki, müəllim, icazə verin fikirləşim. O oturanda mənə dedi ki, Tofiq, istəmirəm biz gələcəkdə konqruyent olaq. Sən ədəbiyyatla yanaşı dili də yaxşı bilirsən. Öz-özümə dedim bu nə deyir? Dil nədir? Konqruyent nədir? Ədəbiyyat nədir? Bircə onu qavraya bildim ki, Yaşar istəyir ki, birimiz dilçi, birimiz isə ədəbiyyatçı olaq. 

- Beləcə, buradan artıq yollar məlum oldu...

 - Universiteti qurtardıq. Fakültəyə iki aspirant girdi: biri Yaşar, biri mən. Yaşar ədəbiyyatı, mən dili seçdim. Və Akademiyaya Yaşar ədəbiyyat üzrə müxbir üzv, mən isə dil üzrə müxbir üzv oldum. 

- Sizcə, ədəbiyyatda qalsaydınız, necə olardı? 

- Nə bilmək olar. Bəlkə, daha yaxşı ola bilərdi. Yaşarın “feilinə” düşüb dilçiliyə gəldim (gülür). Amma mənim filologiyaya gəlməyim isə ümumiyyətlə o şeirlə bağlı oldu. Ramiz Rövşənin ifadəsi var: “Biz dünyaya gəlməzdik, analar aldatdı bizi”. 

İndi o şeir məni aldadıb filologiyaya gətirdi.   

"Bunlar eyni cəsarətlə Qarabağda erməni tankının üzərinə getsələr, hamısını xincım-xıncım edərlər"
Leonid Kuçmadan bədbin açıqlama: “Ukraynanın yeni prezidentinə yazığım gəlir”
"Məktəblərin qapısını uğurlu insanlara açmaq, uşaqları internet qəfəsindən mütailə dünyasına yönləndirmək lazım"
Elektrik dirəyi yaşlı qadının üstünə aşdı - QORXUNC... + VİDEO
Məğlubiyyəti həzm edə bilməyən Ərdoğan "Türkiyə ittifaqı"na nail ola biləcəkmi?
"AQRO" İnvest & İstehsalat
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Cəmiyyət
"Biz uşaqlara bu cür təbliğ etməyi bacarsaq küçə müğənnilərini özləri üçün qəhrəman seçməyəcəklər"
Cəmiyyət
"Müasirliklə ayaqlaşmağımız üçün təhsilimizin cavan, iti ayaqları olmalıdır"
Cəmiyyət
M.C.Bağırovu ittiham edən şəxs: "Rəsulzadə ilə əlaqəli bütün donosları qulaqardına vururdu"
Köşə
Cəbrayılda Haykanuşla görüş...
Dünya
Evlənmək istədiyi kişiyə 159 min mesaj göndərdi "Sənin böyrəyindən suşi hazırlayacam"
Həftənin ən çox oxunanları
Ermənilər Aprel savaşı haqda cizgi filmi də çəkdi...-FOTO+VİDEO
“Gənc qızları rayonlardan Bakıya gətirib fahişəliyə cəlb edirlər” - Həyəcan təbili...
“Fahişəxanalar baş alıb gedir, otellərdə və digər obyektlərdə əxlaqsızlıqlıq hökm sürür"
Kəndin imamı evə ikinci arvad gətirdi, mərəkə qopdu - Davanın GÖRÜNTÜLƏRİ - VİDEO
Direktorun təcavüz etdiyi tələbə yandırıldı - DƏHŞƏT...
“A.Mamikonyan və qrupu 1997-ci ildə Xətai metrosu yaxınlığında  yaşayıb və...” 
“Bu erməni qrupu Bakı, Sumqayıt, Şamaxıdakı və s. qohumları vasitəsilə məxfi işlər aparır...” 
İcra başçısının müavini Elinanın intiharından danışdı: “Həmin videonu mən...”
Separatçı rejim Dilqəmlə Şahbazın doğmalarının  onlarla görüşə bilməsi şərtini açıqladı...
“Həbsdən çıxanda elə bildi ki, hamısı başına toplanacaq, ətəyindən öpəcəklər...”
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2019
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və s. işlər üçün əlaqə:
Telefon: 0502711225, 0507440247 (Whatsapp)
e-mail: [email protected]