Xəbər lenti
21/01/2020 [19:27]:
Aygün toy olmadan hamilədir - FOTOLAR
21/01/2020 [19:24]:
Bioloji Təbabət klinikasında Bioloji Təbabət muzeyinin açılışı olub
21/01/2020 [19:21]:
Afinada 20 Yanvar faciəsi anıldı
21/01/2020 [19:14]:
“Qarabağa gedən cəmi bir turist avtobusu dronla vurulsa, turist axınına son qoyular”
21/01/2020 [19:08]:
Koçaryanın vəkilləri məhkəməni boykot etdilər
21/01/2020 [19:06]:
Məşhur ulduz yol ortasında bu cür döyüldü - QORXUNC... + VİDEO
21/01/2020 [19:04]:
Ötən il əhali arasında üstünlük təşkil edən xəstəliklər açıqlanıb
21/01/2020 [19:02]:
Türkiyədən Qarabağ açıqlaması: "Bundan sonra da..."
21/01/2020 [19:02]:
Əli Məsimlinin seçki qərargahında növbəti ümumi yığıncaq keçirildi
21/01/2020 [18:58]:
Rövşən Rzayev köçkünləri qəbul etdi
21/01/2020 [18:58]:
20 Yanvar şəhidlərinin xatirəsi Budapeştdə də anılıb - VİDEO
21/01/2020 [18:54]:
Azərbaycanda pensiyaçıların sayı açıqlanıb
21/01/2020 [18:34]:
Keçmiş prezidentin qızı və kürəkəni ölkənin sərvətlərini mənimsədi - MARAQLI
21/01/2020 [18:30]:
İsraildə hər 3 uşaqdan biri yoxsulluq həddində yaşayır...-GÖZLƏNİLMƏZ
21/01/2020 [18:16]:
Rusiyada baş verən kütləvi davada bir nəfər yumruq zərbəsindən öldü- FOTO
21/01/2020 [18:07]:
Ötən il hər bir Azərbaycan sakini ödənişli xidmətlərə orta hesabla 970 manat xərcləyib
21/01/2020 [18:02]:
Müəllim olmaq istəyənlərin nəzərinə: Detallar açıqlandı
21/01/2020 [17:58]:
Rafiq Əliyev Lütfi Zadə ilə birgə yazdığı kitabı oxuculara təqdim edəcək
21/01/2020 [17:56]:
“Paşinyan və komandası adam deyil” - Sarkisyanın kürəkənindən sərt sözlər
21/01/2020 [17:51]:
"Başımı çiyninə söykəyəcəyəm adam yoxdur" - VİDEO
21/01/2020 [17:49]:
ABŞ İncirlikdən çıxır: proses başladıldı
21/01/2020 [17:49]:
Təyyarədə qeydə alınan bu görüntülər həyəcan yaratdı - QORXUNC... + VİDEO
21/01/2020 [17:44]:
“Azərbaycan-Gürcüstan hərbi əməkdaşlığının uğurla inkişaf edəcəyinə əminəm”
21/01/2020 [17:41]:
Afrikanın Bakıda doğulmuş ən varlı qadınının fırıldaqçılıq faktları mediaya sızdırıldı
21/01/2020 [17:38]:
Çingiz Qənizadə görüşlərini davam etdirir - FOTOLAR
21/01/2020 [17:35]:
“Bəzi namizədlər hansısa məqsədlərə xidmət edirlər” - Məzahir Pənahov
21/01/2020 [17:20]:
"Facebook"da çox vaxt keçirdiyi üçün arvadını öldürdü - DƏHŞƏT...
21/01/2020 [17:10]:
Əməkdar artistdən iddialı sözlər: “Bir çox millət vəkilindən savadlı və bilikliyəm”
21/01/2020 [17:08]:
Gəncə sakinindən “Kalaşnikov” tapıldı - FOTO
21/01/2020 [17:05]:
Özbəkistanın Baş Naziri seçildi
21/01/2020 [17:03]:
95 nəfər deputatlıq iddiasından əl çəkdi
21/01/2020 [17:02]:
Azərbaycan əhalisi ötən il ən çox nəyə pul xərcləyib?
21/01/2020 [16:46]:
Qazaxıstan çekistləri beynəlxalq mafiyanın azərbaycanlı “bankir"ini yaxaladılar - FOTO/VİDEO
21/01/2020 [16:44]:
Səudiyyə şahzadəsi öldü
21/01/2020 [16:17]:
Deputatlığa ən gənc və ən yaşlı iddiaçılar
21/01/2020 [16:14]:
Hafiz Hacıyev Göygölün Yeni Zod kəndində seçicilərilə görüşüb - FOTO/VİDEO
21/01/2020 [16:06]:
Təyyarədə sərnişin öldü, təcili eniş etdi
21/01/2020 [16:04]:
Uşaqlarda eşitmə problemləri artır - Həkim səbəbləri açıqladı
21/01/2020 [16:01]:
Baş Prokurorluq Nərminlə bağlı daha bir sayta xəbərdarlıq etdi
21/01/2020 [15:56]:
Qarabağa turist axını sürətlə artır: Qorxunc statistika...
21/01/2020 [15:53]:
Azərbaycanda dəhşətli virusa yoluxma halı var? - RƏSMİ
21/01/2020 [15:49]:
Namizədlərin Şəhid ailələrini ziyarəti: Siyasi texnologiya, sosial sifariş, yoxsa...
21/01/2020 [15:47]:
Vilayət Eyvazovdan xəbərdarlıq
21/01/2020 [15:42]:
İran parlamentinin deputatı Donald Trampın başına 3 milyon dollar qoyub
21/01/2020 [15:38]:
Məkkə ağ örpəyə büründü - FOTO/VİDEO
21/01/2020 [15:31]:
Bakının bu ünvanındakı mənzillər plana düşdü - VİDEO
21/01/2020 [15:28]:
Erməni deputatlar arasında  "VOR-ZAKON"LARA GÖRƏ DAVA DÜŞDÜ...-VİDEO
21/01/2020 [15:05]:
11 nəfərin öldüyü dəhşətli yanğının görüntüləri yayıldı - VİDEO
21/01/2020 [15:03]:
Təhsil Nazirliyi şagirdlərin yerdəyişməsini dayandırır
21/01/2020 [14:57]:
Ağalar Vəliyev Milli Qəhrəmanların ailə üzvləri və şəhid atası ilə görüşdü - FOTOLAR
21/01/2020 [14:45]:
Qarabağ Qazilərindən Fəzail Ağamalıya dəstək - VİDEO
21/01/2020 [14:43]:
Tağı Əhmədov bəzi deputatları tənqid edib
21/01/2020 [14:41]:
İnanılmaz qaçış ssenarisi: Ayrı həbsxanadan qaçan eyni dəstə üzvləri...
21/01/2020 [14:38]:
Ərinin yanında arvadını zorladı - Seksual manyak həbs olundu - FOTO
21/01/2020 [14:23]:
"Öz xalqıma, öz torpağıma qurban olaram" - Xalq artisti Bakıya qayıtdı
21/01/2020 [14:18]:
Deputatlığa namizədlərin seçki dairələri üzrə siyahısı açıqlanıb
21/01/2020 [14:16]:
Ata oğlunun məğlub olmasına dözmədi, rəqibinin üzərinə hücum çəkdi - VİDEO
21/01/2020 [14:14]:
Prezident İlham Əliyev Mixail Qusmanı təbrik etdi
21/01/2020 [14:10]:
Ekspertlər naməlum virusla bağlı təcili toplanır – Dünya TƏHLÜKƏDƏ
21/01/2020 [13:57]:
"Paşinyan seçkidə o qədər vədlər verib erməniləri tovladı ki, indi altından çıxa bilmir...”
21/01/2020 [13:52]:
Putin İsrail və Fələstinə səfər edəcək
21/01/2020 [13:51]:
MDB müşahidəçilər missiyası XİN, DİN və Baş Prokurorluqda görüş keçirəcək
21/01/2020 [13:43]:
Şahzadə Harri Britaniyanı tərk etdi - FOTOLAR
21/01/2020 [13:40]:
Əsgəri intihara təhrik edənlərə cəzalar artırılacaq
21/01/2020 [13:34]:
Azərbaycanda şadlıq evində tavan uçdu: ölən var
21/01/2020 [13:32]:
Qonşuluğunuzda qatil var və siz hələ də rahat yatmaq haqqında düşünürsünüz?
21/01/2020 [13:23]:
"Yeni parlametlə köhnə parlamentin heç bir fərqi olmayacaq..."
21/01/2020 [13:18]:
Bələdiyyə binasını məğlub olmuş köhnə sədr yandırıb? - VİDEO
21/01/2020 [13:18]:
Milli Məclisə seçkilərlə əlaqədar 18 nəfər deputatlığa namizədliyini geri götürüb
21/01/2020 [13:10]:
Mikayıl Cabbarov karyera qurmağa başlayan gənclərə dəvət ünvanlayıb - VİDEO
21/01/2020 [13:08]:
İmişlidəki qəbiristanlıqda dəfn edilən naməlum şəhidlərdən birinin kimliyi dəqiqləşib
21/01/2020 [13:06]:
Qonşular "Hamama kişi salmısan" deyib, qadını döydülər
21/01/2020 [13:03]:
Vahid Əhmədovun seçki kampaniyası uğurla davam edir - FOTOLAR
21/01/2020 [12:59]:
“Tanrının yaratdığı nə varsa hamısının Məcnunuyam...”
21/01/2020 [12:46]:
“Yeni elm sahələri tədris olunduqca, şagirdlərin düyagörüşü və təhlil etmək qabiliyyəti artır”
21/01/2020 [12:35]:
ABŞ rəsmən elan etdi: “Hakimiyyəti dəyişmək üzərində işləyirik”
21/01/2020 [12:35]:
“Əsl qəhrəman həyatı bahasına olsa belə, döyüş tapşırığını icra edir” – Albert Aqarunov kimi!
21/01/2020 [12:34]:
65 il bir yerdə yaşayan evli cütlük eyni gündə öldü - FOTO
21/01/2020 [12:25]:
Fərhad Əhmədovun eks-xanımı oğlunu məhkəməyə verdi
21/01/2020 [12:23]:
28 May qəsəbəsində işıq olmayacaq 28 May qəsəbəsində işıq olmayacaq
Bütün arxiv bir sırada
25/11/2015 [20:22] - Köşə - ( 17710 dəfə baxılıb)

Qadınları narahat edən mastopatiya

Günay Əhmədova

(Birinci söhbət)

Həkimə getmişdiniz, döşünüzdə mastopatiya olduğunu dedilər, həyəcanlandınız? Stressə düşməyin. Bilin ki, süd vəzinin 50-dən çox xoşxassəli xəstəliyi var, mastopatiya da onlardan biridir. Bu termin süd vəzində klinik olaraq düyünlü bərkimə, ağrı, bəzən süd axarlarından ifrazat gəlməsi kimi əlamətlərlə xarakterizə olunan xoşxassəli patologiyalarda işlədilir. Klinik müayinələr nəticəsində qadınların 20 faizində, mammoqrafik, exoqrafik və histoloji müayinələr nəticəsində isə 50 faizində mastopatiya aşkar edilir.

Ötən söhbətlərimizdən SVX-nin risk faktorları arasında mastopatiyanın olmadığını bilirsiniz. Yersiz stressə düşməmək, əsassız həyəcan yaşamamaq üçün onu da yadda saxlayın ki, mastopatiya xərçəngönü xəstəlik deyil. Amma yenə də diqqətli olmaq lazımdır. Çünki SVX ilə xəstələnmənin yüksək faiz təşkil etdiyi ölkələrdə mastopatiyalar da geniş yayılmışdır. Bu səbəbdən bir sıra alimlər düşünürlər ki, mastopatiya süd vəzi xərçənginin əmələ gəlmə ehtimalını 1,5-2 dəfə çoxaldır.

İndi gəlin bir çox qadınların şikayətləndiyi döş ağrılarının, daha doğrusu, mastopatiya xəstəliyinin kökünü araşdıraq. Az öncə dedik ki, mastopatiya süd vəzində düyünlü, yaxud diffuz bərkimələrin əmələ gəlməsi, ağrının olması, bəzən də gilədən ifrazatın gəlməsi ilə xarakterizə olunan patoloji prosesdir. Bu proses hormonal pozğunluqlar nəticəsində əmələ gəldiyi üçün dishormonal adlandırılır.

Xəstəlik zamanı döşün toxumasında əmələ gəlmiş xarakter dəyişikliklər histoloji müayinə ilə aşkar edilir və bu nasazlıq süd vəzində birləşdirici toxuma, kista, axar və payların genişlənməsi kimi dəyişikliklərlə xarakterizə olunur. Həkim hansı komponentin üstünlük təşkil etdiyinə diqqət yetirərək yekun diaqnozu qoyur.

Təcrübə göstərir ki, mastopatiya əsasən intellektual əməklə (zehni fəaliyyətlə) məşğul olan, stress və psixoloji gərginlik keçirən qadınlar arasında geniş yayılıb. Əgər mastopatiyalı xəstələrin ümumi portretini çəkməli olsaq, görərik ki, həmin qadınların əksəriyyəti reproduktiv yaşdadır, aktiv sosial və cinsi həyatı var, ailəlidir, anamnezində əksəriyyəti abortla nəticələnmiş bir neçə hamiləlik olub, az uşaq doğub və az əmizdirib. Bu qənaətlərdən belə nəticəyə gəlmək olur ki, süd vəzilərinin vəziyyəti qadınların sosial, psixoloji və fiziki sağlamlığının güzgüsüdür.

Hə, əziz xanımlar. Mastopatiyanın 50-yə yaxın forması var, onunla xəstələnmənin pik həddi 45 yaşdır. Müayinələr zamanı bu patologiyaya SVX ilə müqayisədə 200 dəfə çox rast gəlinir, yəni daha geniş yayılıb. Statistika göstərir ki, yaşı 30-dan yuxarı olan xəstələrin 20-60 faizində mastopatiyanın müxtəlif formaları aşkar edilir. Bu xəstəliyə ən çox reproduktiv yaşda (25 yaşından 45 yaşına qədər) rast gəlinir və bir çox hallarda aybaşıdan kəsildikdən sonra xəstəliyin bütün əlamətləri yoxa çıxır.

Hal-hazırda mastopatiya üçün spesifik olan risk faktoru yoxdur. Mastopatiya multifaktoral xəstəlik olmaqla həm genetik amillərdən, həm də ətraf mühit amillərindən asılıdır. Süd vəzilərində dishormonal xəstəliklərin inkişafında isə əsas rolu hipotalamo-hipofizar sistemin vəziyyəti oynayır. Qadının neyrohumoral sistemində baş verən dəyişikliklər hormondan asılı olan orqanlara, o cümlədən süd vəzilərinə təsir göstərir. Belə ki, yumurtalıqların steriod hormonları, prolaktin, qalxanabənzər vəzin hormonları döşdə proliferativ proseslərin aktivləşməsinə səbəb olur. Deməli, mastopatiyanın əmələ gəlməsinin səbəbi neyro-humoral amillərdir. Elə “neyro” sözündən məlumdur ki, bu xəstəliyə sinir sisteminin

xəstəlikləri ”“ stress, depressiya, nevrozlar səbəb ola bilər. Ona görə də özünüzü əsəbiləşməkdən, hirslənməkdən qoruyun. Bilirik, işin yorğunluğu, uşaqların dəcəlliyi, ailə qayğıları bəzən sizi hövsələdən çıxardır. Amma yenə də əsəblərinizi cilovlamaq öz əlinizdədir... “Humoral” faktor isə orqanizmin daxili mühitini bildirir ki, bunun da vəziyyəti bioloji aktiv maddələrin təsirindən, məsələn, hormonlardan asılıdır.

Qadınların əksəriyyəti mastopatiyalara ciddi əhəmiyyət vermir. Amma bilin ki, dishormonal hiperplaziya sizin sağlamlığınıza ciddi zərbə vura bilər, lazımi müalicənin vaxtında aparılmaması fibroz düyünlərin bədləşməsinə səbəb olar... Bilirsiniz ki, normal halda hormonların aylıq dövriyyəsi nəticəsində aybaşı qabağı döşlər şişir və postmenstruasyon mərhələdə involyusiya (geri inkişaf) baş verir. Hər hansı mənfi amilin təsirindən hormonal balans pozulur, nəticədə onlar ya normadan az, ya da çox ifraz olunur ki, bu da süd axarlarının genişlənməsinə, birləşdirici (fibroz) toxumanın və vəz toxumasının dəyişilməsinə səbəb olur. Bu halda menstruasiya önü dövrdə yaranmış xarakterik bərkimələr menstruasiyadan sonra da qalır.

Bizə elə gəlir ki, süd vəzinin toxumasında genetik zədələnmə olduqda risk faktorlarının təsiri nəticəsində döşdə xərçəng inkişaf edir. Əgər hüceyrələrdə genetik zədələnmə yoxdursa, o halda etnik risk faktorları mastopatiyanın müxtəlif formalarını yaradır.

Tədqiqatçıların əksəriyyəti süd vəzi toxumasındakı patoloji dəyişiklikləri onunla əlaqələndirir ki, menstruasiya siklinin sonunda sıfıra yaxınlaşmalı olan estrogenlərin miqdarı azalmır, əksinə yüksək qalır. Xəstəliyin başqa bir səbəbi isə hipofiz vəzində sintez olunan, süd vəzilərinin inkişafına səbəb olan, süd əmələ gətirən və analıq instinktini formalaşdıran prolaktinin ifrazının çoxalmasıdır. Prolaktin hormonu hamiləlik dövründə, süd vəzi laktogenezə hazırlaşan dövrdə xüsusilə vacibdir. Çünki o, süddə protein, karbohidrat və lipidlərin sintezini təmin edir. Laktasiya (uşaq əmizdirmə) qurtardıqdan sonra prolaktinin miqdarı hamiləlikdən əvvəlki dövrdə olan miqdaradək enir. Bu hormonun miqdarının

hamiləlikdən və uşaq əmizdirmə dövründən kənar çoxalması isə mastopatiyanın inkişafına səbəb olur. Çox vaxt prolaktinin miqdarı əsasən gecə vaxtları artır, buna görə də standart hormonal müayinə zamanı aşkar edilmir. Hormonun sekresiyasının belə qeyri-müntəzəm artması döşlərin şişməsinə, ödemli və ağrılı olmasına (xüsusilə menstrual siklin ikinci yarısında, yaxud menstruasiya qabağı), həmçinin vegetativ pozğunluqlara, miqrenə bənzər baş ağrılarına, ətrafların ödeminə, qarında ağrıya və meteorizmə səbəb olur. Bu kompleks aybaşı qabağı sindrom kimi xarakterizə edilir. Əlamətlər isə menstrual qanaxma başlandıqdan sonra çox vaxt itir. Prolaktinin normadan çox sekresiya olunması süd vəzilərinin xronik stimulyatoru olmaqla yanaşı mastopatiya əmələ gətirir.

(İkinci söhbət)

Hə, əziz xanımlar, çoxsəbəbli xəstəlik olan mastopatiya genetik və etioloji faktorlarla, həmçinin qadınların yaşayış tərzi ilə əlaqədardır. Get-gedə qadınların daha çox sosiallaşması, karyera dalınca düşməsi, gənc yaşda ailə qurmağa meylinin azalması bu xəstəliyə təkan verən amillərdəndir. Zəmanəmizdə süd vəzi xəstəliklərinin artması bilavasitə doğuşların sayının az olması ilə, gecikmiş doğuşlarla, abortlarla əlaqədardır. Mastopatiya əsasən əsəbləri zəif olan qadınlarda rast gəlindiyindən bəzən həkimlər bu xəstəliyi “histerik şiş” adlandırırlar.

Yadda saxlayın ki, qeyri-müntəzəm cinsi həyat qadın orqanizmində hormonal balansı pozur. Müasir dövrdə bir çox qadınlarımız taleyin gərdişindən normal qadın həyatı yaşaya bilmirlər. Nəticədə cürbəcür xəstəliklər meydana gəlir. Praktika göstərir ki, qadının yalnızlığı, davamlı ailə münasibətlərinin olmaması süd vəzilərində patoloji proseslərin inkişafına təkan verir. Ona görə də, tək yaşamağa məcbur qalmış qadınlar sağlamlıqlarına daha diqqətli yanaşmalıdırlar.

İtaliyada aparılmış maraqlı bir tədqiqatın nəticələri çox ibrətamizdir: ölkənin qadın monastrlarında kütləvi tədqiqatlar aparılıb və... məlum olub ki, uşaq

doğmayan və normal cinsi həyat yaşamayan qadınlarda süd vəzi ilə bağlı problemlər normal həyat tərzi keçirən qadınlara nisbətən xeyli çoxdur.

Deməli, müntəzəm cinsi əlaqə, müsbət hamiləlik, körpəni uzun müddət əmizdirmək qadın gözəlliyinin əsas atributlarından olan döşlərin xəstələnməsinin qarşısını almaq üçün yaxşı profilaktikadır. Bu, eyni zamanda mastopatiyanın erkən mərhələdə müalicəsi üçün ən yaxşı yoldur. Çünki qadın kimi normal həyat tərzi yaşayan şəxsdə süd vəzinin toxuması cavanlaşır və xırda kistalar təbii yolla sorulur.

Amma... onu da bilin ki, təkcə normal cinsi həyatınızın olması sizi süd vəzi xəstəliklərindən sığortalaya bilməz. Niyə? Deyək ki, ailəlisiniz, əriniz yanınızdadır, planlaşdırdığınız sayda uşaqlarınız var. Daha uşaq istəmirsiniz. Amma hamiləlikdən yayınmaq mümkün olmur. Siz də məcburən vaxtaşırı aborta gedirsiniz. Bilin ki, hamiləliyin süni yolla pozulması süd vəzilərində patoloji proseslərin inkişafını sürətləndirir. 3 dəfə və daha artıq tibbi abort keçirən qadında mastopatiyanın inkişaf etmə riski 7,2 dəfə çoxalır.

Mastopatiyadan qorunmaq istəyirsinizsə, yemək-içməyinizə də diqqət edəcəksiniz. Çünki bu patologiyanın qida ilə əlaqəsinin olduğu daha bir isbat edilmiş hipotezdir (ehtimaldır). Əlbəttə, qida ləzzətli olmalıdır. Ancaq heyvan mənşəli yağlardan, qızardılmış və hisə verilmiş məhsullardan, qəhvə və şirniyyatdan çox istifadə etmək doğru deyil. Bu məhsulların həddindən çox istifadəsi maddələr mübadiləsinin pozulması ilə nəticələnir ki, bu da orqanizmdə ciddi disbalans yaradır, yəni balansı pozur. Yadda saxlayın ki, gündəlik qida rasionumuza ekoloji təmiz məhsullar, vitaminlə zəngin olan qidalar (xüsusilə beta-karotin və vitamin C) daxil etməliyik.

Hər yaşda gözəl olmağa can atan Azərbaycan xanımları bəzən artıq çəkidən özlərini qoruya bilmirlər. Bunun ziyanı barədə çox eşitmisiniz. Ancaq aranızda köklüyün mastopatiyaya da təsir etdiyini bilən az tapılar. Unutmayın ki, piy

toxuması orqanizmə hava, su, qida ilə daxil olan toksik birləşmələri tutub saxlamaq qabiliyyətinə malik olduğundan artıq çəki süd vəzilərində patoloji proseslər əmələ gətirir. Həmçinin piy toxumasında süd vəzilərinə spesifik təsir edən estrogenlərin toplanması nəticəsində hormonal tarazlıq pozulur.

Orqanizmin daxili mühit faktorlarından piylənmə, şəkərli diabet və arterial hipertenziya da mastopatiyanın əmələ gəlməsində müəyyən rol oynaya bilər. Məlumdur ki, bunlardan hər üçünün bir xəstədə olması mastopatiya və SVX-nin əmələ gəlmə riskini 3 dəfə artırır. Yumurtalıqların iltihabi xəstəlikləri də cinsi hormonların əmələ gəlmə prosesini pozur.

Əgər el arasında deyildiyi kimi, “zob”unuz varsa, bu da risk faktoru ola bilər. Çünki bir sıra qadınlarda mastopatiyanın yaranmasına qalxanabənzər vəzin xəstəliyi təkan verir. Yəni bu vəzin hipofunksiyası (endokrin vəzilərinin funksiyasının zəifləməsi) zamanı mastopatiyanın yaranma riski 3,8 dəfə çoxalır. Həmçinin qaraciyər, öd yolları və öd kisəsinin də xəstəlikləri mastopatiyanın yaranmasına təsir edə bilir. Məlumdur ki, qaraciyər orqanizmdə estrogenlərin parçalanmasında çox vacib rol oynayır. O xəstələndiyi halda orqanın bu qabiliyyəti zəifləyir, bəzən hətta itir ki, nəticədə hormonun (estrogenin) orqanizmdə miqdarı artır.

Bunu da unutmayın ki, süd vəzinin travmaları, hətta mikrotravmalar belə ciddi ağırlaşmalara səbəb ola bilər. Məsələn, metroda və avtobuslarda sıxılmalar, evdə və ya yolda təsadüfən dirsəklə, yaxud çanta ilə vurulan zərbələr və s.

İndi isə dediklərimizi ümumiləşdirək və mastopatiyanın risk faktorlarını yadda saxlayaq:

* Doğmayıb, yaxud cəmi 1 uşağı varsa;

* İrsən ana xətti ilə belə problemlərlə qarşılaşdıqda;

* Uşaq əmizdirməyib, yaxud az əmizdiribsə;

* Müntəzəm cinsi həyatı yoxdursa;

* Tez-tez stresslərə məruz qalırsa;

* Mənfi ekoloji şəraitdə yaşayırsa;

* Piylənmə, şəkərli diabet, yumurtalıqların iltihabi xəstəlikləri, qalxanabənzər vəzin və qaraciyərin xəstəlikləri varsa;

* Alkoqol və siqaret istifadə edirsə;

* Süd vəziləri hətta cüzi travmaya məruz qalıbsa.

Xəstəlikdən qorunmağın ən yaxşı yolu onu önləmək olduğu üçün bu əlamətlərə diqqət yetirin. Bilin ki, onlar çox vaxt mürəkkəb qarşılıqlı əlaqədə olmaqla, mənfi fon yaradırlar. Bacardıqca özünüzü qoruyun. Hər insan ilk növbədə özü özünün həkimi olmalıdır. Amma iş işdən keçib, xəstələnmisinizsə, qorxmayın və özünüzü üzməyin. Hər dərdin bir çarəsi var. Sizin də şəfa tapmaq şanslarınız yüksəkdir.

GÜNAY ƏHMƏDOVA,
onkoloq, tibb üzrə fəlsəfə doktoru,
ATU-nun Onkoloji Klinikası.

Məşhur ulduz yol ortasında bu cür döyüldü - QORXUNC... + VİDEO
Keçmiş prezidentin qızı və kürəkəni ölkənin sərvətlərini mənimsədi - MARAQLI
Təyyarədə qeydə alınan bu görüntülər həyəcan yaratdı - QORXUNC... + VİDEO
"Facebook"da çox vaxt keçirdiyi üçün arvadını öldürdü - DƏHŞƏT...
Yaşadığımız Bakı şəhəri bizi necə öldürür? - Toz, səs, tıxac və zibilin DƏHŞƏTLİ ZƏRƏRİ
Loading...
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Gündəm
“Qarabağa gedən cəmi bir turist avtobusu dronla vurulsa, turist axınına son qoyular”
Gündəm
Qarabağa turist axını sürətlə artır: Qorxunc statistika...
Cəmiyyət
“Yeni elm sahələri tədris olunduqca, şagirdlərin düyagörüşü və təhlil etmək qabiliyyəti artır”
Maraqlı
6 yaşlı uşaq heyvanları xilas etmək üçün 200 min dollar pul yığdı - İBRƏTAMİZ...
Dünya
Rusiyada isti su dəhşəti-Çox sayda ölü var- FOTOLAR
Həftənin ən çox oxunanları
Mişustin kabinetinə girməmiş Paşinyanın bircə “ara, hayes?” deməsi qaldı...
Dünya bu fahişə qayınanadan danışır - Kürəkənindən hamilə qaldı...
Ramzan Kadırov Çeçenistanın rəhbəri vəzifəsini tərk etdi
10 yaşlı Nərminin qətlə yetirildiyi kənddən REPORTAJ - VİDEO
“Qabala” restoranında erməni mahnısı oxundu -  musiqiçilər döyüldü...
Aldadılan qadının qisası dəhşət saçdı - Ərinin cinsi orqanına... + FOTOLAR
Rəqqasə Aygünün kişi həmkarı ilə açıq-saçıq rəqsi səs-küy yaratdı - VİDEO
Məşhur meyxanaçanın bacısı oğlunun intiharının təfərrüatı- Bütün gecəni dayısı ilə nələrdən danışıb?
Bu dəfə Vasif Məhərrəmli efirdə söyüş söydü - VİDEO
Azərbaycanlı ana lesbi qızını zorla Rusiyadan Bakıya gətirdi, evdə dustaq etdi – QALMAQAL
Moderator.az-ın arxivi
Pulsuz hüquqi xidmət
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247