Xəbər lenti
31/03/2020 [11:59]:
Türkiyədə koronavirusa görə minlərlə məhkum azadlığa buraxılır
31/03/2020 [11:56]:
Ordu sıralarından tərxis aprelin 20-dən 25-dək həyata keçiriləcək
31/03/2020 [11:55]:
Məhəmməd Əmin Rəsulzadə 31 Mart faciəsi haqqında...
31/03/2020 [11:49]:
Azərbaycan nefti şok həddə - QİYMƏT
31/03/2020 [11:43]:
Uşaqları koronavirusdan necə qorumalı? - HƏKİM RƏYİ + VİDEO
31/03/2020 [11:36]:
Məsafədən tədris prosesi - Reallıqlar və gözləntilər...
31/03/2020 [11:32]:
31 martda doğum gününü keçirməyən Aprel döyüşlərinin Milli Qəhrəmanı - FOTOLAR
31/03/2020 [11:28]:
İlham Əliyev bu ASC-yə vəsait ayırdı - SƏRƏNCAM
31/03/2020 [11:24]:
Karantin rejimini pozan daha üç nəfər məsuliyyətə cəlb olundu - RƏSMİ
31/03/2020 [11:22]:
Ceyhun Bayramov prorektoru işdən çıxardı
31/03/2020 [11:08]:
"Bir vaxtlar etdiyim haqsızlığa görə başda Elçin Quliyev olmaqla bütün haqqı olan generallardan üzr istəyirəm"
31/03/2020 [11:00]:
Vüsal Qasımlı: “Dövlətin dəstək proqramları çərçivəsində kommunal xidmətlərin limiti artırılacaq”
31/03/2020 [10:55]:
Hindistanda qeyri-adi karantin -On dörd gün ağacda qalacaqlar-MARAQLI...
31/03/2020 [10:51]:
Rusiyada koronavirusu dəqiq müəyyən edən test hazırlandı
31/03/2020 [10:49]:
Qubaya qar yağdı - FOTO
31/03/2020 [10:47]:
İlham Əliyev soyqırımı qurbanlarını andı - FOTO
31/03/2020 [10:44]:
“Koronavirus təhlükəsindən yaxa qurtara biləcək insanların əksəriyyəti məhz bu adamlar olacaq”
31/03/2020 [10:42]:
BMT həyəcan təbili çalır: “Dünyada qida ehtiyatı tükənə bilər”
31/03/2020 [10:38]:
Milli Məclis sədrinin köməkçisi vəzifəsindən azad edildi
31/03/2020 [10:36]:
Nyu-Yorkda xəstəxana morqu dörd qat artırıldı -SƏBƏB...
31/03/2020 [10:35]:
Neft bahalaşdı
31/03/2020 [10:24]:
Fransada ölənlərin sayı üç min iyirmi dördə çatdı...
31/03/2020 [08:58]:
ABŞ ordusunda koronavirusdan ilk ölüm hadisəsi qeydə alınıb
31/03/2020 [08:58]:
Taxta “Toyota Land Cruiser” modeli  internet istifadəçilərini heyran qoydu… - VİDEO
31/03/2020 [08:51]:
Polşada ailəsini koronavirusa yoluxdurmaqdan qorxan kişi üç gün maşında yaşadı
31/03/2020 [08:42]:
Yeni karantin qaydaları bu gecədən qüvvəyə mindi – FOTO/VİDEO
31/03/2020 [08:39]:
Ermənistana diversiyanın keçirilməsi barədə məlumat yalandır - DSX
31/03/2020 [08:11]:
Mehriban Əliyeva soyqırımı qurbanlarını andı - FOTO
31/03/2020 [08:08]:
Karantindən yayınmaq üçün özünü kola bənzətdi - VİDEO
31/03/2020 [08:07]:
Dünyada ümumilikdə 33106 nəfər koronavirusdan ölüb
31/03/2020 [08:04]:
ABŞ-da bir gündə koronavirusdan rekord sayda ölüm qeydə alınıb
31/03/2020 [08:03]:
Azərbaycanlıların soyqırımından 102 il ötür
31/03/2020 [08:01]:
Hindistanda müsəlmanlar koronavirus şübhəsi ilə ölmüş hinduistə qarşı  görünməmiş insanlıq nümayiş etdirdi…-FOTO 
31/03/2020 [07:25]:
"Allahın mərhəmətindən ümidinizi kəsməyin..."- "Allah bu ayə ilə mənim belimi sındırdı...".
31/03/2020 [00:17]:
"Düşmənlərimin çörəyinə yağ çəkməmək üçün aclıq və ölüm orucunu dayandırıram..."
31/03/2020 [00:02]:
QHT rəhbəri bir milyon insana koronavirsa qarşı maariflənmə işini təşkil edəcək
30/03/2020 [23:57]:
""5-ci kolon"-la mübarizə hər kəsin vətəndaşlıq borcudur, müxalifətin də əksəriyyəti..."
30/03/2020 [23:50]:
"Dağlıq Qarabağda “seçiləcək“ adamların Nemezis terrorçularından heç bir fərqi yoxdur"
30/03/2020 [23:43]:
Toysuz qalan müğənnilər karantin dövrünü necə keçirir? – “Korona bizə od qoydu”
30/03/2020 [23:27]:
İsrail mediası həmyerlimizi günün qəhrəmanı adlandırdı
30/03/2020 [23:19]:
"Ermənistan quldurcasına addımlar atmaqdan çəkinməli və işğal etdiyi ərazilərdən çıxmalıdır"
30/03/2020 [23:14]:
Sabah qarabağlılar qalib gələcək, yoxsa irəvanlılar?
30/03/2020 [23:11]:
Ərdoğan koronavirusla mübarizə kampaniyasına başladı: 7 aylıq maaşını bağışladı
30/03/2020 [22:49]:
“Çağrılmamış qonaq” bütün bəşəriyyətin qapısını döydüyü kimi, Azərbaycana da təşrif buyurub”
30/03/2020 [22:35]:
“Biz hər şeyi dövlətdən gözləməməliyik” - VİDEO
30/03/2020 [22:10]:
İtaliyada koronaviruslu xəstələrin müalicə aldığı xəstəxanadan dəhşətli görüntülər - VİDEO
30/03/2020 [22:03]:
Ərini dəlicəsinə sevən Valentina çəkinə-çəkinə doktor Ədilənin qulağına pıçıldamışdı...
30/03/2020 [22:00]:
Nazirdən kreditlərlə bağlı mühüm açıqlama - VİDEO
30/03/2020 [21:58]:
Azərbaycan tütün və tütün məmulatlarının idxalını xeyli azaldıb
30/03/2020 [21:56]:
Habil Əliyevin qızı koronavirusa yoluxdu - AÇIQLAMA
30/03/2020 [21:55]:
Maskasız evdən çıxanlar cərimələnəcək? - AÇIQLAMA
30/03/2020 [21:53]:
Türkiyədə bir sutkada 1610 nəfər koronavirusa yoluxdu
30/03/2020 [21:51]:
Düşmən təxribatının qarşısı alınıb - DSX
30/03/2020 [21:26]:
Koronavirusa görə birbaşa maliyyə yardımı necə veriləcək? - Mikayıl Cabbarov açıqladı
30/03/2020 [21:22]:
Evdə bərbərlik etmək qadağan olundu
30/03/2020 [21:20]:
Evlərdə ad günü, toy, nişan keçirmək qadağan edildi
30/03/2020 [21:18]:
İtaliyada koronavirusdan ölənlərin sayı 11 mini keçib
30/03/2020 [21:13]:
Millət vəkili həmin fədakar insanları alqışlamağa çağırdı... - VİDEO
30/03/2020 [21:01]:
"Koronavirusa yoluxmanın sürəti sağalmanı dəfələrlə üstələyir"
30/03/2020 [20:59]:
İnsanlar yalnız yaxın market və apteklərə gedə bilər - Nazirlər Kabineti
30/03/2020 [20:57]:
Nazirlər Kabinetindən evdən çıxması yasaqlanan aşağı təminatlı vətəndaşlara bağlı AÇIQLAMA
30/03/2020 [20:54]:
Azərbaycan XİN Səudiyyə Ərəbistanında törədilən terror aktlarını pisləyib
30/03/2020 [20:52]:
Yasamalda yaşayan 8 km. bazarına gedə bilməz - Nazirlər Kabineti
30/03/2020 [20:48]:
Daxili Qoşunlar Sumqayıtda karantin rejiminə belə nəzarət edir - FOTO/VİDEO
30/03/2020 [20:37]:
Bakıda nəqliyyat vasitələrinin hərəkətinə məhdudiyyət qoyula bilər
30/03/2020 [20:35]:
Azərbaycanda insanlara yalnız bu hallarda evdən çıxmağa icazə verildi - RƏSMİ
30/03/2020 [20:20]:
Azərbaycanda vətəndaşlara evdən çıxmaq qadağan olundu - RƏSMİ
30/03/2020 [20:18]:
Azərbaycan və türkiyəli tarzəndən “evdə qal” çağırışına “musiqili dəstək” - FOTO+VIDEO
30/03/2020 [20:18]:
Netanyahu karantinə alınıb
30/03/2020 [20:16]:
UEFA prezidentindən bioloji bomba açıqlaması
30/03/2020 [19:49]:
Evdə qalan valideynlər “dəhşətli” görüntülər paylaşırlar - FOTOLAR
30/03/2020 [19:33]:
Moskvada özünütəcrid rejimi aprelin 14-ə kimi davam edəcək
30/03/2020 [19:24]:
Ermənilərin “Böyük Ermənistan” yaratmaq planları necə pozuldu?
30/03/2020 [19:17]:
Koronovirusu dərmansız sağaldan Azərbaycanlı həkim ortaya rəsmi sənəd qoydu
30/03/2020 [19:14]:
Azərbaycanda ərazilərin dezinfeksiya edilməsi üçün dron hazırlandı
30/03/2020 [18:59]:
Daxili yoluxma hallarının qarşısını almaqda çətinlik çəkirik - Səhiyyə Nazirliyi
30/03/2020 [18:49]:
Tailand kralı karantində: 20 qadından ibarət hərəmxanası ilə Alp dağlarında
30/03/2020 [18:47]:
Rusiya neftinin 1 bareli 16 dollara satılır
30/03/2020 [18:38]:
Ermənistan deputatları Azərbaycanda  “seçki” keçirməyə gəldi...
30/03/2020 [18:23]:
Brent bu axşam, ya sabah 20 dollar də ola bilər, ondan ucuz da...
Bütün arxiv bir sırada
25/11/2015 [20:22] - Köşə - ( 18517 dəfə baxılıb)

Qadınları narahat edən mastopatiya

Günay Əhmədova

(Birinci söhbət)

Həkimə getmişdiniz, döşünüzdə mastopatiya olduğunu dedilər, həyəcanlandınız? Stressə düşməyin. Bilin ki, süd vəzinin 50-dən çox xoşxassəli xəstəliyi var, mastopatiya da onlardan biridir. Bu termin süd vəzində klinik olaraq düyünlü bərkimə, ağrı, bəzən süd axarlarından ifrazat gəlməsi kimi əlamətlərlə xarakterizə olunan xoşxassəli patologiyalarda işlədilir. Klinik müayinələr nəticəsində qadınların 20 faizində, mammoqrafik, exoqrafik və histoloji müayinələr nəticəsində isə 50 faizində mastopatiya aşkar edilir.

Ötən söhbətlərimizdən SVX-nin risk faktorları arasında mastopatiyanın olmadığını bilirsiniz. Yersiz stressə düşməmək, əsassız həyəcan yaşamamaq üçün onu da yadda saxlayın ki, mastopatiya xərçəngönü xəstəlik deyil. Amma yenə də diqqətli olmaq lazımdır. Çünki SVX ilə xəstələnmənin yüksək faiz təşkil etdiyi ölkələrdə mastopatiyalar da geniş yayılmışdır. Bu səbəbdən bir sıra alimlər düşünürlər ki, mastopatiya süd vəzi xərçənginin əmələ gəlmə ehtimalını 1,5-2 dəfə çoxaldır.

İndi gəlin bir çox qadınların şikayətləndiyi döş ağrılarının, daha doğrusu, mastopatiya xəstəliyinin kökünü araşdıraq. Az öncə dedik ki, mastopatiya süd vəzində düyünlü, yaxud diffuz bərkimələrin əmələ gəlməsi, ağrının olması, bəzən də gilədən ifrazatın gəlməsi ilə xarakterizə olunan patoloji prosesdir. Bu proses hormonal pozğunluqlar nəticəsində əmələ gəldiyi üçün dishormonal adlandırılır.

Xəstəlik zamanı döşün toxumasında əmələ gəlmiş xarakter dəyişikliklər histoloji müayinə ilə aşkar edilir və bu nasazlıq süd vəzində birləşdirici toxuma, kista, axar və payların genişlənməsi kimi dəyişikliklərlə xarakterizə olunur. Həkim hansı komponentin üstünlük təşkil etdiyinə diqqət yetirərək yekun diaqnozu qoyur.

Təcrübə göstərir ki, mastopatiya əsasən intellektual əməklə (zehni fəaliyyətlə) məşğul olan, stress və psixoloji gərginlik keçirən qadınlar arasında geniş yayılıb. Əgər mastopatiyalı xəstələrin ümumi portretini çəkməli olsaq, görərik ki, həmin qadınların əksəriyyəti reproduktiv yaşdadır, aktiv sosial və cinsi həyatı var, ailəlidir, anamnezində əksəriyyəti abortla nəticələnmiş bir neçə hamiləlik olub, az uşaq doğub və az əmizdirib. Bu qənaətlərdən belə nəticəyə gəlmək olur ki, süd vəzilərinin vəziyyəti qadınların sosial, psixoloji və fiziki sağlamlığının güzgüsüdür.

Hə, əziz xanımlar. Mastopatiyanın 50-yə yaxın forması var, onunla xəstələnmənin pik həddi 45 yaşdır. Müayinələr zamanı bu patologiyaya SVX ilə müqayisədə 200 dəfə çox rast gəlinir, yəni daha geniş yayılıb. Statistika göstərir ki, yaşı 30-dan yuxarı olan xəstələrin 20-60 faizində mastopatiyanın müxtəlif formaları aşkar edilir. Bu xəstəliyə ən çox reproduktiv yaşda (25 yaşından 45 yaşına qədər) rast gəlinir və bir çox hallarda aybaşıdan kəsildikdən sonra xəstəliyin bütün əlamətləri yoxa çıxır.

Hal-hazırda mastopatiya üçün spesifik olan risk faktoru yoxdur. Mastopatiya multifaktoral xəstəlik olmaqla həm genetik amillərdən, həm də ətraf mühit amillərindən asılıdır. Süd vəzilərində dishormonal xəstəliklərin inkişafında isə əsas rolu hipotalamo-hipofizar sistemin vəziyyəti oynayır. Qadının neyrohumoral sistemində baş verən dəyişikliklər hormondan asılı olan orqanlara, o cümlədən süd vəzilərinə təsir göstərir. Belə ki, yumurtalıqların steriod hormonları, prolaktin, qalxanabənzər vəzin hormonları döşdə proliferativ proseslərin aktivləşməsinə səbəb olur. Deməli, mastopatiyanın əmələ gəlməsinin səbəbi neyro-humoral amillərdir. Elə “neyro” sözündən məlumdur ki, bu xəstəliyə sinir sisteminin

xəstəlikləri ”“ stress, depressiya, nevrozlar səbəb ola bilər. Ona görə də özünüzü əsəbiləşməkdən, hirslənməkdən qoruyun. Bilirik, işin yorğunluğu, uşaqların dəcəlliyi, ailə qayğıları bəzən sizi hövsələdən çıxardır. Amma yenə də əsəblərinizi cilovlamaq öz əlinizdədir... “Humoral” faktor isə orqanizmin daxili mühitini bildirir ki, bunun da vəziyyəti bioloji aktiv maddələrin təsirindən, məsələn, hormonlardan asılıdır.

Qadınların əksəriyyəti mastopatiyalara ciddi əhəmiyyət vermir. Amma bilin ki, dishormonal hiperplaziya sizin sağlamlığınıza ciddi zərbə vura bilər, lazımi müalicənin vaxtında aparılmaması fibroz düyünlərin bədləşməsinə səbəb olar... Bilirsiniz ki, normal halda hormonların aylıq dövriyyəsi nəticəsində aybaşı qabağı döşlər şişir və postmenstruasyon mərhələdə involyusiya (geri inkişaf) baş verir. Hər hansı mənfi amilin təsirindən hormonal balans pozulur, nəticədə onlar ya normadan az, ya da çox ifraz olunur ki, bu da süd axarlarının genişlənməsinə, birləşdirici (fibroz) toxumanın və vəz toxumasının dəyişilməsinə səbəb olur. Bu halda menstruasiya önü dövrdə yaranmış xarakterik bərkimələr menstruasiyadan sonra da qalır.

Bizə elə gəlir ki, süd vəzinin toxumasında genetik zədələnmə olduqda risk faktorlarının təsiri nəticəsində döşdə xərçəng inkişaf edir. Əgər hüceyrələrdə genetik zədələnmə yoxdursa, o halda etnik risk faktorları mastopatiyanın müxtəlif formalarını yaradır.

Tədqiqatçıların əksəriyyəti süd vəzi toxumasındakı patoloji dəyişiklikləri onunla əlaqələndirir ki, menstruasiya siklinin sonunda sıfıra yaxınlaşmalı olan estrogenlərin miqdarı azalmır, əksinə yüksək qalır. Xəstəliyin başqa bir səbəbi isə hipofiz vəzində sintez olunan, süd vəzilərinin inkişafına səbəb olan, süd əmələ gətirən və analıq instinktini formalaşdıran prolaktinin ifrazının çoxalmasıdır. Prolaktin hormonu hamiləlik dövründə, süd vəzi laktogenezə hazırlaşan dövrdə xüsusilə vacibdir. Çünki o, süddə protein, karbohidrat və lipidlərin sintezini təmin edir. Laktasiya (uşaq əmizdirmə) qurtardıqdan sonra prolaktinin miqdarı hamiləlikdən əvvəlki dövrdə olan miqdaradək enir. Bu hormonun miqdarının

hamiləlikdən və uşaq əmizdirmə dövründən kənar çoxalması isə mastopatiyanın inkişafına səbəb olur. Çox vaxt prolaktinin miqdarı əsasən gecə vaxtları artır, buna görə də standart hormonal müayinə zamanı aşkar edilmir. Hormonun sekresiyasının belə qeyri-müntəzəm artması döşlərin şişməsinə, ödemli və ağrılı olmasına (xüsusilə menstrual siklin ikinci yarısında, yaxud menstruasiya qabağı), həmçinin vegetativ pozğunluqlara, miqrenə bənzər baş ağrılarına, ətrafların ödeminə, qarında ağrıya və meteorizmə səbəb olur. Bu kompleks aybaşı qabağı sindrom kimi xarakterizə edilir. Əlamətlər isə menstrual qanaxma başlandıqdan sonra çox vaxt itir. Prolaktinin normadan çox sekresiya olunması süd vəzilərinin xronik stimulyatoru olmaqla yanaşı mastopatiya əmələ gətirir.

(İkinci söhbət)

Hə, əziz xanımlar, çoxsəbəbli xəstəlik olan mastopatiya genetik və etioloji faktorlarla, həmçinin qadınların yaşayış tərzi ilə əlaqədardır. Get-gedə qadınların daha çox sosiallaşması, karyera dalınca düşməsi, gənc yaşda ailə qurmağa meylinin azalması bu xəstəliyə təkan verən amillərdəndir. Zəmanəmizdə süd vəzi xəstəliklərinin artması bilavasitə doğuşların sayının az olması ilə, gecikmiş doğuşlarla, abortlarla əlaqədardır. Mastopatiya əsasən əsəbləri zəif olan qadınlarda rast gəlindiyindən bəzən həkimlər bu xəstəliyi “histerik şiş” adlandırırlar.

Yadda saxlayın ki, qeyri-müntəzəm cinsi həyat qadın orqanizmində hormonal balansı pozur. Müasir dövrdə bir çox qadınlarımız taleyin gərdişindən normal qadın həyatı yaşaya bilmirlər. Nəticədə cürbəcür xəstəliklər meydana gəlir. Praktika göstərir ki, qadının yalnızlığı, davamlı ailə münasibətlərinin olmaması süd vəzilərində patoloji proseslərin inkişafına təkan verir. Ona görə də, tək yaşamağa məcbur qalmış qadınlar sağlamlıqlarına daha diqqətli yanaşmalıdırlar.

İtaliyada aparılmış maraqlı bir tədqiqatın nəticələri çox ibrətamizdir: ölkənin qadın monastrlarında kütləvi tədqiqatlar aparılıb və... məlum olub ki, uşaq

doğmayan və normal cinsi həyat yaşamayan qadınlarda süd vəzi ilə bağlı problemlər normal həyat tərzi keçirən qadınlara nisbətən xeyli çoxdur.

Deməli, müntəzəm cinsi əlaqə, müsbət hamiləlik, körpəni uzun müddət əmizdirmək qadın gözəlliyinin əsas atributlarından olan döşlərin xəstələnməsinin qarşısını almaq üçün yaxşı profilaktikadır. Bu, eyni zamanda mastopatiyanın erkən mərhələdə müalicəsi üçün ən yaxşı yoldur. Çünki qadın kimi normal həyat tərzi yaşayan şəxsdə süd vəzinin toxuması cavanlaşır və xırda kistalar təbii yolla sorulur.

Amma... onu da bilin ki, təkcə normal cinsi həyatınızın olması sizi süd vəzi xəstəliklərindən sığortalaya bilməz. Niyə? Deyək ki, ailəlisiniz, əriniz yanınızdadır, planlaşdırdığınız sayda uşaqlarınız var. Daha uşaq istəmirsiniz. Amma hamiləlikdən yayınmaq mümkün olmur. Siz də məcburən vaxtaşırı aborta gedirsiniz. Bilin ki, hamiləliyin süni yolla pozulması süd vəzilərində patoloji proseslərin inkişafını sürətləndirir. 3 dəfə və daha artıq tibbi abort keçirən qadında mastopatiyanın inkişaf etmə riski 7,2 dəfə çoxalır.

Mastopatiyadan qorunmaq istəyirsinizsə, yemək-içməyinizə də diqqət edəcəksiniz. Çünki bu patologiyanın qida ilə əlaqəsinin olduğu daha bir isbat edilmiş hipotezdir (ehtimaldır). Əlbəttə, qida ləzzətli olmalıdır. Ancaq heyvan mənşəli yağlardan, qızardılmış və hisə verilmiş məhsullardan, qəhvə və şirniyyatdan çox istifadə etmək doğru deyil. Bu məhsulların həddindən çox istifadəsi maddələr mübadiləsinin pozulması ilə nəticələnir ki, bu da orqanizmdə ciddi disbalans yaradır, yəni balansı pozur. Yadda saxlayın ki, gündəlik qida rasionumuza ekoloji təmiz məhsullar, vitaminlə zəngin olan qidalar (xüsusilə beta-karotin və vitamin C) daxil etməliyik.

Hər yaşda gözəl olmağa can atan Azərbaycan xanımları bəzən artıq çəkidən özlərini qoruya bilmirlər. Bunun ziyanı barədə çox eşitmisiniz. Ancaq aranızda köklüyün mastopatiyaya da təsir etdiyini bilən az tapılar. Unutmayın ki, piy

toxuması orqanizmə hava, su, qida ilə daxil olan toksik birləşmələri tutub saxlamaq qabiliyyətinə malik olduğundan artıq çəki süd vəzilərində patoloji proseslər əmələ gətirir. Həmçinin piy toxumasında süd vəzilərinə spesifik təsir edən estrogenlərin toplanması nəticəsində hormonal tarazlıq pozulur.

Orqanizmin daxili mühit faktorlarından piylənmə, şəkərli diabet və arterial hipertenziya da mastopatiyanın əmələ gəlməsində müəyyən rol oynaya bilər. Məlumdur ki, bunlardan hər üçünün bir xəstədə olması mastopatiya və SVX-nin əmələ gəlmə riskini 3 dəfə artırır. Yumurtalıqların iltihabi xəstəlikləri də cinsi hormonların əmələ gəlmə prosesini pozur.

Əgər el arasında deyildiyi kimi, “zob”unuz varsa, bu da risk faktoru ola bilər. Çünki bir sıra qadınlarda mastopatiyanın yaranmasına qalxanabənzər vəzin xəstəliyi təkan verir. Yəni bu vəzin hipofunksiyası (endokrin vəzilərinin funksiyasının zəifləməsi) zamanı mastopatiyanın yaranma riski 3,8 dəfə çoxalır. Həmçinin qaraciyər, öd yolları və öd kisəsinin də xəstəlikləri mastopatiyanın yaranmasına təsir edə bilir. Məlumdur ki, qaraciyər orqanizmdə estrogenlərin parçalanmasında çox vacib rol oynayır. O xəstələndiyi halda orqanın bu qabiliyyəti zəifləyir, bəzən hətta itir ki, nəticədə hormonun (estrogenin) orqanizmdə miqdarı artır.

Bunu da unutmayın ki, süd vəzinin travmaları, hətta mikrotravmalar belə ciddi ağırlaşmalara səbəb ola bilər. Məsələn, metroda və avtobuslarda sıxılmalar, evdə və ya yolda təsadüfən dirsəklə, yaxud çanta ilə vurulan zərbələr və s.

İndi isə dediklərimizi ümumiləşdirək və mastopatiyanın risk faktorlarını yadda saxlayaq:

* Doğmayıb, yaxud cəmi 1 uşağı varsa;

* İrsən ana xətti ilə belə problemlərlə qarşılaşdıqda;

* Uşaq əmizdirməyib, yaxud az əmizdiribsə;

* Müntəzəm cinsi həyatı yoxdursa;

* Tez-tez stresslərə məruz qalırsa;

* Mənfi ekoloji şəraitdə yaşayırsa;

* Piylənmə, şəkərli diabet, yumurtalıqların iltihabi xəstəlikləri, qalxanabənzər vəzin və qaraciyərin xəstəlikləri varsa;

* Alkoqol və siqaret istifadə edirsə;

* Süd vəziləri hətta cüzi travmaya məruz qalıbsa.

Xəstəlikdən qorunmağın ən yaxşı yolu onu önləmək olduğu üçün bu əlamətlərə diqqət yetirin. Bilin ki, onlar çox vaxt mürəkkəb qarşılıqlı əlaqədə olmaqla, mənfi fon yaradırlar. Bacardıqca özünüzü qoruyun. Hər insan ilk növbədə özü özünün həkimi olmalıdır. Amma iş işdən keçib, xəstələnmisinizsə, qorxmayın və özünüzü üzməyin. Hər dərdin bir çarəsi var. Sizin də şəfa tapmaq şanslarınız yüksəkdir.

GÜNAY ƏHMƏDOVA,
onkoloq, tibb üzrə fəlsəfə doktoru,
ATU-nun Onkoloji Klinikası.

Məsafədən tədris prosesi - Reallıqlar və gözləntilər...
Ərini dəlicəsinə sevən Valentina çəkinə-çəkinə doktor Ədilənin qulağına pıçıldamışdı...
Koronovirusu dərmansız sağaldan Azərbaycanlı həkim ortaya rəsmi sənəd qoydu
Brent bu axşam, ya sabah 20 dollar də ola bilər, ondan ucuz da...
Belə karantin görülmədi - 20 qadınla birgə otel bağlatdırdı...
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika

Dünya
Hindistanda qeyri-adi karantin -On dörd gün ağacda qalacaqlar-MARAQLI...
Cəmiyyət
Nədənsə deputatlar köçkünlərin üzləşdiyi aqibətdən narahat görünmürlər...
Dünya
Üç günlük körpədə koronavirus aşkar edildi -İranda...
Şou-biznes
Minlərlə tələbəni oxudan, yüzlərlə imkansıza ev alan, yanına gələn hər kəsi işlə təmin edən...
Gündəm
Koronavirus dərmanı 7 ölkədə sınanmağa başlandı -300 xəstə üzərində testlər həyata keçirilir...
Yazar
İlham İsmayıl
Sabah qarabağlılar qalib gələcək, yoxsa irəvanlılar?
Oqtay Qorçu
Koronavirusun siyasi coğrafiyası...
Şahin Quliyev
Qaz və işıq limitinin ləğvinə ehtiyac var
Sultan Laçın
“Pulunu al – evdə qal!."
Həftənin ən çox oxunanları
Rus yazıçıdan sensasion iddia - virus yoxdur, bu, xüsusi əməliyyatdır, məqsəd…
"Elə insanlar var ki, 1-2 gün işləməyəndə evlərinə ərzaq ala bilmirlər, ona görə də..."
Azərbaycanda şok hadisə: yadplanetlilər 69 yaşlı kişini eyvandan götürüb apardı - VİDEO
Koronavirusdan ölən Diləyin sosial media paylaşımı təhlükəni gözlər önünə sərdi - FOTOLAR
Orqazm koronavirusun qarşısını alan bir vasitə adlandırıldı - "SEKSİN ANTİVİRUS EFFEKTİ..."
Koronavirusa görə Azərbaycan vətəndaşlarına pul veriləcəkmi?
"Mənim kim olduğumu bilirsiniz, tanıyırsınız" - Mübariz Mənsimovdan Ərdoğana müraciət...
Türk professor: “Virusa hamı yoluxacaq”
Cazibədar aparıcı: "Bəzi məmurlar mənə seks hədəfi kimi baxır"
"Çox qısa bir zamanda yaramaz erməni snayperi düz alnından vuruldu..."
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247