Xəbər lenti
20/01/2020 [00:10]:
Siz kimin əmisi oğlusunuz, cənab səlahiyyətlilər?
19/01/2020 [23:40]:
İlham Əliyev: "20 Yanvar tariximizin şərəf və qəhrəmanlıq səhifəsidir" - FOTO
19/01/2020 [23:39]:
"İmzaların yoxlanılması prosesinə nə özüm, nə də səlahiyyətli nümayəndəm dəvət olunmayıb"
19/01/2020 [23:36]:
"İndiki müxalifətdəkilərin bəziləri ciblərə girməyə, varlı olmağa can atırlar..." - VİDEO
19/01/2020 [23:22]:
Azay Quliyev seçicilərlə bir gündə üç kütləvi görüş keçirdi - FOTOLAR
19/01/2020 [22:27]:
Babək prospektində piyadanı maşın vurub
19/01/2020 [22:23]:
Həbib doğulduğu kəndi nümayiş etdirdi - VİDEO
19/01/2020 [21:46]:
"Hercai"nin "liliput" aktrisası 98 kq arıqlamaqla çəkiyə meydan oxudu... - FOTOLAR
19/01/2020 [21:46]:
Məşhur meyxanaçanın bacısı oğlunun intiharının təfərrüatı- Bütün gecəni dayısı ilə nələrdən danışıb?
19/01/2020 [21:23]:
Qənirə Paşayeva Tovuzun ən böyük kəndində seçicilərlə görüşdü - FOTOLAR
19/01/2020 [21:20]:
12 saylı Qaradağ-Binəqədi-Yasamal Seçki Dairəsinin 10 vəkili olan namizədi...
19/01/2020 [20:54]:
"Hadı bəy 24 ildir deputatdır, amma seçicilərinə bir xeyri dəymədi, əksinə..."
19/01/2020 [20:31]:
Rusiyadan anası tərəfindən zorla Bakıya gətirilən qız ölkəsinə yola salındı
19/01/2020 [20:21]:
Ölkəyə qanunsuz dərman gətirənlər yaxalandı - FOTO
19/01/2020 [20:15]:
Çində 6,4 maqnitudalı zəlzələ olub
19/01/2020 [19:31]:
10 yaşlı qızın köməyinizə ehtiyacı var!
19/01/2020 [19:26]:
Dünya bu fahişə qayınanadan danışır - Kürəkənindən hamilə qaldı...
19/01/2020 [19:05]:
İran Küveytin 3 gəmisini saxladı
19/01/2020 [19:03]:
Berlində Liviya böhranı üzrə beynəlxalq konfrans başlayıb
19/01/2020 [19:01]:
Məzahir Pənahov: "1560 nəfərin deputatlığa namizədliyi qeydə alınıb"
19/01/2020 [18:22]:
Bəlkə biz də Şəkərbura indeksi yaradaq - "Xaçapurini də, plovu da döyər" - TƏKLİF
19/01/2020 [18:05]:
Gənclər 20 Yanvar faciəsi ilə bağlı video hazırlayıblar - VİDEO
19/01/2020 [18:04]:
Tanınmış meyxanaçının bacısı oğlu özünü asıb
19/01/2020 [18:03]:
MSK DSK-nın qərarını ləğv edib
19/01/2020 [17:45]:
"İndi deyirəm ki, kaş yanıma gələydi, ona sarılıb, doyunca öpərdim, amma..."
19/01/2020 [17:42]:
Tehran hava limanı fəaliyyətini dayandırdı
19/01/2020 [17:40]:
Zelenski İranda vurulmuş təyyarədə həlak olanların cəsədlərini belə qarşılayır - VİDEO
19/01/2020 [17:27]:
"Əgər sabitlik olmasa nə islahatlardan, nə də insan hüquqlarından söhbət belə gedə bilməz"
19/01/2020 [17:00]:
Daha bir deputatlığa namizədin qələbəlik seçki təşviqatı - FOTOLAR
19/01/2020 [15:44]:
Bu gün Putin Berlində Ərdoğanla görüşəcək
19/01/2020 [15:42]:
Azərbaycanlı jurnalist Türkiyədə vəfat etdi - FOTOLAR
19/01/2020 [15:40]:
Bütün xəstəliklərin bu qayda ilə öhdəsindən gəlmək olur - Alimlərin araşdırmasına görə...
19/01/2020 [14:58]:
UFC rəhbəri anons etdi: Konorun növbəti rəqibi Həbib olacaq
19/01/2020 [14:57]:
Qadınlar küçədə kişini soyub, gözəllik salonuna getdilər
19/01/2020 [14:17]:
Çingiz Qənizadə sosial şəbəkələrdə yayılan videosu haqda danışdı
19/01/2020 [14:15]:
AzTV-dən daha bir yeni layihə: 20 Yanvar qırğını dənizçilərin şahidliyi ilə - VİDEO
19/01/2020 [14:11]:
Xoşbəxt Yusifzadə 60 illik xəyalına qovuşdu – Elektrik qatarı ilə Pirşağıya… VİDEO
19/01/2020 [13:59]:
Azərbaycanda yarım metr hündürlüyündə qar yağdı - FAKTİKİ HAVA
19/01/2020 [13:06]:
Çingiz Qənizadənin seçicilərlə görüşləri davam edir
19/01/2020 [12:58]:
İlham Əliyevdən 20 Yanvarla bağlı paylaşım - VİDEO
19/01/2020 [12:41]:
İlk dəfə Azərbaycanda: Azay Quliyev seçicilər üçün şəxsi elektron kabinet yaradıb+VİDEO
19/01/2020 [12:13]:
Ukraynanın ləğvi başladı - Timoşenkodan şok
19/01/2020 [12:11]:
Pompeo Almaniyada dörd ölkənin rəsmiləri ilə görüşəcək
19/01/2020 [12:09]:
Bakıya ilk qar yağır
19/01/2020 [12:06]:
Azərbaycan XİN-dən 20 Yanvar faciəsinin 30-cu ildönümü ilə bağlı BƏYANAT
19/01/2020 [12:03]:
Fəzail Ağamalı Milli Qəhrəmanın qəbrini ziyarət etdi - Ailə üzvləri ilə görüşdü + (VİDEO)
19/01/2020 [10:57]:
"Düşmənimin düşməni..." - Mövlud Çavuşoğlu
19/01/2020 [10:56]:
“Konservatoriyada elə müəllimlər var ki, auditoriyada ağlına nə gəldi, onu da danışır...”
19/01/2020 [10:52]:
“Ermənilər bu yaxınlarda Lapşini aradan götürüb günahı bizim üstümüzə yıxacaqlar...”
19/01/2020 [10:47]:
Saatlıda toydan qayıdan ailə qəzaya düşüb: 5 nəfər xəsarət alıb
19/01/2020 [10:40]:
"Bu halda minimum pensiya məbləği də 200 manatdan 230 manatadək qalxa bilər" - TƏKLİF
19/01/2020 [10:33]:
Generala tüpürən Vahabzadə, partiyanı lənətləyən Şıxlı və hakimiyyətdən imtina edən Şeyxulislam...
19/01/2020 [10:22]:
“Avstraliyadakı kimi yanğınlar bütün planeti bürüyəcək...”- İngilis alimlərdən SOS!..
19/01/2020 [10:03]:
İnək yaşlı qadını vuraraq ağır yaralayıb - FOTO/VİDEO
19/01/2020 [10:01]:
PKK-nın 13 terrorçusu Türkiyənin təhlükəsizlik qüvvələrinə təslim olub
19/01/2020 [09:49]:
Abramoviçin keçmiş arvadı yunan milyarderə ərə getdi – FOTO
19/01/2020 [09:47]:
ABŞ əsgərləri rus hərbçilərin yolunu kəsdi
19/01/2020 [09:21]:
Ana südü ilə qidalanma sinə xərçənginin qarşısını alır... -Möcüzəvi 12 fayda...
19/01/2020 [03:35]:
Tramp Süleymaninin öldürülməsini hər dəqiqəsini izləyib: 2 dəqiqə 11 saniyə sonra...+ FOTO
19/01/2020 [01:10]:
“Neftçi” baş məşqçisini istefaya göndərdi
19/01/2020 [01:09]:
Yəmən ordusunun yataqxanası atəşə tutulub, onlarla hərbçi həlak olub
18/01/2020 [23:54]:
Aqil Məmmədov məcburi köçkün seçicilərlə görüşüb
18/01/2020 [23:30]:
Qənirə Paşayeva: "“Bütün fəaliyyətim boyu sizi özümdən əvvəl düşündüm"
18/01/2020 [23:16]:
İcra başçısının müavini: "Bu Lavrov lap kasıb imiş ki..."
18/01/2020 [23:07]:
Həbsdən çıxdı, anasını və arvadını güllələyib öldürdü
18/01/2020 [22:37]:
Azay Quliyev məhəllələrdə görüşlərə başladı - FOTOLAR
18/01/2020 [22:07]:
İndoneziyada güclü zəlzələ
18/01/2020 [21:52]:
Kəndə hücum edən ac canavarlar iti parçaladı - VİDEO
18/01/2020 [21:33]:
Gəncədə avtomobil piyadanı vuraraq xəsarət yetirib
18/01/2020 [21:32]:
Tramp Davosa gedir
18/01/2020 [21:00]:
Fransız milyarder dünyanın ən varlı adamı oldu
18/01/2020 [20:55]:
Prezidentin mühafizə alayına hücum edənlərlə bağlı sərt qərar
18/01/2020 [20:48]:
Bakıda 23 yaşlı oğlan itkin düşüb
18/01/2020 [20:36]:
Həftədə 49 saatdan çox işləyirsinizsə, həyatınıza təhlükə var
18/01/2020 [20:34]:
İran “Boeing”in qara qutularını Ukraynaya verəcək
18/01/2020 [20:06]:
Əli Nağıyevin yeni vəzifəsi əsir və girovlarımızın aqibətinə nə vəd edir?
18/01/2020 [19:53]:
Ərdoğan Xəlifə Həftarı diktator adlandırdı
18/01/2020 [19:30]:
Rövnəq Abdullayev AFFA prezidenti vəzifəsinə namizədliyini irəli sürüb
18/01/2020 [19:28]:
Məşhur aktyor vəfat etdi
18/01/2020 [19:08]:
Naxçıvan sakini Göygöldə işlədiyi evdən oğurluq etdi
Bütün arxiv bir sırada
25/01/2016 [10:50] - Köşə - ( 2811 dəfə baxılıb)

Zakir Məmməd: Bir qəlbin havası

Nəriman Əbdülrəhmanlı

”¦Bəzən həyatın gerçəkliyini qavramaqda çətinlik çəkirsən, gözünlə gördüyünün, əlinlə toxunduğunun, ağlınla dərk elədiyinin belə həqiqi olduğuna inana bilmirsən.
Amma vaxt ötür, başa düşürsən ki, o gerçəklik həyatın özü qədər həqiqidi, həqiqətdən qaçmaqsa, mümkün deyil.

Bu günlərdə bənzərsiz insan, ziyalı, ədəbiyyatşünas, şair Zakir Məmmədin səssiz-səmirsiz 60 yaşını haqladığı barədə düşünəndə bu hissləri keçirdim. Sonra  fikrimdən keçdi ki, Zakir yaşadığı ömrə görə təəssüflənməməli, əksinə, qürur hissi keçirməlidi. Düzdü, o ömürdə əyalətdə yaşamağın əzabları, şan-şöhrət itkiləri var, amma əvəzində qismətinə insan və yaradıcı kimi bütöv qalmaq kimi gözəl bir fürsət düşüb. Mənə görə, Zakirin dostu Ramiz Qusarçaylı, Gəncədən Bahadur Fərman və İnqilab İsaq, Şəkidən Vaqif Aslan, Namizəd Xalidoğlu və Hədiyyə Şəfaqət, Yardımlıdan Sabir Bəşirov və Aslan Quliyev, Cəlilabaddan Bilal Alarlı, Lənkərandan Sərraf Talıb, Tərlan Əbilov, Şabrandan Aydın Tağıyev, Astaradan Mehman Qaraxanoğlu, Mingəçevirdən Elşən Əzim, Salyandan Eldar İsmayıloğlu, Oğuzdan Cəlil Cavanşir, Tovuzdan Elməddin Nicat... mənəviyyat çadırımızın sütunlarıdılar, onlar olmasalar, bütövlükdə millət kimi çox şey itirərik.

Zakir Məmməd Qubanın Əlik kəndində doğulub, Qonaqkənd məktəbini , ADPU-nin filologiya fakültəsini bitirib, rayonunun Zeyid, Dağüstü, Hacıhüseynli məktəblərində, Quba Özəl Türk Liseyində, Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin Quba filialında da müəllim kimi çalışıb, qısa müddətə  Hacıhüseynli kəndində icra nümayəndəsi də işləyib, indi kənd tam orta məktəbində müəllimliyinə davam eləyir. 

Bütün bunlar onun heç də asan olmayan ÖMÜR YOLUnun qısa xronikasıdı...

Bir də var, Zakir Məmmədin SÖZlə təmasının keçdiyi YOL. Yəqin ki, o yolun hardan başlandığını özü də deyə bilməz. Bir onu xatırlayır ki, ilk şeirləri xalq şairi Hüseyn Arifin "uğurlu yolu" ilə 1983-cü ildə "Azərbaycan gəncləri" qəzetində dərc edilib. Həmin mehr nəticəsində də dörd kitabı, qəzet-jurnallarda, internet sayt və dərgilərində onlarla məqaləsi, şeiri çap olunub. Beynəlxalq R.Rza və Ə. Salahzadə adına "Avanqard" poeziya mükafatlarına layiq görülüb. İndi 1998-ci ildən üzv olduğu AYB-nin Quba filialında və “Ay işığı” ədəbi birliyində Ramiz Qusarçaylının uzun illər səbirlə və böyük zəhmət bahasına apardığı işi layiqincə davam etdirir.

***

Zakir Məmmədlə şəxsi tanışlığımın tarixi o qədər də uzun deyil. Cəmi üç il əvvəl qələm dostumuz Nurafizlə birgə getdiyim “Ay işığı” birliyinin tədbirində tanış olmuşuq , elə o təsadüfdə də aramızda proloqsuz-filansız  münasibət yaranıb. Amma Zakirin poetik və ədəbi nəfəsi mənə ötən əsrin 80-ci illərindən tanışdı, mətbuatda rast gəldiyim hər şeirində, hər ədəbi məqaləsində izaholunmaz hərarət və yaxınlıq duymuşam.
 
O, əyalət uzaqlığından baxıb ədəbiyyatımızın mənzərəsini əksər ədəbiyyat və tənqidçilərdən daha yaxşı görür, şəxsi münasibətlər bataqlığına düşmədiyinə görə, yaxşını-pisdən ayırmaqda, ədəbi mətnləri dəyərləndirmədə vicdan kateqoriyasından qorxusuz-ürküsüz yararlana bilir. Onun Ələkbər Salahzadə, Ramiz Rövşən, Ramiz Qusarçaylı, Nurafiz, Saday Şəkərli, Qəşəm Nəcəfzadə, Tərlan Əbilov, Rəşid Bərgüşadlı, Esmira Məhiqızının... yaradıcılığı barədə qələmə aldıqlarını yalnız bu kontekstdə qiymətləndirmək olar. 

Zakir Məmməd ədəbi meyarlarında qərəzsiz, iddiasızdı, öz elmi səviyyəsini, ədəbi istilah ehtiyatını göstərməyə çalışmır. Bəlkə elə buna görə də heç müdafiə eləmək, elmi dərəcə almaq fikrinə də düşməyib. Zakir zorakılıq düşüncəsindən də uzaqdı, yəni heç vaxt ədəbi hədəfilə bağlı hökm verib, qəti qərar çıxarmır. Bu cəhətdən özünün mülahizələri çox maraqlıdı:  “Mənə elə gəlir ki, bəzi tənqidçilər hətta özlərini polis rəisi kimi aparırlar. Bu, sovet ədəbiyyatından qalma vərdişlərin nəticəsidir. Tənqid öz əvvəlki məzmun və mahiyyətindən bir qədər uzaqlaşmalıdır. Mənim fikrimcə, tənqid hər hansı bir bədii mətnin içindən yeni bir neçə mətn tapıb eyni mövzunun davamını yazmalıdır. Hər hansı bir paradiqmaya nəzərən yeni paradiqmalar işləyib hazırlamaq tənqidin və ya tənqidçilərin işidir. Tənqidçi bütün fəaliyyətini yazıçıya qiymət verməyə sərf etsə, onun şəxsi ambisiyası daha qabarıq görünəcək, müəllifin maraqları oxucu maraqlarını üstələyəcək”. Elə bu məqsədlə də Zakir Məmməd öz üslubumu yeniləşdirməyə, kəmiyyətə yox, mətnin keyfiyyətinə çox diqqət ayırmağa çalışır, daha çox öz maraq dairəsinə daxil olan mətn üzərində iş aparmağa üstünlük verir. O,  çağdaş ədəbi prosesi əks etdirən icmal xarakterli yazıların faydalı ola biləcəyini düşünür, dediyinə görə, bu yönümdə çoxlu qeydləri var. Hazırda çapa hazır olan  iki-üç kitablıq materialı var. Poeziya və nəsr tənqidi məqalələrindən,  Feysbuk  materiallarından ibarət kitablarını çap etdirmək arzusundadı.

Zakir Məmməd ədəbi mühitin mərkəzindən uzaqda olmağın çətinliklərinin və üstünlüklərinin nədən ibarət olduğunu çox yaxşı bilir. Onun fikrincə, “indi Bakıda da ədəbi həyatın qaynarlığından danışmağa dilimiz qısadır. Bunun səbəbi internetdir. Sosial şəbəkə vasitəsilə fikir mübadiləsi apara bilməyimiz, buradan hər cür informasiyanı əldə etməyin mümkünlüyü digər kommunikativ vasitələri kölgədə qoyur. Deməli, ədəbi prosesi internet vasitəsi ilə izləməmək həmin prosesdən kənarda qalmaq deməkdir. Bu baxımdan, çağdaş ədəbiyyatımızda baş verən hadisələri həm yaxından izləyirəm, həm də onun içində olmağa çalışıram. İnsanların daha haradasa yaşamağının onun dünya ilə əlaqələrinin intensivliyinə mənfi, ya müsbət təsiri ola bilməz. "Uzaqda” yaşamağın daha ağrılı tərəfi var. Söylədiyin bir fikir kiminsə mənafeyi, ya mövqeyi ilə üst-üstə düşməyəndə dərhal əyalət qaxıncını işə salırlar”.

O, ədəbiyyatın əyalətində yaşamır, bayaq sadaladığım taledaşları ilə birgə əyalətin ədəbiyyatını yaşadır, onu məkan anlayışından çıxarıb bütövlüyə qovuşdurur. Həmin bütövlüksə Azərbaycan ədəbiyyatıdı...

***

Zakir Məmməd ədəbiyyatımızın səksəninci illərinə mənsubdu. Xoşbəxtliyi ondadı ki, heç vaxt tələsib-təntiməyib, “daha çox, çap olunmaq, daha çox tanınmaq” meyarını qəbul eləməyib, yazdıqlarını zamanın axarına buraxıb, nə vaxtsa öz qiymətini alacağına inanıb. Onun poetik mətnə öz münasibəti var. Fikrincə, “nəsə köhnəlirsə, bunun səbəbi şeirin sərbəstdə, ya hecada yazılmasında deyil. Şair metodoloji cəhətdən nə qədər hazırlıqlı olsa da, daim yeni üsul və priyomlar axtarıb tapmağa cəhd etməlidir. Şeir obrazlı təfəkkürün məhsulu kimi meydana çıxdığı üçün orada oxucunu əyləndirən yeganə cəhət bədii obraz ola bilər. Amma bu obrazlılıq orijinal deyilsə, təkrardırsa, deməli, köhnədir. Oxucu isə həmişə yeniliyə can atır, necə deyərlər, hər şeyin təzəsini axtarır”. 

Mənə görə, Zakir Məmməd ədəbiyyatın, əslində, nə olduğunu aydın dərk eləyən azsaylı qələm adamlarımızdandı. O, Sözün bir növ Ruhun mənzərəsini yaratmaq yolunda vasitə olduğunu, o  havanı yaratmaq üçün yaradıcı adamdan böyük istedad tələb edildiyini bilir, poetik mətnlərində də bu açıq-aşkar görünür. Zakir əmindi ki, hər bir yazıçı öz fərdi üslubuyla ədəbiyyatın tarixi yaddaşında qalmaq şansı əldə edir. 

Zakir Məmmədin “Əhvalat” adlı bir şeiri var. O şeiri müəllifin ruhi siqlətini ifadə elədiyinə görə çox sevirəm.

Yadımdan çıxmışdı, deyim:
Bir həyat borcluyam sənə.
Çapıb murada yetməyə
Bir də at borcluyam sənə.

Yağıb tez kəsən yağışam.
Çətin bir yana yığışam.
Bilməyib çox sındırmışam,
Qol-qanad borcluyam sənə.

Bu qəmdən doyaq, doymayaq?
Sirr edək, yayaq- yaymayaq?
Tapıb ad qoyaq, qoymayaq?
Yaxşı ad borcluyam sənə.

Ürək dilə gələ gərək.
Eşqdən bir zəlzələ gərək.
Başımıza gələ gərək,
Əhvalat borcluyam sənə.

Kimə ünvanlandığından asılı olmayaraq, bu şeir Zakir Məmmədin xarakterindəki borc hissinin ifadəsidi. O özünü xalqına, torpağına, Sözünə, ədəbiyyatına, hətta dostlarına borclu sayıb, həmişə də o borcu ləyaqətlə verməyə çalışıb.

Amma 60 hələ son deyil, sadəcə keçilmiş bir mərhələnin yekunudu. 

Zakir Məmmədin irəlidə görəcəyi işlər çoxdu. Təki sağlıq olsun.

"İmzaların yoxlanılması prosesinə nə özüm, nə də səlahiyyətli nümayəndəm dəvət olunmayıb"
"Hercai"nin "liliput" aktrisası 98 kq arıqlamaqla çəkiyə meydan oxudu... - FOTOLAR
Gənclər 20 Yanvar faciəsi ilə bağlı video hazırlayıblar - VİDEO
Qarsdakı baş konsulumuz Diyarbəkir vilayətində önəmli görüşlər keçirdi - FOTOLAR
Nərgiz Cəlilova: "Allah bu peşəni mənim üçün göndərib”
Loading...
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Siyasət
"Hadı bəy 24 ildir deputatdır, amma seçicilərinə bir xeyri dəymədi, əksinə..."
Müsahibə
“Konservatoriyada elə müəllimlər var ki, auditoriyada ağlına nə gəldi, onu da danışır...”
Cəmiyyət
"Bu halda minimum pensiya məbləği də 200 manatdan 230 manatadək qalxa bilər" - TƏKLİF
Dünya
Abramoviçin keçmiş arvadı yunan milyarderə ərə getdi – FOTO
Gündəm
Əli Nağıyevin yeni vəzifəsi əsir və girovlarımızın aqibətinə nə vəd edir?
Həftənin ən çox oxunanları
Altı yaşlı uşağa təcavüz etdiyi üçün kəndlilər onu benzinlə yandırdı- FOTOLAR
“DİN-ə qəribə bir əmr gəldi:  “Hər kəs silahını təhvil verib binadan bayıra çıxmasın…”
Nərminin qətlinə görə tutulan İlkinin ailəsindən sensasion AÇIQLAMA: "Xətt onun deyil"
Mişustin kabinetinə girməmiş Paşinyanın bircə “ara, hayes?” deməsi qaldı...
"İlkin Nərmini oxutmaq üçün qaçırıb, sözünə baxmadığı üçün..." - NƏNƏSİ DANIŞDI
İsrail həkimləri qan təzyiqini normallaşdırmağın  ən sadə yollarını göstərdi...
Ramzan Kadırov Çeçenistanın rəhbəri vəzifəsini tərk etdi
“Qabala” restoranında erməni mahnısı oxundu -  musiqiçilər döyüldü...
10 yaşlı Nərminin qətlə yetirildiyi kənddən REPORTAJ - VİDEO
Rəqqasə Aygünün kişi həmkarı ilə açıq-saçıq rəqsi səs-küy yaratdı - VİDEO
Moderator.az-ın arxivi
Pulsuz hüquqi xidmət
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247