Xəbər lenti
06/04/2020 [15:35]:
Koronavirusla mübarizə aparan Hindistanda qatar vaqonları xəstəxanaya çevrildi...
06/04/2020 [15:34]:
Ramzan Kadırov: "Kimi lazımdırsa, onları dəyənəklərlə döyəcəm" - VİDEO
06/04/2020 [15:32]:
Millət vəkili Qarabağ müharibəsi veteranlarının ailəsinə dəstək oldu - Ərzaq və tibbi ləvazimat paylanıldı
06/04/2020 [15:31]:
Rəqsanə İsmayılova 250 ailənin 2 aylıq qida ehtiyacını ödədi - VİDEO
06/04/2020 [15:27]:
Canəli Əkbərovun qardaşı Azərbaycanda torpağa tapşırıldı - Xanəndə dəfn mərasiminə gedə bilmədi
06/04/2020 [15:24]:
Bir uşağın koronavirusa yoluxması nənə-babasının ölümünə səbəb ola bilər
06/04/2020 [15:20]:
Koronavirusla mübarizədə ABŞ-dan heç vaxt kömək istəməyəcəyik - İran XİN
06/04/2020 [15:19]:
Hamilə qadın müsəlman olduğu üçün xəstəxanaya qəbul edilmədi, körpəsi öldü
06/04/2020 [15:15]:
İradə Zeynalova hər kəsi şoka saldı: “Rusiyada 40 min nəfər koronavirusdan ölüb” - VİDEO
06/04/2020 [15:13]:
"Hər bir vətəndaşın borcudur ki, karantin rejiminin qaydalarına və tələblərinə tam şəkildə riayət etsin"
06/04/2020 [15:11]:
Qənirə Paşayeva 500 veterana tibbi-qoruyucu vasitə göndərdi
06/04/2020 [15:10]:
Türkdilli ölkələr COVID-19-a qarşı həmrəylik göstərir
06/04/2020 [15:06]:
Koronavirusa yoluxan tibb bacısı: “Cəhənnəm əzabı çəkirəm” - VİDEO
06/04/2020 [15:01]:
Rüştü Reçber koronavirusa qalib gəldi
06/04/2020 [14:58]:
İtaliyada 104 yaşlı qoca iki ölümcül virusa qalib gəlib
06/04/2020 [14:55]:
Böyük Britaniya hökuməti: Koronavirus laboratoriyadan sızıb
06/04/2020 [14:53]:
“Ərzağın qiymətinin ucuzlaşacağına ümidli deyiləm, çünki...” -Ekspert...
06/04/2020 [14:50]:
ABŞ-da dəhşətli yanğın: 3500 avtomobil kül oldu
06/04/2020 [14:38]:
Çağırışçıların təyin olunduğu xidmət yerləri barədə məlumat veriləcək - Dövlət Xidməti
06/04/2020 [14:31]:
Ayaz Mütəllibov Hacı Əbdülün doğmalarına başsağlığı verdi...
06/04/2020 [14:28]:
"Onların Fonda köçürdüyü pulun məbləğı həqiqətən cəmiyyətdə ikrah doğurur..."
06/04/2020 [14:16]:
İranda koronavirusa yoluxanların sayı 60 mini ötdü
06/04/2020 [14:14]:
Dünyada koronavirusdan ölənlərin sayı 70 mini ötdü
06/04/2020 [14:13]:
İlham Əliyev tibbi maska istehsalı müəssisəsinin açılışını etdi
06/04/2020 [14:02]:
Dağlıq Qarabağ ermənisindən ŞOK ÇAĞIRIŞ – Qarabağ Ermənistana birləşdirilsin!
06/04/2020 [14:01]:
“Belə getsə, Paşinyan  Qarabağdakı idarəçiliyi birbaşa ələ keçirəcək...” 
06/04/2020 [13:59]:
Qırğızıstanda Mehriban Əliyevanın milli mədəniyyətə verdiyi töhfələrdən danışıldı
06/04/2020 [13:57]:
Neftin xilası üçün cəhdlər yenə dalana dirəndi - İşlər indi Trampdan aslıdır
06/04/2020 [13:52]:
Koronavirusdan sağalan hamilə qadın uşaq dünyaya gətirdi
06/04/2020 [13:46]:
Ermənistanda qadın minaya düşüb
06/04/2020 [13:44]:
Kasıb tələbələrin təhsil haqqı ilə bağlı nazirlikdən açıqlama
06/04/2020 [13:26]:
“Həyatı boyu botoks etdirmərəm” - Mələkxanım Əyyubova
06/04/2020 [13:12]:
Niyə İsveçdə koronavirusla mücadilədə küçəyə çıxmağa qadağa qoyulmur? - MARAQLI...
06/04/2020 [13:10]:
Ülvi Mehdiyev icazə SMS-lərinin ən çox olduğu vaxtdan danışdı
06/04/2020 [13:09]:
Koronavirusa qalib gələn qadının daha öncə ispan qripindən də sağaldığı ortaya çıxdı...
06/04/2020 [13:08]:
Qüdrət Həsənquliyevdən təklif: "Bunu yayanlar inzibati məsuliyyətə cəlb olunsunlar"
06/04/2020 [13:06]:
ARDNF: Aktivlərin zamansız və məcburi satışına ehtiyac yoxdur
06/04/2020 [13:03]:
“Apple” tibbi qoruma vasitələri buraxacaq
06/04/2020 [12:59]:
“Moody's”: ABŞ iqtisadiyyatı 75%-lik geriləmə ilə üz-üzədir
06/04/2020 [12:55]:
ARDNF: Dünya iqtisadiyyatında və beynəlxalq maliyyə bazarlarında baş verənlər Fonda təsirsiz ötüşmür
06/04/2020 [12:53]:
Neft Fondu ilin sonuna hərraca 4 mlrd. ABŞ dolları çıxarmağı planlaşdırır
06/04/2020 [12:50]:
Məşhur sənətçi koronavirusa yoluxub
06/04/2020 [12:45]:
Bolnisidə 8 nəfər koronavirusa yoluxdu
06/04/2020 [12:42]:
ADB: Gələn il Azərbaycan iqtisadiyyatı 1,5% böyüyəcək
06/04/2020 [12:38]:
Rusiyada bir gündə 1 000-ə yaxın insan koronavirusa yoluxdu
06/04/2020 [12:36]:
G20 ölkələri ABŞ-ı OPEC+ sazişinə cəlb etməyə çalışır
06/04/2020 [12:34]:
Elman Rüstəmovun səlahiyyət müddəti artırılır
06/04/2020 [12:17]:
“Evdə qaldıqca vətəndaşların kommunal xərcləri artır” - Deputat
06/04/2020 [12:13]:
"Kişilərin öpüşməsiylə bağlı verdiyim və geniş rezonans doğuran açıqlamam..."
06/04/2020 [12:12]:
Matador...
06/04/2020 [12:06]:
“Uşaqlarda koronavirusun yayılması bu baxımdan təhlükəlidir” – Millət vəkilindən xəbərdarlıq
06/04/2020 [12:05]:
Eduard Məmmədov: “DİN əməkdaşı kimi xidmətdəyəm”
06/04/2020 [12:03]:
Ermənistanda koronavirusdan ölənlərin sayı artdı
06/04/2020 [12:02]:
Çində dağıdıcı zəlzələ olub
06/04/2020 [12:02]:
“Biz indi əmin əllərdəyik” - Dünya turuna çıxan cütlük koronavirusa görə İstanbulda qalmalı oldu...
06/04/2020 [11:50]:
Karantin rejimini pozan 6 nəfər həbs edildi, 3 800 nəfər cərimələndi
06/04/2020 [11:48]:
Banklar kredit verməyi niyə dayandırıb? - Rəsmi açıqlama
06/04/2020 [11:47]:
Balabanın UNESKO siyahısına daxil olunması üçün müraciət edildi
06/04/2020 [11:44]:
Koronavirusdan ən çox ölüm halının qeydə alındığı beş ölkə - SİYAHI
06/04/2020 [11:43]:
Azərbaycanda koronavirusa yoluxanların sayı 600-ü ötdü
06/04/2020 [11:42]:
Madonna koronavirusla mübarizə üçün Bill Geytsin fonduna 1 milyon bağışladı...
06/04/2020 [11:41]:
Azərbaycanda metil spirtindən 8 nəfər öldü
06/04/2020 [11:40]:
Çindən gələn testlərdə koronavirus tapıldı
06/04/2020 [11:25]:
Koronavirusa yoluxan azərbaycanlı idmançı öldü - FOTO
06/04/2020 [11:22]:
Bakıdakı Dünya Kuboku təxirə salına bilər
06/04/2020 [11:18]:
Naxçıvanda 18 nəfərdə koronavirus aşkarlandı
06/04/2020 [11:15]:
Nazirlər Milli Məclisə toplaşacaq
06/04/2020 [11:13]:
Fərəc Quliyevdən xaricdə yaşayan soydaşlarımıza və mütəxəssislərimizə müraciət - VİDEO
06/04/2020 [11:07]:
UNEC tələbələrindən Prezidentin çağırışına dəstək: “Biz birlikdə güclüyük!”
06/04/2020 [10:56]:
“Gündə yalnız bir dəfə evdən çıxmağa icazə verilir” - Vətəndaşların nəzərinə!
06/04/2020 [10:55]:
“Saçlarını qırxmaq, ərinin cəsədi ilə yatmaq...” -Dul qadınlara əziyyət vermə ənənəsi...
06/04/2020 [10:54]:
“İraq ordusunun rəhbərliyi altında olan qruplara hücum etsə...”
06/04/2020 [10:50]:
Vətəndaşlara psixoloji yardım göstərilməsinə başlanıldı
06/04/2020 [10:50]:
Qarabağda erməni hərbçi vuruldu
06/04/2020 [10:49]:
UFC prezidentinin adı seks qalmaqalında: Ondan 10 milyon dollar tələb olunur
06/04/2020 [10:48]:
“Bəlkə, gülmək üçün belə SMS göndərirlər, amma...”
06/04/2020 [10:48]:
COVID-19-a qarşı mübarizədə nəticə göstərən dərmanlar
06/04/2020 [10:46]:
51 il birgə yaşamış cütlük altı dəqiqə fərqi ilə dünyasını dəyişdi
06/04/2020 [10:46]:
Xanhüseyn Kazımlının partiyası zərərə düşdü
06/04/2020 [10:44]:
Yaponiyanın iki şəhərində fövqəladə vəziyyət elan ediləcək
Bütün arxiv bir sırada
25/01/2016 [10:50] - Köşə - ( 2857 dəfə baxılıb)

Zakir Məmməd: Bir qəlbin havası

Nəriman Əbdülrəhmanlı

”¦Bəzən həyatın gerçəkliyini qavramaqda çətinlik çəkirsən, gözünlə gördüyünün, əlinlə toxunduğunun, ağlınla dərk elədiyinin belə həqiqi olduğuna inana bilmirsən.
Amma vaxt ötür, başa düşürsən ki, o gerçəklik həyatın özü qədər həqiqidi, həqiqətdən qaçmaqsa, mümkün deyil.

Bu günlərdə bənzərsiz insan, ziyalı, ədəbiyyatşünas, şair Zakir Məmmədin səssiz-səmirsiz 60 yaşını haqladığı barədə düşünəndə bu hissləri keçirdim. Sonra  fikrimdən keçdi ki, Zakir yaşadığı ömrə görə təəssüflənməməli, əksinə, qürur hissi keçirməlidi. Düzdü, o ömürdə əyalətdə yaşamağın əzabları, şan-şöhrət itkiləri var, amma əvəzində qismətinə insan və yaradıcı kimi bütöv qalmaq kimi gözəl bir fürsət düşüb. Mənə görə, Zakirin dostu Ramiz Qusarçaylı, Gəncədən Bahadur Fərman və İnqilab İsaq, Şəkidən Vaqif Aslan, Namizəd Xalidoğlu və Hədiyyə Şəfaqət, Yardımlıdan Sabir Bəşirov və Aslan Quliyev, Cəlilabaddan Bilal Alarlı, Lənkərandan Sərraf Talıb, Tərlan Əbilov, Şabrandan Aydın Tağıyev, Astaradan Mehman Qaraxanoğlu, Mingəçevirdən Elşən Əzim, Salyandan Eldar İsmayıloğlu, Oğuzdan Cəlil Cavanşir, Tovuzdan Elməddin Nicat... mənəviyyat çadırımızın sütunlarıdılar, onlar olmasalar, bütövlükdə millət kimi çox şey itirərik.

Zakir Məmməd Qubanın Əlik kəndində doğulub, Qonaqkənd məktəbini , ADPU-nin filologiya fakültəsini bitirib, rayonunun Zeyid, Dağüstü, Hacıhüseynli məktəblərində, Quba Özəl Türk Liseyində, Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin Quba filialında da müəllim kimi çalışıb, qısa müddətə  Hacıhüseynli kəndində icra nümayəndəsi də işləyib, indi kənd tam orta məktəbində müəllimliyinə davam eləyir. 

Bütün bunlar onun heç də asan olmayan ÖMÜR YOLUnun qısa xronikasıdı...

Bir də var, Zakir Məmmədin SÖZlə təmasının keçdiyi YOL. Yəqin ki, o yolun hardan başlandığını özü də deyə bilməz. Bir onu xatırlayır ki, ilk şeirləri xalq şairi Hüseyn Arifin "uğurlu yolu" ilə 1983-cü ildə "Azərbaycan gəncləri" qəzetində dərc edilib. Həmin mehr nəticəsində də dörd kitabı, qəzet-jurnallarda, internet sayt və dərgilərində onlarla məqaləsi, şeiri çap olunub. Beynəlxalq R.Rza və Ə. Salahzadə adına "Avanqard" poeziya mükafatlarına layiq görülüb. İndi 1998-ci ildən üzv olduğu AYB-nin Quba filialında və “Ay işığı” ədəbi birliyində Ramiz Qusarçaylının uzun illər səbirlə və böyük zəhmət bahasına apardığı işi layiqincə davam etdirir.

***

Zakir Məmmədlə şəxsi tanışlığımın tarixi o qədər də uzun deyil. Cəmi üç il əvvəl qələm dostumuz Nurafizlə birgə getdiyim “Ay işığı” birliyinin tədbirində tanış olmuşuq , elə o təsadüfdə də aramızda proloqsuz-filansız  münasibət yaranıb. Amma Zakirin poetik və ədəbi nəfəsi mənə ötən əsrin 80-ci illərindən tanışdı, mətbuatda rast gəldiyim hər şeirində, hər ədəbi məqaləsində izaholunmaz hərarət və yaxınlıq duymuşam.
 
O, əyalət uzaqlığından baxıb ədəbiyyatımızın mənzərəsini əksər ədəbiyyat və tənqidçilərdən daha yaxşı görür, şəxsi münasibətlər bataqlığına düşmədiyinə görə, yaxşını-pisdən ayırmaqda, ədəbi mətnləri dəyərləndirmədə vicdan kateqoriyasından qorxusuz-ürküsüz yararlana bilir. Onun Ələkbər Salahzadə, Ramiz Rövşən, Ramiz Qusarçaylı, Nurafiz, Saday Şəkərli, Qəşəm Nəcəfzadə, Tərlan Əbilov, Rəşid Bərgüşadlı, Esmira Məhiqızının... yaradıcılığı barədə qələmə aldıqlarını yalnız bu kontekstdə qiymətləndirmək olar. 

Zakir Məmməd ədəbi meyarlarında qərəzsiz, iddiasızdı, öz elmi səviyyəsini, ədəbi istilah ehtiyatını göstərməyə çalışmır. Bəlkə elə buna görə də heç müdafiə eləmək, elmi dərəcə almaq fikrinə də düşməyib. Zakir zorakılıq düşüncəsindən də uzaqdı, yəni heç vaxt ədəbi hədəfilə bağlı hökm verib, qəti qərar çıxarmır. Bu cəhətdən özünün mülahizələri çox maraqlıdı:  “Mənə elə gəlir ki, bəzi tənqidçilər hətta özlərini polis rəisi kimi aparırlar. Bu, sovet ədəbiyyatından qalma vərdişlərin nəticəsidir. Tənqid öz əvvəlki məzmun və mahiyyətindən bir qədər uzaqlaşmalıdır. Mənim fikrimcə, tənqid hər hansı bir bədii mətnin içindən yeni bir neçə mətn tapıb eyni mövzunun davamını yazmalıdır. Hər hansı bir paradiqmaya nəzərən yeni paradiqmalar işləyib hazırlamaq tənqidin və ya tənqidçilərin işidir. Tənqidçi bütün fəaliyyətini yazıçıya qiymət verməyə sərf etsə, onun şəxsi ambisiyası daha qabarıq görünəcək, müəllifin maraqları oxucu maraqlarını üstələyəcək”. Elə bu məqsədlə də Zakir Məmməd öz üslubumu yeniləşdirməyə, kəmiyyətə yox, mətnin keyfiyyətinə çox diqqət ayırmağa çalışır, daha çox öz maraq dairəsinə daxil olan mətn üzərində iş aparmağa üstünlük verir. O,  çağdaş ədəbi prosesi əks etdirən icmal xarakterli yazıların faydalı ola biləcəyini düşünür, dediyinə görə, bu yönümdə çoxlu qeydləri var. Hazırda çapa hazır olan  iki-üç kitablıq materialı var. Poeziya və nəsr tənqidi məqalələrindən,  Feysbuk  materiallarından ibarət kitablarını çap etdirmək arzusundadı.

Zakir Məmməd ədəbi mühitin mərkəzindən uzaqda olmağın çətinliklərinin və üstünlüklərinin nədən ibarət olduğunu çox yaxşı bilir. Onun fikrincə, “indi Bakıda da ədəbi həyatın qaynarlığından danışmağa dilimiz qısadır. Bunun səbəbi internetdir. Sosial şəbəkə vasitəsilə fikir mübadiləsi apara bilməyimiz, buradan hər cür informasiyanı əldə etməyin mümkünlüyü digər kommunikativ vasitələri kölgədə qoyur. Deməli, ədəbi prosesi internet vasitəsi ilə izləməmək həmin prosesdən kənarda qalmaq deməkdir. Bu baxımdan, çağdaş ədəbiyyatımızda baş verən hadisələri həm yaxından izləyirəm, həm də onun içində olmağa çalışıram. İnsanların daha haradasa yaşamağının onun dünya ilə əlaqələrinin intensivliyinə mənfi, ya müsbət təsiri ola bilməz. "Uzaqda” yaşamağın daha ağrılı tərəfi var. Söylədiyin bir fikir kiminsə mənafeyi, ya mövqeyi ilə üst-üstə düşməyəndə dərhal əyalət qaxıncını işə salırlar”.

O, ədəbiyyatın əyalətində yaşamır, bayaq sadaladığım taledaşları ilə birgə əyalətin ədəbiyyatını yaşadır, onu məkan anlayışından çıxarıb bütövlüyə qovuşdurur. Həmin bütövlüksə Azərbaycan ədəbiyyatıdı...

***

Zakir Məmməd ədəbiyyatımızın səksəninci illərinə mənsubdu. Xoşbəxtliyi ondadı ki, heç vaxt tələsib-təntiməyib, “daha çox, çap olunmaq, daha çox tanınmaq” meyarını qəbul eləməyib, yazdıqlarını zamanın axarına buraxıb, nə vaxtsa öz qiymətini alacağına inanıb. Onun poetik mətnə öz münasibəti var. Fikrincə, “nəsə köhnəlirsə, bunun səbəbi şeirin sərbəstdə, ya hecada yazılmasında deyil. Şair metodoloji cəhətdən nə qədər hazırlıqlı olsa da, daim yeni üsul və priyomlar axtarıb tapmağa cəhd etməlidir. Şeir obrazlı təfəkkürün məhsulu kimi meydana çıxdığı üçün orada oxucunu əyləndirən yeganə cəhət bədii obraz ola bilər. Amma bu obrazlılıq orijinal deyilsə, təkrardırsa, deməli, köhnədir. Oxucu isə həmişə yeniliyə can atır, necə deyərlər, hər şeyin təzəsini axtarır”. 

Mənə görə, Zakir Məmməd ədəbiyyatın, əslində, nə olduğunu aydın dərk eləyən azsaylı qələm adamlarımızdandı. O, Sözün bir növ Ruhun mənzərəsini yaratmaq yolunda vasitə olduğunu, o  havanı yaratmaq üçün yaradıcı adamdan böyük istedad tələb edildiyini bilir, poetik mətnlərində də bu açıq-aşkar görünür. Zakir əmindi ki, hər bir yazıçı öz fərdi üslubuyla ədəbiyyatın tarixi yaddaşında qalmaq şansı əldə edir. 

Zakir Məmmədin “Əhvalat” adlı bir şeiri var. O şeiri müəllifin ruhi siqlətini ifadə elədiyinə görə çox sevirəm.

Yadımdan çıxmışdı, deyim:
Bir həyat borcluyam sənə.
Çapıb murada yetməyə
Bir də at borcluyam sənə.

Yağıb tez kəsən yağışam.
Çətin bir yana yığışam.
Bilməyib çox sındırmışam,
Qol-qanad borcluyam sənə.

Bu qəmdən doyaq, doymayaq?
Sirr edək, yayaq- yaymayaq?
Tapıb ad qoyaq, qoymayaq?
Yaxşı ad borcluyam sənə.

Ürək dilə gələ gərək.
Eşqdən bir zəlzələ gərək.
Başımıza gələ gərək,
Əhvalat borcluyam sənə.

Kimə ünvanlandığından asılı olmayaraq, bu şeir Zakir Məmmədin xarakterindəki borc hissinin ifadəsidi. O özünü xalqına, torpağına, Sözünə, ədəbiyyatına, hətta dostlarına borclu sayıb, həmişə də o borcu ləyaqətlə verməyə çalışıb.

Amma 60 hələ son deyil, sadəcə keçilmiş bir mərhələnin yekunudu. 

Zakir Məmmədin irəlidə görəcəyi işlər çoxdu. Təki sağlıq olsun.

Niyə İsveçdə koronavirusla mücadilədə küçəyə çıxmağa qadağa qoyulmur? - MARAQLI...
Qüdrət Həsənquliyevdən təklif: "Bunu yayanlar inzibati məsuliyyətə cəlb olunsunlar"
“Evimdəyəm, səhhətim də əladır, yalan, böhtan yazmaq olmaz, ayıbdır...”
"Xəstəliyə hamı tutula bilər, amma əsas təhlükə xəstəliyin bədəndə yayılması tempidir"
"Bütün günü insanları koronavirusdan qorunmağa dəvət edənlər özləri qaydaları pozurlar"
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika

Gündəm
Ayaz Mütəllibov Hacı Əbdülün doğmalarına başsağlığı verdi...
Dünya
Madonna koronavirusla mübarizə üçün Bill Geytsin fonduna 1 milyon bağışladı...
Dünya
“Saçlarını qırxmaq, ərinin cəsədi ilə yatmaq...” -Dul qadınlara əziyyət vermə ənənəsi...
Gündəm
“Onunla zarafat etməyin: O, heç kimə güzəştə getmir, hətta onu yaradana da!”
Cəmiyyət
"Vaksin yaradılıb sənaye istehsalına buraxılına qədər virus canlı aləmi tərk edəcək!"
Yazar
Şahin Quliyev
Koronavirus bizə nəyi sübut etdi?
Bəsti İsmayıl
"Kəlbəcərə borcum var, bacardığım şəkildə qaytarmağa çalışıram..."
Seymur Əliyev
Türkün Çini kövrəldən, İtaliyanı göz yaşlarına boğan insanlıq dərsi
İlham İsmayıl
KTMT Baş katibinin hər cümləsi Azərbaycana xəbərdarlıqdır...
Sultan Laçın
“Adamları XOFLANDIRAN koronavirus yox, STATİSTİKADIR...”
Həftənin ən çox oxunanları
Dünya bu xəbərdən çalxalanır: Koronavirusla bağlı gizli sənədlər yayıldı...
Bill Geyts və masonların kirli oyunları haqqında: Karantindən sonra nə olacaq...?
Türkün Çini kövrəldən, İtaliyanı göz yaşlarına boğan insanlıq dərsi
Dünyanı yenidən bölmək üçün... - Lukaşenkodan şok
Mütəxəssislər koronavirusun zəif nöqtəsini tapdı...
Hökumət əhalinin 3 aylıq kommunal xərcini üzərinə götürdü - İBRƏTAMİZ...
48 saat içində "COVID-19"-un "atasını yandıran" dərman tapıldı - İVERMECTİN...
"Qarabağı geri almağın əsl zamanıdır, bir də belə imkan ələ düşməyəcək" - POLİTOLOQ...
15 yaşlı şagirdinə dəfələrlə təcavüz etdi, nişanlısını isə... - Azərbaycanda şok əməl
Koronavirusu ilk dəfə aşkarlayan həkim hər şeyi açıqladı və yoxa çıxdı - FOTOLAR
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247