“Barmek” qayıtmasa da, təcrübəsi geri qayıdır...
Cəmiyyət
Oxunub: 2367
07 Mar 2016 | 23:18
“Barmek” qayıtmasa da, təcrübəsi geri qayıdır...
Artıq bir neçə ildir ki, İqtisadi Tədqiqatlar Mərkəzi olaraq “Dövlət-özəl sektor tərəfdaşlığı haqqında” qanunun layihəsini hazırlamışıq və bu əməkdaşlığın işləməsi üçün zəruri addımların atılması ilə bağlı təşəbbüs qaldırmışıq. Hətta bununla kifayətlənməyib bu tərəfdaşlığı zəruri edən səbəblər, ölkəmizdə özəl sektorla tərəfdaşlıq sahəsindəki mövcud vəziyyət, bu tərəfdaşlığın formaları, üstünlükləri, riskləri və beynəlxalq təcrübəni özündə ehtiva edən tədqiqat hesabatı, əlavə olaraq, iki qaydalar layihəsi hazırlamışıq. 

Sahibkarlarımız üçün şad xəbər var!
Bugünlərdə parlamentə “Tikinti və infrastruktur obyektləri ilə əlaqədar investisiya layihələrinin xüsusi maliyyələşmə əsasında həyata keçirilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun layihəsi təqdim olunub. Qanun Dövlət-özəl sektor tərəfdaşlığının beynəlxalq təcrübədə nəzərdə tutulmuş bir sxemi (mexanizmi, modeli) üzrə özəl sektorla dövlətin tərəfdaşlığını nəzərdə tutur. Bu modelin adı ingiliscə BOT, yəni Build, Operate, Transfer sözlərinin baş hərfləridir. Azərbaycan dilində isə TİT-dir yəni, Tik, İdarə et və Təhvil ver.

Qeyd edim ki, dünyada dövlətlə özəl sektorun 20-ə yaxın tərəfdaşlıq mexanizminə təsadüf olunur. Parlamentdəki qanun layihəsi qəbul olunsa və Prezident tərəfindən təsdiq olunsa, xarici və yerli şirkətlər dövlətin tikinti və infrastruktur obyektləri ilə əlaqədar elan etdiyi investisiya layihələri üzrə tenderlərdə iştirak edə biləcəklər.
Hələki bu tərəfdaşlıq aşağıdakıların
- körpülərin, tunellərin;
- su anbarlarının, sutəmizləmə qurğularının, habelə suvarma, içməli, məişət su sistemlərinin və kanalizasiya sistemlərinin;
- xəbər və konfrans mərkəzlərinin, habelə təhsil, səhiyyə, mədəniyyət və turizm obyektlərinin;
- kommersiya məqsədli binaların, topdansatış bazarlarının, fabriklərin və oxşar obyektlərin;
- idman mərkəzlərinin, yataqxanaların, istirahət və əyləncə parklarının, təbiət parklarının, qoruqların;
- sənaye parklarının, texnologiya parklarının, aqroparkların, yüksək texnologiyalalara əsaslanan avtomatlaşdırılmış idarəetmə sistemlərinin və informasiya texnologiyaları sahəsində digər sistemlərin;
- hər hansı növ məhsulun tədarük edilə biləcəyi anbar və digər obyektlərin;
- geotermik və tullantı istiliyinə əsaslanan obyektlərin və qızdırıcı sistemlərin, elektrik enerjisi istehsalı, ötürülməsi, paylanması və satışı ilə məşğul olan müəssisələrin;
- şoselərin, nəqliyyatın sıx olduğu magistral yollarının, dəmiryolunun və relsli sistemlərin, avtovağzal komplekslərinin, stansiyaların, funikulyor və qaldırıcı sistemlərin, loqistika mərkəzlərinin, yeraltı və yerüstü avtomobil dayanacaqlarının, metro xətlərinin və stansiyalarının;
- xüsusi iqtisadi zonaların, mülki məqsədlərlə istifadə edilən dəniz və hava limanlarının, yük, sərnişindaşıma və yaxta limanlarından ibarət komplekslərin tikintisinə, idarə edilməsinə və təhvil verilməsinə investisiyaların cəlb olunmasına imkan verəcək.

Burada tikinti dedikdə,söhbət obyektin təkcə inşasından getmir, həm də cari və əsaslı təmirindən, yenidən qurulmasından və bərpasından gedir. Beləliklə, məlum olur ki, qanunun qəbulundan sonra kommunal xidməti göstərən müəssisələrin, dəmiryolu, aeroport və dəniz limanlarının xüsusi maliyyələşmə əsasında idarəetməyə verilməsi mümkün olacaq. Əgər hasilatın pay bölgüsü sazişlərini nəzərə almasaq, yaxın keçmişdə dövlət-özəl sektor tərəfdaşlığının ən bariz nümunəsi Bakının elektrik paylanması və satışı sisteminin Türkiyənin “Barmek” şirkətinə konsessiya müqaviləsi əsasında 25 illiyə idarəetməyə verilməsi olub. Təəssüf ki, müqavilə nəzərdə tutulduğu müddətdə icra olunmayıb, birtərəfli qaydada pozulub.

O zaman Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 1996-cı il 9 fevral tarixli, 437 nömrəli Fərmanı ilə təsdiq edilmiş "Dövlət müəssisələrinin (obyektlərinin) müqavilə əsasında idarəetməyə verilməsi haqqında Əsasnamə"yə istinad olunaraq “Barmek”lə belə bir müqavilə bağlanılıb. Həmin əsasnamə Prezident fərmanı ilə təsdiq edildiyindən Nazirlər Kabinerinin qərarlarından daha yüksək qüvvəyə malikdir. Əsasnamənin təsdiq edilməsi ilə bağlı Prezident fərmanında xüsusi olaraq qeyd olunurdu: “Müəyyən edilsin ki, dövlət müəssisələrinin (obyektlərinin) müqavilə əsasında idarəetməyə verilməsi yalnız bu Əsasnaməyə uyğun olaraq həyata keçirilir”.
 
Çox güman ki, qanun layihəsi qəbul edildikdən sonra işlərin "TİT" modeli çərçivəsində investorlar tərəfindən həyata keçirilməsinin şərtləri, tikinti və infrastruktur obyektlərinin növlərinə uyğun olaraq investorlara qoyulan tələblər, bağlanan müqavilələrin xüsusiyyətləri və şərtləri, investisiyanın qoyuluşu nəticəsində əldə olunacaq mal və xidmətlərin dəyərinin müəyyənləşdirilməsinin qaydaları Nazirlər Kabineti tərəfindən qəbul olunan qaydalarla müəyyən ediləcək və 1996-cı ildə qəbul olunan əsasnamə qüvvədən düşəcək.

Qanun layihəsinə görə, "TİT" modelinə uyğun bağlanan müqavilələrin müddəti 49 ildən artıq ola bilməz.

Bu tərədaşlıq çərçivəsində həyata keçirdiyi fəaliyyətlə bağlı özəl sektor nümayəndəsi olan tərəfdaş dövlət rüsumlarından və yığımlardan azad olunacaq. 

Qanun layihəsi İqtisadi Tədqiqatlar Mərkəzinin apardığı tədqiqatın nəticəsinə uyğun olaraq təklif etdiyi tövsiyələrə uyğundur. Düzdür, biz daha geniş tərəfdaşlıq sxemlərini (modellərini) nəzərdə tutan qanun layihəsi hazırlayıb dövlət qurumlarına təqdim etmişdik. Ancaq buna da şükür! Bircə qorxum, yaxın keçmişdə olan acı “”Barmek” təcrübəsi ilə bağlıdır. Düşünürəm ki, xarici investorların ölkəmizə inamını qaytarmaq çətin olacaq. Hər halda yerli investorlar üçün bu tərəfdaşlıq mexanzimi yeni imkanlar vəd edir. Ancaq hər şey prosesin necə şəffaf həyata keçirilməsindən asılı olacaq.

Qalib Toğrul, iqtisadçı ekspert
Oxşar xəbərlər
17:21, Bu gün
İlham Əliyevdən Şuşa şəhəri ilə bağlı SƏRƏNCAM
17:15, Bu gün
“Əli Kərimli xarici dairələrin sifarişi əsasında mitinq təyin edib”
17:10, Bu gün
Abşeronda kişi meyiti tapıldı
17:07, Bu gün
İran vətəndaşının narkokuryerliyə cəlb etdiyi dəstə üzvü saxlanıldı - VİDEO
17:02, Bu gün
Naxçıvanda ordu aviasiya hissələri 1 nömrəli hazırlığa gətirildi - FOTO/VİDEO
16:57, Bu gün
Çingiz Abdullayev xəstəxanadan evə buraxıldı - FOTO
16:52, Bu gün
Azərbaycan boks millisinin Avropa çempionatı üçün heyəti açıqlandı
16:47, Bu gün
"Rusiyanın Ukraynada məğlubiyyəti qaçılmazdır"  - Çin analitikinin proqnozu
16:42, Bu gün
Azərbaycan Buxarest Rəqəmsal İnnovasiyalar Sammitində iştirak edir - FOTO
16:37, Bu gün
İş adamı Manaf Ağayevə ev bağışlayıb? - Özü DANIŞDI
16:32, Bu gün
Senator Bob Menendes çirkin işlərinin günahını erməni arvadının üstünə atmağı planlaşdırır
16:27, Bu gün
Fransanın “səfir oyunu”: Paris forpost İrəvanla müstəqil Bakını səhv salır - ŞƏRH + FOTO
16:25, Bu gün
Xəzər rayonunda silahlı şəxs saxlanıldı
16:22, Bu gün
“Ürəyi” olan yeganə planet - Plutonun böyük sirri üzə çıxdı
16:19, Bu gün
BŞİH Milli Şuranın mitinqlə bağlı müraciətinə cavab verdi
16:16, Bu gün
Şahin Bağırov vətəndaşları qəbul edəcək
16:12, Bu gün
Viktor Orban: “Aİ-nin rəhbərliyi dəyişməlidir”
16:08, Bu gün
YAP Xətai rayon təşkilatının ərazi partiya təşkilatında növbəti görüş keçirilib - FOTO
16:03, Bu gün
Əri ilə boşanan qadın qızını başqa kişiyə təhvil verdi - İDDİA + FOTO
16:03, Bu gün
Taksilərin qiymətinin qalxması ictimai nəqliyyatın sıxlığına necə təsir edəcək?
15:58, Bu gün
“Zarinanın yetimxanada 3 uşağı var...” - VİDEO
15:54, Bu gün
Həkim hemofiliya xəstəliyindən DANIŞDI: yaş irəlilədikcə... - FOTO
15:49, Bu gün
İran əxlaq polisi pusquda: Qadınları zorakılıqla avtomobilə mindirirlər - VİDEO
15:42, Bu gün
Azərbaycanın mina problemi niyə beynəlxalq müstəvidə müzakirə olunmur? - BMT təmsilçisi ilə MÜSAHİBƏ + FOTO
15:37, Bu gün
"Unibank" kredit borcunu ödəyə bilməyən Vətən müharibəsi qazisini məhkəməyə verdi - FOTO
15:34, Bu gün
Güləş yığmalarımız Avropa çempionatına hazırlaşır
15:32, Bu gün
Xüsusi Təyinatlı Əli Rzalının doğum günü qeyd olundu - FOTOLAR
15:27, Bu gün
Rusiya Ukraynanın Çerniqov şəhərini raket atəşlərinə məruz qoyub...
15:22, Bu gün
Cəmil Məmmədliyə hökm oxundu
15:17, Bu gün
“Min belə səfir Şuşaya qurban olsun!!!” – Natəvanın heykəlindən qisas alan, COP29 tədbirini hədəf seçən cılızlar!
15:12, Bu gün
Əli Məsimlidən TƏKLİF: “Qadınların pensiya yaşı kişilərlə müqayisədə aşağı salınsın”
15:12, Bu gün
Son İran-İsrail qarşıdurmasına “anlaşılmış oyun” deyən ekspert bunun mahiyyətini açıqladı...
15:07, Bu gün
Hikmət Hacıyevdən sülhməramlılarla bağlı AÇIQLAMA
15:02, Bu gün
Aytən Səfərovanın düşdüyü QƏZA ANI - VİDEO
14:57, Bu gün
Fransa-SSRİ münasibətlərini gərginləşdirmək üçün ağılasığmaz addım – 20-ci əsrin ən səsli-küylü qətl hadisəsi...
14:51, Bu gün
Bakı həbsxanasında məhkum öldü
14:47, Bu gün
İşğal altında olan Krımda Rusiya ordusunun əsas logistika mərkəzi od tutub yanır
14:41, Bu gün
Lənkəranda məktəbli qıza atasının dostu təcavüz etdi: "Anana oxşayırsan..." – Şok təfərrüat
14:35, Bu gün
Fransanın Azərbaycana qarşı qərəzli siyasətinin daha bir sübutu - RƏY + FOTO
14:30, Bu gün
Bakıda avtomobil od tutub yandı-ANBAAN VİDEO+ÖZƏL
14:24, Bu gün
BDU-nun dosenti İsgəndər Quliyev vəfat etdi - FOTO
14:19, Bu gün
Naxçıvanda yol qəzasında xəsarət alan qadın xəstəxanada ölüb
14:14, Bu gün
Avropanın milli çempionatlarında ən az qol buraxan klublar: “Zirə” ilk “10-luq”dadır
14:08, Bu gün
Brüssel danışıqları: Ermənistanın Qərblə gizli danışıqları - SENSASİON FAKTLAR
14:02, Bu gün
İndoneziyada Ruanq vulkanı püskürməyə başlayıb - VİDEO
14:00, Bu gün
BDU-da “Azərbaycan Mətbuat Şurası” auditoriyasının açılışı oldu - FOTO
13:57, Bu gün
Londonda İranın İsrailə hücumu lağa qoyuldu - VİDEO
13:52, Bu gün
"Qərbin Ukraynaya silah verməməsi Putinin qələbəyə yolunu açır" - "Politico"
13:51, Bu gün
Kreml TƏSDİQLƏDİ: Sülhməramlılar Qarabağdan çıxır
13:45, Bu gün
Ermənistan-Azərbaycan danışıqları “Qazaxıstan formatı”na keçəcəkmi? - İki fərqli baxış + FOTO
13:40, Bu gün
Yer kürəsində güclü maqnit qasırğası müşahidə olunacaq
13:35, Bu gün
"Avroviziya 2024" müsabiqəsində Azərbaycandan olan səsverməni o elan edəcək
13:30, Bu gün
Xalq artisti Aygün Bayramova: “Qarabağı cənnətə çevirəcəyik”  - VİDEO
13:25, Bu gün
Pərviz Şahbazov: “BƏƏ Azərbaycana COP29-a sədrliyi zamanı hər cür dəstək verməyə hazırdır”
13:22, Bu gün
“Bakı Sığorta”nın yığımları 40%-dən çox azalıb
13:20, Bu gün
"Sabah"ın futbolçusu: İnanıram ki, mövsümün sonunda istəyimizə çatacağıq - MÜSAHİBƏ
13:15, Bu gün
Oğuzda çay sahilində tapança aşkar edilib - VİDEO
13:10, Bu gün
Prokuror Müdafiə Nazirliyinin vəsaitini mənimsəməkdə təqsirləndirilən şirkət rəhbərinə cəza istəyib
13:05, Bu gün
“Azərbaycan “yaşıl enerji” dəhlizi ilə regional inteqrasiyada mühüm rol oynayacaq” - Pərviz Şahbazov
13:00, Bu gün
"Hər bir bölgədə ən azı 2-3 təmayüllü lisey fəaliyyət göstərməlidir"
12:55, Bu gün
Paris Bakıdakı səfiri niyə geri çağırdı? - TƏHLİL
12:50, Bu gün
İranda ard-arda zəlzələlər baş verdi - FOTO
12:45, Bu gün
İlk dəfə kata üzrə Azərbaycan birinciliyi keçiriləcək
12:40, Bu gün
Aytənin həyat yoldaşı: “Qabırğaları qırılıb”
12:35, Bu gün
Sabah 28 dərəcə isti olacaq - PROQNOZ
12:30, Bu gün
Filippin prezidenti İlham Əliyevi təbrik etdi
12:26, Bu gün
“Madama nə məsləhət görürsüz, müsyö, nə etsin?” – Fransa yenə öz ampluasındadır
12:23, Bu gün
Azərbaycanlı idmançı Avropa çempionu olub
12:20, Bu gün
Qazaxda avtomobili qaçırmaqda şübhəli bilinən şəxs saxlanılıb
12:16, Bu gün
Ədliyyə Nazirliyində yeni TƏYİNATLAR
12:12, Bu gün
Azərbaycan millisinin qapıçısı: "Hakimlər bəzi epizodlarda tərəfkeşlik edirdilər"
12:08, Bu gün
Naxçıvanda yüksək vəzifəli şəxs İŞDƏN ÇIXARILDI
12:05, Bu gün
Putinin hazırladığı dəhşətli “Stalin zərbəsi” planı - Bu ölkələri fəlakət gözləyir
12:03, Bu gün
Məşhur aktrisa həbs oluna bilər - Səbəb
11:57, Bu gün
İlham Əliyev Kayrat Sarıbayı qəbul edib - YENİLƏNİB
11:55, Bu gün
Qüdrət Həsənquliyev: “Yeni parlament keçid dövrü üçün olacaq” - MÜSAHİBƏ
11:50, Bu gün
Lənətlənmiş adamlar bağışlanmır – Tural Səfərov yazır
11:46, Bu gün
Mərkəzi Bank BDU tələbələri üçün infosessiya keçirib - FOTO
11:43, Bu gün
Paşinyan “Qarabağın azad edilməsi ilə bağlı qərarların verildiyi” binanı  partlatdı...-VİDEO
11:40, Bu gün
Portuqaliyadakı Forumda ƏƏSMN-in qurumlarına 12 beynəlxalq mükafat təqdim edilib
11:37, Bu gün
BDU-nun Jurnalistika fakültəsində Mətbuat Şurası otağının açılışı olub
11:35, Bu gün
İlham Əliyevdən yerli və əcnəbi tənqidçilərə siyasi mat...
11:29, Bu gün
“Lexus” və “Toyota”nın nömrələrini oğurlayan şəxs saxlanıldı - FOTO
11:26, Bu gün
Valideynlərə xəbərdarlıq, bu cizgi filmləri uşaqlarda sayrışan nevroz, panik-atak yaradır-ARAŞDIRMA
11:26, Bu gün
UNEC beynəlxalq reytinqində dünya universitetləri ilə eyni qrupa daxil olub
11:23, Bu gün
70 qramı 35 min AZN olan kokaini belə yandırdılar - ANBAAN VİDEO
11:21, Bu gün
Hesablama Palatası nazirlikdə yoxlamalar aparır
11:16, Bu gün
Ağsuda təcili tibbi yardım xidmətinin əməkdaşlarına xəsarət yetirilib
11:05, Bu gün
Azərbaycan XİN: Fransanın addımlarının sülhə xidmət etmədiyi gün kimi aydındır
10:54, Bu gün
Yatmamışdan əvvəl hansı qidaları istehlak etmək olar?
10:50, Bu gün
Dövlət İnvestisiya Şirkəti haqda ŞOK HESABAT: pulları BELƏ BATIRIBLAR...
10:48, Bu gün
Azərbaycan XİN Fransaya xəbərdarlıq edib: Rəsmi Bakı bütün zəruri tədbirləri görəcək
10:44, Bu gün
Naxçıvanda 1 600-ə yaxın yeni vergi ödəyicisi qeydiyyata alınıb
10:39, Bu gün
Tovuzda erməni təxribatının qarşısı alındı - FOTO
10:27, Bu gün
Abşeron yarımadasında dumanlı hava şəraiti müşahidə olunur - FAKTİKİ HAVA
10:17, Bu gün
“Göl zəhərli ilanlarla, vəhşi heyvanlarla doludur, təhlükə içərisindəyik”-Aşağı Güzdək sakinlərinin BÖYÜK PROBLEMİ 
10:11, Bu gün
Mbappe Avropada zirvəni ələ keçirdi
10:05, Bu gün
Bazarlarda satılan mövsümə uyğun olmayan meyvələrin QİYMƏTLƏRİ - VİDEO
10:04, Bu gün
Azərbaycan İlahiyyat İnstitutu auditor seçir
10:00, Bu gün
Aytən Səfərova ağır qəza keçirdi: Ölənin kimliyi BİLİNDİ - YENİLƏNİB + VİDEO
GÜNLÜK
16 Apr 2024 | 19:37
Apreldə bu 5 bürc ən yaxşı qərarlarını verəcək
16 Apr 2024 | 17:35
“Əxlaqdan danışır, dönüb öz keçmişinə baxsın” - Xalq artisi
16 Apr 2024 | 18:16
Hazır qəhvə nədən hazırlanır? - İnsanların 90 faizi bilmir
16 Apr 2024 | 22:04
Varlı kişiləri cəlb etməyi bacaran 4 BÜRC QADINI
16 Apr 2024 | 18:49
Ermənilər Üzeyir Hacıbəylinin məşhur bəstəsini oğurladılar - VİDEO
16 Apr 2024 | 22:22
Amerikada ərə gedən aparıcı oğlan DANIŞDI – NİYƏ? / FOTO
16 Apr 2024 | 17:30
"Bu, əbləhlikdir! Bu nə ölkədir belə?.."
16 Apr 2024 | 20:07
Səhər asanlıqla necə oyanmaq olar?
00:19, Bu gün
Rusiya sülhməramlıları Azərbaycanı tərk edir: Böyük PROSES BAŞLADI -VİDEO
16 Apr 2024 | 17:40
Qan laxtalanması riski kimlərdə olur?
HƏFTƏLİK
15 Apr 2024 | 09:23
“Nəzakət Məmmədovanın adını daşıyan nəvəsi İctimai televiziya ilə çəkilişdən gələndə qəzada öldü”-İLLƏR SONRA qohumu danışdı-ÖZƏL+FOTO
11 Apr 2024 | 11:18
Bakıda bu ərazidə metro stansiyası AÇILACAQ - VİDEO
12 Apr 2024 | 08:08
Misir Mərdanov dünyanın ilk üniversitetini təsis edən müsəlman qadın haqda danışdı...
12 Apr 2024 | 21:22
Yuri Qaqarin kosmosda əslində nə görmüşdü? - Uzun illərdir gizli saxlanılır
11 Apr 2024 | 13:30
Eskpertdən xəbərdarlıq: Maşınlarınıza bunları ETMƏYİN
14 Apr 2024 | 12:53
Maqnit qasırğası XƏBƏRDARLIĞI: Ən təhlükəli gün AÇIQLANDI
14 Apr 2024 | 09:39
Azərbaycan da hazır olmalıdır - TƏCİLİ XƏBƏRDARLIQ
13 Apr 2024 | 09:11
“Şit parodiyalar çoxalıb, Hacıbaba Bağırov deyirdi ki, davamçım Çingiz Əhmədovdur, təlxək deyil”- ÖZƏL
11 Apr 2024 | 09:42
Əhalini belə aldadırlar - Dəhşətli faktlar açıqlandı (VİDEO)
11 Apr 2024 | 22:23
Aprelin sonlarına qədər bu 3 bürc pullanacaq
AYLIQ
16 Apr 2024 | 19:37
Apreldə bu 5 bürc ən yaxşı qərarlarını verəcək
16 Apr 2024 | 17:35
“Əxlaqdan danışır, dönüb öz keçmişinə baxsın” - Xalq artisi
16 Apr 2024 | 18:16
Hazır qəhvə nədən hazırlanır? - İnsanların 90 faizi bilmir
16 Apr 2024 | 22:04
Varlı kişiləri cəlb etməyi bacaran 4 BÜRC QADINI
16 Apr 2024 | 18:49
Ermənilər Üzeyir Hacıbəylinin məşhur bəstəsini oğurladılar - VİDEO
16 Apr 2024 | 22:22
Amerikada ərə gedən aparıcı oğlan DANIŞDI – NİYƏ? / FOTO
16 Apr 2024 | 17:30
"Bu, əbləhlikdir! Bu nə ölkədir belə?.."
16 Apr 2024 | 20:07
Səhər asanlıqla necə oyanmaq olar?
00:19, Bu gün
Rusiya sülhməramlıları Azərbaycanı tərk edir: Böyük PROSES BAŞLADI -VİDEO
16 Apr 2024 | 17:40
Qan laxtalanması riski kimlərdə olur?